Wydanie drugie 2019

© Copyright Krzysztof Puszczewicz, Wrocław 2012-2019.

Wszelkie prawa zastrzeżone do niniejszej publikacji

oraz do serii „Wielka Księga Olimpiad Szachowych”.

Projekt okładki: Sebastian Paszkiewicz.

© Wszelkie prawa do wersji elektronicznej: KWI Publishing

Strona Wydawcy: https://kwi-publishing.co.uk/

Oficjalna strona serii: https://szachy-kwi.eu

United Kingdom 2019

ISBN 978-1-911283-35-5

Skład wersji elektronicznej: Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

Seria Olimpiad

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych” – poczynając od 1927 roku – opisuje kolejne rozgrywane zawody olimpijskie – firmowane przez FIDE - zarówno męskie jak i kobiece. Najbardziej aktualne informacje dotyczące wydanych pozycji książkowych w serii, znajdują się na oficjalnej stronie: https://szachy-kwi.eu

Seria będzie zawierać poniższe pozycje książkowe:

Olimpiady męskie

Olimpiady kobiece

1. Pierwsza Olimpiada Szachowa - Londyn 1927

1. Pierwsza Kobieca Olimpiada Szachowa - Emmen 1957

2. II Olimpiada Szachowa - Haga 1928

2. II Kobieca Olimpiada Szachowa - Split 1963

3. III Olimpiada Szachowa - Hamburg 1930

3. III Kobieca Olimpiada Szachowa - Oberhausen 1966

4. IV Olimpiada Szachowa - Praga 1931

4. IV Kobieca Olimpiada Szachowa - Lublin 1969

5. V Olimpiada Szachowa - Folkestone 1933

5. V Kobieca Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

6. VI Olimpiada Szachowa - Warszawa 1935

6. VI Kobieca Olimpiada Szachowa - Medellin 1974

7. VII Olimpiada Szachowa - Sztokholm 1937

7. VII Kobieca Olimpiada Szachowa - Hajfa 1976

8. VIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1939

8. VIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

9. IX Olimpiada Szachowa - Dubrownik 1950

9. IX Kobieca Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

10. X Olimpiada Szachowa - Helsinki 1952

10. X Kobieca Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

11. XI Olimpiada Szachowa - Amsterdam 1954

11. XI Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

12. XII Olimpiada Szachowa - Moskwa 1956

12. XII Kobieca Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

13. XIII Olimpiada Szachowa - Monachium 1958

13. XIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

14. XIV Olimpiada Szachowa - Lipsk 1960

14. XIV Kobieca Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

15. XV Olimpiada Szachowa - Złote Piaski 1962

15. XV Kobieca Olimpiada Szachowa - Manila 1992

16. XVI Olimpiada Szachowa - Tel Awiw 1964

16. XVI Kobieca Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

17. XVII Olimpiada Szachowa - Hawana 1966

17. XVII Kobieca Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

18. XVIII Olimpiada Szachowa - Lugano 1968

18. XVIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Elista 1998

19. XIX Olimpiada Szachowa - Siegen 1970

19. XIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Stanbuł 2000

20. XX Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

20. XX Kobieca Olimpiada Szachowa – Bled 2002

21. XXI Olimpiada Szachowa - Nicea 1974

21. XXI Kobieca Olimpiada Szachowa – Calvia 2004

22. XXII Olimpiada Szachowa - Hajfa1976

22. XXII Kobieca Olimpiada Szachowa – Turyn 2006

23. XXIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

23. XXIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Drezno 2008

24. XXIV Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

24. XXIV Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

25. XXV Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

25. XXV Kobieca Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

26. XXVI Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

26. XXVI Kobieca Olimpiada Szachowa – Tromso 2014

27. XXVII Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

27. XXVII Kobieca Olimpiada Szachowa – Baku 2016

28. XXVIII Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

28. XXVIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Batumi 2018

29. XXIX Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

29. XXIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2020

30. XXX Olimpiada Szachowa - Manila 1992

31. XXXI Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

32. XXXII Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

33. XXXIII Olimpiada Szachowa - Elista 1998

34. XXXIV Olimpiada Szachowa - Stambuł 2000

35. XXXV Olimpiada Szachowa - Bled 2002

36. XXXVI Olimpiada Szachowa - Calvia 2004

37. XXXVII Olimpiada Szachowa - Turyn 2006

38. XXXVIII Olimpiada Szachowa - Drezno 2008

39. XXXIX Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

40. XL Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

41. XLI Olimpiada Szachowa - Tromso 2014

42. XLII Olimpiada Szachowa - Baku 2016

43. XLIII Olimpiada Szachowa - Batumi 2018

44. XLIV Olimpiada Szachowa - Chanty-Mansyjsk 2020

Dodatkowe informacje znajdziesz

na oficjalnej stronie internetowej serii

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych”

https://szachy-kwi.eu

XIV Olimpiada
Lipsk, 16 października – 9 listopada 1960 r.

XIV Olimpiada „przebiła” swoim rozmachem i poziomem organizacji wszystkie poprzednie „Turnieje Narodów”! Stało się tak, gdyż Związek Szachowy NRD otrzymał wszechstronną pomoc nie tylko ze strony Komitetu Sportu NRD, ale również ze strony rządu. Zatem zniknęły wszelkie bariery finansowe! W skład Komitetu Organizacyjnego weszli: marszałek sejmu i członek Rady Państwa NRD (!) dr Erich Correns, minister kultury Alfred Neumann, wiceprzewodniczący Komitetu Sportu Manfred Ewald, przewodniczący Związku Szachowego Arno Becher, dyrektor Targów Lipskich Rolf Lemser i wiele innych osobistości. Ci wysoko postawieni działacze w strukturze partyjnej ówczesnych komunistycznych Niemiec nie byli bynajmniej figurantami, lecz bardzo aktywnie brali udział w przygotowaniu Olimpiady, przy czym opracowania koncepcyjne i przydział poszczególnych funkcji nastąpiły natychmiast po zakończeniu zmagań monachijskich w 1958 roku! Pod kierunkiem Herberta Grätza, przewodniczącego utworzonego dla potrzeb organizacyjnych Komitetu Wykonawczego, intensywnie pracowało ponad 100 działaczy głównie z Berlina i Lipska, którzy specjalnie w tym celu zostali oddelegowani ze swoich zakładów pracy. Komitet ten dostał do swojej dyspozycji dwa najlepsze hotele w Lipsku („Astoria” i „Park Hotel”). Dla rozgrywek przeznaczono „Ring-Messehaus”, największy główny biurowiec Targów Lipskich. Dwa piętra silnie oświetlone światłem jarzeniowym, ze wspaniałymi witrynami po obu stronach sali, zostały zagospodarowane dla celów wystawy „Szachy na przestrzeni dziejów”, pierwszej w historii ekspozycji dokumentującej historię narodzin i rozwoju królewskiej gry. Eksponaty dostarczono praktycznie ze wszystkich zakątków świata, z najbardziej znaczących muzeów. Najcenniejsze zbiory eksponowano w „Kabinett der Kostbarkeiten”, czyli w „gabinecie kosztowności”. Przygotowano także pomieszczenia dla zawodników i ich kapitanów, specjalne kawiarnie i restauracje, także dla publiczności. Zorganizowany urząd pocztowy kusił kibiców stemplem okolicznościowym i serią znaczków (3 sztuki) poświęconą Olimpiadzie. Doskonale pracujące centrum prasowe wydawało biuletyn turniejowy aż cztery razy dziennie! Biuletyn, zawierający wszystkie partie, był praktycznie bezbłędny, bowiem zapisy partii dodatkowo prowadził sędzia spotkania! Do pracy w centrum prasowym akredytowano około 200 dziennikarzy z całego świata. Przy centrum prasowym zainstalowano międzynarodową centralę telefoniczną, gdzie codziennie korespondenci prowadzili rozmowy z Londynem, Bonn, Berlinem, Buenos Aires, Brukselą, Belgradem i wieloma innymi miastami. Wielkie wrażenie sprawiały tabele turniejowe, na których można było odczytać, kto i z kim grał, a nawet, jakim kolorem. Błyskawicznie wpisywano nie tylko wyniki uzyskane przez poszczególne drużyny, ale i osiągnięcia indywidualne wszystkich zawodników. Wszystkie partie grane na pierwszych szachownicach, w czasie eliminacji, były demonstrowane na wielkich tablicach magnetycznych, które potem wykorzystano do pokazywania kompletu partii granych w finale A! Na różnych stoiskach można było zaopatrzyć się we wszelkiej „maści” sprzęt szachowy, zegary, czy też odpowiednią literaturę. Odbył się także pokaz filmów szachowych, m.in. polskiej krótkometrażówki rysunkowej pod tytułem „Turniej na szachownicy”. Każda ekipa była pod opieką określonego zakładu pracy (to były tzw. standardy obowiązujące w krajach komunistycznych!). Polską ekipę wzięła pod swoją pieczę przędzalnia VEB „Leipzig Wollgarn Fabrik”. Zaczęło się od specjalnego śniadania, po którym polscy szachiści otrzymali w charakterze upominków znaczki klubowe oraz zegary szachowe, które w latach sześćdziesiątych były dla Polaków prawdziwym rarytasem i znajdowały się praktycznie tylko w klubach szachowych! W rewanżu kierownik polskiego zespołu S. Furs i reżyser polskiego filmu szachowego H. Rewkiewicz – zawodnik WK „Legion”, zorganizowali w tym zakładzie pracy trzy symultany dla pracowników.

W dniach wolnych od gry zorganizowano dwie wycieczki: zwiedzanie Galerii Drezdeńskiej oraz Weimaru i Buchenwaldu.

Sala gry. W środku, przy tablicy demonstracyjnej stoi zamyślony Botwinnik
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 10/1960

Radio, prasa i telewizja żyły Olimpiadą. Codziennie media podawały wyniki, reportaże, wywiady z zawodnikami itp. Największą popularnością cieszyła się ekipa sowiecka. Ich mecze gromadziły takie tłumy, że należało „rezerwować” miejsce nawet na półtora godziny przed rozpoczęciem rundy. Nie ominęła szachistów ZSRR także „burza” autografów, co było przyczyną jednego zabawnego epizodu. Tak o tym opowiadał sowiecki szachista i dziennikarz Judowicz: „W jednym z pierwszych dni Olimpiady lekarz ekipy Gołowko i Smysłow poszli do restauracji na obiad. W momencie, gdy usiedli przy stoliku, podszedł do nich jeden z kibiców szachowych, wskazał na lekarza i rzekł – ja pana poznaję, pan jesteś Botwinnikiem! I nie czekając na reakcję wyjął kartkę papieru z prośbą o autograf. Nie zdążył Gołowko zareagować, gdy nagle otoczył go tłum łowców autografów! Nie pozostało nic innego jak zacząć podpisywać się. Jednakże na każdej kartce Gołowko podpisywał się swoim nazwiskiem!”

