Wybór źródeł do dziejów ruchu harcerskiego w Polsce

Ruch harcerski w latach 1980–1989

Katarzyna Marszałek

Kraków 2017

Spis treści

Wprowadzenie

1. Dyskusje „harcerskie”

1.1. Niezależne środowiska harcerskie, gawędy, apele, stanowiska

1.1.1. List otwarty instruktorów ZHP ze środowiska krakowskiego, 1980 r.

1.1.2. Odezwa Instruktorów Trójmiasta do wszystkich harcerzy i sympatyków harcerstwa w Polsce pod rozwagę w procesie odnowy ZHP, luty–marzec 1981 r.

1.1.3. Artykuł Sytuacja harcerstwa w Polsce, wrzesień 1985 r.

1.1.4. Gawędy, homilie

1.1.4.1. Gawędy Jana Pawła II

1.1.4.1.1. Gawęda Jana Pawła II wygłoszona przy ognisku z instruktorami ruchu harcerskiego z Krakowa, 6 września 1984 r.

1.1.4.1.2. Gawęda Jana Pawła II przy ognisku harcerskim w Castel Gandolfo z harcerzami i instruktorami ruchu harcerskiego z Krakowskiego, 1 sierpnia 1985 r.

1.1.4.1.3. Gawęda Jana Pawła II w Castel Gandolfo na spotkaniu z harcerzami i instruktorami ruchu harcerstwa z Trójmiasta, 19 lipca 1986 r.

1.1.4.2. Homilia Kazimierza Górnego wygłoszona na Jasnej Górze, 14 września 1986 r.

1.1.4.3. Gawędy Stanisława Broniewskiego

1.1.4.3.1. Gawęda Stanisława Broniewskiego, O prawie harcerskim, 19 listopada 1982 r.

1.1.4.3.2. Gawęda Stanisława Broniewskiego Arsenał 85, 1984 r.

1.1.4.3.3. Gawęda Stanisława Broniewskiego w 75 lat od powstania harcerstwa, 15 lipca 1986 r.

1.1.5. Deklaracje ideowe

1.1.5.1. Deklaracja ideowo-wychowawcza Polskiej Organizacji Harcerskiej, 1988 r.

1.1.5.2. Deklaracja ideowa niezależnych środowisk harcerskich, 20 lutego 1988 r.

1.1.5.3. Deklaracja ideowa Niezależnych Środowisk Harcerskich, 22 października 1988 r.

1.1.6. Stanowisko, problematyka społeczna, harcerstwo, wrzesień 1988 r.

1.1.7. Artykuł Tomasza Deptuły i Krzysztofa Stanowskiego Niezależne harcerstwo, wrzesień 1988 r.

1.1.8. Materiał Komisji Zjazdowej Porozumienia Ruchu Rzeczypospolitej, październik 1988 r.

1.1.9. Odezwa Do wszystkich dawnych harcerek i harcerzy!, 16 listopada 1989 r.

1.1.10. Apel Naczelnika Stanisława Broniewskiego do Harcerek i Harcerzy, Instruktorek i Instruktorów, 3 listopada 1989 r.

1.1.11. Apel Ruchu Kamykowego, 15 grudnia 1989 r.

1.1.12. Apel Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP do harcerek i harcerzy, instruktorów, seniorów harcerstwa i społeczeństwa, 16 grudnia 1989 r.

1.1.13. Oświadczenie Ruchu Harcerskiego Rzeczypospolitej, 20 grudnia 1988 r.

1.1.14. Nasz stosunek do ZHP, 1918 r.

1.1.15. Stanowisko Prezydium Rady Chorągwi Stołecznej ZHP w ważnych sprawach harcerstwa, 9 marca 1989 r.

1.1.16. Projekt uchwały Rady Hufca Kraków-Śródmieście w sprawie aktualnego stanu harcerstwa, 28 września 1989 r.

1.1.17. Informacja o konferencji metodyczno-programowej

1.1.17.1. I materiały Krzysztofa Stanowskiego, Drogi wyjścia, czyli kilka praktycznych uwag o występowaniu z ZHP, 19–20 listopada 1988 r.

1.1.17.2. II materiały Krzysztofa Stanowskiego, Drogi ku niezależności, czyli kilka praktycznych uwag o prowadzeniu niezależnej pracy harcerskiej,
19–20 listopada 1988 r.

1.1.18. Uchwały Rady Chorągwi Krakowskiej wobec aktualnej sytuacji krakowskiego harcerstwa, 5 października 1989 r.

1.1.18.1. Projekt Uchwały Rady Chorągwi Krakowskiej w sprawie władz Hufca ZHP Kraków-Śródmieście, 5 października 1989 r.

1.1.18.2. Uchwała nr 8 Rady Chorągwi Krakowskiej wobec aktualnej sytuacji krakowskiego harcerstwa, 5 października 1989 r.

