Autorzy

Dawid Banaś 1

Krzysztof Kaczmarek 2

Filip Kliber Wstęp

Patryk Król 3

Hubert Marczuk 4

Arkadiusz Nowak 5

Jakub Rozmus 6

Krzysztof Waliszewski Wstęp

Anna Warchlewska 7

Jakub Zgoła 8

© edu-Libri s.c. 2025

Redakcja merytoryczna i korekta: edu-Libri

Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS

Ilustracja na okładce: ZinetroN / Shutterstock

Recenzent: dr hab. Joanna Stawska, prof. UŁ

Wydanie monografii zostało sfinansowane ze środków Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

Wydawnictwo: edu-Libri s.c.
ul. Zalesie 15, 30-384 Kraków
e-mail: edu-libri@edu-libri.pl

DTP: GRAFOS

Druk i oprawa: OSDW Azymut Sp. z o.o.
Łódź ul. Senatorska 31

ISBN (print) 978-83-66395-95-4

ISBN (PDF) 978-83-66395-96-1

ISBN (epub) 978-83-66395-97-8

ISBN (mobi) 978-83-66395-98-5

Spis Treści

Wstęp (Filip Kliber, Krzysztof Waliszewski)

Rozdział 1. Zjawisko persystencji w zielonych, dobrowolnych funduszach

Wprowadzenie

1.1. Zjawisko persystencji stóp zwrotu w ujęciu teoretycznym

1.2. Możliwości dobrowolnego oszczędzania na emeryturę w Polsce

1.3. Metodologia badań własnych

1.4. Wyniki badań własnych

Podsumowanie

Rozdział 2. Analiza inwestycyjna polskiego sektora bankowego (Krzysztof Kaczmarek)

2.1. Analiza fundamentalna

2.2. Wybrane anomalie giełdowe

2.3. Analiza sektora bankowego na podstawie historycznych stóp zwrotu

2.4. Analiza sektora bankowego na podstawie wyceny metodą DCF

2.5. Analiza sektora bankowego z uwzględnieniem wybranych anomalii giełdowych

Rozdział 3. Bankowość mobilna – przyszłość bankowości detalicznej

3.1. Przegląd literatury dotyczącej bankowości mobilnej

3.2. Ewolucja bankowości mobilnej

3.3. Technologie mobilne w bankowości detalicznej

3.4. Korzyści z bankowości mobilnej dla klientów

3.5. Bankowość mobilna jako element strategii banków

3.6. Zagrożenia i wyzwania w bankowości mobilnej

3.7. Porównanie wybranych aplikacji mobilnych instytucji finansowych

Podsumowanie

Rozdział 4. Edukacja ekonomiczna jako przejaw społecznej odpowiedzialności banku

4.1. Społeczna odpowiedzialność w działaniach banku centralnego

4.1.1. Odpowiedzialność ekonomiczna

4.1.2. Odpowiedzialność prawna

4.1.3. Odpowiedzialność etyczna

4.1.4. Odpowiedzialność filantropijna

4.2. Wybrane inicjatywy podejmowane przez NBP w zakresie edukacji ekonomicznej

4.2.1. Placówki edukacyjne NBP

4.2.2. Badania wiedzy ekonomicznej

4.2.3. Kursy, studia MBA i publikacje

4.2.4. Pozostałe inicjatywy NBP w zakresie edukacji ekonomicznej

Rozdział 5. Współczesne wyzwania bankowego rynku kredytów hipotecznych

5.1. Rynek kredytów hipotecznych w Polsce

5.2. Znaczenie branży pośrednictwa kredytu hipotecznego

5.3. Współczesne wyzwania bankowego rynku kredytów hipotecznych

Rozdział 6. ESG – trendy oraz implementacja (Jakub Rozmus)

