Dr Renata Zarzycka

EDUKACJA MEDIALNA

1

Czasopiśmiennictwo,
jako element struktury biznesu
na przestrzeni wieków

Definicja prasy i jej funkcje.
Pierwsze formy komunikowania poprzez medialne
nośniki informacji od zarania dziejów.

AKADEMIA ROZWOJU

Wydanie elektroniczne I
Rzeszów 2024

Skład wersji elektronicznej: dr Renata Zarzycka

ISBN 978-83-67225-65-6

Strony wydawcy:
Copyright for this edition by Wydawnictwo Akademia Rozwoju Coaching Życia, Renata Zarzycka, Rzeszów 2023. All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part any form.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających
i innych bez pisemnej zgody posiadaczy praw autorskich.

Zezwalamy na udostępnianie okładki książki w Internecie.

Wydawca:

AKADEMIA ROZWOJU „Coaching Życia”
ul. Hr A. Potockiego 51, 35-322 Rzeszów
tel. 730970880 – redakcja (konsultacje)

PRINTED IN POLAND

Recenzja

„Umiejętności i kompetencje autorki w zakresie ścisłego definiowania używanych pojęć, zgodnie z osiągnięciami współczesnej prakseologii lingwistycznej, pozwoliły w tekście i w zróżnicowanych przypisach dookreślać obszary semantyczne pojęć z zakresu medioznawstwa, metodologii naukowej, ekonomii, statystyki a także psychologii i kulturoznawstwa. Panoramę historyczną czasopiśmiennctwa przedstawiono
w książce podając sygnalne, przełomowe etapy rozwoju tej formy dyskursu społecznego od zastosowania pisma, udokumentowanego w III tysiącleciu pne., po współczesne ukształtowanie się papierowych i cyfrowych edycji prasy branżowej. Zasługą tego opracowania, w zestawieniu z wieloma podobnymi opracowaniami prac naukowców-prasoznawców, jest wielokulturowa dokumentacja opisywanego procesu. Poza zwykle przytaczaną początkową faktografią w obszarze cywilizacji greckorzymskiej, Autorka wskazała na paralelne procesy zachodzące na Dalekim Wschodzie, w Egipcie i na Bliskim Wschodzie, a także w kulturze Majów i Azteków. Uczyniła to wskazując na znaczenie nośnika pisma, jakim w początkach piśmienniczego komunikowania były materiały poprzedzające papier. Wskazała też na czynniki sprzyjające transferowi technik komunikowania, takie jak internecjonalizacja wymiany towarowej, rozwój dużych ośrodków targowych, ale i tendencje centralistyczne mieszkańców Europy”.

Prof. Dr hab. Karol Klauza¹

Wstęp

W dzisiejszym dynamicznym świecie, gdzie nowoczesne technologie przeobrażają naszą codzienność, coraz bardziej istotnym aspektem biznesowym stają się szeroko pojęte media. Wśród nich swoją poważną przestrzeń zajmuje czasopiśmiennictwo, zmieniając swój charakter z różnego typu nośników tradycyjnych na nośnik cyfrowy.

Na temat tego zagadnienia, książka „Czasopiśmiennictwo, jako element struktury biznesu na przestrzeni wieków” stanowi wszechstronne kompendium wiedzy w przestrzeni edukacji medialnej. Prezentując to zagadnienie Autorka zwróciła uwagę na proces przemiany funkcji prasy w perspektywie historycznej.

Książka wnikliwie bada kluczowe teorie i definicje związane
z prasą, ze szczególnym uwzględnieniem czasopism branżowych oraz procesu ich transformacji, promocji i dystrybucji. Porusza zagadnienia mało opisane w literaturze, a dotyczące definicji prasy i jej funkcji na przełomie tysiącleci. Przedstawiony tu materiał w szczególności dotyczą najstarszych form komunikowania się ludzi między sobą oraz medialnych nośników informacji od zarania dziejów, co stanowi ewenement w tego typu literaturze naukowej.

Przygotowując niniejszą publikację, Autorka starała się zgłębić złożoność zagadnień związanych zarówno z rewolucją technologiczną, jak i zmianami społecznymi oraz kulturowymi. Analizując literaturę przedmiotu oraz korzystając
z różnorodnych źródeł, autorka stawia sobie za cel dostarczenie czytelnikowi kompleksowego zrozumienia zjawisk związanych
z czasopiśmiennictwem oraz ich wpływu na współczesny biznes i społeczeństwo.