Ciężka praca organizatorów została nagrodzona i Olimpiada w Lipsku miała swoje rekordy. Łączna liczba widzów osiągnęła wartość około 80 000, reprezentowane były cztery kontynenty (dopiero po raz drugi), do walki stawiło się aż 40 reprezentacji, czyli o cztery więcej niż w Monachium. Zadebiutowały: Indonezja, Monako, Albania i Malta. Przybyło 232 zawodników, w tym jedna kobieta. Pani Renoy-Chevrier (Monako) była drugą w historii przedstawicielką płci pięknej walczącej na Olimpiadzie na równi z mężczyznami! Jednakże jej wynik: 1 punkt z 7 partii był bardzo skromny. Rozegrać miano 1600 partii, jednakże ostatecznie było ich 1593, bowiem 7 oddano walkowerem.

Olimpiada w Lipsku wskazała wyraźny wzrost poziomu szachów w krajach azjatyckich. Nigdy dotychczas nie udało się im awansować nawet do finału B. Tym razem dokonały tego Indie, a Mongolii i Indonezji zabrakło tylko po pół punktu.

Nie wszystkim ekipom łatwo było przyjechać do Lipska. Kapitan zespołu Boliwii, Zubieta opowiadał, że w jego kraju jest 2000 szachistów, którzy złożyli się finansowo na wyjazd ekipy olimpijskiej, bowiem rodzima federacja szachowa nie otrzymuje żadnych dotacji. Kongres USA, ze względów politycznych, nie zgodził się na wyjazd Amerykanów na Olimpiadę, ale po interwencjach, o których opowiemy niżej, jednak ekipa USA dotarła do Lipska.

Wśród egzotycznych zawodników najbardziej wzrok kibiców przykuwał Hindus Manuel Aaron. W pierwszym dniu rozgrywek, po dobrej grze pokonał eks-mistrza świata Maxa Euwego, zaś w dalszej fazie rozgrywek, znakomity Mieczysław Najdorf z trudem „uciekł” mu na remis! Powszechne zainteresowanie budziła także ekipa Indonezji. W czasie gry całkowicie nieruchomieli, grali nadspodziewanie silnie, a fotoreporterzy często robili im zdjęcia, na których widnieli oni w eleganckich, czarnych i aksamitnych fezach. Grali znakomicie nawet z silnymi zespołami i tylko brak doświadczenia nie pozwolił awansować do finału B.

Tempo gry obowiązywało takie, jak na poprzednich Olimpiadach: 2,5 godziny na pierwsze 40 posunięć i jedna godzina na każde następne 16.

Prawie wszystkie reprezentacje przyjechały w bardzo silnych składach, ale tylko ekipa ZSRR, jak zawsze, dysponowała sześcioma arcymistrzami. Jednakże do trzeciej rundy włącznie brak było w ich składzie, grającego na pierwszej szachownicy mistrza świata Tala. Nie mógł on przyjechać wraz z całą ekipą do Lipska, gdyż bardzo chciał być pierwszą osobą, która zobaczy, czy żona powiła mu córkę czy syna! Na drugi dzień, gdy na świat przyszedł jego syn, mistrz świata wyjechał do NRD. Zaraz po dotarciu Tala na miejsce Olimpiady, organizatorzy i zawodnicy zgotowali mu burzliwą owację także, dlatego, że był to debiut międzynarodowy Michaiła Tala w charakterze mistrza świata. Ponieważ w czasie walki na 64. polach, był „mistrzem” komplikacji i spektakularnych ataków, nazywano Tala „bombą nuklearną”.

Powszechnie zdziwienie wywołał fakt, że w zespole USA zabrakło jednego z najsilniejszych szachistów świata, jednego z triumfatorów (obok Korcznoja) niedawno zakończonego turnieju w Buenos Aires – Reshevsky’ego. Okazało się, że arcymistrz amerykański zgodził się zagrać w Lipsku, ale wyłącznie na pierwszej szachownicy, przed zaledwie 18. letnim, ale trzykrotnym (!) mistrzem USA Robertem Fischerem. Jednakże Robert Fischer postawił identyczne żądanie i Federacja Szachowa USA ostatecznie postawiła na młodego czempiona swojego kraju. A wielka szkoda, gdyż mając obu tych zawodników w składzie Amerykanie mogliby śmiało powalczyć z ekipą ZSRR o złote medale! Kolejnym osłabieniem tego zespołu była nieobecność Evansa. Pod znakiem zapytania stał także udział w rozgrywkach, nowo kreowanego arcymistrza Lombardy’ego, który oświadczył, że poczuł… powołanie i zmierza wstąpić do klasztoru! Nieoczekiwanie, tuż przed odlotem drużyny, Lombardy pojawił się w miejscu „zbiórki” i zapytał, czy znajdzie się dla niego miejsce w zespole. Oczywiście natychmiast nominowano go do reprezentacji! Amerykańska Federacja Szachowa miała spore kłopoty zarówno finansowe, jak i… polityczne z wysłaniem swojej ekipy! Ostatecznie z pomocą przyszedł jej Związek Szachowy USA liczący tylko 100 członków, ale bardzo bogaty, oraz… matka Roberta Fischera, która demonstrowała przed Białym domem chcąc wymusić na prezydencie USA Eisenhowerze cofnięcie decyzji Departamentu Stanu, blokującej wyjazd Amerykanów na Olimpiadę w Lipsku. Jak widać – poskutkowało!

Jugosłowianie zameldowali się znowu z trzema arcymistrzami, ustawionymi w takiej kolejności jak w Monachium, a więc Gligorić – Matanović – Ivkov. Finowie grali praktycznie w piątkę: w eliminacjach grał na pierwszej szachownicy Böök, który następnie wyjechał, po czym przyjechał Ojanen, aby w finale B zastąpić kolegę na tej szachownicy. W zespole NRD, już w szlifach arcymistrzowskich zagrał Uhlmann, Bułgaria dysponowała pięcioma mistrzami międzynarodowymi, w drużynie Austrii po przerwie zagrał, świeżo „upieczony” mistrz międzynarodowy, Karl Robatsch. Grał wyśmienicie i wygrał pierwszą szachownicę! „Podejrzanie” wyglądał skład wyraźnie osłabionej Argentyny: tylko dwóch arcymistrzów: po pewnej przerwie Najdorf i Eliskases (czyli Polak i Austriak!). Małe korekty zaszły w ekipie Holandii. Świetnie grający na poprzedniej Olimpiadzie Roessel zastał niefortunnie zamieniony na Langewega (0,5 p. z 4 partii!). Donner był już arcymistrzem. Stahlberg i po długiej przerwie Lundin, reprezentowali Szwecję. Nieoczekiwanie Erik Lundin należał do najstarszej grupy uczestników! Szabo, Portisch (już na drugiej szachownicy), Barcza i Bilek znowu reprezentowali Węgry, zaś Pachman i Filip Czechosłowację. Czesi już nie figurowali w tabeli jako CSR (Czesko Słoweńska Republika), ale jako CSRS (dodatkowe „S” oznaczało oczywiście „socjalistyczna”). W ekipie Islandii zabrakło znowu Olafssona. Ekipa Danii wyglądała wręcz tragicznie. Nie przyjechali Larsen, bracia Enevoldsen i Andersen. Efektem takiej polityki kadrowej była m.in. przegrana Duńczyków z Tunezyjczykami 0,0 : 4,0! Drużyna NRF dysponowała dwoma arcymistrzami: obok Unzickera tytuł ten miał teraz Schmid. Po przerwie zagrała Rumunia. Drużyna bez „wielkich” nazwisk i tytułów, ale niezwykle skuteczna! Hiszpanie po sukcesach na arenie międzynarodowej mogli wystawić czterech mistrzów międzynarodowych (F. Perez, Pomar, Toran i rewelacyjny w Monachium Farre). Z głównych finalistów poprzedniej Olimpiady zabrakło tylko Szwajcarii. Zupełnie odmieniona była ekipa angielska. Jak wyjaśniał ich opiekun, znany mistrz międzynarodowy Golombek, została oparta na uczestnikach drużynowych mistrzostw świata studentów. Efekt tego „eksperymentu” był niesamowity. Młodzi Anglicy wygrywali mecz po meczu i zajęli pierwsze miejsce w półfinale mimo trudnej konkurencji! W zespole Filipin nie zagrał Rodolfo Cardoso i ciężar pierwszej szachownicy spoczął na barkach Campomanesa. Skutek był opłakany: mistrz filipiński w eliminacjach przegrał sześć partii i zremisował tylko dwie. Żadnej partii nie zdołał wygrać. W zespole czeskim, na czwartej szachownicy, pojawił się nowy wielki talent 16. letni Vlastimil Hort, który szybko dołączył do czołówki światowej.

Olimpiada w Lipsku okazała się jedną z „najmłodszych”. Średni wiek zawodnika wynosił 33,9 roku. „Najmłodsze” były drużyny NRD i Islandii (26,3 lata), „najstarsza” zaś Szwecja – 47,8 lat.

Tradycyjnie podzielono wszystkie zespoły na cztery grupy, każda w liczbie 10. Trzy pierwsze awansowały do głównego finału, następne trzy – do finału B, a pozostałe, w liczbie szesnastu, do finału C. Aby rozgrywki we wszystkich finałach zakończyły się równocześnie, najliczniejszy finał C, po raz pierwszy w historii Olimpiad, rozegrano systemem szwajcarskim.

Komisja w składzie: Rogard (prezydent FIDE), Ragozin (sędzia główny Olimpiady), Grätz, Trifunović, Stahlberg i Golombek (trzej ostatni zostali wybrani w tajnym glosowaniu), dokonała rozstawienia drużyn do czterech grup eliminacyjnych i przeprowadziła losowanie, które dało następujące wyniki:

Grupa

Skład grup

1

1. Jugosławia, 2. Indonezja, 3. Francja, 4. Malta, 5. Albania, 6. Finlandia, 7. NRD, 8. Norwegia, 9. Izrael i 10. Bułgaria.

2

1. Indie, 2. ZSRR, 3. Filipiny, 4. Austria, 5. Włochy, 6. Argentyna, 7. Polska, 8. Portugalia, 9. Monako i 10. Holandia.

3

1. Tunezja, 2. Grecja, 3. Mongolia, 4. Szwecja, 5. Boliwia, 6. Węgry, 7.Anglia, 8. Czechosłowacja, 9. Islandia i 10. Dania.

4

1. NRF, 2. Rumunia, 3. Ekwador, 4. Kuba, 5. Irlandia, 6. Belgia, 7. Liban, 8. Hiszpania, 9. USA i 10. Chile.

Po ogłoszeniu podziału na grupy Najdorf nie krył swojego niezadowolenia z powodu konieczności gry przeciwko Polsce. Inna sprawa, że w grupie, gdzie grała sowiecka drużyna praktycznie grano o dwa miejsca dające awans do finału A, o czym nigdy nie pomyślała żadna komisja rozstawiająca zespoły. Zamiast co dwa lata, do tej grupy przydzielać coraz to inne zespoły, Polskę „lokowano” aż cztery razy na pięć jej udziałów. To na pewno nie było sprawiedliwe! Pan Mieczysław tłumaczył każdemu zawodnikowi polskiej drużyny z osobna, że gdyby Argentyna przyjechała w pełnym składzie – nie zagrałby przeciwko Polsce. Jednakże, pod naciskiem Holendrów (!), ostatecznie zagrał, ale gdy w końcu Śliwa zaproponował mu remis, uśmiechnął się szeroko i z wielką radością, nie wnikając w pozycję na szachownicy, przyjął propozycję. W każdym bądź razie, aż do rozpoczęcia trzeciej rundy eliminacji, znakomity arcymistrz, który w okresie przedwojennym reprezentował Polskę, chodził i narzekał „Co ja mam robić!?”.

