Kapitał resocjalizacyjny
zakładu poprawczego

Przemysław Frąckowiak

Kraków 2017

Spis treści

Wprowadzenie

Uwagi metodologiczne

1.1. W sprawie przedmiotu poznania

1.2. Przyjęte cele i problemy badawcze Pytania o i do zakładowej rzeczywistości

1.3. Między mirażem a codziennością zakładowej resocjalizacji nieletnich, czyli o przyjętych hipotezach badawczych

1.4. O strategiach badania rzeczywistości resocjalizacyjnej zakładu poprawczego

1.5. Prakseologiczne konteksty poznawania kapitału resocjalizacyjnego zakładu poprawczego, czyli o metodach, technikach i narzędziach badawczych

1.6. Uwagi końcowe

Zastosowania teorii kapitału społecznego w wychowaniu resocjalizacyjnym.
Wybrane kwestie teoretyczne

2.1. Cywilizacja kapitałów i głód wartości

2.2. Geneza i wybrane koncepcje kapitału społecznego

2.2.1. Relacyjne konteksty koncepcji kapitału społecznego Pierre’a Bourdieu

2.2.2. Kapitał społeczny jako dobro wspólne w ujęciu Jamesa S. Colemana

2.2.3. Problem sieci zaangażowania społecznego w koncepcji Roberta D. Putnama

2.2.4. Zaufanie jako paradygmat koncepcji kapitału społecznego Francisa Fukuyamy

2.3. O różnorodności odczytywania teorii kapitału społecznego

2.4. Relacje między koncepcją kapitału społecznego a teoriami działań resocjalizacyjnych

2.5. Kapitał resocjalizacyjny zakładu poprawczego i jego komponenty

2.6. Uwagi o negatywnym wymiarze kapitału społecznego

2.7. W sprawie możliwości konwersji kapitału społecznego na resocjalizacyjny

2.7.1. Zaufanie jako komponent kapitału resocjalizacyjnego

2.7.2. Resocjalizacyjne implikacje zasady dobra wspólnego

2.7.3. Problem szczęścia w oddziaływaniach resocjalizacyjnych

2.7.4. Bezpieczeństwo jako element kapitału resocjalizacyjnego

2.7.5. Kapitał organizacyjny instytucji jako resocjalizacyjna wartość

2.7.6. Kapitał kulturowy a resocjalizacja

Resocjalizacyjna funkcja zakładu poprawczego w świetle wybranych koncepcji teoretycznych oraz praktyki pedagogicznej

3.1. Niesentymentalna refleksja o resocjalizacji nieletnich w warunkach zakładu poprawczego

3.1.1. O usprawiedliwieniu zaniechania

3.1.2. Zakładowa resocjalizacja jako odciążenie sumienia społecznego

3.1.3. Iluzja wiedzy o resocjalizacyjnym sprawstwie i rzeczywistość masek

3.1.4. Bazar ofert i ukryty program zakładu poprawczego

3.2. Wychowanie do wolności a rzeczywista funkcja izolacyjnej instytucji totalnej

3.2.1. Resocjalizacyjny mit odpowiedzialnej wolności

3.2.2. Refleksja o przyczynach oporu przed resocjalizacyjną zmianą

3.2.3. Wolność w perspektywie wychowania resocjalizacyjnego

3.3. Paradygmaty i paradoksy polskiej resocjalizacji

3.3.1. Szczęście za sprawą dobroczynnego przymusu

3.3.2. Sprawa indywidualizacji

3.3.3. Miary resocjalizacyjnego sukcesu

3.4. Niedobór wychowawczy instytucji totalnej

3.5. Zagadnienie koncepcji, kierunków i nurtów w pedagogice resocjalizacyjnej

3.6. Resocjalizacja młodzieży w kontekście wybranych koncepcji teoretycznych

3.6.1. Klasyczne ujęcie problematyki resocjalizacji młodzieży

3.6.2. Koncepcja twórczej resocjalizacji

3.6.3. Wielopasmowe ujęcie oddziaływań resocjalizacyjnych

3.6.4. Środowiskowy model systemu resocjalizacji

3.6.5. Paradygmat psychokorekcyjny w wychowaniu resocjalizacyjnym

3.7. Próba krytycznej refleksji

Zakład poprawczy jako system i element systemu resocjalizacji nieletnich

4.1. Polskie instytucje resocjalizacyjne dla nieletnich Próba systematyzacji zagadnienia w aspekcie historyczno-pedagogicznym