Rozpoczynając od kontekstu teoretyczno-definicyjnego, książka przeprowadza czytelnika poprzez historyczne wydarzenia. Zawiera gruntowną analizę różnorodności nośników przekazu treści, zależnie od czasu i miejsca na przestrzeni rozwoju cywilizacji, ukazując ewolucję prasy od zarania dziejów. Niezwykle istotnym w książce jest omówienie związku między początkami mediów a swoistą rewolucją technologiczną i zmianą pokoleniową a procesem tworzenia się mediów prasowych i ich treści.

Książka przedstawia kluczowe teorie i definicje związane
z prasą, ze szczególnym uwzględnieniem czasopism branżowych oraz procesu ich transformacji, promocji i dystrybucji. Nie sposób w niej pominąć wpływu nowych technologii cyfrowych, które w ciągu ostatnich trzech dekad stały się integralną częścią naszego życia, zmieniając radykalnie sposób, w jaki odbieramy treści medialne.

Pierwsze rozdziały książki skupiają uwagę czytelnika na analizie fundamentalnych definicji prasy oraz jej kluczowych funkcji na przestrzeni różnych epok, wyznaczających kierunki rozwoju od różnego rodzaju prymitywnych mediów, w tym mediów mówionych, aż do mediów pisanych i drukowanych. Poprzez analizę dostępnej literatury i artykułów naukowych na ten temat, autorka dokonuje obszernej obserwacji, śledząc genezę komunikacji pisemnej od pradziejów do początków ery drukarskiej, ukazując pierwsze formy przekazu informacji za pomocą pisma, co opisuje w tej książce. Informacje ukierunkowane są na badania specyfiki i roli różnych nośników przekazu informacji w obszarze czasoprzestrzeni Dalekiego Wschodu, pozwalając na wydobycie unikalnych cech tego regionu i odległego czasu, w którym następuje proces rozwój mediów.

Dalej omawiany jest początek prasy w Europie,
z podkreśleniem jej znaczenia w rozwój kultury i społeczeństwa. Analiza rozwoju prasy w XIX wieku w Europie, ukazuje jej kluczowe momenty i wpływ na ówczesną opinię publiczną. Zagadnienie to uzupełnione jest badaniem specyfiki i znaczenia amerykańskiej prasy w XIX wieku, jako istotnego czynnika kształtującego społeczeństwo i politykę Stanów Zjednoczonych.

Kolejnie autorka prześledziła narodziny i rozwój polskiej prasy, zwracając uwagę na jej znaczenie dla formowania narodowej tożsamości i świadomości społecznej. Dalej, identyfikacja prototypów dzisiejszych mediów drukowanych oraz ich kluczowych cech, kształtujących współczesne wydawnictwa, pozwoliły na analizę procesu dystrybucji prasy
w kontekście dynamicznie zmieniającego się rynku medialnego, uwzględniając nowoczesne kanały dystrybucji. Ważnym uzupełnieniem całości treści książki stało się wszechstronne omówienie czasopism branżowych, ich różnorodności, struktury organizacyjnej oraz specyfiki wydawniczej, ukazującej ich rolę
w dzisiejszym krajobrazie medialnym. Stąd w opisie rozwoju czasopiśmiennictwa na przełomie tysiącleci, nie sposób również pominąć wpływu nowych technologii cyfrowych, które w ciągu ostatnich trzech dekad stały się integralną częścią naszego życia, zmieniając radykalnie sposób, w jaki odbieramy treści medialne.

Współczesne społeczeństwo przeżywa nieustanny proces konwergencji mediów, gdzie tradycyjne granice między różnymi kanałami przepływu treści zacierają się, a cyfrowa rzeczywistość staje się coraz bardziej zintegrowana z naszym codziennym życiem. Autorka prezentuje tę dynamikę, uwzględniając jej wpływ na rynek wydawniczy oraz na sposoby konsumpcji mediów.