O godzinie 10 rano, 16 października 1960 roku, w miejscowej Filharmonii odbyło się uroczyste otwarcie Olimpiady, dokonane przez wspomnianego wcześniej Johannesa Dieckmanna, po czym uroczyste ślubowanie złożyli: Bergraser (po francusku), F. Perez (po hiszpańsku), Uhlmann (po niemiecku), Golombek (po angielsku) oraz Botwinnik (po rosyjsku).

O godzinie 13,00 miała miejsce odprawa kapitanów, na którą przybyli m.in. Zubieta (Boliwia), Florian (Węgry), Sathe (Indie), Belkadi (Tunezja), Golombek (Anglia), Litmanowicz (Polska), Euwe (Holandia), Becher (NRD), Pithart (Czechosłowacja), Kashdan (USA) i wielu innych.

Komitet Organizacyjny wydał specjalną zgodę ekipie filipińskiej na wymianę rezerwowego, gdyż Villanueva musiał po dwóch rundach opuścić Lipsk. Zastąpił go Avecilla.

Eliminacje odbyły się w dniach 17 – 26 października, przy czym 25 października był pierwszym dniem wolnym od gry. Finały rozegrano w dniach 28 października – 8 listopada. Jako drugi i ostatni dzień odpoczynku wybrano 7 listopada 1960 r. Tradycja organizacji dnia wolnego przed ostatnią rundą przetrwała do dnia dzisiejszego.

Bez żadnych wstępnych eliminacji, do zespołu polskiego nominowano Bogdana Śliwę (mistrz Polski), Zbigniewa Dodę (wicemistrz Polski) i Jerzego Kostrę. Pozostali, czyli Andrzej Filipowicz, Kazimierz Plater i Alfred Tarnowski zostali wyłonieni drogą trudnych eliminacji, jakie odbyły się w Piotrkowie Trybunalskim. Kierownikiem ekipy został, jak już wcześniej wspomniano – Stefan Furs, a kapitanem zespołu – Władysław Litmanowicz.

Zanim przejdziemy do opisu zmagań lipskich, tradycyjnie dokonamy krótkiego przeglądu wydarzeń szachowych, jakie miały miejsce w 1959 i 1960 roku przed Olimpiadą.

Rok 1959

W dniach 18 stycznia – 10 lutego rozegrano mistrzostwa Polski, które dały wyniki: 1 – 2. Gromek i Witkowski po 13 punktów z 17 partii (w kwietniu przewidziano dla nich mecz o tytuł mistrza kraju), 3 – 5. Śliwa, Kostro i Brzózka po 12 p., 6 – 7. Tarnowski i Drozd po 10 p., 8 – 9. Szukszta i Doda po 9 p., 10 – 11. Kwapisz i Pojedziniec po 8 p. itd. Mecz uzupełniający zakończył się sensacyjnym zwycięstwem Witkowskiego w stosunku 4:0!

W XXVI mistrzostwach ZSRR triumfował Petrosjan z wynikiem 13,5 punktu z 19 partii bez porażki. Kolejne miejsca zajęli: 2 – 3. Spasski i Tal po 12,5 p., 4 – 5. Chołmow i Tajmanow po 12 p., 6. Poługajewski 11 p., 7 – 8. Awerbach i Keres (!) po 10,5 p., 9. Korcznoj 10 p. itd. Bronstein był dopiero na 12 – 13 miejscu z dorobkiem 9 p.

W meczu Penrose – Barda, o tytuł mistrza Anglii, zwyciężył Penrose w stosunku 3,5 : 1,5.

W dniach 8 – 18 stycznia odbył się silny turniej w Beverwijk (Holandia). Wygrał F. Olafsson (Islandia) 7,5 p. z 9 partii. dalsze miejsca zajęli: 2. Eliskases (Argentyna) 5,5 p., 3. Donner (Holandia) 5 p., 4 – 7. Barendregt (Holandia), O’Kelly (Belgia), van Scheltinga (Holandia) i Toran (Hiszpania) po 4,5 p., 8. B. Larsen (Dania) 4 p., 9. Van der Berg 3 p. i 10. Langeweg (obaj Holandia) 2 p.

Mistrzem Francji został Lemoine 7,5 p. przed Roos’em 7 p., Romettim 6,5 p., Morelem i Andorem po 5,5 p.

Mistrzostwo Mongolii zdobył Momo 12,5 punktu z 15 partii.

Wyniki turnieju rozegranego w kwietniu w Moskwie: 1 – 3. Bronstein, Smysłow i Spasski (wszyscy ZSRR) po 7 p. z 11 partii, 4 – 6. Filip (Czechosłowacja), Portisch (Węgry) i Wasjukow po 6 p., 7 – 9. Aronin (obaj ZSRR), Milew (Bułgaria) i F. Olafsson (Islandia) po 5 p., 10. B. Larsen (Dania) 4 p. i 11. Łutikow (ZSRR) 3,5 p.

Ring-Messehaus w czasie trwania Olimpiady
Zdjęcie: de.chessbase.com

Triumfatorem XIV mistrzostw Jugosławii rozegranych w Kragujevacu został Gligorić 11 punktów z 17 partii. Dalej szli 2. Matanović 11 p., 3. Trifunović 10,5 p., 4 – 7. Bertok, Smederevac, Matulović i Milić po 10 p., itd.

Dodatkowo czterokołowy turniej o tytuł mistrza Węgier dał wyniki: 1. Portisch 5 p. z 8 partii, 2. Szabo 4 p. i 3. Barcza 3 p.

Tradycyjny i niezwykle silny turniej w Mar del Placie dał dwóch triumfatorów w osobach Najdorfa (Argentyna) i Pachmana (Czechosłowacja), którzy uzyskali po 10,5 punktu z 14 partii. kolejne miejsca zajęli: 3 – 4. Fischer (USA) i Ivkov (Jugosławia) po 10 p., 5. Letelier (Chile) 9 p., 6. Rossetto 8 p., 7. Wexler (obaj Argentyna) 7,5 p., 8 – 9. L. Sanchez (Kolumbia) i Sanguinetti po 7 p., 10. Emma (obaj Argentyna) 5,5 p., 11 – 12. Bolbochan i Pilnik po 4,5 p., 13 – 14. Shocron (wszyscy Argentyna) i Souza Mendez (Brazylia) po 4 p. i 15. Redolfi (Argentyna).

Znany z przedwojennych Olimpiad i grający wówczas w barwach Węgier Lajos Steiner, mieszkający na stałe w Australii zadziwił wszystkich wygrywając mistrzostwa kraju, w których uczestniczyli także szachiści z Indonezji, Nowej Zelandii i Filipin. W stawce 32 rywali, Steiner zdobył 12,5 punktu z 16 partii przed Bergerem (Australia) 11,5 p. i Bachtiarem (Indonezja) 11 p. Turniej przeprowadzono systemem szwajcarskim.

Silny turniej w Santiago (Chile) dał wyniki: 1 – 2. Pachman (Czechosłowacja) i Ivkov (Jugosławia) po 9 p. z 12 partii, 3. Pilnik 8 p., 4 – 6. Sanguinetti (obaj Argentyna), Fischer (USA) i L. Sanchez (Kolumbia) po 7,5 p., 7 – 8. Flores Alvarez i Jauregui po 6 p., 9 – 10. Letelier i Romo po 4 p., 11 – 12. Ader i Stöckel (wszyscy Chile) po 3,5 p. i Mendez (Brazylia) 2,5 p.

Wspaniałą obsadę miał zorganizowany z okazji 150. lecia lokalnego klubu szachowego turniej w Zurychu. Oprócz dwóch arcymistrzów sowieckich, Tala i Keresa, zaproszono z bloku „wschodniego” tylko Barczę w dowód wdzięczności za świetne przygotowanie ekipy szwajcarskiej do Olimpiady w Monachium w 1958 roku. Wyniki: 1. Tal (ZSRR) 11,5 punktu z 15 partii, 2. Gligorić (Jugosławia) 11 p., 3 – 4. Fischer (USA) i Keres (ZSRR) po 10,5 p., 5 – 6. B. Larsen (Dania) i Unzicker (NRF) po 9,5 p., 7. Barcza (Węgry) 8,5 p., 8. F. Olafsson (Islandia) 8 p., 9. Kupper 7 p., 10 – 11. Bhend (obaj Szwajcaria) i Donner (Holandia) po 6,5 p., 12. Keller (Szwajcaria) 6 p., 13 – 14. Dückstein (Austria) i Walther po 5 p., 15 – 16. Blau i Nievergelt (wszyscy Szwajcaria) po 2,5 p.

Najważniejszą imprezą był turniej kandydatów do tytułu mistrza świata, jaki rozegrano w Bled. Zawody przeprowadzono systemem każdy z każdym czterokołowo. Oto wyniki: 1. Tal 20 punktów z 28 partii (przegrana z Keresem 1,0 : 3,0, zwycięstwo z Fischerem 4,0 : 0,0!), 2. Keres 18,5 p., 3. Petrosjan 15,5 p., 4. Smysłow 15 p. (wszyscy ZSRR), 5 – 6. Fischer (USA) i Gligorić (Jugosławia) po 12,5 p., 7. F. Olafsson (Islandia) 10 p. i Benkö (USA) 8 p.

Rok 1960

Mistrzostwa USA rozegrano na przełomie 1959 i 1960 roku. Wygrał Fischer z wynikiem 9 punktów z 11 partii Dalej szli: R. Byrne (obaj bez porażki) 8 p., 3. Reshevsky 7,5 p., 4. Benkö 7 p., 5. Bisguier 6,5 p., 6. Weinstein 6 p., 7. Seidman 5,5 p., 8. Sherwin 5 p., 9. Mednis 4,5 p., 10. Bernstein 4 p., 11. Denker 3 p. i 12. Ault 0 p.

W dniach 15 marca – 7 maja rozegrano mecz o tytuł mistrza świata między aktualnym championem Michaiłem Botwinnikiem, a pretendentem Michaiłem Talem. Mecz składał się z 24. partii. Zwyciężył Tal w stosunku 12,5 : 8,5.

Mistrzostwa Finlandii przyniosły wyniki: 1. Ojanen 10,5 punktu z 13 partii, 2. Rantanen 9,5 p., 3. Fred 9 p., 4 – 6. Keto, Salo i Koskinen po 8 p., 7. Hällström 7,5 p. na miejscach nienagrodzonych znaleźli się: 8. Niemelä 7 p., 9 – 10. H. Westerinen i Aaltonen po 5 p., 11.Honkanen 4 p., 12. Kaunonen 3,5 p., 13 – 14. Candolin i Jernström po 3 p. Żaden z uczestników nie uniknął porażki. Nominacje olimpijskie otrzymali mistrz kraju Ojanen, wicemistrz Rantanen i niegrający Böök jako jeden z dwóch mistrzów międzynarodowych w kraju (obok Ojanena). Pozostały skład został uzupełniony po turnieju uzupełniającym: 1. Räisä 7 punktów z 9 partii 2 – 3. Hällström i Ojanen po 6 p 4. Ridala 5,5 p., 5 – 6. Koskinen i Sauso po 4,5 p., 7. Niemelä 4 p. itd.

