Redakcja: Paweł Sajewicz

Korekta: Marta Śliwińska

Okładka i ilustracje: Mariusz Andryszczyk

Skład i przygotowanie do druku: Elżbieta Wastkowska

ul. Czerska 8/10, 00-732 Warszawa

www.wydawnictwoagora.pl

Dyrektor wydawniczy: Małgorzata Skowrońska

Redaktor naczelny: Paweł Goźliński

Koordynacja projektu: Magdalena Kosińska

© by Agora SA, 2017

© by Natalia Osińska, 2017

© by Mariusz Andryszczyk, 2017

Obserwujcie autorkę na Facebooku: facebook.com/realnataliaosinska

Wszelkie prawa zastrzeżone

Warszawa 2017

ISBN: 978-83-268-2047-2 (epub), 978-83-268-2048-9 (mobi)

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując ją, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo!

Polska Izba Książki

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej

rozdział I

poniedziałek, 19 września 2016

1.

– Leonku, spytasz Tośka, co chce zdawać na maturze?

Idalia położyła na kontuarze stos ulotek i rozsunęła je promieniście w wachlarz, a obok wystawiła stojaczek z bogatą w zawijasy informacją: TYLKO WE WRZEŚNIU W SALONIE URODY „IDALIA” ZNIŻKA 10% NA WSZYSTKIE ZABIEGI. Swoje pytanie rzuciła w przestrzeń zupełnie od niechcenia, głos jej nie drgnął, a przez czoło nie przemknęła nawet zmarszczka, choć to ostatnie mogło mieć związek z jednym z tajemniczych zabiegów, którym panie w pewnym wieku czasem się poddają, ale rzadko chwalą się tym publicznie. Idalia miała gładką buzię zastygłej w bursztynie trzydziestopięciolatki i puszyste blond włosy opadające w falach na ramiona. Tylko wzrok, chłodny i przenikliwy, zdradzał metrykę.

Zaczytany młody człowiek, który na kanapie z białego skaju oczekiwał na swoją kolejkę, z roztargnieniem podniósł rękę i pomasował kark, jakby go tam coś ugryzło. Przeczesał palcami włosy, ciemne i gęste, niedawno przycięte, a już dość długie, by skręcać się tu i ówdzie w niesforne kędziory. Próbował jeszcze czytać notatki z wodorotlenków, które wkuwał od pół godziny bez większego efektu, ale nie mógł się skupić. Jednym okiem zerkał wciąż na rozłożone na stoliku czasopismo. Cisza gęstniała z każdą sekundą. Podniósł głowę.

– Czemu sama go nie zapytasz?

Leon nie doczekał się odpowiedzi, ale skrupulatność, z jaką Idalia odgarnęła z czoła jasny kosmyk i wygładziła poły żakietu, nie uszła jego uwadze.

– Gdy chce czegoś od ciebie, jest jak głodny komar – podsumował ją niedawno Tosiek. Leżeli wtedy obaj w trawie nad jednym z wielkopolskich jezior i gapili się na chmurę owadów wiszącą nad nimi na tle zmierzchającego nieba. – Krąży, odlatuje, wraca, ty siedzisz i jak głupek pilnujesz nadgarstków, a ciocia w tym czasie tnie cię po łydkach.

Leon uznał porównanie za nad wyraz trafne. Zwłaszcza teraz, kiedy siedział w zupełnej ciszy, niemal słyszał to uporczywe, irytujące bzyczenie. Utkwił wzrok w akapicie o pielęgnacji dłoni, ale nie mógł skupić myśli.

– To prawda, że do końca września musicie zdecydować, co chcecie zdawać? – spytała Idalia i przesunęła stojaczek o dwa centymetry w lewo.

– Wstępnie zadeklarować – uściślił Leon i przewrócił stronę w zeszycie.

– Ty już to pewnie zrobiłeś?

– Tak.

– A co będziesz zdawał, Leonku?

Tu już nie miał wątpliwości, że Idalia bierze go pod włos. Wewnętrzny głos przestrzegał go, by nie iść w stronę światła. Tosiek nie cierpiał, kiedy Leon za jego plecami rozmawiał z Idalią na jego temat. Nazywał to spiskowaniem. Ale drugi głos, równie natrętny, przypominał Leonowi, że nie ma na świecie nikogo, kto by się przejmował jego planami na przyszłość, więc skoro już Idalia wyraziła to uprzejme, choć nieszczere zainteresowanie, głupotą byłoby je zignorować.

– Chcę iść na medycynę – poddał się bez walki. – Więc pewnie biologia, chemia, matma. Plus to, co wszyscy, polski i język.

– Na medycynę – powtórzyła Idalia z szacunkiem.

– Docelowo na neurochirurgię.

– Żeby ten gałgan miał chociaż połowę twojej ambicji!

Leon uśmiechnął się krzywo. Aha, i tym sposobem znów wracamy do Tośka. Tośka, do którego od kilku dni się nie odzywał, więc tym bardziej nie miał ochoty chodzić na żadne przeszpiegi. Mowy nie ma. Niech najpierw Tosiek przeprosi i wyciągnie rękę na zgodę, bo tym razem naprawdę przegiął. Leon aż się otrząsnął na samo wspomnienie tego wieczoru, kiedy podjął się trudnego zadania poszerzenia Tośkowi horyzontów muzycznych; najpierw długo wybierał utwory do playlisty, a potem uprażył wielką michę popcornu, żeby ten profan usiedział choć kwadrans na tyłku. Odpalił muzykę. Zaczął od Prince’a, drugi poleciał Freddie Mercury, trzeci w kolejce był David Bowie i już po pierwszych taktach Tosiek nie wytrzymał.

– „Chcę, żebyś pływał jak delfin”? Kto mu to pisał, Beyoncé?

– Przestań się czepiać słów i słuchaj muzyki.

– A czego mam się czepiać, jak nie słów? Słowa są najważniejsze! – prychnął popcornem Tosiek, który jak maszynka recytował libretta wszystkich znanych sobie musicali, ale nie dałby rady zaśpiewać czysto ani jednego refrenu. Zasłuchał się na moment. – Nie szanuję ziomków, którzy rymują „together” z „forever” – oświadczył z niesmakiem.

Wtedy Leon trzasnął klapą laptopa i wyszedł. W przedpokoju unosił się zapach czosnku i rozmarynu, bo Idalia pichciła sos do zapiekanek, ale on chwycił kurtkę z wieszaka i pognał do siebie, choć miał zostać na kolacji. Jak to możliwe, że Idalia tego nie zauważyła i nie wyciągnęła odpowiednich wniosków, w końcu potrafiła czytać w myślach i przewiercać wzrokiem ściany. Jeśli Leon miał kiedyś co do tego wątpliwości, pozbył się ich pod koniec sierpnia, kiedy wzięła go na stronę i tonem życzliwym, acz stanowczym wymogła na nim obietnicę, że będzie się trzymał od Tośka na społecznie akceptowalną odległość.

– Tak minimum metr – uściśliła dla porządku, bo lubiła precyzję.

Ta obietnica kosztowała go tyle zdrowia i nerwów, że poprzysiągł sobie nigdy więcej nie obiecywać jej niczego. Wystarczyło, że kłócił się z Tośkiem na własny rachunek. Naprawdę nie potrzebował kolejnych powodów do awantur. Jeśli Idalia nadal ma zamiar kontrolować dyskretnie każdy krok swojego nieznośnego siostrzeńca, musi sobie znaleźć innego sojusznika.

Ukradkiem przewrócił stronę w czasopiśmie, ale rozproszone myśli kotłowały się w jego głowie jak śmieci na wietrze. Fragmenty nagłówków latały mu przed oczami. Tej jesieni... Postaraj się... W dziesięciu prostych krokach... Dla niego... U nas ze specjalnym rabatem...