6.1. Trendy w ESG

6.2. Analiza trendów na podstawie Santander i PKO BP

Rozdział 7. ESG w bankowości. Jak moda zmienia się w przymusowy obowiązek

Wprowadzenie

7.1. Zmierzyć niemierzalne – standaryzacja raportowania niefinansowego

7.2. Filar S (Social) – wyzwania i wskaźniki wpływu banków na kwestie społeczne

7.3. Między ideałami a rzeczywistością – krytyczne spojrzenie

Rozdział 8. Rola człowieka i sztucznej inteligencji w prognozowaniu finansowym

8.1. Definicja i proces prognozowania w finansach

8.2. Wyzwania prognozowania finansowego

8.3. Trudności w stosowaniu tradycyjnych metod ilościowych

8.4. Rola human agents w procesie prognozowania finansowego

8.5. Rozwój sztucznej inteligencji w kontekście prognozowania finansowego

8.6. Synergia AI i human agents

Podsumowanie

Bibliografia

Wstęp

Finanse i bankowość przechodzą współcześnie głębokie przeobrażenia determi-nowane wykorzystaniem sztucznej inteligencji (artificial intelligence, AI) i uczenia maszynowego (machine learning, ML), transformacją w kierunku gospodarki zrównoważonej opartej na środowisku, kwestiach społecznych i ładzie korpora-cyjnym (Environmental, Social, Governance, ESG), w tym na raportowaniu dokonań przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, a także coraz to nowszymi regulacjami konsumenckimi, ostrożnościowymi i w zakresie raportów zrówno-ważonych (Corporate Sustainability Reporting Directive, CSRD). Instytucje finan-sowe, w tym banki, zmieniają swoje modele biznesowe w kierunku technologii, opierając się na bankowości mobilnej, elektronicznej i samoobsługowej (self-service) z jak najmniejszym udziałem człowieka (automatyczny call center, chatboty). Jed-nocześnie instytucje finansowe są aktywnym uczestnikiem i odbiorcą tych procesów, finansując chociażby transformację energetyczną i gospodarkę zrównoważoną. Dlatego warto się przyjrzeć przeglądowi aktualnych zagadnień z finansów i banko-wości, co zostanie dokonane w tej monografii. Monografia składa się z ośmiu roz-działów, których autorami są studenci będący członkami dwóch kół naukowych działających przy Katedrze Pieniądza i Bankowości Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu – SKN Bankier i SKN Zrównoważonych Finansów, a także opiekunowie tych kół oraz osoba współpracująca w roli doktoranta, a redaktorami naukowymi opiekunowie tych kół. Rozdział 1 autorstwa dra Dawida Banasia omawia zjawisko persystencji stóp zwrotu w zielonych, dobrowolnych funduszach emerytalnych na podstawie danych IKE i IKZE i ma charakter badawczy. W analizie zbadano 21 funduszy w okresie od czerwca 2022 roku do sierpnia 2024 roku. Autor stwierdza, iż badane zjawisko nie występuje w przyjętym okresie, przy czym powodem mogą być zaburzenia ze-wnętrzne jak pandemia Covid-19 oraz wojna w Ukrainie. Autor przedstawia rów-nież problem dobrowolnego dodatkowego oszczędzania Polaków na emeryturę. W rozdziale 2 autorstwa Krzysztofa Kaczmarka przeprowadzono analizę inwe-stycyjną polskiego sektora bankowego. Zostały przybliżone dane finansowe oraz stopy zwrotu wybranych spółek sektora finansowego. Głównym wnioskiem jest niedoszacowanie polskiego sektora bankowego, co wskazuje na dalszy wzrostowy potencjał. Ponadto autor wskazał, że w przypadku tego sektora występują niektóre anomalie rynkowe, takie jak efekt wysokości dywidendy oraz efekt potencjału wy-sokości. Rozdział 3 autorstwa Patryka Króla traktuje o bankowości mobilnej jako przy-szłości bankowości detalicznej. Autor opisuje jej rozwój oraz wpływ, jaki ma na bankowość detaliczną, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa. Rezultaty badań wskazują na olbrzymi rozwój bankowości mobilnej w ostatnich latach i wio-dący udział w kanałach interakcji z klientami. Wnioski z badania wskazują na bez-pieczeństwo jako główny czynnik, który będzie decydował o rozwoju bankowości mobilnej. W rozdziale 4 autor Hubert Marczuk wskazuje na edukację ekonomiczną NBP jako przejaw społecznej odpowiedzialności banku centralnego. Autor skupia się na działaniach NBP w obszarze edukacji ekonomicznej i finansowej, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ESG realizowanych przez polski bank centralny. W pracy podkreślono powszechność i kompleksowość działań banku w omawianym zakre-sie, które przejawiają się w dużej liczbie inicjatyw podejmowanych przez NBP.

Rozdział 5 autorstwa Arkadiusza Piotra Nowaka dotyczy wyzwań bankowego kre-dytu hipotecznego z perspektywy pośrednictwa kredytu hipotecznego. Przedsta-wiono w nim dane dotyczące rynku kredytów hipotecznych (miesięczna sprzedaż kredytów, liczba i wartość umów kredytowych zawieranych w Polsce czy średnie wartości udzielonego kredytu) jak i wskazano na udział pośredników. Autor anali-zuje również szanse i zagrożenia, jakie stoją przed tym rynkiem.

Rozdział 6 autorstwa Jakuba Rozmusa przybliża koncepcję ESG w kontekście tren-dów i jej implementacji. Autor wskazuje na zaspokajanie przez banki potrzeby coraz lepszych raportów ESG. Co więcej, analiza raportów pokazała, że badane banki traktują badaną tematykę poważnie i podchodzą do niej w sposób nastawiony na rozwój. Autor sugeruje również, jak banki jako instytucje finansujące mogą skorzystać na promowaniu implementacji ESG. Rozdział 7 autorstwa dr Anny Warchlewskiej dotyczy ESG w bankowości. Autorka stara się udzielić odpowiedzi na pytanie, jak moda zmienia się w przymusowy obowiązek – rozważania z obszarem społecznym w tle. Przedstawia krytyczną analizę raportowania ESG, w tym przede wszystkim powierzchowną analizę niektó-rych jej aspektów, np. części społecznej. Przedstawiona została zwłaszcza kwestia jej rozproszoności, co, zdaniem autorki, spłyca problem.

Rozdział 8 autorstwa Jana Zgoły porusza temat roli człowieka i sztucznej inteli-gencji w prognozowaniu finansowym: stan obecny i kierunki rozwoju. Są to zagad-nienia związane nie tylko ze sztuczną inteligencją, ale również z wyzwaniami prognozowania w świecie powszechnie dostępnej informacji oraz big data. Ponadto autor przybliża pola, w jakich rozwój sztucznej inteligencji będzie wspomagać możliwości tworzenia projekcji oraz jakie kompetencje będą wymagane w przy-szłości od analityków. Wydając monografię „Współczesne problemy finansów i bankowości”, autorzy mają nadzieję, że jej lektura przybliży Czytelnikom najważniejsze zagadnienia do-tyczące współczesnych finansów i bankowości, a także stanie się inspiracją dla studentów i młodych pracowników nauki do prowadzenia własnych badań w tych obszarach.

Filip Kliber

Krzysztof Waliszewski