XXVII Mistrzostwa ZSRR na rok 1960: 1. Korcznoj 14 punktów z 19 partii (przegrał z Bagirowem, Simaginem i Łutikowem), 2 – 3. Geller i Petrosjan po 13,5 p., 4. Bagirow 12 p., 5. Poługajewski 11,5 p., 6. Awerbach 11 p., 7 – 8. Smysłow (!) i Tajmanow po 10,5 p., 9 – 10. Krogius i Spasski po 10 p., 11. Simagin 9,5 p., 12 – 13. Bronstein (!) i Łutikow po 9 p., 14 – 15. Gufeld i Ney po 7,5 p., 16 – 17. Liberzon i Szamkowicz po 6,5 p., 18 – 20. Gurgenidze, Sacharow i Suetin po 6 p.

Piękny turniej międzynarodowy w Buenos Aires zebrał stawkę aż dwudziestu zawodników. Triumfowali wspólnie Korcznoj (ZSRR) i wielki nieobecny w Lipsku Reshevsky (USA) po 13 punktów z 19 partii. Dalej szli: 3. Szabo (Węgry) 4 – 7. Evans (USA), Guimard i Rossetto (obaj Argentyna) po 11 p., 8 – 9. Tajmanow (ZSRR) i Olafsson (Islandia) po 10,5 p., 10. Gligorić (Jugosławia) 10 p., 11 – 12. Benkö (USA) i Uhlmann (NRD) po 9 p., 13 – 16. Fischer (USA), Ivkov (Jugosławia), Pachman (Czechosłowacja) i Wexler po 8,5 p., 17. Eliskases 8 p., 18. Bazan 6 p., 19 – 20. Foguelman (wszyscy czterej Argentyna) i Wade (Anglia) po 5,5 p. Robert Fischer z pierwszą szóstką uczestników uzyskał 4 punkty z 6 partii, ale z „dołem” tabeli przegrał aż pięć partii.

Mały turniej w Zurychu wygrał O’Kelly (Belgia) z wynikiem 7 punktów z 9 partii (jako jedyny nie przegrał żadnej partii). Na kolejnych miejscach znaleźli się: 2. Keller (Szwajcaria) 6,5 p., 3. Fuderer (Jugosławia) 6 p., 4 – 5. Dückstein (Austria) i Gereben (Szwajcaria) po 5,5 p., 6. Van den Berg (Holandia) 4 p., 7. Paoli (Włochy) 3,5 p., 8. Kieninger (NRF) 3 p., 9. Martin i Nievergelt (obaj Szwajcaria) po 2 p.

Mistrzostwa Islandii: 1. I. Johannsson 9,5 punktu z 11 partii, 2. F. Olafsson 9 p., 3. Gudmundsson 8,5 p. (cała trójka bez porażki), 4. Johannessen 7 p., 5 – 6. Asmundsson i Agustsson po 6,5 p. (piąte, ostatnie nagrodzone miejsce przyznano Asmundssonowi), 7. Gunnarsson 4,5 p. 8. Magnusson 4 p., 9 – 10. Larusson i Benediktsson po 3 p., 11. Solmundarson 2,5 p. i Thorvaldsson 2 p.

Ciekawy turniej rozegrał 14. letni Fischer z ekipą Islandii. Oto wyniki: 1. Fischer 3,5 p. z 4 p. (remis z Thorbergssonem), 2. Johannsson 2,5 p., 3. F. Olafsson 2 p. 4 – 5. Thorbergsson i Gudmundsson po 1 p.

Interesujące turnieje rozgrywano także w Europie „Wschodniej”. Oto wyniki rozgrywek w Budapeszcie: 1. Barcza (Węgry) 10,5 punktu z 15 partii, 2 – 5. Bertok (Jugosławia), Bilek (Węgry), Matanović (Jugosławia) i van Scheltinga (Holandia) po 10 p., 6. Kozma (Czechosłowacja) 9 p., 7 – 8. Mititelu (Rumunia) i Prameshuber (Austria) po 8,5 p., 9 – 11. Clarke (Anglia), Tröger (NRF) i Ujtelky (Czechosłowacja) po 7 p., 12 – 13. Golz (Austria) i Popow (Bułgaria) po 4,5 p., 14. Kostro (Polska) 4,5 p., 15. Räisä (Finlandia) 4 p. i Ahman (Szwecja) 3 p.

Niezły turniej w Kopenhadze przyniósł triumf Petrosjanowi (ZSRR), który na dystansie trzynastu rund zdobył 11,5 punktu. Kolejne miejsca zajęli: 2. Geller (ZSRR) 10,5 p., 3. Stahlberg (Szwecja) 9,5 p., 4. B. Larsen (Dania) 8 p., 5. Golz (Austria) 7 p., 6 – 7. Hamman i J. Enevoldsen po 6,5 p., 8 – 9. Andersen i Holm (wszyscy Dania) po 5,5 p., 10. Orbaan (Holandia) 5 p., 11. Pietzsch (NRD) 4,5 p., 12 – 13. Nielsen (Dania) i Barendregt (Holandia) po 4 p. 14. Kölvig (Dania) 3 p.

17 października 1960 roku perfekcyjnie przygotowana „machina” lipska ruszyła! Rozpoczęła się I runda.

Zanim opowiemy o przebiegu pierwszej rundy, oddamy głos jednemu z uczestników XIV Olimpiady Szachowej w Lipsku.

Wspomnienia Andrzeja Filipowicza

• Eliminacje przedolimpijskie

Zaskakujące wyniki wrocławskich Mistrzostw Polski zmusiły Polski Związek Szachowy do zorganizowania przedolimpijskich eliminacji w celu wyłonienia trzech pozostałych członków drużyny, bowiem trzy miejsca w zespole przyznano Bogdanowi Śliwie, Zbigniewowi Dodzie i Jerzemu Kostro. Takie eliminacje do reprezentacji olimpijskiej nie były żadnym ewenementem. Stosowano je z powodzeniem przez wiele lat i w znacznej mierze przyczyniły się do szybkiej progresji polskich szachów. Tylko nieliczni dostawali miejsce w drużynie „w prezencie”, większość musiała jej wywalczyć.

Do udziału w turnieju byli uprawnieni uczestnicy drużyny olimpijskiej z Monachium 1958 i liczący się w kraju szachiści: Brzózka, Drozd, Plater, Tarnowski, Gromek, Witkowski i Szukszta. Okazało się, że dzielenie III miejsca w finale 1960 roku nie wystarczało do nominacji, ani mnie (Andrzej Filipowicz) ani Bednarskiemu. Ale mieliśmy szczęście, bowiem zrezygnowali z udziału Gromek i Szukszta. Graliśmy dwa koła, w sumie 12 partii, w sali znanego klubu z Piotrkowa Trybunalskiego – KS Concordia, przy ulicy Dąbrowskiego 9. Kierownikiem turnieju był Leon Hellwig, a sędziował nam doświadczony arbiter Marian Menhardt z Łodzi.

Rezerwowi, ja i Bednarski, byliśmy w gorszym położeniu, bowiem awans zapewniało nam miejsce pierwsze lub drugie. Pozostałym wystarczyło zdobycie miejsca w pierwszej trójce.

Ostatecznie eliminacje przyniosły wyniki:

1 – 3. Alfred Tarnowski, Kazimierz Plater i Andrzej Filipowicz po 7 punktów z 12 partii, 4. Stefan Brzózka 6 p., 5 – 6. Stefan Witkowski i Jacek Bednarski po 5,5 p. i 7. Ryszard Drozd 4 p.

Zgodnie z uchwałą Polskiego Związku Szachowego dwóch pierwszych zwycięzców turnieju w Piotrkowie Trybunalskim kwalifikowało się do drużyny olimpijskiej, trzeciego zaś uczestnika miał wytypować Polski Związek Szachowy. Na szczęście w Piotrkowie Trybunalskim było nie dwóch, a właśnie trzech zwycięzców, co uczyniło bezprzedmiotowe dalsze rozważania. W skład drużyny, obok aktualnego mistrza Polski Śliwy i mistrzów Dody i Kostry, weszli mistrz międzynarodowy Plater oraz mistrzowie Tarnowski i Filipowicz.

• XIV Olimpiada Szachowa w Lipsku

W Lipsku zagrałem w charakterze rezerwowego zawodnika. Zespoły liczyły po sześciu graczy, a w poszczególnych meczach walczyła czwórka. Pojęcie rezerwowego na Olimpiadach jest zresztą dyskusyjne. Często zdarzało się, że gracz rezerwowy stawał się podstawowym zawodnikiem.

Wrocław 1960 r.
Bogdan Śliwa (po lewej) – Kazimierz Plater
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

Kazimierz Plater (po lewej) – Jacek Bednarski
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

XIV Olimpiada była kolejną rozegraną w Niemczech, ale miała poważny wydźwięk polityczny. Poprzednia Olimpiada odbyła się w 1958 roku w Monachium, czyli na terytorium Niemieckiej Republiki Federalnej, a tym razem szachiści przenieśli się do Niemieckiej Republiki Demokratycznej.

Rywalizacja NRD – NRF trwała przez dziesiątki lat we wszystkich dziedzinach życia. Zawdzięczamy temu znakomitą organizację lipskiej Olimpiady, która zalicza się moim zdaniem do pięciu najlepiej zorganizowanych Olimpiad w historii obok Hawany 1966, Dubaju 1986, Manili 1992 i Chanty Mansyjska 2010, chociaż obiektywnie oceniając organizacja większości Olimpiad przedwojennych też stała na wysokim poziomie.

Dwa dni przed rozpoczęciem Olimpiady, wylecieliśmy z Warszawy do Berlina wczesnym rankiem i dzięki temu mieliśmy możliwość poznania stolicy NRD, bo samolot do Lipska odlatywał dopiero wieczorem. Na wstępie odwiedziliśmy siedzibę Szachowej Federacji NRD, gdzie spotkaliśmy się ze znanym mi już Hansem Platzem, trenerem narodowej reprezentacji. Był on czołowym szachistą niemieckim w latach 50. tych, reprezentował NRD na Olimpiadach 1952 – 1956, ale w pewnym momencie zdecydował się objąć funkcję trenera kadry. Naturalnie zrezygnował z gry praktycznej i zajął się szkoleniem.

Po zjedzeniu obiadu polecieliśmy do Lipska. Na lotnisku oczekiwali nas wybitny sędzia i działacz Wiktor Witkowski – delegat Polski na Kongres FIDE i Henryk Rewkiewicz, który kręcił film o Olimpiadzie i wspaniałej wystawie „Szachy na przestrzeni wieków”.

Po przyjeździe do Lipska organizatorzy ulokowali nas w „Hotelu Park”, który podobnie jak „Astoria” zaliczał się do najlepszych hoteli w mieście i znajdował się niedaleko sali gry, olbrzymiego biurowca dorocznych Targów Lipskich Ring – Messehaus. Warunki pobytu mieliśmy doskonałe, a ponadto dostawaliśmy bony z niewiarygodną na owe czasy sumą 21 marek niemieckich dziennie. Bony miały tę wadę, że można je było wykorzystać w hotelu lub na sali gry. Braliśmy najdroższe potrawy, ale i tak zostawało nam zbyt wiele na napoje i słodycze.