Idalia wilgotną szmatką przecierała liście storczyków, które w równym szeregu stały na szafce za jej plecami.

– Gdy go następnym razem zobaczysz – zaczęła od niechcenia – pamiętaj, żeby...

– Zapraszam!

Drzwi jednego z gabinetów otworzyły się i wyjrzała zza nich Edytka, masażystka. Leon z ulgą zerwał się z kanapy. Wcisnął zeszyt do plecaka i wsunął się do gabinetu za Edytką, ale kamienne milczenie za jego plecami mówiło mu jedno: ta wojna nerwów jeszcze się nie skończyła.

2.

– Jaki olejek?

– Sosnowy – wymamrotał Leon i wtulił policzek w puchaty ręcznik wyścielający leżankę. Drugi ręcznik, też miękki i wygrzany, okrywał jego ciało. W gabinecie panował ciepły, ruchliwy półmrok, rozpraszany migotaniem świec, a odwrócona tyłem Edytka odprawiała swoje misteria przy podgrzewaczu. Wlała kilka kropel olejku do pojemniczka nad świeczką i po całym pomieszczeniu rozniósł się przyjemnie drażniący aromat startego w dłoniach igliwia. Leon przymknął oczy.

Las, świergot ptaków, lepkość świeżej żywicy... wakacje. Wszystko wróciło do niego teraz. Czemu lato nie mogło trwać wiecznie? Zaczęło się wcześnie, miało cierpki zapach mulistych jezior i smak zachłannych Tośkowych pocałunków. Wydawało się, że czas przestał płynąć, że w tym rozgrzanym, lepkim lecie istnieje tylko ich dwóch, a cała reszta jest mało istotną papierową dekoracją. Ale potem lato skończyło się z dnia na dzień, ojciec Tośka wypłacił im ostatnie dniówki, poszli do kina, poszli na kawę, a następnego dnia spadł im na głowy wrzesień, początek roku szkolnego, klasa maturalna, plan zajęć, nauczyciele, koledzy i decyzje, decyzje, decyzje.

– Znowu pan jest cały pospinany – odezwała się Edytka, przeciągając dłońmi po jego łopatkach. W jej głosie, szemrzącym jak zefir, dał się wyczuć cień wymówki. Nie myśleć. Musi przestać myśleć. Przez najbliższą godzinę jego ciało, tak nieistotne dla losów świata, będzie w centrum jej uwagi, będzie wszystkim, co się liczy, jak osobny kosmos, katalogowany ścięgno po ścięgnie, kosteczka po kosteczce. Nie ma wczoraj, nie ma jutra, istnieje teraz, tylko teraz. W tle plumka odtwarzana z płyty fletnia Pana. Leon znał tę płytę na pamięć: dziesięć minut fletni, kiedy to bezlitosne palce Edytki wygniatają mu stres z barków i łopatek; dziesięć minut nawoływania delfinów, po pięć na każde przedramię, i tak dalej, aż do szumu ulewy, kiedy Edytka, masując mu skronie, anonsuje półgłosem:

– To już wszystko, dziękuję.

Zacisnął mocniej powieki i starał się nie myśleć o niczym. O niczym... o niczym... – odpowiedziało echo w jego głowie i nastała kojąca pustka, z której jak pajac z pudełka wyskoczył Tosiek i pouczył go, marszcząc swój piegowaty nos:

– W tym cały problem, skarbie, że ty myślisz za dużo.

Leon, oburzony, zamruczał w ręcznik. Tosiek naprawdę powiedział coś takiego. Wtedy, kiedy Leon zwierzył mu się ze swoich wątpliwości co do przyszłości szkolnego zespołu teatralnego. Miał takie niejasne przeczucie, że coś zaczyna się sypać, ale nie wiedział co. Tosiek słuchał jednym uchem i zbył jego przeczucia machnięciem ręki. Ale Tosiek to był Tosiek, istota niezdolna do głębszej refleksji nad czymkolwiek. Kiedy na przykład zamarzyły mu się snejki, kolczyki pod wargą, a Idalia zgłosiła weto, Tosiek znalazł tutorial w sieci i przekłułby się samodzielnie, gdyby ojciec nie nakrył go w ostatniej chwili.

– Zdezynfekowałem wszystko i w ogóle – relacjonował potem Tosiek, pobłyskując srebrnymi kulkami przy każdym grymasie. – A oni się wściekli, jakbym się dziabał zardzewiałą szpilką. W końcu ciocia sama zaprowadziła mnie do piercera. Nie mogła tak od razu?

– Jak to się trzyma tam z drugiej strony? – zainteresował się Leon.

– Chcesz sprawdzić? – Tosiek zmrużył oczy w zachęcającym uśmieszku.

Na samo wspomnienie tego filuternego spojrzenia Leona ukąsiła tęsknota, przejmująca jak głód za używką. Edytka westchnęła.

– W ogóle się pan dziś nie potrafi zrelaksować.

– Próbuję – mruknął Leon.

Ale Tosiek już na dobre zasiedlił jego myśli, a tam, gdzie był Tosiek, natychmiast pojawiał się chaos. Leon już nie wiedział, czy Tosiek samym swoim istnieniem wywołuje zawirowania czasoprzestrzenne, czy też czysty przypadek pcha go w środek każdej możliwej awantury. O, choćby ten czerwcowy wypad do Londynu – Tosiek pojechał razem z ciocią na swoje wyśnione, wyczekane tournée po West Endzie i przez pierwsze dni nic nie odbiegało od normy – zalał Snapa fotkami plakatów i zaułków, poszedł z Idalią na Wicked i dzwonił, upojony tym faktem, o trzeciej nad ranem, nie bacząc na koszty i zaspane mamrotanie Leona. Tak, to był ten tydzień, kiedy Leon najął się do przenoszenia paczek w katakumbach Amazona, bo obudzony w środku nocy widział tylko kody kreskowe, cały świat w kodach, jak w jakimś popieprzonym kartonowym Matriksie. Ale wysłuchał Tośka z uprzejmym zainteresowaniem, bo już bardzo za nim tęsknił i chciał go mieć z powrotem przy sobie. Usnął z błogim uśmiechem, który zmienił się w nieruchomą maskę, kiedy nazajutrz dotarła do niego kolejna seria zdjęć. Przez Londyn przetaczała się Pride Parade, a Tosiek niewytłumaczalnym trafem znalazł się w samym epicentrum.

Leon skrzywił się na to wspomnienie. Dłonie Edytki znieruchomiały na jego ramionach.

– Za mocno?

Słabym głosem zaprzeczył. Miał teraz przed oczami te zdjęcia, na wszystkich uchachany Tosiek w morzu tęczowych flag. Leon nie skomentował fotek w żaden sposób w nadziei, że jego wymowne milczenie będzie wystarczająco czytelnym sygnałem, co o tym wszystkim myśli. Tosiek tymczasem jak huragan pustoszył Londyn: gruchnęła wiadomość o brexicie. Tosiek znów słał fotki, znów brał udział w demonstracjach, a Leon zaczął się obawiać o integralność Zjednoczonego Królestwa. Na szczęście wraz z początkiem lipca Tosiek wrócił na łono ojczyzny i odtąd siał chaos tylko lokalnie, głównie w życiu Leona.

Wrócił zmieniony. Jasne kosmyki zgolił na krótko, pozostawiając symbolicznego irokeza przez środek głowy. Ubierać też się zaczął inaczej. Już nie tylko czerń i czerń, z rzadka przełamana grafitem, najpierw pojawiły się odprasowane koszule z kołnierzykiem, potem steampunkowe portki z przeszyciami; Tosiek przeistaczał się w dandysa.

