Spis treści

Wstęp

Część 1. Ćwiczenia pamięci, uwagi i percepcji słuchowej

Ćwiczenie 1

Ćwiczenie 2

Ćwiczenie 3

Ćwiczenie 4

Ćwiczenie 5

Ćwiczenie 6

Ćwiczenie 7

Ćwiczenie 8

Ćwiczenie 9

Ćwiczenie 10

Ćwiczenie 11

Ćwiczenie 12

Ćwiczenie 13

Ćwiczenie 14

Ćwiczenie 15

Ćwiczenie 16

Część 2. Łamigłówki słuchowe

Ćwiczenie 1

Ćwiczenie 2

Ćwiczenie 3

Ćwiczenie 4

Ćwiczenie 5

Ćwiczenie 6

Ćwiczenie 7

Ćwiczenie 8

Ćwiczenie 9

Ćwiczenie 10

Ćwiczenie 11

Ćwiczenie 12

Ćwiczenie 13

Ćwiczenie 14

Ćwiczenie 15

Ćwiczenie 16

Ćwiczenie 17

Część 3. Posłuchaj i wymyśl sam

Ćwiczenie 1

Ćwiczenie 2

Ćwiczenie 3

Ćwiczenie 4

Ćwiczenie 5

Ćwiczenie 6

Ćwiczenie 7

Ćwiczenie 8

Ćwiczenie 9

Ćwiczenie 10

Ćwiczenie 11

Ćwiczenie 12

Ćwiczenie 13

Ćwiczenie 14

Ćwiczenie 15

Ćwiczenie 16

Ćwiczenie 17

Ćwiczenie 18

Ćwiczenie 19

Ćwiczenie 20

O Autorce

Wstęp

Zawarte w tej książce ćwiczenia przeznaczone są dla dzieci, młodzieży i osób dorosłych mających problemy z percepcją i pamięcią słuchową oraz automatyzacją artykulacji głosek szeregu szumiącego („sz”, „ż”, „cz”, „dż”). Jako logopeda i terapeuta pedagogiczny poszukiwałam rozwiązań, które pozwolą na jednoczesne usprawnianie zaburzonych funkcji słuchowych i utrwalenie wymowy głosek szumiących, aby maksymalnie wykorzystać czas poświęcony na terapię. Na co dzień spotykam uczniów borykających się z obiema tymi trudnościami. Często są to osoby ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, które z uwagi na swoje problemy uczęszczają na wiele zajęć dodatkowych. Niewątpliwie przynoszą one korzyści, ale stają się też dużym obciążeniem dla dzieci i młodzieży szkolnej. Niniejszy zbiór ćwiczeń łączy pracę nad korektą wad wymowy z aktywnością korekcyjno-kompensacyjną ukierunkowaną na usprawnianie funkcji słuchowych.

Proponowane zadania zawierają różnorodny materiał językowy adresowany do osób będących na etapie utrwalania prawidłowej artykulacji. W ćwiczeniach pojawiają się różne części mowy w różnych formach gramatycznych. Wykorzystane słownictwo jest zróżnicowane i może służyć jako materiał rozwijający językowo. Nie unikałam nazw rzeczy i czynności, które są uczniom mniej znane, gdyż stwarzają one okazję do poszerzania zasobu słownika osoby wykonującej zadania. Ze wskazówek praktycznych warto jeszcze dodać, że często w danym ćwiczeniu trzeba podzielić wskazane wyrazy na sylaby, a następnie z wybranych sylab utworzyć nowe słowa. Bywa, że dany wyraz ma kilka wariantów podziału – należy wybrać ten, który pozwoli utworzyć nowe słowo w dowolnej formie gramatycznej.

Przedstawione w tej publikacji ćwiczenia słuchowe i artykulacyjne powinien prowadzić specjalista, czyli logopeda lub terapeuta pedagogiczny, który potrafi pokazać różnicę między głoską a literą, a także odpowiednio ją wyartykułować (prezentując pacjentowi głoskę, wymawiamy np. „ż”, a nie „ży”, „p”, nie „py” etc.). Bez wątpienia ważnym elementem pracy jest umiejętność rozpoznawania potrzeb i potencjału pacjenta. Aby ćwiczenia były skuteczne, nie mogą być ani zbyt proste, ani za trudne. Terapeuta powinien tak dobrać materiał ćwiczeniowy, żeby zaspokoić potrzeby rozwojowe swojego podopiecznego, czyli nie dopuścić do uczucia znudzenia bądź porażki.

Część 1.
Ćwiczenia pamięci, uwagi i percepcji słuchowej

Ćwiczenie 1

Dbając o prawidłową wymowę głosek szumiących, powtórz wyrazy w podanej kolejności.

