Copyright © Agnieszka Masłowiecka, 2014, 2020

Copyright © Wydawnictwo FORMA, 2014, 2020

zdjęcie autorki: z archiwum autorki

zdjęcie na okładce: Małgorzata Masłowiecka-Tomaszczuk

redakcja, projekt graficzny serii, projekt okładki, skład, łamanie: Paweł Nowakowski

korekta: Anna Borowicka, Anna Nowakowska

konwersja e-booka: Paweł Majowski (pb.majowski@gmail.com)

ISBN 978-83-63316-81-5 (wydanie pierwsze, papier)

ISBN 978-83-63316-82-2 (wydanie drugie, e-book ePub, mobi)

WYDAWNICTWO FORMA

71-219 Szczecin-Bezrzecze, ul. Nowowiejska 63

www.wforma.eu, e-mail: forma.sc@pro.onet.pl

I

Zapomnieć wszystko.

Że niebo jest niebieskoszare. A blaszane dachy oślepiają słońcem. Strzelanie oliwy na patelni, kiedy się na niej kładzie wilgotną połać mięsa. Zapach smażonej polędwicy. Ciężar noża w prawej ręce. Dotyk drewnianej deski do krojenia.

Że woda w wannie gorąca, aż parzy, a skóra czerwienieje, lecz tym jest właśnie przyjemność kąpieli. Zaparowane okienko w łazience. Rysę na pękniętej ścianie do połowy drugiego kafelka. Pianę na wodzie pachnącą pomarańczą. Grube frotté ręcznika. Włosy na zawsze zbyt gęstym grzebieniu.

Że trzeba uciekać od najbliższych. Labirynt regałów w biblioteczce. Zamknięte drzwi łazienki. Pisanie. Czytanie. Milczenie. Wyjazdy.

Zapomnieć ten hałas w środku.

Nie pamiętać ciebie. Mnie. Jej. I jego. Zapomnieć, że muszę być blisko. Że muszę.

Że muszę być.

Że blaszane dachy później ciemnieją. Powietrze gęstnieje, marznie. Różowawy jęzor popołudniowego cienia oblizuje moje okno i drewnianą ścianę chałupy. Że krucha konstrukcja mojego domu trzeszczy w uścisku zbliżającego się wieczoru. Drga mój palec i wciska klawisz z literą „z”. Jak zachód.

Że przygaszona czerwona kula chyli się za krawędź widnokręgu. Jak zawsze trzymam ją na tej granicy wszystką siłą woli – spadłaby, gdyby nie ja.

Że skrzypi stara podłoga. Świerszcz drapie pod parapetem. Pędzą purpurowe chmury.

Zapomnieć ból.

Miłość.

Nie pamiętać zapachu własnego dziecka.

Nie znać głosu swojej matki.

Nie umieć rozpoznać twoich oczu.

Ani swoich.

Puścić wszystko w niepamięć.

Zapominać to znaczy pozwalać zegarowi, który uprzednio stanął, ruszyć znów, lecz w przeciwną stronę. Niepamiętanie jak wszystko rozgrywa się w czasie. Cofać się. Wracać. Rozwijać, co zrolowane. Zabarwiać, co odbarwione. Co pomarszczone i suche, naprężać i nawilżać. Co jędrne i giętkie, usztywniać i skracać.

Kyc, kyc – szepcze przewrotnie bezduszny mechanizm.

Zapomnieć wszystko, gdy się już całkiem zatrzymam. Oddać się potem oczyszczającemu cofaniu.

A wtedy...

Ptaki na różowym niebie przylatują ku jesieni z ciepłych krajów. Śnieg wyziera z ziemi jak pleśń, znienacka gęstnieje i podstępnie wdrapuje się na śliskie dachy. Niebo jaśnieje i mruga: dzień – noc, noc – dzień. Kyc, kyc, kyc! – stukają zimne sople z okapów.