Uroczyste otwarcie Olimpiady miało miejsce 16 listopada o godzinie 10,00 rano w miejscowej Filharmonii. Następnie dokonano komisyjnego (nie mieliśmy tam „swojego” człowieka!) rozstawienia drużyn w grupach, które ogłosił główny sędzia Olimpiady Wiaczesław Ragozin. Nie było ono dobre dla Polski. Znaleźliśmy się w najsilniejszej dziesięcioosobowej grupie. W walce o trzy miejsca finałowe mieliśmy takich rywali jak ZSRR, Argentynę Holandię i Austrię. Pozostałe zespoły Indie, Portugalia, Filipiny, Włochy i Monako nie były w stanie urwać rywalom zbyt wielu punktów. Liczyły się małe punkty, a w drugiej kolejności meczowe.

Lipsk 1960
Od lewej: Plater, Tarnowski, Filipowicz, Litmanowicz, Niemiec – opiekun drużyny, Stefan Furs, Kostro, Śliwa i Doda
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

Drezno 1960 (pobyt w dniu wolnym od gry)
Od lewej: Tarnowski, Szukszta, Marszałek, Rewkiewicz, Andrzej Adamski, Filipowicz, Gawlikowski, Arłamowski, Kostro, Plater i Doda
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

Półfinały, 17 października 1960 r.
„Sensacyjny triumf Hindusa Aarona w partii z Euwem”

Grupa: 1

Wyniki I rundy:

Jugosławia

2,0 : 2,0

Bułgaria

Indonezja

2,5 : 1,5

Izrael

Francja

0,0 : 4,0

Norwegia

Malta

1,0 : 3,0

NRD

Albania

1,5 : 2,5

Finlandia

W godzinach porannych odbył się bankiet w hotelu „Astoria” wydany przez organizatorów Olimpiady dla kierowników i zawodników zespołów uczestniczących w Olimpiadzie. O godzinie 15,30 zaczęła wypełniać się szachistami sala w Ring-Messehaus. Dziesięć minut przed rozpoczęciem rundy, czyli o 15,50 w sektorze, gdzie miał rozpocząć się mecz Malta – NRD, pojawił się prezydent FIDE Folke Rogard w towarzystwie sędziego głównego Wiaczesława Ragozina. Rozległy się pierwsze akordy hymnu FIDE, po czym sędzia rundowy uderzył w gong. Folke Rogard wykonał wówczas, równo o godzinie 16,00 pierwszy ruch w partii Pietzsch – Soler.

Głównym zainteresowaniem kibiców, w tej grupie, cieszył się mecz Jugosławia – Bułgaria. Zanotowano w nim pierwszą porażkę arcymistrza! „Początek” zrobił Matanović, którego gładko „załatwił” Neikirch. Partia Gligorić – Padewski toczyła się pod znakiem równowagi i kiedy materiał na szachownicy znacznie się zredukował nastąpiła zgoda na remis. Jako trzeci, zakończył się pojedynek Milew – Bertok. W dobrej pozycji Bułgar przeoczył taktyczne uderzenie przeciwnika i zamiast odejść gońcem (13.Ge4), zaatakował czarnego hetmana ruchem 13.Sa4. Okazało się wówczas, że Bertok nie musi odchodzić zaatakowaną figurą, lecz dysponuje taktycznym uderzeniem 14…Sg5!! Powstała pozycja okazała się trudna dla białych i mimo walki przez pełną rundę Milew musiał skapitulować, dzięki czemu Jugosłowianie wyrównali stan meczu. Jako ostatnia finiszowała końcówka wieżowa w partii Ivkov – Minew, w której Bułgar pod koniec oddał piona przechodząc do remisowej pozycji i taki wynik, równo z gongiem wieńczącym koniec rundy, podpisano. Młodzi bułgarscy szachiści poczynili wielkie postępy i cała szóstka posiadała tytuły mistrzów międzynarodowych, co w omawianych czasach znaczyło bardzo wiele! Do kolejnej niespodzianki doszło w meczu Malta – NRD. W partii Gouder – Malich, Niemiec grał niedokładnie i mimo przewagi, jaką uzyskał po debiucie, szybko wpadł w kłopoty. Chcąc szybko rozwiązać problemy przeprowadził niepoprawną kombinację ruchem 35…Sc5, atakującym hetmana przeciwnika i podobnie jak w omówionej wyżej partii Neikirch – Matanović, okazało się, że Gouder nie musiał odejść hetmanem, ale po pięknym 36.Sf6!! zdobył figurę i pod koniec rundy triumfował! W pozostałych partiach Niemcy bez problemu osiągnęli zwycięstwa.

Siedzą przy stoliku Pietzsch (po prawej) i Soler
Rogard wykonuje ruch honorowy
Sędzia główny Ragozin uruchamia pierwszy zegar
Zdjęcie: „Szachy” numer 12/1960

Uhlmann w partii z Camillerim zadebiutował na Olimpiadzie w szlifach arcymistrzowskich. Sensacyjnie zakończył się mecz beniaminków z Indonezji walczących z rutynowaną ekipą Izraela. Szczególne uznanie budziła odważna gra młodych liderów w osobach Wotulo i Bachtiara. Wszystkie partie tego meczu były długie, a dwie odłożono. Zaznaczmy w tym miejscu, że w Lipsku dogrywki były dłuższe niż w Monachium w 1958 roku i ich czas przewidziano na godziny 10,00 – 14,00. W partii Wotulo – Czerniak długo utrzymywała się równowaga. Jednakże znany mistrz międzynarodowy Moshe Czerniak, wybrał zły plan gry w postaci końcówki po wymianie hetmanów. Kiedy zniknęły najcięższe figury okazało się, że Wotulo ma pozycję na granicy wygranej, co potwierdził sam „zainteresowany” szybko wygrywając piona. Kryzys nastąpił, gdy Czerniak mający już dwa piony mniej zagrał 48…Sc3. Wotulo zamiast 49.a4! wybrał słabiutkie 49.Sf4 i po niespodziewanym, przynajmniej dla niego, 49…Gb3!!, pozycja natychmiast wyrównała się i można było podpisać remis. Partia Aloni – Bachtiar toczyła się pod znakiem małej przewagi Indonezyjczyka. Ale po słabym 38…Hd7 zamiast silnego 38…We1!, jego przewaga stopniała do zera, co podziałało na Aloniego tak rozprężająco, że w pierwszym ruchu po kontroli czasu zabił „zatrutego” piona ruchem 41.Hc5, natychmiast został bez figury i szybko skapitulował. Grający tylko na tej Olimpiadzie Raaphi Persitz, nie miał żadnych problemów w partii z Baswedanem. Od początku do końca, mimo czarnego koloru, miał przewagę pozycyjną. Pod koniec rundy zamienił ją na materialną i zdobył cały punkt dla swojej ekipy. O wyniku partii Kraidman – Tan Hoan Liong zadecydował niedoczas. W równej pozycji, debiutant z Monachium 1958, Yair Kraidman podstawił wieżę i natychmiast poddał partię. W ten sposób zespół Indonezji rozpoczął swoją „przygodę” z Olimpiadami zwycięstwem meczowym z silnym przeciwnikiem! Sensacjami sypnęło w tej grupie jak z „rękawa”, bo oto Francuzi przegrali z Norwegami „do zera”! Dobrze spisali się kolejni debiutanci, młodzi szachiści albańscy, którzy w starciu z uczestniczką Olimpiad od samego „początku”, ekipą Finlandii trzy partie zdołali zremisować. O wyniku meczu zadecydowała walka na drugiej szachownicy Rantanen – Hoxha. W końcówce ciężkofigurowej, Rantanen grając bardzo aktywnie zmusił przeciwnika do osłabienia pozycji króla i po kilku poważnych błędach, Hoxha nie czekając na forsownego mata, zatrzymał zegar i pogratulował Finowi zwycięstwa. Jeśli ktoś kochał niespodzianki i sensacje, to śledząc inaugurującą rundę w pierwszej grupie, na pewno nie był zawiedziony.

Stan po I rundzie:

1

Norwegia

4,0

2

NRD

3,0

3 – 4

Indonezja i Finlandia

2,5

5 – 6

Jugosławia i Bułgaria

2,0

7 – 8

Albania i Izrael

1,5

9

Malta

1,0

10

Francja

0,0

Zaraz rozpocznie się partia Pietzsch (NRD) – Soler (Malta).
Ruch „inauguracyjny” wykonuje prezydent FIDE Folke Rogard.
Zdjęcie: Archiwum autora

1. Obrona Tarrascha [D34]
GM Gligorić (Jugosławia) – IM Padewski (Bułgaria)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 c5 4.cd5 ed5 5.Sf3 Sc6 6.g3 Sf6 7.Gg2 Ge7 8.0–0 0–0 9.dc5 d4 10.Sa4 Gf5 11.Gf4 Ge4 12.b4 d3 13.b5 de2 14.He2 Sd4 15.Sd4 Hd4 16.Hd1 Wfd8 17.Gd6 Hd1 18.Wfd1 Gd6 19.cd6 Gg2 20.Kg2 Wac8 21.Wac1 Wc1 22.Wc1 Se8 23.Sb2 Kf8 24.a4 Wd6 25.Wc8 Wd4 26.Sc4 Ke7 i remis.

2. Obrona królewsko – indyjska [E70]
IM Neikirch (Bułgaria) – GM Matanović (Jugosławia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gg5 c5 6.d5 0–0 7.Gd3 e6 8.de6 Ge6 9.Sge2 Sc6 10.f4 Gg4 11.0–0 Hd7 12.Hd2 Ge2 (To posunięcie nie było konieczne) 13.Ge2 Wfe8 14.Gd3 Sd4 15.Wae1 Wac8 16.f5! gf5 17.ef5 We1 18.He1! h6 19.Gf6 Gf6 20.Sd5 Hd8 21.Hg3 Kh7 (Przedłużało walę 21…Kh8 – Judowicz, Szachmaty w ZSRR numer 1/1961) 22.We1!

22…Sc6 (Na 22.Hh8 nastąpi 23.We7!) 23.We8!! i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, grudzień 1960 r.

3. Obrona Tarrascha [D34]
GM Ivkov (Jugosławia) – IM Minew (Bułgaria)

1.d4 d5 2.Sf3 e6 3.c4 c5 4.cd5 ed5 5.g3 Sc6 6.Gg2 Sf6 7.0–0 Ge7 8.Sc3 0–0 9.dc5 Gc5 10.Gg5 d4 11.Gf6 Hf6 12.Se4 He7 13.Sc5 Hc5 14.Hd2 Gg4 15.Wac1 Hb6 16.Sg5 h6 17.Se4 Wad8 18.Sc5 Gc8 19.Wc4 Wfe8 20.Wfc1 Ge6 21.Se6 We6 22.Gc6 bc6 23.W1c2 We2 24.He2 d3 25.He4 dc2 26.Wc2 Ha6 27.Hc4 Hc4 28.Wc4 Wd2 29.Wb4 a5 30.Wb8 Kh7 31.a4 g5 32.h3 h5 33.Wa8 Wd5 34.Kg2 Kg6 35.Kf3 g4 36.hg4 hg4 37.Kg4 Wd4 38.f4 Wa4 39.Wa6 Wb4 40.Wc6 f6 41.Wc2 a4 42.Kh4 Kh6 43.Wd2 Kg6 i remis.