♦szafa, szarak, szydełko, szynka

♦szeryf, szyba, szyld, szewc, szeroki

♦szatnia, szyja, szalony, szum, szycie

♦szybko, baszta, szpulka, dziewuszka, musztarda

♦szachy, szajka, szufelka, szypułka, szpony, szelki

♦żagiel, żar, żądło, żer

♦żyła, żołądek, żongler, żużel, żyto

♦żaden, żółty, żółw, żywot, żałoba

♦żabot, żurawina, rzemyk, rzęsa, życie

♦brzuch, dyżurny, korzeń, wieża, porzeczka

♦żarliwy, żywy, żarłok, rzędy, żyrandol, żurek

♦czekolada, czyn, czołg, czepek

♦czytanka, czereśnia, czeladnik, część, czwórka

♦czynny, czystość, czarownica, czuwanie, czapka

♦uczta, loczek, doniczka, poczta, mączka

♦czołowy, czubek, czerwiec, czupryna, często

♦czytany, czerwony, czekan, czyny, czkawka, czopek

♦dżem, dżuma, dżokej, dżudoka

♦zjeżdżalnia, dżudo, kartridż, drożdże, gwiżdże

♦dżdżownica, dżokejka, dżuma, dżemowy, móżdżek

Ćwiczenie 2

Dbając o prawidłową wymowę głosek szumiących, powtórz wyrazy w odwrotnej kolejności.

♦szereg, szopa, szakal, sześć

Który wyraz wypowiedziałeś jako ostatni?

♦szachownica, szacunek, szampon, Szymon

Który wyraz wypowiedziałeś jako drugi?

♦naszyjnik, koszula, kaszel, koniuszek, fartuszek

Który wyraz wypowiedziałeś jako pierwszy?

♦bambosze, depesza, paluszek, łańcuszek, poszewka

Który wyraz wypowiedziałeś jako trzeci?

♦kiszony, staruszek, uszy, tusza, rusza, groszek

Który wyraz wypowiedziałeś jako czwarty?

♦morze, rzekomy, życzenie, rzutnik

Który wyraz wypowiedziałeś jako ostatni?

♦Żaneta, żonkil, życie, żur

Który wyraz wypowiedziałeś jako drugi?

♦rzęsa, rzodkiewka, żołnierz, żyletka, rzeźba

Który wyraz wypowiedziałeś jako pierwszy?

♦filiżanka, abażur, węże, pożar, drążek

Który wyraz wypowiedziałeś jako trzeci?

♦podwórze, pierzyna, łyżeczka, sprężyna, warzywa, żal

Który wyraz wypowiedziałeś jako czwarty?

♦czarownica, czkawka, czytelnik, czysty

Który wyraz wypowiedziałeś jako ostatni?

♦czołg, Czesław, czereśnia, czysty

Który wyraz wypowiedziałeś jako drugi?

♦czajniczek, raczek, buczek, prycza, gruczoł

Który wyraz wypowiedziałeś jako pierwszy?

♦leczy, ćwiczy, mruczy, liczy, moczy

Który wyraz wypowiedziałeś jako trzeci?

♦czary, Czesia, czujnik, kubeczek, uczeń, oczy

Który wyraz wypowiedziałeś jako czwarty?

♦dżem, dżuma, dżokej, dżdżysty, dżungla

Który wyraz wypowiedziałeś jako trzeci?

Ćwiczenie 3

Dbając o prawidłową wymowę głosek szumiących, powtórz ciągi wyrazów. W każdym z nich jeden nie pasuje. Który?

♦szybki, szynka, szyja, szok

♦szkło, szkoła, szalupa, szkodnik, szklanka

♦szubienica, szuwary, szumny, szalony, szukaj, szura

♦żywioł, rzeka, żytni, życzenia

♦żalić, żer, żebra, żenić, żegnać

♦żałobny, żądny, żagle, żarłoczny, żarliwy, żaden

♦czytanka, czujny, czupurny, czubek

♦czekaj, czasownik, czekoladowy, czeremcha

♦czapeczka, czujnik, czajnik, czajka, czasami, czarodziejski

O Autorce

Agnieszka Olszewska - absolwentka Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku pedagogika (specjalność: rewalidacja osób upośledzonych umysłowo - oligofrenopedagogika). Ukończyła podyplomowe studia w specjalnościach: logopedia, diagnoza i terapia pedagogiczna, integracja sensoryczna. Pracuje w Szkole Podstawowej w Świerczach, gdzie prowadzi terapię logopedyczną oraz zajęcia terapeutyczne dla dzieci i młodzieży.

© Copyright by Agnieszka Olszewska, 2022

Korekta:

Aleksandra Adamczyk

Projekt okładki i ilustracje:

Anna Andrzejewska

ISBN 978-83-8294-188-3

Oficyna Wydawnicza „Impuls” 30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5 tel./fax: (12) 422 41 80, 422 59 47, 506 624 220 www.impulsoficyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsoficyna.com.pl Wydanie I, Kraków 2021

Przygotowanie wersji elektronicznej
Epubeum