Jednocześnie wciąż ćwiczył, machał hantlami z zajadłą wytrwałością i choć nie wypęczniały mu od tego imponujące bicepsy Hulka, nabrał siły i jakiejś takiej nonszalancji w obyciu. Leon nie traktował jego treningów poważnie, aż do pewnej przepychanki o ostatnie chipsy w paczce, kiedy Tosiek oplótł mu kark ramieniem i niechcący trochę go przydusił. Ojciec Tośka też zauważył tę metamorfozę, bo zaproponował im obu pracę w swojej firmie. Robota polegała głównie na skuwaniu kafelków w cudzych łazienkach i zrywaniu paneli podłogowych, ale Leon miał już tak dosyć amazonowych hal, że z entuzjazmem przystał na zmianę. Pracowali z przerwami cały lipiec i sierpień, a gdy nie było co robić, wsiadali w pociąg i jechali nad jezioro, do Mosiny albo do Puszczykowa, łazili po lasach, Tosiek snuł katastroficzne wizje końca świata, a potem z miną człowieka czasów apokalipsy, który nie ma nic do stracenia, obejmował Leona w pasie i całował, w co się nawinęło. Przy ludziach.

– Zaraz kończę – powiedziała Edytka. – Strasznie te mięśnie pospinane, myślał pan o jodze?

– Nie mam czasu – burknął Leon. Naprawdę już koniec? Miał wrażenie, że przed chwilą się położył. Wcale nie wypoczął, jego myśli furkotały jak stado ważek. Odwyk od Tośka miał go wreszcie wyciszyć i przywrócić mu spokój ducha, a było coraz gorzej.

Usiadł na leżance i zwiesił nogi. Edytka spłukiwała pod kranem olejek z rąk. Wyszła. Trochę marudził, nim się wreszcie ubrał, bo nie chciało mu się jeszcze opuszczać tej wygrzanej jaskini pachnącej igliwiem, rozświetlonej blaskiem świec. W końcu jednak musiał. Wciągnął portki, zapiął bluzę i wyjrzał do poczekalni.

Idalia za kontuarem inkasowała należność za manikiur, na kanapie dwie klientki czekały na zabiegi. Nawet nie spojrzał w ich stronę, ale i tak wiedział, że przyglądają mu się z ciekawością. Chciał szybko czmychnąć na zewnątrz, ale Idalia zamknęła kasę i przywołała go do siebie.

– Lepiej, Leonku?

– Wspaniale – mruknął bez przekonania i oparł się łokciem o kontuar. – Ile płacę?

– To ja powinnam o to spytać. – Idalia wymownym wzrokiem przeleciała po ścianach pomalowanych na orientalny cynamon. Leon osobiście pomógł jej wybrać ten kolor i z poświęceniem machał wałkiem, poprawiając niedoróbki po Tośku, któremu artystyczny rozmach nie pozwalał zbyt długo skupiać się na detalach. Od tamtego czasu minęły już trzy kwartały, ale Leon wciąż jeszcze odcinał kupony od swojego zaangażowania w remont. Najwyraźniej zasłużył na dożywotnią wdzięczność. Było mu z tym ciut nieswojo, ale nie potrafił się przemóc i zaprotestować. Przyzwyczaił się do tych regularnych zabiegów, a zdawał sobie sprawę, że jego budżet nigdy nie udźwignie takich zachcianek. Gdyby tylko mógł się jakoś odwdzięczyć za jej życzliwość...

– To jak, zapytasz go o tę maturę, słonko?

Westchnął przeciągle.

– Zapytam.

– Doskonale! Pójdziesz do niego zaraz? To dam ci zakupy! – Idalia lekkim krokiem pobiegła do małej kuchni dla personelu, skąd przydźwigała pękatą torbę termiczną. – Pochowaj mięso do zamrażalnika, a sery do lodówki, zapamiętasz?

Z rezygnacją przejął torbę. Teraz nie miał już żadnego pola manewru. Asertywność: zero. Ale przynajmniej przyda się na coś. Lubił być pożyteczny. To prawie to samo co być potrzebnym. A stąd już tylko krok do bycia człowiekiem wartościowym. Nie wiedział tylko, jak się przelicza jedno na drugie. Czy dziesięć przysług to już krok w stronę posiadania jakiejś wartości w cudzych oczach? Bo we własnych, wiedział to doskonale, wciąż był nikim.

3.

Salon urody mieścił się na parterze bloku, niewysokiego, podłużnego klocka, jednego z wielu składających się na tak zwany Stary Grunwald. Po przeciwnej stronie klatki schodowej znajdowało się mieszkanie Idalii, chwilowo puste. Na początku września Marcin, ojciec Tośka, dostał duże zlecenie gdzieś na Pomorzu i wracał teraz do Poznania tylko na weekendy. Tosiek zaklinał się, że jest dość dorosły, by mieszkać w pojedynkę, ale jakoś nikt mu nie dowierzał i ostatecznie przeprowadziła się do niego ciotka Idalia – zaledwie jeden blok dalej, na drugie piętro. Niewiele to w gruncie rzeczy zmieniło, bo na ogół i tak spędzała u Tośka i Marcina cały wolny czas, smażąc, pichcąc, odkurzając i zaganiając siostrzeńca do ciężkich robót.

– Teraz jeszcze wrzeszczy wieczorami, żebym nie śpiewał pod prysznicem, bo budzę sąsiadów – utyskiwał Tosiek. – No i czepia się o wszystko, jak zawsze.

Leon wyszedł przed blok i objuczony ciężką torbą oraz plecakiem powlókł się ścieżką na przełaj przez trawnik. Było ciepło, ale z drzew sypały się już liście, dużo liści, bo na tym osiedlu wszędzie rosły rozłożyste stare drzewa. Tosiek twierdził, że to najnudniejsze miejsce w całym Poznaniu, wszystko pod linijkę, każdy blok wygląda tak samo, na ławkach wyłącznie emeryci, a na trawnikach – ich wyleniałe, posunięte w latach psiaki. Leon uważał, że Tosiek przesadza. Sam gnieździł się w kompaktowym apartamentowcu upchniętym na skraju Grunwaldu między dwoma innymi budynkami i cierpiał na chroniczny brak przestrzeni. Lubił spokojny urok starszej części dzielnicy, rozległe trawniki, szum drzew, powietrze. Co Tosiek może wiedzieć o sytuacji, w której nawet widok z okna jest luksusem?

Leon odruchowo podniósł wzrok. Słońce odbijało się w szybie uchylonego okna na drugim piętrze. Dobiegał stamtąd jednostajny pomruk basów.

Tosiek otworzył mu domofonem i raczył zostawić uchylone drzwi do mieszkania, ale nie pojawił się w progu. Muzyka dudniła za zamkniętymi drzwiami jego pokoju. Nie to nie. Niech sobie tam siedzi i gryzmoli sto pięćdziesiąty rozdział fanfika o Fiyero czy innym Enjolrasie. Leon przemknął do kuchni i otworzył zamrażalnik. Upychał do środka zmrożone kurze korpusy, gdy zadzwonił jego telefon.

– Halo?

– Ja w sprawie korepetycji – usłyszał kobiecy głos. – Dostałam ten numer od znajomej. Syn ma problem z matematyką.

– Aha, rozumiem. – Sięgnął do plecaka i wyjął spuchnięty od notatek terminarz. Tosiek się z niego podśmiewał, przekonywał go do kalendarza w telefonie, ale Leon wolał mieć wszystko na papierze. Jego wysłużony smartfon miał już swoje lata i jakoś nie budził zaufania. – Nie wiem, czy znajdę jeszcze czas w tym tygodniu – uprzedził, przytrzymując telefon brodą i z pośpiechem przewracając kartki.