4. Obrona królewsko – indyjska [E89]
IM Milew (Bułgaria) – IM Bertok (Jugosławia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 e5 7.Sge2 c6 8.d5 cd5 9.cd5 a6 10.g4 h5 11.h3 Sbd7 12.Gg5 Hb6 13.Hd2 Sh7 14.Sa4 Sg5 15.Sb6 Sf3 16.Kf2 Sd2 17.Sa8 Se4 18.Kg1 Gh6 19.gh5 Ge3 20.Kh2 gh5 21.Gg2 Sdf6 22.Whf1 Gd7 23.Ge4 Se4 24.Wf3 Gc5 25.b4 Ga7 26.Sc7 Gb6 27.Sc3 Sc3 28.Wc3 h4 29.Wac1 Gd4 30.Wc4 Ge3 31.W1c3 Gf4 32.Kg2 Kh7 33.Wf3 Wc8 34.Wfc3 Kh6 35.Sa6 Wg8 36.Kf2 ba6 37.Wc7 Gg3 38.Kf3 Gh3 39.Wf7 Gg2 40.Kg2 Ge1 41.Kh3 Gc3 i białe poddały się.

Mario Bertok
Zdjęcie: www.bidmonfa.com

5. Obrona staroindyjska [A55]
Wotulo (Indonezja) – IM Czerniak (Izrael)

1.c4 Sf6 2.Sc3 c6 3.e4 e5 4.Sf3 d6 5.d4 Sbd7 6.Ge2 Ge7 7.0–0 0–0 8.h3 ed4 9.Sd4 Sc5 10.Hc2 a5 11.Ge3 We8 12.Wad1 Hc7 13.Sf3 Gf8 14.Gc5 dc5 15.e5 Sd7 16.Sg5 g6 17.f4 f6 18.Sge4 f5 19.Sd6 Gd6 20.Wd6 Sf8 21.Sa4 Se6 22.Hd2 Sd4 23.Gd1 b6 24.Hf2 Ga6 25.b3 Wad8 26.Wd8 Hd8 27.Kh2 Hc7 28.Sc3 Wd8 29.We1 Se6 30.g4 Wd3 31.gf5 gf5 32.Wg1 Kh8 33.Hh4 Hd8 34.Hd8 Sd8 35.Wg3 Wd2 36.Wg2 Wd3 37.Wg3 Wd2 38.Wg2 Wd4 39.Wf2 b5 40.cb5 cb5 41.Gc2 Se6 42.Gf5 Wf4 43.Wf4 Sf4 44.Se4 Gb7 45.Sc5 Gd5 46.Sd3 Se2 47.Gd7 Kg7 48.Gb5 Sc3 49.Sf4 Gb3 50.ab3 Sb5 51.Se6 Kg6 52.Sc5 Sd4 53.Kg3 i remis.

6. Obrona Nimzowitscha [E32]
Aloni (Izrael) – Bachtiar (Indonezja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 b6 5.e4 Gc3 6.bc3 d6 7.Gd3 Sbd7 8.f4 e5 9.fe5 de5 10.Sf3 He7 11.0–0 Gb7 12.a4 0–0 13.Ga3 c5 14.Wae1 Wfe8 15.d5 Sf8 16.Gc1 Sg6 17.Gg5 h6 18.Gf6 Hf6 19.Sd4 Sf4 20.Sb5 Hd8 21.g3 Sd3 22.Hd3 Hd7 23.Hc2 Gc8 24.Wd1 a6 25.Sa3 Hd6 26.a5 ba5 27.Ha4 Gh3 28.Wf2 Wab8 29.Ha5 Wb3 30.Ha4 Wbb8 31.Sc2 Hg6 32.We1 Wec8 33.Ha3 Wb6 34.Hc1 Wcb8 35.He3 Wb1 36.Wfe2 Hg4 37.Wd2 W8b2 38.d6 Hd7 39.Kf2 Ha4 40.Wb1 Wb1 41.Hc5 Wb2 42.g4 Gg4 43.He5 Wc2 44.Ke3 Wd2 45.Kd2 Hc4 i białe poddały się.

7. Obrona Grünfelda [D94]
Baswedan (Indonezja) – Persitz (Izrael)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 d5 4.e3 Gg7 5.Sf3 0–0 6.cd5 Sd5 7.Gc4 Sb6 8.Ge2 Sc6 9.0–0 e5 10.de5 Se5 11.Se5 Ge5 12.Hd8 Wd8 13.f4 Gg7 14.a4 Ge6 15.e4 Gd4 16.Kh1 Gc4 17.Gc4 Sc4 18.Sb5 Gb6 19.b3 Sa5 20.Wb1 c6 21.Sa3 Wd3 22.b4 Sb3 23.Sc4 Wad8 24.Sb6 ab6 25.We1 W8d4 26.a5 ba5 27.ba5 We4 28.Gb2 f5 29.g3 Sa5 30.Ge5 Sb3 31.Wbd1 We1 32.We1 Kf7 33.Kg2 c5 34.Kf2 c4 35.Wb1 Ke6 36.Wb2 Kd5 37.Ke2 b5 38.Gg7 b4 39.Ge5 Sc1 40.Ke1 b3 41.Wd2 Ke4 i białe poddały się.

8. Obrona Bogoljubowa [E11]
Kraidman (Izrael) – Tan Hoan Liong (Indonezja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Gd2 He7 5.e3 b6 6.Gd3 Gb7 7.0–0 Gd2 8.Sbd2 c5 9.Hc2 Sc6 10.a3 0–0 11.dc5 bc5 12.Wfd1 Wab8 13.Hc3 d6 14.Se4 Se4 15.Ge4 f5 16.Gc2 Ga8 17.Wd2 Wb6 18.Wad1 Hb7 19.Se1 He7 20.Ga4 Se5 21.h3 Wfb8 22.f4 Sf7 23.b4 d5 24.b5 Sd6 25.cd5 Se4 26.He5 Sd2 27.Wd2 Wd8 28.Gb3 Kf8 29.Sf3 ed5 30.Hf5 Wf6 31.Hh7 He3 32.Kh1 Wh6 33.Hf5 Kg8 34.Gd5 Gd5 35.Wd5 Wf8 36.Hc2 Hf4 37.Wg5 c4 38.Wg4 Hg4 i białe poddały się.

9. Obrona holenderska [A91]
Bouteville (Francja) – Johannessen (Norwegia)

1.c4 e6 2.g3 f5 3.Gg2 Sf6 4.Sc3 Ge7 5.d4 0–0 6.Sh3 d6 7.Sf4 He8 8.e4 fe4 9.Se4 Se4 10.Ge4 e5 11.de5 de5 12.Sd5 Gd8 13.Ge3 c6 14.Sc3 Sd7 15.0–0 Sf6 16.Gg2 Ge6 17.He2 Hf7 18.b3 Gg4 19.f3 Gf5 20.Gc5 We8 21.Wad1 Hg6 22.g4 Ge6 23.Gd6 Gb6 24.c5 Ga5 25.Hb2 Gc3 26.Hc3 e4 27.h3 ef3 28.Gf3 h5 29.Wd2 hg4 30.Wg2 Hh6 31.hg4 Sd5 32.Gd5 Gd5 33.Wh2 We3 34.Hd4 Wh3 35.Hf4 Wh2 36.Hh2 He3 37.Hf2 He4 38.Hg3 We8 39.Gf4 Hc2 40.Ge5 We5 i białe poddały się.

10. Obrona Bogoljubowa [E11]
De Lange (Norwegia) – Noradounguian (Francja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Gd2 Gd2 5.Hd2 d6 6.Sc3 Sc6 7.g3 0–0 8.Gg2 e5 9.0–0 Gg4 10.de5 de5 11.Wfd1 He7 12.Sd5 Sd5 13.cd5 Gf3 14.Gf3 Sd4 15.Gg2 Sf5 16.Wac1 Sd6 17.Hc2 Wac8 18.Gh3 f5 19.e4 g6 20.We1 Se4 21.We4 fe4 22.Ge6 Kg7 23.He4 Hd6 24.Gc8 Wc8 25.We1 Wd8 26.He5 He5 27.We5 Kf6 28.f4 Wd6 29.Kf2 Wa6 30.a3 Wa4 31.Ke3 Wc4 32.Kd3 Wc1 33.We2 Wc5 34.Kd4 Wc1 35.We6 Kf7 36.We3 Wd1 37.Wd3 We1 38.Wb3 b6 39.Wc3 We7 40.Wc6 Kg8 41.We6 Wd7 42.Ke5 Kf7 43.b4 Wd8 44.b5 Wd7 45.g4 Kg7 46.f5 gf5 47.gf5 Kf7 48.a4 Wd8 49.f6 Wd7 50.Wc6 Kg6 51.Wc3 Kf7 52.Wg3 Kf8 53.Wg7 i czarne poddały się.

11. Gambit hetmański [D59]
Bergraser (Francja) – Lindblom (Norwegia)

1.d4 e6 2.c4 Sf6 3.Sf3 d5 4.Sc3 Ge7 5.Gg5 h6 6.Gh4 0–0 7.e3 b6 8.cd5 Sd5 9.Ge7 He7 10.Sd5 ed5 11.Gd3 Gg4 12.Wc1 c5 13.Gb1 c4 14.Hc2 g6 15.Hd2 Sd7 16.h3 Gf3 17.gf3 Sf6 18.Ke2 Kg7 19.Wcg1 Wfe8 20.h4 Sh5 21.Wg4 Kh7 22.Hc2 Hf6 23.Kf1 We3 24.Whg1 We6 25.Kg2 Sf4 26.Kh2 We2 27.Hd1 Wae8 28.Kg3 Sh5 29.Kg2 W8e3 30.Kf1 Hf3 31.W4g2 Wf2 i białe poddały się.

12. Partia szkocka [C45]
Hoen (Norwegia) – Casa (Francja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.Sd4 Sf6 5.Sc6 bc6 6.Gd3 d5 7.ed5 cd5 8.0–0 Ge7 9.Sc3 0–0 10.Gg5 Ge6 11.Se2 Wb8 12.Wb1 c5 13.c3 Hd7 14.We1 Wb6 15.Sg3 Wfb8 16.Hc2 g6 17.Wed1 Sg4 18.Gf4 Gd6 19.Gd6 Hd6 20.Ge2 Sf6 21.b3 Hf4 22.Gf3 a5 23.h3 h5 24.Se2 Gf5 25.Hc1 Hh4 26.g3 Hh3 27.Sf4 Gb1 28.Sh3 Ga2 29.Wd5 Wb3 30.Wd1 Gb1 31.Sf4 Se4 32.Sd5 Kg7 33.Hf4 f5 34.Sc7 Sf6 35.He5 i czarne poddały się.