Obecnie możemy zaobserwować proces zanikania zwyczajów kupowania gazety lub czasopisma w kiosku
w powszechnych czynnościach audytoriów medialnych. Zmienia się także sposób tworzenia tekstów drukowanych, stają się krótsze i bardziej nasycone informacją, mocniej wizualizowane infografiką czy fotografią prasową, a przez to łatwiejsze do przyjęcia w lekturze, do zapoznania się i sprawnej oceny. Można zatem na wstępie zapytać, jak to jest z tą prasą?

Autorka wskazuje na nowe inspiracje i nowe drogi badań
w zakresie medioznawstwa (stricte prasoznawstwa) czy też marketingu (marketingu prasy, marketingu różnych branży
w tym sprzedaży bezpośredniej i wielopoziomowego). Kluczową rolę odgrywają tutaj zmiany pokoleniowe. Pokolenia Y, Z oraz milenialsów definiują nowe standardy korzystania z mediów, kreując zapotrzebowanie na treści dostosowane do nowoczesnych narzędzi i nawyków konsumenckich.

W tym też duchu autorka formułuje dwie kwestie do dyskusji, przede wszystkim związane z obszarami dotyczącymi edukacji i profesjonalizacji medialnej, czyli kształcenia kompetencji w tym zakresie, jak również zwracania uwagi na możliwe kierunki rozwoju zawodowego, poprzez periodyki.

Szczególnym typem szeroko rozumianego komunikowania masowego jest periodyczne komunikowanie masowe, czyli komunikowanie za pomocą gazet, czasopism wielkonakładowych, radia i telewizji, a w ich przestrzeni jest dziennikarstwo, które ma przekazywać wiadomości i opinie
o rzeczywistości, w stałych odstępach czasowych - jak pisał Walery Pisarek². Było to w 1983 roku, w diametralnie różnych realiach systemu opartego na komunistycznej doktrynie medialnej, na tradycyjnym podziale „prasa-radio-telewizja”; ponadto trzeba pamiętać, że była to „era przedinternetowa”. Dwadzieścia lat później nakłady dzienników wynosiły już tylko ponad połowę stanu porównawczego³.

Nowe media wyraźnie odsłaniają artefakturalną⁴ naturę struktur społecznych, formowaną poprzez komunikację medialną⁵. Konwergencja społeczna, kształtująca "dziennikarstwo sieci", to stała oscylacja między różnymi biegunami, balansująca integrację i dystrybucję artefaktów⁶ oraz praktyk społecznych⁷. W kontekście kultury medialnej konwergencja nie tylko wzmacnia transmisję treści, lecz także przekształca społeczeństwo kultury masowej w społeczeństwo informacyjne, umożliwiając indywidualizację i masową dostępność przekazu⁸.

Gwałtowne przyspieszenie technologiczne, jakie nastąpiło w obszarze mediów, spowodowało cały szereg fundamentalnych zmian rynku medialnego na świecie. Sprawił to przede wszystkim proces przechodzenia mediów na przekaz cyfrowy. Metaforycznie ujął to zagadnienie prof. T. Goban-Klas mówić, iż cyfryzacja prasy „stanowi tak wielkie cywilizacyjne przejście, jak u świtu ludzkości przejście od strawy surowej do gotowanej”⁹. Wdając się w ten kulturowy spór o prasę i o jej formę publikowania, dość istotne wydaje się to, czego szuka w niej czytelnik i czego od niej oczekuje, w kontekście przemiany kulturowej na przestrzeni dziejów ludzkości.

Spis artykułów naukowych i innych

https://orcid.org/0000-0001-8276-8395

The Role of Media in Informing the Public and Public Administration Bodies About Illegal Financial Pyramids
Social Communication, 2020-06-01 | journal-article
DOI: 10.2478/sc-2020-0003

Metoda GROW, jako pomoc w realizacji celów uczniów i nauczycieli w szkole, dla zespołów sportowców, kadry kierowniczej i pracowników oraz w życiu prywatnym
Karpacki Przegląd Naukowy, 2018-10-01 | journal-article
Part of ISSN: 2353-9917

Instrumentality of Questions Asked as a Practical Competence Instructed by Schools and Mass Media
Social Communication, 2018-12-01 | journal-article
DOI: 10.2478/sc-2018-0023