Przeczytane książki stają się mniej znane, aż w końcu zupełnie nienaruszone wracają na półkę w biblioteczce, a potem do drukarni. Pisarze nastawiają swoje głowy jak radiowe odbiorniki i ściągają napisane już historie, wysysają je z zadrukowanych kartek, z wyświetlonych stron na monitorach komputerów, irytując się tym i rozpraszając, coś ich wewnętrznie niepokoi, pojawiają się w nich jakieś przeczucia. W końcu każdy z nich nieuchronnie młodnieje i chowa się własnej matce do brzucha.

Woda w wannie czeka aż do niej wejdę, wytarta i z rozczesanymi włosami. Rozgrzeje się dzięki mnie i na koniec bardzo będzie parzyć – zmuszając do wyjścia. Roztaczając piękny zapach pomarańczy. Lecz nie na mnie.

Odpływa do kranu, czysta, krystaliczna.

Nasuwam szybko moje jeszcze ciepłe ubranie.

Jestem tak bardzo najedzona, że z mych ust wysuwa się po kawałku dobrze doprawiona polędwica, która potem się będzie odsmażać, a gdy już całkiem zsurowieje, trafia do zamrażarki i jakiś czas później do sklepu. Kiedyś stanie się częścią zdrowego wołu i będzie się przechadzać po zielonych łąkach, bo znowu po jesieni nastaje lato.

Wół ten nie wie, że świat się wziął z wybuchu i że się kiedyś rozszerzał, a teraz się kurczy. Że czas jest przyklejony do świata mocnym spoiwem i podąża za nim jak za Kają Kai. Że cofa się, znika, zapomina sam siebie, jak głodny wąż, do ostatniego kęsa.

Wół ten spaceruje i zwraca polnym kwiatom ich zapach wraz z wydmuchiwanym powietrzem.

Nie pamięta czasu, który się rozszerzał razem ze światem. Tej wersji wydarzeń, którą zwykle rozumiemy jako ciągłość.

Ucieka z kanału prowadzącego do ubojni zabawnym wstecznym truchtem.

Jak ja.

Kurczący się wraz ze światem czas stopniowo wymazuje nam pamięć o tym, co było, czyli co będzie.

Z tego powodu wół i ja nieuchronnie zapominamy wszystko do samego końca. To znaczy do początku.

I tyle. Nic się na to nie da poradzić.

Zmniejszeni do rozmiaru zapłodnionej komórki nie sprzeciwiamy się przecież ssącej sile wszechogarniającej wszystkości.

Jestem początkiem, czyli końcem

Zacznijmy od tego, że nie żyję...

Leżę w nienaturalnym wygięciu, twarzą na mokrym asfalcie. Stopy mam lekko rozchylone, piętami na zewnątrz. Z prawej spadł mi but. Poła wełnianego płaszcza odwinęła się na biodrach, odsłaniając szary sweter i czarne spodnie. Mam otwarte nieruchome oczy, w których odbija się gasnące światło tego popołudnia.

A jednocześnie patrzę na siebie z góry, jakby mnie ktoś za fraki powiesił na gałęzi nieistniejącego drzewa.

I kompletnie nie wiem, co myśleć.

To nie wygląda na dobry początek.

Mam ochotę zakląć, załamuję ręce.

Robi się strasznie zimno.

Wszystko pulsuje. Jestem w panice. Próbuję jakoś z powrotem wskoczyć...

Chcę się połączyć. Patrzeć od środka, a nie z zewnątrz. Normalnie. Popchnąć krew, żeby znowu zaczęła się ruszać w tętnicach i żyłach, nabrać powietrza w płuca po prostu siłą woli, poczuć ból niewygodnej pozycji – i ją zmienić, bez ceregieli, jak zawsze. Próbuję potrząsnąć swoim ciałem, poklepać się po policzku. Krzyknąć, szukając ratunku. Odkaszlnąć...

Nic.