13. Obrona królewsko – indyjska [E89]
Camilleri (Malta) – GM Uhlmann (NRD)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 Sbd7 7.Hd2 e5 8.Sge2 c6 9.d5 cd5 10.cd5 Sb6 11.Sg3 Gd7 12.0–0–0 Hc7 13.Kb1 Sc4 14.Gc4 Hc4 15.Gh6 b5 16.Gg7 Kg7 17.Sf5 Gf5 18.ef5 b4 19.Se2 Wfc8 20.fg6 hg6 21.g4 Wc5 22.Sg3 Wac8 23.Wc1 Hd5 24.Hd5 Sd5 25.Se4 Wc1 26.Wc1 Wh8 27.Sd6 Wh2 28.Sc4 We2 29.Sa5 e4 30.fe4 We4 31.Wc5 Se3 32.g5 Wg4 33.Kc1 Sf5 34.Sc6 a6 35.Wa5 Wc4 i białe poddały się.

14. Partia hiszpańska [C77]
Pietzsch (NRD) – Soler (Malta)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.d3 d6 6.c3 b5 7.Gb3 Ge7 8.Sbd2 Sa5 9.Gc2 c5 10.Sf1 Sc6 11.Sg3 g6 12.h3 Gf8 13.0–0 Gg7 14.Ge3 0–0 15.d4 He7 16.d5 Sb8 17.a4 Gd7 18.ab5 Gb5 19.Gd3 c4 20.Ge2 Wc8 21.Sd2 Hc7 22.b3 a5 23.Gc4 Gc4 24.Sc4 Sbd7 25.Wa4 h5 26.Hc2 Wcb8 27.Wfa1 Wb5 28.Sa3 Wbb8 29.Se2 Hb7 30.Sc1 Hc7 31.Wc4 Hd8 32.Wc6 Se8 33.Sc4 Gf8 34.f3 Wb7 35.Hf2 Sb8 36.Wb6 Hc8 37.Wb7 Hb7 38.Wa5 Sa6 39.Ha2 Sec7 40.b4 Wd8 41.Ha4 Ge7 42.b5 Sc5 43.Gc5 dc5 44.Wa7 i czarne poddały się.

15. Debiut Retiego [A04]
Gouder (Malta) – Malich (NRD)

1.Sf3 f5 2.d3 Sf6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.0–0 d6 6.Sc3 0–0 7.Gg5 h6 8.Gf6 Gf6 9.Hc1 Gg7 10.e4 e6 11.ef5 gf5 12.Se2 e5 13.Sh4 c6 14.f4 Hb6 15.Kh1 e4 16.Wb1 d5 17.Sg6 We8 18.Se5 Sd7 19.d4 Sf6 20.Hd2 Ge6 21.Gh3 a5 22.a3 Hc7 23.Sc3 Sh7 24.Sd1 Wf8 25.Se3 b6 26.c3 Wae8 27.He2 Wf6 28.Wbc1 Wd8 29.c4 dc4

30.Wc4! Gc4 31.Hc4 Kh8 32.Gf5 Sf8? 33.Ge4 b5 34.Hd3 Se6 35.S3g4! (Białe zastawiły pułapkę. Jeśli teraz 35…Wd4, to 36.Sf6!! Wd3?? 37.Sg6 i mat!)

35…Sc5 36.Sf6 He5 37.fe5 Sd3 38.Gd3 Wd4 39.Gg6 Wd2 40.Se4 Wd5 41.e6 i czarne poddały się. Sensacyjna partia!

16. Obrona królewsko – indyjska [E95]
Dittmann (NRD) – Fenech (Malta)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 Sbd7 6.Sf3 0–0 7.0–0 c6 8.We1 e5 9.Gf1 Hc7 10.Hc2 a6 11.Gd2 We8 12.d5 cd5 13.cd5 b5 14.Wac1 Sb6 15.Hb3 Hd8 16.Sd1 Gg4 17.Ga5 Sfd7 18.Wc6 Gf8 19.Sd2 Gd1 20.Wd1 Hb8 21.Hh3 Wc8 22.Wdc1 Wc6 23.Wc6 Wa7 24.b3 Sc8 25.He3 Se7 26.Wc2 Wb7 27.b4 Ha7 28.Ha7 Wa7 29.g3 f5 30.ef5 gf5 31.a4 Sd5 32.ab5 ab5 33.Gb5 S5b6 34.Wc6 Wb7 35.Ga6 Wb8 36.Sc4 Sc4 37.Gc4 Kh8 38.Ge6 Wb7 39.Wc7 Wc7 40.Gc7 Sf6 41.b5 Se4 42.b6 Sc5 43.Gd5 Kg7 44.b7 Sb7 45.Gb7 Kf6 46.Kf1 e4 47.Ga5 Kg5 48.Gd2 Kg6 49.Gc3 Ge7 50.Gc6 Gf6 51.Gf6 Kf6 52.Ke2 Ke5 53.f4 ef3 54.Kf3 d5 55.Gb5 h5 56.h4 d4 57.Gd3 i czarne poddały się.

17. Obrona sycylijska [B45]
Pustina (Albania) – IM Böök (Finlandia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Ge3 Sf6 6.Sc3 Gb4 7.Gd3 d5 8.Sc6 bc6 9.e5 d4 10.ef6 dc3 11.b3 Hf6 12.0–0 0–0 13.a3 Ge7 14.Gd4 Hg5 15.Gc3 Gf6 16.Gf6 Hf6 17.Hh5 g6 18.Hc5 Gb7 19.Wad1 Wfd8 20.Ge4 Wd1 21.Wd1 Wd8 22.Wd8 Hd8 23.h3 a6 24.a4 h5 25.b4 Hd7 26.Gf3 Kg7 27.Hb6 h4 28.b5 ab5 29.ab5 Hd2 30.bc6 Hc1 31.Kh2 Hf4 32.g3 Hf3 33.cb7 hg3 34.fg3 He2 35.Kg1 Hd1 36.Kf2 Hc2 37.Ke3 Hc3 38.Kf2 Hd2 39.Kf3 Hd3 40.Kf2 Hd2 41.Kf3 Hd3 42.He3 Hf1 43.Hf2 Hb5 44.Hd4 e5 45.Ha7 Hd3 46.Kf2 Hd2 i remis.

18. Gambit hetmański [D22]
Rantanen (Finlandia) – Hoxha (Albania)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.e3 a6 4.Gc4 e6 5.Sf3 b5 6.Gd3 Gb7 7.Sc3 Sd7 8.0–0 c5 9.He2 Sgf6 10.a3 Ge7 11.Wd1 cd4 12.ed4 0–0 13.Gg5 g6 14.Se5 Sd5 15.Gh6 We8 16.Se4 f5 17.Sg3 Se5 18.de5 Gg5 19.Gg5 Hg5 20.Hd2 f4 21.Se4 He5 22.Sc5 Gc6 23.We1 Hd6 24.Wac1 Sf6 25.Hc2 Gd5 26.Gg6 We7 27.Se4 He5 28.Sf6 Hf6 29.Ge4 Wd8 30.Gd5 Wd5 31.He4 Hd4 32.Hf3 h6 33.Wcd1 Hc4 34.b3 Wd1 35.Wd1 Hc2 36.h4 Kh7 37.Wd8 e5 38.Ha8 Hc1 39.Kh2 Hc5 40.Wh8 Kg6 41.He4 Kg7 42.Wh7 i czarne poddały się.

Ylvi Pustina
Zdjęcie: www.giovanniarmillotta.it

19. Obrona sycylijska [B43]
Konci (Albania) – Räisä (Finlandia)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.Gd3 Sc6 7.Sc6 dc6 8.0–0 e5 9.Ge3 Sf6 10.h3 Ge7 11.Kh1 Ge6 12.f4 ef4 13.Gf4 Gd6 14.Gd6 Hd6 15.He2 He5 16.Wf3 0–0 17.Waf1 Wad8 18.Hf2 c5 19.Hg3 Hg3 20.Wg3 Sd7 21.Sd5 Se5 22.c4 Kh8 23.b3 f6 24.Kg1 Gf7 25.We1 Wfe8 26.Wge3 Gg6 27.Gf1 Kg8 28.Sc7 We7 29.Sd5 We6 30.Kf2 Wed6 31.Kg1 Kf7 32.Kf2 Ke6 33.Kg1 Kd7 34.Kf2 b6 35.Wd1 Kc6 36.Se7 Kb7 37.Sd5 We8 38.Wde1 Kc6 39.Kg1 Wd7 40.Kf2 Kb7 41.Kg1 Gf7 42.Kf2 Gg6 43.g4 h6 44.Kg3 Ka7 45.Kf2 Gh7 46.Kg3 Gg8 47.Kf4 Wb8 48.Wc1 We8 49.Wce1 Kb7 50.Kg3 Wdd8 51.Kf4 Ge6 52.Kg3 Wh8 53.Ge2 Gf7 54.Wg1 Wd7 55.Kf4 We8 56.We1 Wd6 57.Gf1 Sg6 58.Kg3 We5 59.Sf4 Sf4 60.Kf4 Wd2 61.Wd3 Wd3 62.Gd3 Kc6 63.Wd1 Kd6 64.Ge2 Ke7 65.h4 g5 66.hg5 hg5 67.Ke3 We6 68.Wd2 Wd6 69.Wd6 Kd6 70.Gf1 Ke5 71.Gd3 Gg6 72.a4 Gh7 73.Gc2 Gg8 74.Gd3 Gf7 75.Gc2 Ge8 76.Gd3 Gc6 77.Gc2 b5 78.cb5 ab5 79.a5 Kd6 80.Gd1 Ke5 81.Gc2 Gd7 82.a6 Gc6 83.a7 c4 i remis.

20. Partia pionem hetmańskim [A40]
Fred (Finlandia) – Veizaj (Albania)

1.d4 g6 2.Sf3 Gg7 3.Gf4 c5 4.c3 Hb6 5.Hc1 cd4 6.cd4 Sc6 7.e3 d6 8.Sc3 Sf6 9.Ge2 0–0 10.0–0 Sh5 11.Gg3 Sg3 12.hg3 Gg4 13.Hd2 Wac8 14.Wfc1 e6 15.Wab1 Ha5 16.a3 Hh5 17.b4 Wfd8 18.Sh2 Ge2 19.Se2 Se7 20.Sf3 Hb5 21.Wc8 Wc8 22.Wc1 Wc1 23.Sc1 Kf8 24.Hc2 Ke8 25.Sd3 Hc6 26.Hc6 Sc6 27.Kf1 h6 i remis.