– Bardzo mi zależy.

– Już patrzę... – Kalendarz był zabazgrany we wszystkich możliwych miejscach, tylko przy czwartku świeciła bielą jedna kratka. Zawahał się chwilę. Czwartki po południu były święte. Jedyny wolny czas, który miał jeszcze dla siebie. Nawet uczyć się nie miał kiedy, zakuwał głównie w tramwajach i autobusach, ciągle chciało mu się spać, a na masaż wyrwał się tylko dlatego, że jeden z jego podopiecznych się rozchorował. Nie, czwartek musi być dla niego. Szukał dalej i znalazł: wtorek, osiemnasta, seans filmowy z Tośkiem. Voilà, nieaktualne.

– Jutro, osiemnasta – przekazał do słuchawki i wepchnął na tyły lodówki kilka pakunków zawiniętych w papier. – Nie za późno?

– Nie. Ile za godzinę?

Leon rzucił swoją zwyczajową kwotę dla zdesperowanych i usłyszał nazwisko oraz namiary. Zamknął lodówkę. Znalezionym na blacie długopisem wykreślił Tośka z kalendarza i zanotował adres. Zamyślony, dorysował jeszcze tłusty znak zapytania. Zapomniał spytać o wiek delikwenta. Zapewne pierwszak, świeżo upieczony gimbus albo licealista, takich miał we wrześniu najwięcej. Dzieciak zmienia środowisko i opuszcza się w nauce, a starzy od razu wpadają w panikę. Cyzelował wielką kropkę pod pytajnikiem, gdy za jego plecami muzyka zadudniła głośniej. Tosiek zdecydował się jednak wyleźć ze swojej gawry.

Gdyby jeszcze parę miesięcy temu ktoś powiedział Leonowi, że Tosiek zacznie słuchać rapu, dostałby chyba ze śmiechu konwulsji. Tosiek. Rapu. Nie przewidział istnienia Lin-Manuela Mirandy. Niepostrzeżenie Tosiek, zamiast nucić pod nosem liryczne kawałki z Nędzników i Upiora, przerzucił się na skandowanie politycznych polemik z Hamiltona i ta zmiana wpłynęła w interesujący sposób na jego osobowość. Już nie pochlipywał bez powodu w najdziwniejszych momentach dnia, dowcip mu się wyostrzył i nawet poruszał się inaczej, choć to ostatnie mogło być efektem wnikliwych studiów z gatunku „jak chodzić”, „jak siadać” i „jak mówić”, którym oddawał się za zamkniętymi drzwiami pokoju, czerpiąc pełną garścią z bogactwa tutoriali dostępnych w sieci.

Leon udał, że nie słyszy monotonnego skandowania za swoimi plecami. Schował terminarz do plecaka.

– What’s your name, man?! – wrzasnął tuż za nim Tosiek i otworzył lodówkę. Wyjął mleko. – Więc to jednak ty. Myślałem, że ciocia.

– To ja. – Leon jak zahipnotyzowany przyglądał się Tośkowi nalewającemu mleko do miseczki. Nie wierzył własnym oczom. – Sojowe? Idalia o tym wie?

– Just you wait, just you wait – nucił triumfalnie Tosiek, zasypując mleko sporą ilością płatków zbożowych. Był w zaskakująco dobrym humorze. Trzeba go zapytać o tę maturę i spadać stąd, żeby sobie nie pomyślał, że Leon przyszedł go ugłaskiwać.

– Myślałeś już, co chcesz... – Leon oderwał wzrok od miseczki i urwał.

Tosiek rozdarł zębami opakowanie mieszanki studenckiej i wsypał połowę zawartości do mleka. Ku tajonemu ubolewaniu Idalii opalił się przez wakacje w złote piegi, snejki błyszczały pod jego ustami jak dwa srebrne pryszcze. W koszykarskiej koszulce bez rękawów wydawał się jeszcze wyższy i chudszy niż zazwyczaj. Koszulka była nieco przyduża i tu i ówdzie wystawał spod niej bawełniany binder, a Tosiek, który przecież musiał być tego świadom, nie przejmował się tym wcale, podrygując jednostajnie w takt muzyki.

To było coś nowego i Leon nie wiedział, co o tym myśleć. Jeszcze do niedawna Tosiek chodził wszędzie zapięty pod szyję, nawet w największy upał. Najwyraźniej znowu wspiął się na całkiem dla Leona niedostępne wyżyny samoakceptacji. Kolejna mała zmiana, jedna z dziesiątek małych zmian, które wciąż w nim zachodziły i które pozostawiały Leona z nieprzyjemnym wrażeniem, że daje się zdublować w wyścigu o niejasnym celu, w którym nawet nie zamierzał brać udziału. Pierwszy raz to wrażenie dopadło go wtedy w czerwcu, kiedy zobaczył zdjęcia z parady londyńskiej. A drugi raz, gdy z różnych wymijających przebąkiwań wywnioskował, że Tosiek nawiązał z rodakami z parady bliższe stosunki i uczęszcza na jakieś podejrzane spotkania.

– Wiem – powiedziała Idalia, kiedy podzielił się z nią tym spostrzeżeniem. – Organizują jakiś przemarsz.

Fakt, że ona przyjmuje to tak spokojnie, bardzo go zbulwersował i Leon nie zapytał już o nic więcej, ale zadra pozostała. Tosiek miał przed nim tajemnice. Tosiek miał nowych przyjaciół. Leon nigdy by na żadne spotkanie nie poszedł, ale nie potrafił się pogodzić z tym, że nikt mu tego nawet nie zaproponował.

– Co mówiłeś? – mruknął Tosiek, zalewając swój zbilansowany podwieczorek grubą warstwą czekoladowej polewy do lodów.

– Nic.

– Też będziesz jeść czy znowu musisz lecieć?

– Mam za chwilę korki, a jutro test.

– Zawsze jest jakiś test. Ja mam jutro z anglika, a nie histeryzuję – zauważył Tosiek, wyjmując łyżkę z szuflady. Z miseczką w rękach zawrócił do pokoju. Leon pospieszył za nim.

– Będziesz zdawać rozszerzoną? – zapytał podstępnie.

– Just you wait! Just you wait!

– Pytam poważnie – burknął Leon i potknął się o hantle. Przeturlał je stopą pod ścianę. U Tośka w pokoju zawsze był syf, człowiek nigdy nie wiedział, na czym usiądzie ani do czego się przylepi. Tosiek dowodził, że walka z entropią jest bezcelowa. Jego przywiązanie do bałaganu stało w osobliwej sprzeczności z dbałością o własną aparycję; nawet teraz, w sportowej koszulinie i dżinsach, Tosiek błyszczał na tle tego chlewu jak książę w jaskini goblinów.

Książę... w jaskini... Leon zmarszczył brwi, łapiąc uciekającą myśl. Skąd mu się w ogóle wziął w głowie ten obraz? Twarz mu pojaśniała.

– Oglądałeś kiedyś Labirynt?

– Nie. – Tosiek przesunął łokciem kilka zeszytów, żeby zrobić na biurku miejsce na płatki. – A co to jest?

– Musical – powiedział Leon, powściągając entuzjazm. Że też mu to wcześniej do głowy nie przyszło! – Musimy go obejrzeć, koniecznie. Gobliny, ludzie w ciasnych portkach, peruki, prawie jak Wicked. Spodoba ci się.

– Dzisiaj?

– Dziś nie, zaraz muszę wyjść.

– Już teraz?

– Za piętnaście minut.

Snejki zalśniły, kiedy Tosiek rozciągał usta w szelmowskim uśmiechu. Leon mrugnął powoli. Tak, była jakaś obietnica, pamiętał ją mgliście, ale oto srebrne kulki zamigotały z bardzo bliska i niewiele mógł już poradzić na bieg wypadków. Te zaś w sposób nieunikniony prowadziły na wspólny fotel, między szeleszczące papierzyska, plątaninę ładowarek i wbijający się w plecy twardy kant podręcznika.