1.1.18.3. Uchwała nr 10 Rady Krakowskiej Chorągwi ZHP, 5 października 1989 r.

1.1.19. Memoriał w sprawie harcerstwa, 9 października 1989 r.

1.1.20. Informacja zbiórki instruktorskiej z 11 października 1989 r.

1.1.21. Projekt Krzysztofa Stanowskiego Zasad porozumienia organizacji, środowisk i Instruktorów Harcerskich, październik 1988 r.

1.1.22. Przywrócenie ZHP społeczeństwu (propozycja działań), 3 listopada 1989 r.

1.1.23. Stanowiska „Forum Harcerza Rzplitej”

1.1.23.1. Stanowisko „Forum Harcerza Rzplitej", 25 listopada 1989 r.

1.2.23.2. Stanowisko II „Forum Harcerza Rzplitej", 1989 r.

1.1.24. Oświadczenie Mariana Bubaka, Przewodniczącego Rady Chorągwi Krakowskiej i uchwała nadzwyczajnej zbiórki instruktorskiej Hufca Kraków-Śródmieście, w związku z sytuacją odejścia części instruktorów do ZHP (r.z. 1918), 22 października 1989 r.

1.1.25. Pismo Rad Zespołów instruktorskich z Krakowa, 18 i 20 grudnia 1989 r.

1.1.26. Zarzuty pod adresem regimowego Związku Harcerstwa Polskiego

1.1.27. Uchwała Porozumienia Niezależnych Środowisk i Organizacji Harcerskich w sprawie stopni instruktorskich, 15 stycznia 1989 r.

1.1.28. Statut Ruchu Harcerstwa Rzeczypospolitej (RHR), 10 grudnia 1988 r.

1.1.29. Przywrócenie ZHP społeczeństwu, 1 marca 1990 r.

1.1.30. Ocena sytuacji, Jerzy Bukowski, Harcerskie upiory przeszłości, lipiec–sierpień 1990 r.

1.2. Porozumienia Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego

1.2.1. Stanowisko Rady Porozumienia Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego w sprawie odrodzenia ZHP, 1981 r.

1.2.2. Uchwała Rady Porozumienia Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego w sprawie przyrzeczenia harcerskiego, 1981 r.