4.1.1. Konceptualizacja opieki pedagogicznej nad młodzieżą niedostosowaną społecznie

4.1.2. Rozwój resocjalizacyjnej praktyki instytucjonalnej z nieletnimi

4.1.3. Współczesność instytucjonalnych form pracy z młodzieżą niedostosowaną społecznie

4.2. Prawno-organizacyjne przemiany zakładu poprawczego

4.3. Lokalność, glokalność i makroskala funkcji społecznej zakładu poprawczego

4.3.1. Dobroczynny przymus i kwestia bonizacji zła

4.3.2. Życzeniowość paradygmatu resocjalizacyjnego sprawstwa

4.4. Zakład poprawczy w systemie makropowiązań resocjalizacji instytucjonalnej

4.4.1. Ogólnopolski wymiar zagadnienia

4.4.2. Perspektywa unijna

4.5. Mikrosystemowe uwarunkowania resocjalizacji w zakładzie poprawczym

4.5.1. Skomplikowanie mikrosystemu wychowawczego w zakładzie poprawczym

4.5.2. Założenia i kształt mikrosystemu resocjalizacji w typowym zakładzie poprawczym

4.5.3. Formalny wymiar oferty resocjalizacyjnej zakładu poprawczego

Prakseologiczne aspekty funkcjonowania zakładu poprawczego

5.1. Wychowawcza i organizacyjna przestrzeń społeczna zakładu poprawczego

5.2. Mikrostrukturalne konteksty organizacji pracy w zakładzie poprawczym w dobie koncepcyjnego rozchwiania

5.3. O re-definicji re-socjalizacyjnych komunikatów

5.4. Kwestia kapitału społecznego i niedoboru wychowawczego instytucji totalnej

5.4.1. Wartości wychowawcze relacji międzyludzkich

5.4.2. Ortodydaktyka jako sposób intelektualnego doświadczania życia

5.4.3. Spektrum działań hominizacyjno-zdrowotnych w systemie instytucjonalnej resocjalizacji adolescentów

5.4.4. Ograniczenie, rytualność, przymus i rygoryzm kontroli zachowań społecznych adolescentów w mikrosystemie resocjalizacyjnym zakładu poprawczego

5.4.5. Wychowawcza funkcja czasu wolnego w aspekcie wychowania do wolności

5.5. Ukryty program działań naprawczych zakładu poprawczego

5.6. Subsydiarność jako istotowy paradygmat wychowania resocjalizacyjnego i opieki postresocjalizacyjnej

Zaufanie w kontekście kapitału resocjalizacyjnego zakładów poprawczych

6.1. Uwagi wprowadzające

6.2. Zaufanie w przestrzeni relacji międzypracowniczych

6.2.1. Zagadnienie wzajemnej uczciwości i prawdomówność

6.2.2. Poczucie sprawstwa wśród kadry pedagogicznej zakładów poprawczych

6.2.3. Kwestia autorytetu i etosu zawodowego

6.2.4. Gotowość do współpracy oparta na zaufaniu

6.3. Zaufanie w przestrzeni relacji pracownicy – kadra zarządzająca

6.3.1. Uczciwość i prawdomówność w relacjach między pracownikami a kadrą kierowniczą

6.3.2. Poczucie wsparcia w wykonywaniu codziennych obowiązków ze strony kadry kierowniczej

6.3.3. Kadra kierownicza a sprawa autorytetu i etosu zawodowego

6.3.4. Współpraca z kadrą kierowniczą oparta na zaufaniu

6.4. Uwagi podsumowujące

W stronę usprawnienia polskich rozwiązań procesu resocjalizacji nieletnich

7.1. Zaufanie jako element warunkujący sprawność przebiegu procesu resocjalizacji
w zakładzie poprawczym

7.2. Propozycja organizacji procesu resocjalizacji w zakładzie poprawczym

7.2.1. Profil kompetencji formalnych pedagoga resocjalizacyjnego

7.2.2. Praktyczne kompetencje pedagogów resocjalizacyjnych

7.2.3. Nowa oferta resocjalizacyjna zakładu poprawczego

7.2.4. Warunki sprawności kierowania procesem resocjalizacji w zakładzie poprawczym

7.3. Propozycje usprawnienia systemu instytucjonalnej resocjalizacji młodzieży

7.4. Opieka następcza i przezwyciężanie zjawiska ekskluzji społecznej absolwentów zakładu poprawczego

7.5. Skuteczność wychowania resocjalizacyjnego w warunkach zmodyfikowanego zakładu poprawczego

7.6. Kwestia wartości dodanej w procesie resocjalizacji nieletnich

7.7. Kapitał versus deficyt zakładowej resocjalizacji nieletnich. O możliwościach rozwijania kapitału resocjalizacyjnego zakładów poprawczych

7.7.1. Zawodowe postawy pedagogów resocjalizacyjnych

7.7.2. Struktura społeczna i relacje interpersonalne

7.7.3. Przekaz informacji w środowisku zakładowym

7.7.4. Zarządzanie zakładami poprawczymi

7.7.5. Orientacja deontologiczna badanych pedagogów

Zakończenie. Przeciw retoryce pesymizmu

Załączniki

Bibliografia

Strona redakcyjna

© Copyright by Przemysław Frąckowiak, 2017
© Copyright by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2017

Recenzent:
prof. dr hab. Anna Nowak

Opracowanie typograficzne wersji elektronicznej:
Andrzej Augustyński

Projekt okładki:
Anna Maria Damasiewicz

ISBN wersji drukowanej: 978-83-8095-395-6

ISBN wesji elektronicznej: 978-83-8095-442-7

Oficyna Wydawnicza „Impuls”
30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5
tel./fax: (12) 422 41 80, 422 59 47, 506 624 220
www.impulsoficyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsoficyna.com.pl
Wydanie I, Kraków 2017