Naraz Tosiek skrzywił się i pociągnął nosem.

– Byłeś na masażu?

– Mhm.

– Pachniesz jak kostka toaletowa. – Tosiek odsunął się z niesmakiem. Sam nigdy nie splamiłby swojego honoru, przestępując próg Salonu Urody „Idalia” w celach innych niż remontowo-budowlane. Leon potarł dłonią zdrętwiałe usta. Z wolna wracała do niego pamięć o zobowiązaniach, a wraz z nią męczące poczucie winy. Im bardziej chciał wszystkich zadowolić, tym bardziej zawodził.

– Nie ma w tobie za grosz romantyzmu – oznajmił ze złością. – Złapać za pysk, obcałować, obrazić, krótka instrukcja relacji międzyludzkich made by Tosiek.

Zdumiony tym pomówieniem Tosiek wytrzeszczył na niego oczy.

– Mam ci kwiaty kupować, czy jak?

– Nie wiem! Pogłówkuj! Wymyśl coś! Tych... swoich kumpli zapytaj! – zeźlił się Leon, bardzo rozgoryczony.

– Może zapytam – odpalił Tosiek i zlazł mu z kolan.

Usiadł na krzesełku obrotowym i popatrywał z namysłem spod zmarszczonych brwi. Leon bardzo był ciekaw wyniku procesów myślowych zachodzących pod tym jasnym czubem. Dotrze coś wreszcie do tej łepetyny czy nie?

– Wiem, ty po prostu głodny jesteś! – oświadczył Tosiek z zadowoleniem. – Głodny Leon to zły Leon. Chcesz obiad? Sporo zostało.

– Nie chcę. Jadłem już.

– O, będziesz żałował, jak wszystko sam zjem.

– A co jest?

– Risotto z cukinią i tofu.

– Tofu! – krzyknął Leon, zrywając się na równe nogi. – Zepsułeś dobry obiad tym gównem?

– Gdybyś spróbował...

– Jeszcze tak nisko nie upadłem, żeby jeść plastelinę.

– Ciocia gotowała – dodał Tosiek zachęcająco.

– Nie wierzę – burknął Leon. Tosiek już od jakiegoś czasu ewangelizował wszystkich dookoła, na mieście żywił się warzywami i kaszą, a w domu ostentacyjnie wydłubywał mięso z sosu i spychał na brzeg talerza, ale Idalia jak dotąd przeczekiwała te wybryki z właściwym sobie nieugiętym spokojem.

– Złamałem ją głodówką – wyjaśnił Tosiek. – Nie jadłem obiadu wczoraj i przedwczoraj. To co, podgrzewać? Jak dasz mi sekundę, znajdę jakieś świeczki. Będziesz miał ten swój romantyzm.

– Spieprzaj – warknął Leon. Definitywnie przeszła mu ochota na pogłębianie więzi z tym ekoterrorystą. Idalia robiła najlepsze na świecie kotlety i pieczenie, i gulasze i Leon Tośkowi potrafiłby wybaczyć naprawdę wiele, ale nie odcięcie go od wysokogatunkowego zwierzęcego białka. No są chyba jakieś granice!

Wyszedł z pokoju i sięgnął po kurtkę. Tosiek przyglądał mu się z psotnym uśmieszkiem na twarzy.

– A ciocia mi pokazała, jak się robi ombre...

– To jakaś zupa z trawy? – Leon szarpał się z zamkiem.

– Nie, cieniowanie koloru na paznokciach. Nauczyć cię?

Leon zarzucił plecak na ramię. Tak, już kojarzył. Dopiero co czytał o tym artykuł w poczekalni u Idalii.

– Do widzenia – burknął już od drzwi i zerknął ostatni raz na Tośka, który nie spuszczał z niego filuternego spojrzenia.

Wiedział, że wróci. Obaj to wiedzieli. Zawsze wracał, prędzej czy później. Bo niby dokąd miał pójść?

rozdział II

wtorek, 20 września 2016

1.

Kawecka, babka od biologii, rozdała wszystkim arkusze testowe. Leon pochylił się nad kartką. Nie bardzo miał wczoraj czas na powtórkę, ale to był tylko test – łamigłówka, w której spryt i doświadczenie liczą się bardziej niż wiedza. Grunt to nauczyć się myśleć jak autor, wejść w jego głowę, dostrzec poszlaki wskazujące tę jedną właściwą odpowiedź. Kawecka miała umysł prostolinijny, nie zastawiała podstępnych pułapek. Po kilku pierwszych pytaniach Leon załapał styl jej myślenia i resztę testu rozwiązał automatycznie, ledwo czytając odpowiedzi.

Dostrzegł kątem oka, że Zuza, z którą siedział w ławce, zerka na jego kartkę. Odchylił się, żeby widziała lepiej. Zuza. Krzepka siatkarka, która w jego zespole teatralnym eksplorowała liryczną część swojej natury, grając głównie drzewa i inne elementy dekoracji. Teraz dyskretnie stukała długopisem w jedno z pytań. Sprawdził je. Zaznaczył u siebie „A”. Zuza sygnalizowała, by przemyślał to jeszcze. Dla świętego spokoju poprawił na „D”. Może i miała rację.

– Będzie dzisiaj próba? – szepnęła, nie podnosząc głowy.

– Będzie.

– Macie już scenariusz?

– Tosiek coś pisze.

– Hm – mruknęła Zuza z powątpiewaniem, które i jemu się udzieliło. Tosiek zawsze coś pisał. Ale to, czy i kiedy będzie się tym chciał podzielić ze światem, zależało wyłącznie od jego widzimisię. Zazwyczaj trzeba go było pilnować i popędzać, co Leon ostatnio zaniedbał z przyczyn osobistych. Czy ten bałwan raczy w ogóle pamiętać, że dzisiaj jest próba?

Nerwowo bawił się długopisem, obracając go w palcach. Kiedyś próby nie denerwowały go aż tak. Ale wtedy dowodził Artur – najstarszy z nich wszystkich, zawsze wyluzowany, powszechnie lubiany, pod jego komendą wszystko zdawało się układać bez najmniejszych zakłóceń. Wystawili kilka całkiem dobrych przedstawień, raz trafili nawet na łamy lokalnej prasy. Wiosną Artur zdał maturę i opuścił szkolne mury, a z początkiem września Leon zrozumiał, że to od niego oczekuje się teraz inicjatywy. Nikt inny się do tego nie kwapił. W liceum wyspecjalizowanym w produkowaniu kolejnych roczników kandydatów na studia prawnicze i medyczne zespół teatralny wciąż stanowił pewnego rodzaju anomalię. Przyglądano się im z życzliwością, ale bez szczególnego sentymentu. Leon starał się, jak mógł, popędzał Tośka, łagodził waśnie, szukał kompromisów, ale coś chyba robił źle, bo ludzie nie słuchali go tak, jak wcześniej słuchali Artura. Zespół, zbiór osobowości o wybujałych ambicjach, potrzebował silnej ręki, a on się do tego nie nadawał. Chciał tylko grać, tak jak przedtem, czasem może coś napisać, a nie wikłać się w spory ze spragnionymi sławy artystkami i biegać na spotkania z dyrekcją. Skąd miałby wziąć na to czas? Nikomu jednak nie pisnął, że nie daje sobie rady. Nie miał w zwyczaju przyznawać się do porażek.

Zuza smarowała szlaczki na marginesie kartki.

– Tosiek mówił Arturowi, że dopiero zaczął pisać.

– Artur był w szkole?

