VERSUS

O dwoistości strukturalnej faz rozwoju
w ekologii cyklu życia psychodynamicznego modelu
Erika H. Eriksona

Lech Witkowski

Kraków 2016

Spis treści

Wprowadzenie

Uwagi techniczne

Podziękowania

Część I Refleksje metodologiczne

Rozdział I Odkrywanie relacji versus (bycia wobec) jako dojrzewanie „przełomu dwoistości” w humanistyce

Wstęp

Fenomen napięć wertykalnych z versus w ujęciu Sloterdijka

Operator versus w „responsywnym komunitaryzmie” według Etzioniego

„Podwójna hermeneutyka” i „dualność struktur” u Giddensa

Zakończenie

Rozdział II Nowe czytanie Eriksona po dwudziestu pięciu latach

Wstęp

O strategii nowego czytania

Główne, powracające nieporozumienie wokół Eriksona

Przestrogi wobec recepcji Dzieciństwa i społeczeństwa

Problemy tworzone przez Tożsamość a cykl życia

Kluczowe tropy z Dopełnionego cyklu życia

Jednostka versus środowisko

Trójkąt Eriksona i krzyż Eriksona

Syntonia versus dystonia

Przykłady rozwojowego sprzężenia zwrotnego

Próba podsumowania

Faza jako splot (cykl życia jako spirala)

Jak rozszyfrować psychodynamikę w modelu Eriksona?

Uzupełnienie

Rozdział III O tekście Eriksona obalającym wiele obiegowych interpretacji w podręcznikach akademickich do psychologii

Wstęp

O rozwojowej potrzebie „owocnych” dwubiegunowości faz

W trosce o „twórcze napięcie” i unikanie nadmiarów i deficytów w rozwoju

Przeciw jednostronności zagrożeń

Przeciw nadmiarom w rytualizowanej trosce o niezbędną dawkę

Życie z perspektywy starości: walka o rekoncyliację biegunów faz

Zakończenie

Rozdział IV Uwagi o recepcji analiz Eriksona w podręcznikach psychologicznych w Polsce i na świecie

Wstęp

O obecności Eriksona na rynku idei

Przykład podręcznika Halla i Lindzeya

Ujęcie Tillmanna

Rozproszone wątki – na serio

Jeszcze o niektórych podręcznikach akademickich

Próba zmierzenia się z ujęciem Anny Brzezińskiej i jej szkoły

Kłopot z interpretacją: konstrukcja czy kontinuum

W stronę „praktycznej psychologii rozwojowej”

Zakończenie

Zakończenie

Od ontologii „między” do metodologii „wobec”

Dodane w korekcie – ostatni podręcznik

Część II Podstawowe (re)konstrukcje

Wprowadzenie

Przedmowa do wydania z 2012 roku części II jako samodzielnej publikacji

Wstęp do drugiej wersji z 2003 roku

Wstęp z 1989 roku

Uzupełnienie z 2000 roku

Rozdział I Epigeneza dynamiczna

Wstęp z perspektywy czasu

Zarys głównego kierunku badań Eriksona Odkrycie wyzwania tożsamości

Rozwój psychospołeczny jako epigeneza

Epigeneza a typy etosu społecznego

Zakończenie z korektą: psychodynamika faz

Rozdział II Dramat adolescencji

Wstęp z perspektywy czasu

Specyfika okresu dorastania

Mechanizm tożsamości negatywnej

O niezbywalnym moratorium rozwojowym

Zakończenie z korektą

Rozdział III Dynamika witalności ego

Wstęp z perspektywy czasu

Problem ego i jego tożsamości

Model życia jako cykl witalności

Zakończenie z korektą

Rozdział IV Fazy w cyklu życia

Wstęp z perspektywy czasu

Zastrzeżenia

I faza rozwojowa

II faza rozwojowa

III faza rozwojowa

IV faza rozwojowa

V faza rozwojowa

VI faza rozwojowa

VII faza rozwojowa

VIII faza rozwojowa

Uwagi końcowe

Zakończenie z korektą

Rozdział V Historyczne pseudorodzaje człowieka

Wstęp z perspektywy czasu

Problemy tożsamości i jej załamań w cyklu życia

Ideologia i tożsamość pseudorodzajowa

Historia i krytyka społeczna

Zakończenie z korektą

Rozdział VI Erikson w tradycji myśli społecznej

Wstęp z perspektywy czasu

Erikson wobec tradycji Piageta oraz interakcjonizmu symbolicznego

Kwestia odniesień do ujęcia Kohlberga

Kwestia interakcjonizmu

Koncepcja Eriksona jako ekologia cyklu życia

Dyskretny urok psychoanalizy postfreudowskiej

Zakończenie z korektą

Zakończenie

Usytuowanie wątków do dalszych badań

Aneks

Elementy biografii intelektualnej Eriksona

Część I

Część II

Posłowie

Bibliografia

Publikacje Eriksona

Inne wykorzystane publikacje

Psychodynamiczne ujęcie rozwoju człowieka „Wykłady eriksonowskie” (notatki z lektury)

Uwagi do części I

Uwagi do części II

Strona redakcyjna

© Copyright by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2016

Recenzenci:
prof. zw. dr hab. Zbigniew Kwieciński (rekomendacja całości)
prof. zw. dr hab. Stanisław Zbigniew Kowalik (rekomendacja całości)
prof. zw. dr hab. Mirosława Marody (część II)
prof. zw. dr hab. Heliodor Muszyński (część II)
prof. zw. dr hab. Kazimierz Obuchowski (część II)

Opracowanie typograficzne wersji elektronicznej:
Andrzej Augustyński

Projekt okładki:
Ewa Beniak-Haremska

ISBN wersji drukowanej: 978-83-7850-906-6

ISBN wesji elektronicznej: 978-83-8095-038-2

Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”
30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5
tel./fax: (12) 422 41 80, 422 59 47, 506 624 220
www.impulsoficyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsoficyna.com.pl
Wydanie I, Kraków 2016