1.2.3. Informacja Porozumienia Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego o stopniach harcerskich, 1981 r.

1.2.4. Apel Porozumienia Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego do Instruktorów ZHP, 1981 r.

1.3. Listy, rozmowa

1.3.1. List otwarty do społeczeństwa polskiego, 22 maja 1988 r.

1.3.2. Listy otwarte do uczestników IX Zjazdu ZHR, 1989 r.

1.3.3. List Anny Zawadzkiej, Haliny Wiśniewskiej, Stefana Mirowskiego i Jana Rossmana, 21 października 1989 r.

1.3.4. Listy otwarte do uczestników IX Walnego Zjazdu ZHP

1.3.5. List otwarty do Krzysztofa Grzebyka, Naczelnika ZHP, 13 listopada 1989 r.

1.3.6. Odpowiedź Naczelnika Krzysztofa Grzebyka, 22 listopada 1989 r.

1.3.7. List otwarty do Rad Hufców i Chorągwi ZHP, 28 grudnia 1989 r.

1.3.8. Zofia Florczak

1.3.8.1. Listy Zofii Florczak

1.3.8.2. List do Zofii Florczak

1.3.8.3. List Zofii Florczak do „Ogniska Harcerskiego”, 1990 r.

1.3.9. Rozmowa Janusza Zabłockiego ze Stanisławem Broniewskim, Harcerstwo – ruch i organizacja, 23 października 1988 r.

1.4. Krajowy Komitet Odrodzenia ZHP

1.4.1. Informacje, deklaracja, list, sprawozdania

1.4.1.1. Informacje z I posiedzenia Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP

1.4.1.1.1. Prasowa informacja z I posiedzenia Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP, grudzień 1989 r.

1.4.1.1.2. Komunikat z I posiedzenia Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP, 16 grudnia 1989 r.

1.4.1.2. Deklaracja instruktorów krakowskich odbudowy ZHP z 19 marca 1989 r. oraz listy z nią związane

1.4.1.2.1. Deklaracja programowa instruktorów krakowskich odbudowy ZHP, 19 marca 1989 r.

1.4.1.2.2. Deklaracja odbudowy instruktorów krakowskich ZHP, 19 marca 1989 r.

1.4.1.2.3. List do społeczeństwa polskiego

1.4.1.2.4. Informacja do społeczeństwa instruktorów środowiska krakowskiego oraz seniorów z dnia 19 III 1989 r.

1.4.1.3. Sprawozdanie z II posiedzenia Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP, 31 stycznia 1990 r.

1.4.1.4. Informacja Juliana Nuckowskiego o rozmowach, marzec 1990 r.

1.4.1.5. Odrodzenie ZHP (informacja Krajowego Odrodzenia ZHP), 5 marca 1990 r.

1.4.1.6. Informacja z posiedzenia Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP, 5 maja 1990 r.

1.4.1.7. Komunikat z posiedzenia Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP, 12 maja 1990 r.

1.4.2. Podstawy działań, 5 marca 1990 r.

1.4.3. Uchwała Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP, 31 marca 1990 r.

1.4.4. Opis sytuacji harcerstwa w latach przełomu, marzec–czerwiec 1989 r.

1.4.5. Oświadczenia

1.4.5.1. Oświadczenie Warmińsko-Mazurskiego Komitetu Odrodzenia Harcerstwa, 19 marca 1990 r.

1.4.5.2. Oświadczenie Prezydium Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP, 10 sierpnia 1990 r.

1.4.5.3. Oświadczenie Prezydium Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP, 23 października 1990 r.

1.5. Proponowane brzmienie artykułu dotyczącego Harcerstwa w Ustawie o Stowarzyszeniach

1.6. Ekspertyza Ruchu Porozumienia Rzeczypospolitej dla Lecha Wałęsy i Episkopatu przed obradami Okrągłego Stołu, wrzesień 1988 r.

1.7. Wystąpienia przedstawicieli ZHR w czasie obrad Okrągłego Stołu

1.7.1. Wystąpienie Marka Frąckowiaka podczas obrad stolika „stowarzyszenia”, 21 lutego 1989 r.

1.7.2. Wystąpienie Wojciecha Wróblewskiego podczas obrad stolika „młodzieżowego”, 16 lutego 1989 r.

1.7.3. Informacja z zakończonych obrad Okrągłego Stołu

2. Stanowiska władz państwowych, kościelnych, organizacji w sprawie organizacji harcerskich

2.1. Władze państwowe

2.1.1. Pismo do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, 22 marca 1989 r.

2.1.2. Stanowisko prawne Andrzeja Rozmarynowicza dotyczące zagadnień ciągłości pracy i istnienia ZHP, marzec 1989 r.

2.1.3. Opinia prawna Michała Kuleszy dotycząca art. 46 prawa o stowarzyszeniach, 14 października 1989 r.

2.1.4. Pismo Instruktorek i Instruktorów do Prezesa Rady Ministrów, Marszałka Senatu, Marszałka Sejmu, Ministra Edukacji Narodowej, Ministra Obrony Narodowej, 21 października 1989 r.

2.1.5. List odpowiedź Ministra Aleksandra Halla, 14 listopada 1989 r.

2.1.6. Opinia sporządzona przez Biuro Prawne Gabinetu Ministerstwa Edukacji Narodowej w sprawie statusu prawnego ZHP, 28 listopada 1989 r.

2.1.7. Oświadczenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie realizacji porozumienia zawartego pomiędzy przedstawicielami władz ZHP a Krajowym Komitetem Odrodzenia ZHP, październik 1990 r.

2.2. Kościół

2.2.1. Pismo Kurii Metropolitalnej Warszawskiej w sprawie Duszpasterstwa Harcerzy, 1 sierpnia 1985 r.

2.2.2. Zaproszenie na Pielgrzymkę Pojednania, 8 sierpnia 1989 r.

2.2.3. Stanowisko Duszpasterstwa Młodzieży Harcerskiej w sprawie odrodzenia ZHP, grudzień 1989 r.

2.3. Organizacje

2.3.1. Deklaracja ZHP-Kanada, 1988 r.

2.3.2. Solidarność

2.3.2.1. Stanowisko Prezydium KKW NSZZ „Solidarność” w sprawie pluralizmu w ruchu harcerskim, 1989 r.

2.3.2.2. Uchwała Zjazdu NSZZ Rolników Indywidualnych Solidarność w sprawie idei utworzenia ZHR

2.3.2.3. Fragment stanowiska Komisji ds. Stowarzyszeń i Organizacji Społecznych Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym „Solidarności” Lechu Wałęsie w sprawie ZHR

2.3.3. Oświadczenie przewodniczącego ZHP (r.z. 1918)

2.3.4. List Krzysztofa Grzebyka do ks. kard. Józefa Glempa dotyczący „Stanowiska Duszpasterstwa...”, 11 grudnia 1989 r.

2.3.5. Oświadczenie Rady Harcmistrzowskiej Stowarzyszenia Harcerstwa Katolickiego „Zawisza”, 29 grudnia 1989 r.

Załącznik

Strona redakcyjna

© Copyright by Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2017
© Copyright by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2017

Recenzent:
prof. dr hab. Bogusław Śliwerski

Opracowanie typograficzne wersji elektronicznej:
Andrzej Augustyński

Projekt okładki:
Anna Maria Damasiewicz

ISBN wersji drukowanej: 978-83-8095-131-0

ISBN wesji elektronicznej: 978-83-8095-242-3

Oficyna Wydawnicza „Impuls”
30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5
tel./fax: (12) 422 41 80, 422 59 47, 506 624 220
www.impulsoficyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsoficyna.com.pl
Wydanie I, Kraków 2017