– Wpadł rano, rozmawiał z Tośkiem przed bramą. Może zawiesić próby do czasu, aż będziemy mieli scenariusz? Na razie tylko siedzimy i ględzimy o niczym, strata czasu.

– To sama coś napisz – burknął.

Zdziwione spojrzenie znad kartki. No pewnie. Każdy chce grać, każdy chce być gwiazdą, ale żeby choć trochę pomóc przy organizacji? Nikomu to nawet przez głowę nie przejdzie.

Rozejrzał się po klasie. Cały biol-chem pochylał się nad testami, a Kawecka przy swoim biurku czytała Ucztę dla wron i nie zwracała uwagi na przelatujące po sali szmery. Jesteście już dorośli, zapowiedziała na początku września, możecie sobie ściągać na powtórkach, ale matury w ten sposób raczej nie zdacie, więc może po prostu weźcie się do roboty, pszczółki. Klasa stosowała się do tych dobrych rad opornie, ale coraz częściej widział na korytarzach kolegów, którzy rzeczywiście coś wkuwali, a nie tylko spisywali zadania domowe. Widmo egzaminów, przed wakacjami jeszcze odległe i łatwe do zignorowania, zaczynało nabierać realnych kształtów.

– Kończycie, robaczki? – rzuciła znad książki Kawecka. – Jeszcze trzy minuty. Pamiętajcie, że na każde pytanie jest tylko jedna prawidłowa odpowiedź. Za zaznaczanie kilku będę obniżać punkty i topić w formalinie. – Zachichotała i przewróciła stronę.

Leon spostrzegł, że po drugiej stronie sali Darek gryzmoli coś we wnętrzu własnej dłoni, po czym wystawia ten tajny komunikat w jego stronę.

„22A?”.

Sprawdził u siebie wynik i skinął głową, a Darek uniósł kciuk i pochylił się nad kartką. W zeszłym roku przez kilka miesięcy siedzieli razem w ławce, ale potem Darek przeniósł się pod okno, bo, jak twierdził, ma początki astmy i potrzebuje świeżego powietrza. Początki astmy nie przeszkadzały mu w strzelaniu goli na każdym wuefie, ale Leon wciąż nie przyjął do wiadomości, że migracja Darka dziwnie zgrała się w czasie z pojawieniem się na horyzoncie Tośka. Darek zresztą na pewno by zaprzeczył. Ale faktem było, że od tego czasu z Leonem w ławce siadały już tylko dziewczyny. Leon schował tę obserwację głęboko w tylnej szufladce swojego umysłu, tej opatrzonej etykietką Nie Myśleć O Tym.

Dzwonek na przerwę oderwał Kawecką od R.R. Martina. Pozbierała kartki, niektórym uczniom wyszarpując je z rąk przemocą.

– Ale rzeźnia – jęknął Darek, przepychając się w stronę Leona i Zuzy. – To jak, będzie dzisiaj próba? Mamy już scenariusz?

2.

Próby odbywały się zawsze w auli, wysokim pomieszczeniu z doskonałą akustyką, poprzecinanym smugami światła, które sączyło się z zakurzonych okien. Ledwie Leon pchnął skrzydło ciężkich drzwi, usłyszał ten charakterystyczny falsecik, który roznosił się tu bez przeszkód. Tosiek siedział na skraju sceny obok dziewczyny odzianej w rurki i bluzę z cienkiej dresówki. Tłumaczył przemądrzałym głosem:

– Tu powinna być inwersja. Masz „hardly ever” na początku zdania, Ozie słodki, ile razy mam ci to tłumaczyć?

Speszona dziewczyna nerwowo odgarnęła włosy za ucho i pochyliła się nad kartką. Miała na imię Matylda i chodziła z Tośkiem do klasy.

– Strasznie tępa – zwierzył się kiedyś Tosiek. – Wszystko jej trzeba po kilka razy tłumaczyć. Gapi się w ciebie, słucha, ale nic nie rozumie.

– Może ty masz po prostu zerowe zdolności pedagogiczne – zgadywał Leon. – Potrzebujesz jakichś rad?

– Nie wiem. Co mam robić, kiedy ona się obraża i ryczy?

Leon, który nigdy nie miał podobnych problemów ze swoimi podopiecznymi, poprosił o więcej szczegółów i już wkrótce wyklarował mu się pewien pogląd na humory Matyldy. Trochę jej teraz współczuł, w końcu nikt lepiej od niego nie wiedział, co robi z człowiekiem zadurzenie w Tośku. W jej przypadku był to w dodatku afekt kompletnie pozbawiony szans na wzajemność. Tosiek, człowiek obdarzony przez los empatią rozwielitki, w niczym się jeszcze nie zorientował, a Leon nie widział powodu, dla którego miałby go uświadamiać w tej delikatnej kwestii.

Matylda pomasowała ścierpniętą łydkę. Dostrzegła Leona i zaczerwieniła się, jakby ją przyłapano na ściąganiu.

– ...aż trzy prawidłowe odpowiedzi – odbił się echem głos Darka, który wszedł do auli wraz z Zuzą. Wciąż jeszcze przeżywał test z biologii. – Sama sprawdź, A, C i D pasuje, Kaweckiej coś się popieprzyło.

Tosiek przeciągnął się leniwie i wstał z podestu.

– Wypadł nam dziś polski – ziewnął, kiedy Leon podszedł bliżej. – Ale przynajmniej mamy z głowy ten esej. Matylda chce dołączyć do zespołu.

– Tak? – mruknął Leon bez entuzjazmu. Nie zauważył dotąd, by Matylda przejawiała jakiekolwiek zainteresowanie teatrem. – Możemy to przedyskutować.

– Emilia już się zgodziła – odezwała się Matylda z podłogi. Schowała zeszyt do torby i wstała, ale wzrok utkwiła w tapecie własnego telefonu, z której łypał zbolałym spojrzeniem Troye Sivan. Spąsowiała jeszcze bardziej.

– Od kiedy Emilia podejmuje decyzje? – zdenerwował się Leon.

– Ktoś musi.

Odwrócił się przez ramię. Stała za nim kolejna dziewczyna, zgrabna, długowłosa, i dla odmiany patrzyła mu prosto w oczy. Odczuwał wobec niej pewien respekt, w końcu spotykała się z Arturem, a przynajmniej tak się sprawy przedstawiały, gdy go ostatni raz widział. Emilia chodziła do klasy z Matyldą i Tośkiem; w zespole miała zwyczaj wtrącać się we wszystko, a najbardziej w scenariusze.

– Za dużo was już jest – mruknął mniej pewnie. – Potem ciągle są pretensje, że dziewczyny nie mają co grać.

– Gdybyście pisali więcej ról dla dziewczyn, nie byłoby problemu – odcięła się Emilia.

– Tym razem będzie inaczej – wtrącił Tosiek.

– Masz scenariusz? – ucieszył się Leon.

– Tak.

– Gdzie?

– Tutaj – Tosiek poklepał się po łepetynie.

– Żarty sobie stroisz? – oburzyła się Zuza.

– Oj, przestańcie, mamy jeszcze tyle czasu!

– Nie powiedziałbym – odezwał się jeszcze jeden głos, ustawiony głos rasowego radiowca, bez trudu przebijający się przez gwar.

Od strony drugich drzwi auli nadchodził sprężystym krokiem Witold, świeżo upieczony przewodniczący kółka historycznego, wysoki, rudawy chłopak o zapadniętych policzkach i ustach skrzywionych w drwiącym grymasie. Dwa kroki za nim drobiła jego świta: Sebastian z grupy rekonstrukcyjnej i Roksanna, pękata dziewczyna, z którą łączyły Witolda wspólne treningi biegowe, a może i coś więcej.