Rola komunikacji społecznej i medialnej w kontekście społecznej odpowiedzialności administracji publicznej.
Karpacki Przegląd Naukowy, 2019-10-01 | journal-article
Part of ISSN: 2353-9917

Sprawozdanie z Konferencji Naukowej „Różne oblicza Coachingu” – Rzeszów 19.09.2018 r.
Karpacki Przegląd Naukowy, 2018-10-01 | journal-article
ISSN: 2353-9917

Sprawozdanie z Konferencji Naukowej pod hasłem „Cyberprzestrzeń – zagrożenia i szanse w wychowaniu i edukacji”– Rzeszów 29.11.2019 r.
Karpacki Przegląd Naukowy, 2019-10-01 | journal-article
Part of ISSN: 2353-9917

Sprawozdanie z IV Ogólnopolskiej konferencji naukowej pod hasłem „Społeczna odpowiedzialność administracji publicznej – wymiar informacyjny” – Rzeszów 17.10.2019 r.
Karpacki Przegląd Naukowy, 2019-10-01 | journal-article
Part of ISSN: 2353-9917

Coaching zdrowia w chorobach somatycznych
„Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu”, Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie (wiosna 2020)

Autorka dr Renata Zarzycka pisze również wiele innych książek cyfrowych w formie ebooków i audiobooków.

Oto kilka przykładowych spośród blisko setki:

Notes

[←1]

Fragment z obszarnej recencji sporządząnej przez prof. prof. dr hab. Karol Klauza, liczącej sobie 8 stron, a dotyczącej rozprawy doktorskiej mgr sztuki Renaty Zarzyckiej pt. „Cyfryzacja prasy specjalistycznej na przykładzie czasopisma „Network Magazyn” (2003-2019)”, napisanej pod promotorską opieką prof.nadzw. dr hab. Andrzeja Adamskiego w Kolegium Mediów i Komunikacji Społecznej Wyższej Szkoły Informatyki I Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie, Lublin, 24 października 2021 r.

[←2]

      W. Pisarek, Analiza zawartości prasy, Ośrodek Badań Prasoznawczych, Kraków 1983, s. 13.

[←3]

      T. Goban-Klas, Wartki nurt mediów. dz. cyt. s. 545-546.

[←4]

      M. Drożdż, IV Central European Communication Forum „Convergence: Media in Future – Future in Media” – Sprawozdanie z Konferencji - Kraków, 5–7 maja 2011 roku, [w:] Studia Medioznawcze nr 3 (46), Marek Jabłonowski (red.), Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2011, s. 137, [publikacja: 30 mar 2011], https://studiamedioznawcze.pl/Numery/2011_3_46/pelny.pdf [dostęp: 02.02.2021].

[←5]

      Tamże.

[←6]

Artefakt pochodzi od łacińskiego słowa arte jako forma gramatyczna słowa ars oznaczającego sztukę i technikę, natomiast factum - słowo pochodząc od czasownika facio, facere oznacza czynić, wytwarzać. Stąd arte factum znaczy przedmiot lub zdarzenie będące sztucznym wytworem, tj. będące wynikiem działalności ludzkiej, nieistniejącej w naturze o znaczeniu: sztuczne wykonanie obiektu stworzonego w pewnym celu. Źródło: R. Hilpinen, Artifact, Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, (Winter 2011 Edition), Edward N. Zalta (ed.), Stanford University, [publikacja: 11.10.2011], https://plato.stanford.edu/archives/win2011/entries/artifact/ , [dostęp: 28.07.2021].

[←7]

      H. Jenkins, Convergence? I Diverge, Technology review, [dostęp: 1.06.2001], http://www.technologyreview.com/business/12434/ , [dostęp: 27.03.2019].

[←8]

      M. Schudson, Good Citizens and Bad History: Today’s Political Ideals in Historical Perspective. Paper presented at conference on “The Transformation of Civic Life”, Middle Tennessee State University Murfreesboro and Nashville, Tennessee November, publikacja: 18.05.2009, https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10714420009359458 , [dostęp: 27.03.2019].

[←9]

T. Goban-Klas, Wartki nurt mediów. Ku nowym formom społecznego życia informacji. Pisma z lat 2000-2011, Tomasz Goban-Klas and Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 2011, s. 86.