To niezwykłe: mogę się wślizgnąć do nozdrzy i obejrzeć oskrzela od wewnątrz. Usłyszeć jak krwinki rozpadają się. Wznieść się na najwyższy ziemski szczyt i zanurkować w najciemniejsze głębiny, a w tej samej chwili znów starać się otrzeć zasychającą strużkę krwi na skroni. Lecz choć mogę się przemieszczać na niewiarygodne odległości, moja świadomość przekracza wyobrażenie, jestem w stanie przenikać ściany, rozumieć niezrozumiałe – nie potrafię zrobić już zupełnie nic. Mój krzyk jest bezgłośny.

I cisza. I pada śnieg.

Jego płatki, jeden po drugim, delikatnie przykrywają moje ciało. Aż wszystko staje się zupełnie białe.

Unoszę się nad sobą i widzę...

Mija wieczność odmierzana płatkami, które się nie rozpuszczają.

Przychodzą mi na myśl przeszłe zimy. Wszystkie przeszłe zimy, wszystkie przeszłe lata, trzydzieści pięć przeszłych wiosen. W moich krystalicznie czystych myślach jest ślad żalu.

Jak biały odcisk buta.

Zupełnie nie do przyjęcia jest perspektywa braku przyszłości.

Ale tak właśnie zaczyna się ta historia.

Lecz akurat nadjeżdżają karetki. Tłoczą się gapie, wyją syreny, ratownicy medyczni przekrzykują hałas i wydają komendy. Dopadają do mojego ciała, przerzucają je na plecy i zaczynają okładać je, szturchać, wdmuchiwać powietrze, rozrywają na nim ubranie, obnażają. Rażą je prądem. Sprawdzają parametry. Ale są tak samo bezsilni jak ja. Lekarz ogłasza zgon. Gapie mdleją z ekscytacji.

Na krawężniku po przeciwnej stronie ulicy siedzi mój morderca. Pali papierosa. Ogrzewa wolną rękę pod przeciwległą pachą. Patrzy przed siebie, na kręcących się medyków i tłum. Ma na głowie pobielony śniegiem kaptur płaszcza, spod którego wystaje ciemna fala wilgotnych włosów. Jego szczupła twarz ginie w mroku, żarząca się końcówka papierosa rozjaśnia ją nieznacznie. Z półprzymkniętych ust wypuszcza gęste kłęby dymu. Kaszle. Zasłania usta dłonią z niedopałkiem. Spogląda na nadjeżdżającą policję.

Prokurator akurat był w pobliżu. Zdjęcia, pomiary techników, szukanie świadków zajścia. Robi się coraz ciemniej...

Teraz coraz szybciej robi się ciemno.

Nikt do niego nie podchodzi. Mój morderca wypala jeszcze jednego. Potem gasi niedopałek na wyciągnięcie ręki, otrzepuje kaptur, rozgląda się i wstaje. Z jakiegoś powodu chwieje się, traci równowagę, podpiera ręką o ziemię, znowu próbuje się podnieść. Odwraca się i przez ułamek chwili, jeden krótki moment, zerka na mnie, prosto w oczy. Och. Tak, pamiętam. Rozumiem. Czuję to samo. Odciski jego ciężkich butów szybko wypełnia biały puch.

Ratownicy przykrywają ciało jakąś płachtą, opakowują je w czarną torbę na zamek. Potem przekładają szybkim ruchem na nosze i wsuwają do karetki jak chlebowe ciasto do pieca. Wszędzie migoczą światła pojazdów ratunkowych. Na jezdni przez chwilę zostaje ciemny kształt niepokryty śniegiem.

+ + +

– Kto to?

– Nie wiem, jakaś kobieta.

– Co się stało?

– Nie mam pojęcia, dopiero co przechodziłam, zobaczyłam ludzi. A pan coś widział?

– Nie, właściwie nie.

– Może zawał?

– Skąd mam wiedzieć.

– Albo udar. Mój mąż miał udar.

– Ale ona młoda była, za młoda!

– No to może coś innego. Ktoś ją potrącił?

– A co pani? Policja?