– Oni się tak kochają, ach jej – ironizował czasem Tosiek, który nie cierpiał obojga. – Ona świata poza nim nie widzi, a on to łaskawie toleruje. To będzie miłość po grób!

Leon oddalił z pamięci te złośliwości i zapytał najuprzejmiej, jak potrafił:

– Co masz na myśli?

– Akademia już za trzy tygodnie – odparł Witold. Szmer w auli natychmiast przycichł. Witold chwilę napawał się efektem swoich słów, po czym dorzucił: – Na Dzień Nauczyciela. Ustaliłem z dyrekcją termin.

– Ty ustaliłeś?

– A kto? – burknął Witold z góry. Przewyższał Leona o pół głowy.

– Nikt cię nie prosił – wyrwał się Tosiek, ale Witold poświęcił mu akurat tyle uwagi co Roksannie, to znaczy zupełnie go zignorował.

– Jastrzębska prosi, żeby w tym roku dla odmiany nie dogryzać nauczycielom, tylko docenić ich trud i starania.

– Coś takiego właśnie piszę – wtrącił Tosiek.

– No i świetnie. Na piątek ma być gotowe. – Witold zaszczycił go wreszcie przelotnym spojrzeniem. – Przeczytamy i ocenimy, czy się nada. Trzeba też znaleźć dekoracje z zeszłego roku i sprawdzić, w jakim są stanie, a potem...

– Jak napiszę, to napiszę – zirytował się Tosiek. – Nie będziesz mi się wtrącał w scenariusz, nie jesteś tu szefem.

Jego słowa odbiły się słabym echem w całej auli, a cisza, która po nich zapadła, trwała trochę zbyt długo. Leon czuł, że powinien się odezwać, uspokoić, że wszystko jest pod kontrolą, ale zbił go z tropu fakt, że nikt nawet na niego nie spojrzał. Nikt nie oczekiwał, że coś powie! Wbił wzrok we własne paznokcie.

– Właśnie, brakuje Artura – odezwał się Darek. – Wszystko się bez niego rozłazi.

– Zgadzam się, ale Artura już nie ma – przemówił Witold z obłudnym żalem. – Musimy sobie poradzić bez niego. Proponuję wybrać nowego szefa. Proponuję...

– To ja zgłaszam się na ochotnika! – wtrąciła Emilia i wskoczyła na podest. Potoczyła po wszystkich spojrzeniem pełnym ognia. Witold na moment stracił wątek, zaskoczony takim obrotem sprawy, ale szybko doszedł do siebie i zadeklarował, powściągając pobłażliwy uśmieszek:

– W takim razie ja również zgłaszam swoją kandydaturę. Ktoś jeszcze? Zaraz możemy głosować.

Dopiero teraz, jakby poniewczasie, przypomnieli sobie o jego istnieniu, wszystkie spojrzenia skierowały się na Leona. A on milczał ze spuszczoną głową. Czemu nikt nie zaprotestował? Czemu nikt nie krzyknął, że przecież mają już szefa i innego im nie potrzeba? Nigdy dotąd nie bawili się w żadne głosowania. To, że Artur dowodzi, było dla wszystkich oczywiste. Głosowanie! Co to w ogóle za pomysł? Przejął go lęk na samą myśl o takim teście. Nie znosił rywalizacji w żadnej formie. Wolał współpracę i tak właśnie widział zespół – grupę życzliwych sobie osób działających razem dla wspólnej frajdy. Coś tu się właśnie bezpowrotnie kończyło. I sam do tego dopuścił!

– Ja zgłaszam Leona! – odezwał się w ciszy Tosiek, wyraźnie zachwycony draką. Nim Leon zdążył zareagować, drzwi auli skrzypnęły po raz kolejny i zajrzała do środka dyrektor Jastrzębska.

3.

Zespół teatralny na ogół pozostawał z dyrekcją w przyjaznych stosunkach, mimo to wszyscy minimalnie zesztywnieli i wykonali w myślach szybki rachunek swoich przewin od początku półrocza. Istniała możliwość, że Jastrzębska tylko skraca sobie drogę do drugiego skrzydła szkoły, ale nadzieja okazała się płonna – dyrektorka podeszła bliżej sceny. W dłoni trzymała pękatą teczkę. Zerknęła znad okularów na uczniów.

– Nie przeszkadzam? Chciałabym wam zająć kilka minut.

Witold starł z twarzy irytację i uprzejmie podsunął jej krzesło. Leon przysiadł w pierwszym rzędzie, jak pozostali. Mógł myśleć tylko o tym, co zdarzyło się przed chwilą. Co za kretyn z tego Tośka, już on z nim porozmawia. Czemu sam się nie zgłosił, mądrala? Przymknął oczy, wyobrażając sobie teatr pod dowodzeniem Tośka, i zobaczył rozległą scenę zbiorową, tańczący tłum, usłyszał chór na cztery głosy, orkiestrę, a na końcu huk spadającego żyrandola. Cały Tosiek.

– Dotarł do mnie ranking szkół ponadgimnazjalnych – odezwała się Jastrzębska z przyganą. – Trudno mi to zrozumieć, ale nasza szkoła spadła o dwa miejsca w stosunku do zeszłego roku.

– To chyba nie nasza wina? – wyrwała się Roksanna.

– W dodatku mniej kandydatów niż zazwyczaj zgłosiło się do nas podczas ostatniego naboru – ciągnęła Jastrzębska, zerkając do teczki.

– Niż demograficzny – podpowiedział Sebastian. – Kraj się wyludnia.

– Tacy jesteście kreatywni – nie zwalniała Jastrzębska, rutynowo ignorując głos młodego pokolenia. – Może to jest właśnie zadanie dla was: pokazać gimnazjalistom, dlaczego warto się uczyć w naszej szkole.

– A warto? – zaciekawił się Darek.

– Proszę, zastanówcie się w wolnej chwili, co należy zrobić, by jak najlepiej zareklamować naszą placówkę przyszłym rocznikom.

– Można zakazać kartkówek i odpytywania – podpowiedział Tosiek. – To na sto procent zapewni pani szaloną popularność.

Jastrzębska zerknęła na niego znad szkieł. Jego nigdy nie ignorowała. Zawsze zwracała się do Tośka z tą specjalną życzliwością zagwarantowaną wychowankom, którzy dysponują teczką pełną rozmaitych orzeczeń i u których ciotek pani kurator co miesiąc robi sobie paznokcie.

– Dotychczas nie było to niezbędne – wyjaśniła wolno i wyraźnie, jakby mówiła do przedszkolaka. – Po prostu inne szkoły idą z duchem czasu i potrafią się lepiej zareklamować. Nie możemy pozostawać w tyle. Mam kilka pomysłów, ale chciałam je najpierw z wami skonsultować. Co powiecie na odświeżenie naszej stronki?

– Stronki? – powtórzył Sebastian.

– Mamy jakąś stronkę?

– Oczywiście, że szkoła ma stronę internetową. Tę, na której wisi statut szkoły i regulamin!

– A, internetową – mruknęła Zuza. – Myślałam, że na Facebooku.

– Powinniśmy mieć stronkę na Facebooku? – drążyła Jastrzębska.

– Nie wiem, kto z własnej woli chciałby lajkować stronę szkoły – wyznał Darek. – No, może gdyby szerowała tam pani jakieś fajne memy...

– Memy? – powtórzyła Jastrzębska bezradnie.

Odpowiedziała jej cisza. Członkowie zespołu starali się zachować nieruchome twarze. Z Jastrzębską mogli gadać jak równy z równym o terminach przedstawień i negocjować zwolnienia z lekcji na czas prób, ale nikt nie był na tyle głupi, by ją wtajemniczać w zawiłości ich świata. To byłby niebezpieczny precedens. Pokażesz takiej Snapa, a za pięć minut wysyła ci zaproszenie do znajomych. Każdy, kto przynajmniej raz przećwiczył ten scenariusz na własnej rodzinie, wie, czym to grozi.

