Mutyzm wybiórczy

TRZY SPOJRZENIA

Monika Cabała
Agnieszka Leśniak-Stępień
Renata Szot
Katarzyna Szyszka

Kraków 2020

Spis treści

Wstęp

Rozdział pierwszy
Mutyzm w ujęciu teoretycznym
(Agnieszka Leśniak-Stępień)

Rys historyczny

Mutyzm wybiórczy w XXI wieku

Terapia mutyzmu wybiórczego

Rozdział drugi
Lilka z króliczej norki. Opowieść rodzica
(Monika Cabała)

Rozdział trzeci
Po prostu Kacper. Opowieść dziecka
(Monika Cabała, Agnieszka Leśniak-Stępień, Katarzyna Szyszka)

Rozdział czwarty
Jedno spojrzenie. Dwie perspektywy

Dziecko z mutyzmem w szkole masowej
(Monika Cabała, Agnieszka Leśniak-Stępień)

Janek – chłopiec jak sopel lodu. Opowieść terapeuty
(Katarzyna Szyszka)

Zakończenie
(Monika Cabała)

Bibliografia

O Autorkach

Wstęp

Renata Szot

Codziennie wymieniamy szereg informacji i nie zastanawia nas, w jaki sposób się ze sobą komunikujemy. Wydaje nam się to bowiem oczywiste. Porozumiewanie się stanowi swoisty układ interakcji, który zachodzi między dwiema postaciami ze świata ludzi bądź zwierząt. Każda forma współdziałania opiera się na procesie komunikacji, który jest uznawany za podstawowy element funkcjonowania w danej grupie społecznej. Komunikowanie się umożliwia nie tylko organizację życia w konkretnej społeczności, lecz także przekazywanie informacji, na przykład: informowanie o zagrożeniu, wyrażanie uczuć i oczekiwań, deklarowanie potrzeb, wydawanie poleceń. Informacje te mogą być przekazywane w dwojaki sposób: werbalnie (słownie) oraz niewerbalnie. Proces komunikacji może jednak zostać zaburzony przez tzw. bariery komunikacyjne, które zakłócają efektywne porozumiewanie się między nadawcą a odbiorcą komunikatu, na przykład: stereotypy, różnice kulturowe, problem z rozszyfrowywaniem komunikatów werbalnych czy pozawerbalnych, a także bariery emocjonalne. Z pewnością każdy z nas w swoim środowisku poznał osobę, która mówi mniej niż jej rówieśnicy, a jednak większość społeczeństwa nigdy nie słyszała o mutyzmie wybiórczym. W Polsce, jak również poza granicami naszego kraju nadal brakuje zaktualizowanej i ujednoliconej wiedzy na temat tego zaburzenia oraz – co za tym idzie – możliwości uzyskania prawidłowej diagnozy oraz skutecznej terapii. Zarówno wśród rodziców, jak i terapeutów wciąż panuje wiele mitów na temat mutyzmu wybiórczego, skutkujących opinią, że jest on nieuleczalny. Niniejsza pozycja ma być próbą odczarowania stereotypów dotyczących etiologii, diagnostyki oraz terapii mutyzmu wybiórczego, a także próbą spojrzenia na to zaburzenie z różnych perspektyw: okiem rodzica, dziecka oraz specjalisty.

O Autorkach

Monika Cabała – neurologopeda, pracuje w jednym z krakowskich szpitali klinicznych w poradni logopedycznej, mama dziecka z mutyzmem wybiórczym.

Agnieszka Leśniak-Stępień – neurologopeda, oligofrenopedagog, pracownik Zespołu Szkół nr 1 w Przysietnicy.

Renata Szot – prezes Fundacji „Wchodzę w to!” zajmującej się między innymi propagowaniem problematyki mutyzmu wybiórczego oraz wsparciem osób związanych z tym zaburzeniem, mama dziecka z zespołem Aspergera.

Katarzyna Szyszka – pedagog, pracownik Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Złotowie, w której uruchomiono pierwszy w Polsce punkt konsultacyjny dla dzieci z mutyzmem wybiórczym i ich rodziców.

© Copyright by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2020

Recenzenci:
dr Karina Szafrańska

Redakcja wydawnicza:
Aleksandra Adamczyk

Opracowanie typograficzne wersji elektronicznej:
Sylwia Reguła

Projekt okładki:
Ewa Beniak-Haremska

ISBN wersji drukowanej: 978-83-8095-635-3

ISBN wesji elektronicznej: 978-83-8095-932-3

Oficyna Wydawnicza „Impuls”
30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5
tel./fax: (12) 422 41 80, 422 59 47, 506 624 220
www.impulsoficyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsoficyna.com.pl
Wydanie IV, Kraków 2019