– Nie, czemu? Ciekawa jestem...

nota biograficzna autorki

Agnieszka Masłowiecka (ur. w 1976 r. w Białymstoku) – pisarka, psycholog, wykładowca akademicki. Publikowała w „Migotaniach, przejaśnieniach”, magazynie „Pinezka.pl”. Wydała tom opowiadań Pyszne ciało (FORMA 2011), powieść Splątanie (FORMA 2014), a w książce 2011. Antologia współczesnych polskich opowiadań (FORMA 2011), znalazło się jej opowiadanie Kosmagonia.

w serii kwadrat ukazały się:

„2008”, „2011”, „2014”, „2017” – antologie współczesnych polskich opowiadań

Andrzej Ballo „Made in Roland”

Marcin Bałczewski „Eva Morales de Nacho Lima”, „Malone”

Waldemar Bawołek „To co obok”

Kostia Berezin (Paweł Laufer) „Buty Mesjasza”

Jacek Bielawa „Kościelec”

Jarosław Błahy „Rzeźnik z Niebuszewa”

Dariusz Bitner „Książka”

Roman Ciepliński „Diabelski młyn” , „Ukryte myśli”

Tomasz Dalasiński „Nieopowiadania”

Jerzy Franczak „Święto odległości”

Krzysztof Gedroyć „Przygody K”

Andrzej Grodecki „Iluzje”

Brygida Helbig „Anioły i świnie. W Berlinie!!”, „Enerdowce i inne ludzie”

Lech M. Jakób „Ciemna materia”

Bogusław Kierc „Bazgroły dla składacza modeli latających”

Wojciech Klęczar „Wielopole”

Bogusława Latawiec „Ciemnia”

Ryszard Lenc „Chimera”

Artur Daniel Liskowacki „Capcarap”, „Eine kleine”, „Mariasz”, „Skerco”, „Spowiadania i wypowieści”

Miłka O. Malzahn „Fronasz”, „Kosmos w Ritzu“

Agnieszka Masłowiecka „Pyszne ciało”, „Splątanie”

Jarosław Maślanek „Ferma ciał”

Dariusz Muszer „Homepage Boga”, „Niebieski”, „Wolność pachnie wanilią”

Krzysztof Niewrzęda „Czas przeprowadzki”, „Poszukiwanie całości”, „Second life”, „Wariant do sprawdzenia”, „Zamęt”

Ewa Elżbieta Nowakowska „Apero na moście”

Cezary Nowakowski, Jakub Nowakowski „Błogosławieni”

Paweł Orzeł „Arkusz [^pi^gmalion]”, „Nic a nic”, „Ostatnie myśli (sen nie przyjdzie)”

Paweł Przywara „Ricochette”, „Zgrzewka Pandory”

Krystyna Sakowicz „Księga ocalonych snów”, „Praobrazy”

Alan Sasinowski „Pełna kontrola”, „Rupieć”, „Szczery facet”

Grzegorz Strumyk „Kra”, „Nierozpoznani”

Łukasz Suskiewicz „Egri bikaver”, „Mikroelementy”, „Zależności”

Leszek Szaruga „Dane elementarne”, „Podróż mego życia”, „Zdjęcie”

Izabela Szolc „Śmierć w hotelu Haffner”

Łukasz Szopa „Kawa w samo południe”

Andrzej Turczyński „Bruliony Starej Ziemi”, „Brzemię”, „Koncert muzyki dawnej”, „Zgorszenie”, „Żywioły”

Anatol Ulman „Cigi de Montbazon i Robalium Platona”

Emilia Walczak „Hey, Jude!”

Miłosz Waligórski „Kto to widział”

Henryk Waniek „Miasto niebieskich tramwajów”

Maciej Wasilewski „Jednodniowy spacer po dwudziestu kilku głowach”, „Rozmowy młodej Polski w latach dwa tysiące coś tam dwa tysiące coś”

Bartosz Wójcik „Christiania. Historie z tamtej strony dobra”

Grzegorz Wróblewski „Nowa Kolonia”

Maciej Wróblewski „Historie Jakuba Blottona z widokiem na Toruń”

Tadeusz Zubiński „Rzymska wojna”