– To może blog? – Jastrzębska zerknęła we własne notatki.

Znów szybkie wymiany spojrzeń, zmarszczone brwi.

– Blog? – powtórzyła Emilia. – Ktoś jeszcze czyta blogi?

– Mój tata czyta – rzucił Sebastian.

– A moja mama pisze – dodał Darek. – Wiele jej koleżanek to robi. – Z jego pobłażliwego tonu można było wywnioskować, że to idealna rozrywka dla starszych pań.

– To co czyta młodzież? – naciskała Jastrzębska.

– Nic – rzucił bezwstydnie Darek.

– Ja czytam to, co pisze Tosiek – wyznała jednocześnie Matylda.

– Co pisze Tosiek? – zainteresowała się Jastrzębska.

Tośkowi prawie oczy wyszły z orbit, tak się starał przekazać Matyldzie, by się zamknęła, ale Matylda, pełna dobrej woli, nie zwróciła uwagi na jego miny.

– Fanfiki – powiedziała. – Drabble, cracki, teraz jakiś slash.

– Slash? – Jastrzębska była zdeterminowana, by wniknąć w głąb nastoletnich umysłów.

– Porozmawiajmy poważnie – odezwał się Tosiek tonem, który jasno dawał do zrozumienia, że specyfika jego twórczości nic nie wnosi do meritum dyskusji. – Naprawdę pani myśli, że mamy czas na czytanie, skoro ciągle musimy się uczyć do testów? Czytanie to przeżytek. Szkoła to przeżytek.

Dyrektor Jastrzębska rzuciła mu spojrzenie, którym sugerowała, że ma naprawdę bardzo dużo cierpliwości, ale czasu znacznie mniej.

– Gimbaza ogląda filmy – wyjaśnił jej Sebastian.

– Właśnie, może pani założyć vloga – podpowiedział Darek.

– Tak, tak, i tam opowiadać, dlaczego nasza szkoła jest taka wyjątkowa, chętnie posłucham i zasubskrybuję – zadeklarował Tosiek wielkodusznie.

Jastrzębska wyprostowała się, zerknęła jeszcze raz w notatki i zadała pytanie, którego Leon od początku się spodziewał:

– Może ktoś z was chciałby się tym zająć na ochotnika?

Licealiści zamarli, jakby ich zmroziło, i każdy nieco skurczył się w sobie, aby się mniej rzucać w oczy. Jeszcze nigdy tego rodzaju pytanie nie wróżyło niczego poza ciężką harówką i wyrzutami, że miało być inaczej. Leon zacisnął dłonie na krawędzi krzesła. Nie zgłosi się. Mowy nie ma. Nie zna się na tym. Nie ma czasu. Tak, znowu można podskoczyć oczko wyżej w notowaniach u dyrekcji, tak, dodatkowe punkty aprobaty tylko czekają, by je zgarnąć. Ta część jego jaźni, która uzależniła się od tych punktów, wyrywała się do działania. Tłumił to w sobie, myśląc intensywnie o swoim terminarzu zagryzmolonym od nagłówka po stopkę.

Pozostali uczniowie nie musieli przeprowadzać ze sobą tak morderczych zmagań. Nikt się nie palił do zaszczytnej roli tuby propagandowej dyrekcji.

– Nikt? – spytała Jastrzębska ze smutkiem.

– To nie takie łatwe – ofuknął ją Tosiek. – Pani myśli, że każdy ma w domu odpowiedni sprzęt? Dobra kamerka kosztuje, tak samo mikrofon, do tego jeszcze dobry program do obróbki filmu...

– Nikt ci nie każe od razu zdobywać Oscara – mruknął Sebastian.

– Oficjalny kanał szkoły musi jakoś wyglądać – wykłócał się Tosiek. – Chciałbyś, żeby reprezentował cię amator, którego ledwo widać i słychać?

– Dyrekcja mogłaby wyasygnować na ten cel pewną kwotę – odezwała się Jastrzębska niezobowiązującym tonem.

Witold, który dotąd w milczeniu gapił się na swoje buty, podniósł głowę i oświadczył:

– Ja się tym zajmę.

– Ha, ha! – parsknął Tosiek ubawiony. – Ty i zarządzanie społecznością, no nie mogę, już widzę, jak kasujesz wszystkie komentarze, bo ktoś ci wytknął, że zanudzasz. Nie, ty byś w ogóle nie pozwolił ludziom komentować, co?

– Masz sporą wiedzę na ten temat – zauważyła Jastrzębska. – Może powinniście się tym zająć razem?

Leon podskoczył na swoim krześle. Ostatnim razem, kiedy Tosiek i Witold weszli ze sobą w bliższy kontakt, skończyło się rozlewem krwi i obniżeniem Tośkowi oceny ze sprawowania, czy Jastrzębska już całkiem o tym zapomniała? Na szczęście Tosiek bez sekundy zastanowienia wykrzyknął:

– Nigdy w życiu! Nie mam czasu! Muszę się uczyć do tych wszystkich kartkówek! I testów!

– Jak uważasz – Jastrzębska nie wyglądała, jakby miała z tego powodu rozpaczać. – Zatem Witold. Bardzo ci dziękuję. Zgłoś się potem do gabinetu. Porozmawiamy o szczegółach.

Tosiek prychnął pogardliwie. Jastrzębska podniosła się z krzesła z miną osoby, która może odhaczyć kolejny mały punkt na swojej liście spraw umiarkowanie istotnych i zająć się tym, co naprawdę ważne. Skinęła życzliwie na pożegnanie i wyszła z auli. Zaskrzypiały wszystkie krzesła w pierwszym rzędzie. Artyści rozprostowywali przykurczone ciała.

– Świetnie – powiedział Witold. – Na czym skończyliśmy?

– Na wyborach – przypomniała Emilia. – Ja, ty i... Leon? Leon, kandydujesz?

Znów to przyspieszone łupanie w klatce piersiowej. Ale nie dał nic po sobie poznać. Uśmiechnął się z przymusem. To w końcu zespół, jego zespół, zakładał go razem z Arturem. Nie może go po prostu przekazać w cudze ręce bez walki.

– Tak, oczywiście.

– To co, głosujemy? – Witoldowi najwyraźniej zależało na czasie.

– Chwila, chwila – zaprotestowała Zuza. – Ale według jakich zasad? Skąd mam wiedzieć, co macie do zaoferowania?

– Właśnie, a programy wyborcze? – zakpił Darek. – A obietnice, a przekupstwa, a stołki? Bez stołków się nie bawię!

– Zaraz mogę opowiedzieć, co obiecuję – odparł Witold ze śmiertelną powagą, ignorując wygłupy elektoratu. – Jeśli pozostali kandydaci będą mieli coś do dodania, to też chętnie ich wysłucham.

– Mam bardzo dużo do dodania – oświadczyła Emilia bojowo.

– Ale to wszystko dzisiaj? – odezwała się zdezorientowana Matylda. – Bo ja zaraz muszę lecieć na pilates.

– Właśnie, późno się robi – potwierdził Darek. – Może przełożymy to na przyszły tydzień?

– Na jutro – ustąpił niechętnie Witold. – Tutaj, na dużej przerwie? Wszystkim pasuje? Tak? To super.

Leon słyszał wokół siebie szuranie krzeseł, ktoś, chyba Darek, na pożegnanie klepnął go w ramię. Utkwił wzrok w zakurzonej kotarze zwieszającej się krzywo za sceną. Program wyborczy. Jaki on miał, u licha, program wyborczy?