Grupa: 2

Wyniki I rundy:

Indie

1,5 : 2,5

Holandia

ZSRR

4,0 : 0,0

Monako

Filipiny

1,0 : 3,0

Portugalia

Austria

1,5 : 2,5

Polska

Włochy

0,0 : 4,0

Argentyna

Trwa partia Manuel Aaron – Max Euwe
Zdjęcie: Archiwum autora

Najsilniejsza grupa! Ekipy ZSRR i Argentyny wydawały się poza zasięgiem, ale o trzecie premiowane awansem miejsce walczyć miały Polska, Holandia i Austria, chociaż Polacy twierdzili, że ekipa holenderska jest obiektywnie od nich silniejsza. Głównym zainteresowaniem cieszył się mecz ZSRR – Monako. Mówiono żartobliwie, że sowiecka ekipa wystąpiła w „osłabionym” składzie, bowiem jeszcze nie dojechał do Lipska nowo kreowany mistrz świata Michaił Tal. Mecz był krótki i oczywiście przyniósł Rosjanom komplet punktów. Sensacyjnie przebiegał mecz Indie – Austria. Młodziutki i sympatyczny student z Madrasu, Manuel Aaron po świetnej grze pokonał byłego mistrza świata Euwego! Partia Wahi – Bouwmeester została odłożona w końcówce hetmańskiej z przewagą piona u Holendra. W dogrywce Bouwmeester zdołał wymienić hetmany, ale zakończenie pionowe okazało się remisowe. W partiach Donner – Sapre i Prins – Seth Hindusi nie mieli nic do powiedzenia i chociaż partie trwały po pełne pięć godzin, przegrali. Polacy nie kryli radości widząc kłopoty Holendrów z Hindusami. Zresztą przez cały okres eliminacji, przy meczach Holendrów „warowali” Polacy, a przy „polskich” stolikach „straż” pełnili Holendrzy. Szachiści polscy wypełnili pierwszy punkt planu awansu do finału głównego zwyciężając bezpośredniego rywala – ekipę Austrii. Najciekawsza była partia Lokvenc – Tarnowski. Lata mijały, a Josef Lokvenc, uczestnik Olimpiad Szachowych w Londynie 1927, Hadze 1928, Hamburgu 1930 i Pradze 1931 oraz wszystkich powojennych z wyjątkiem Dubrownika 1950, ciągle był w znakomitej formie. Następna Olimpiada odbyła się w Złotych Piaskach (Bułgaria) w 1962 roku i była ostatnim występem olimpijskim tego znakomitego mistrza międzynarodowego z Austrii. Tarnowski po dobrej grze wygrał dwa piony i Lokvenc poddał się rezygnując z możliwości odłożenia partii. Śliwa był przeziębiony i grał niepewnie przeciwko Robatschowi. Austriak ofiarował dwa piony za atak i Śliwa po nienajlepszej obronie skapitulował. Karl Robatsch rozegrał eliminacje doskonale i wygrywał partię po partii. Pokonanie Śliwy rozpoczęło jego piękną serię czterech z rzędu zwycięstw. Plater po spokojnej grze zremisował z Benim. Partia Kostro – Janetschek została odłożona w trochę gorszej pozycji dla Polaka. Nocna analiza wykazała jednak, że Austriak nie ma szans na wygraną i że forsowanie wydarzeń może skończyć się dla niego tragicznie. Polacy późną nocą udali się na spoczynek z nadzieją, że Janetschek będzie chciał wygrać za wszelką cenę. Bardzo pomógł im kapitan zespołu austriackiego, który nakazał grać dogrywkę na wygraną! Janetschek przeszarżował i Polacy wygrali nie tylko dogrywaną partię, ale i cały mecz z finalistą poprzedniej Olimpiady! Ekipa Argentyny mimo wyraźnie osłabionego składu, bez problemów rozniosła zespół włoski. Partie były zaciekłe, ale żadna z nich nie musiała być dogrywana. W meczu Filipiny – Portugalia, De Oliveira pokonał Villanuevę w miniaturce i Portugalczycy objęli prowadzenie. Pozostałe trzy gry zakończyły się dopiero w dogrywkach. Ostatecznie Filipińczycy zdołali uzyskać tylko dwa remisy na pierwszych dwóch szachownicach.

Stan po I rundzie:

1 – 2

Argentyna i ZSRR

4,0

3

Portugalia

3,0

4 – 5

Polska i Holandia

2,5

6 – 7

Indie i Austria

1,5

8

Filipiny

1,0

9 – 10

Monako i Włochy

0,0

21. Obrona hetmańsko – indyjska [E12]
Aaron (Indie) – GM Euwe (Holandia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 b6 3.c4 Gb7 4.Sc3 e6 5.Gg5 h6 6.Gh4 Ge7 7.e3 d6 8.Gd3? (To kosztuje piona; należało grać 8.Gg3 lub 8.Gf6) 8…g5 9.Gg3 g4 10.Sd2 Gg2 11.Wg1 Gb7 12.e4 e5 13.d5 Sbd7 14.f3 h5 15.Ge2 gf3 16.Gf3 Sf8 17.He2 Sg6 18.0–0–0 Gc8 19.Sf1 h4 20.Ge1 Sf4 21.Hc2 Gh3 22.Se3 Hd7 23.Gf2 0–0–0? (Samobójczy ruch; białe od razu mogą rozpocząć atak na skrzydle hetmańskim)

24.a4 Kb7 25.b4 c5 26.dc6 Hc6 27.Scd5 S6d5 28.Sd5 Sd5 29.ed5 Hc8 30.c5! Wdg8 31.c6 Kc7 32.a5 ba5 33.Ha4 Kd8 34.Ha5 Hc7 35.Ha7 Ha7 36.Ga7 Gg5 37.Kb2 Ke7 38.b5 Wa8 39.Wg5 Wa7 40.b6 Wa4 41.b7 Wb8 42.Wa1 Wb4 (Albo 42…Wa1 43.Ka1 Kd8 Wg7!) 43.Kc3 W4b7 (Rozpacz) 44.cb7 Wb7 45.Wh5 Wc7 46.Kd3 Gd7 47.Wh4 Gf5 48.Ge4 Ge4 49.We4 Wc5 50.Wa7 Kf6 51.We2 Wd5 52.Ke3 Ke6 53.Wd2 Wb5 54.Wa6 Wb3 55.Kf2 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, grudzień 1960 r.

Drezno 1960
Od lewej: Andrzej Adamski, Manuel Aaron i Rafał Marszałek
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

22. Obrona Nimzowitscha [E30]
GM Donner (Holandia) – Sapre (Indie)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Gg5 h6 5.Gh4 c5 6.d5 e5 7.Hc2 d6 8.f3 Sbd7 9.e3 Ha5 10.Sge2 b5 11.cb5 a6 12.ba6 Ga6 13.e4 c4 14.Sc1 0–0 15.g4 Sh7 16.Kf2 Wab8 17.Kg2 Gc3 18.Hc3 Hc3 19.bc3 Wb2 20.Se2 g5 21.Gf2 Wfb8 22.h4 Sc5 23.Gc5 dc5 24.h5 Sf6 25.Kg1 Se8 26.Wh2 Sd6 27.Sg3 Kf8 28.Wb2 Wb2 29.Se2 Ke7 30.Kf2 Sb5 31.a4 Sc3 32.Ke1 Se2 33.Ge2 Kd6 34.Wc1 Wb4 35.Gd1 Gc8 36.Kd2 Gd7 37.Wa1 Gc8 38.Gc2 c3 39.Kc3 Ga6 40.Gd3 Gd3 41.Kd3 Kc7 42.a5 Kb7 43.a6 Ka7 44.Kc3 Wd4 45.Wa5 c4 46.Wa4 Wd3 47.Kc4 Wf3 48.d6 i czarne poddały się.

23. Obrona Caro – Kann [B10]
Wahi (Indie) – IM Bouwmeester (Holandia)

1.e4 c6 2.f4 d5 3.ed5 cd5 4.Sf3 Sc6 5.d4 Gf5 6.Gb5 e6 7.0–0 Hb6 8.Ga4 Gd6 9.Kh1 Sf6 10.c3 0–0 11.Se5 Wac8 12.Sd2 Wfd8 13.g4 Ge4 14.Se4 Se4 15.He2 f6 16.Sd3 Hc7 17.Sf2 f5 18.gf5 ef5 19.Se4 fe4 20.Gb3 Hf7 21.f5 Sa5 22.Gf4 Gf4 23.Wf4 Wc6 24.Wg1 Sb3 25.ab3 Kh8 26.c4 Wf6 27.cd5 Wf5 28.We4 Hd5 29.Hg2 Wg5 30.Hf3 h6 31.Wg5 Hg5 32.Wg4 Hc1 33.Wg1 Hb2 34.Wd1 Hc2 35.d5 Wd6 36.Hf8 Kh7 37.Hd6 Hd1 38.Kg2 Hc2 39.Kf1 Hf5 40.Ke2 a5 41.Kd2 b5 42.Hc6 Hf4 43.Kd3 a4 44.ba4 ba4 45.d6 a3 46.d7 a2 47.Ha8 Hf5 48.Ke2 He5 49.Kf3 a1H 50.Ha1 Ha1 51.d8H Hf6 52.Hf6 gf6 53.Kf4 Kg6 54.Kg4 f5 55.Kf4 Kf6 56.Kf3 Ke5 57.Ke3 f4 58.Kf3 Kf5 59.Kf2 Kg4 60.Kg2 h5 61.Kf2 Kf5 62.Kf3 Ke5 63.Kf2 Ke4 64.Ke2 h4 65.Kf2 f3 66.Ke1 Kf4 i remis.

24. Obrona sycylijska [B54]
IM Prins (Holandia) – Seth (Indie)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.f3 Sc6 6.c4 g6 7.Ge3 Gg7 8.Hd2 0–0 9.Ge2 Sd7 10.0–0 Sd4 11.Gd4 Gd4 12.Hd4 Hb6 13.Wd1 Hd4 14.Wd4 Sc5 15.Sc3 Ge6 16.f4 Wac8 17.g4 f6 18.h4 Gf7 19.Wf1 Wc6 20.g5 e5 21.Wd2 fg5 22.fg5 Ge6 23.b4 Sd7 24.b5 Wc7 25.Wd6 Gc4 26.Wd7 Wd7 27.Gc4 Kg7 28.Wf8 Kf8 29.Sd5 Wd8 30.Sf6 Wc8 31.Gd5 b6 32.Sd7 Ke7 33.Se5 Wc5 34.Sc6 Kd6 35.Sa7 Ke5 36.Gc6 Kf4 37.Sc8 Kg3 38.Kf1 Kh4 39.Sb6 Kg5 40.Sd7 Wc1 41.Ke2 h5 42.Kd2 Wc4 43.b6 i czarne poddały się.

25. Partia angielska [A25]
GM Botwinnik (ZSRR) – Kostjoerin (Monako)

1.g3 e5 2.c4 Sf6 3.Sc3 Sc6 4.Gg2 d6 5.d3 Ge7 6.Wb1 Gd7 7.b4 Hc8 8.Gd2 0–0 9.h3 Sd8 10.e3 Gc6 11.e4 Se6 12.Sge2 Sh5 13.Sd5 Gd8 14.0–0 Gd7 15.Kh2 c6 16.Se3 g6 17.f4 Gf6 18.Sg4 ef4 19.Sf6 Sf6 20.gf4 h5 21.He1 Kh7 22.f5 Sg7 23.Hh4 Sg8 24.f6 Hd8 25.Sg3 We8 26.d4 We6 27.Gg5 i czarne poddały się.

26. Partia pionem hetmańskim [D04]
Fauconnier (Monako) – GM Keres (ZSRR)

1.Sf3 d5 2.d4 Sf6 3.e3 c5 4.c3 Gg4 5.Ha4 Gd7 6.Hc2 e6 7.Sbd2 Sc6 8.Gd3 Wc8 9.a3 cd4 10.ed4 Gd6 11.0–0 0–0 12.We1 We8 13.Sf1 e5 14.de5 Se5 15.Se5 Ge5 16.Gg5 h6 17.Gh4 Gc6 18.Wad1 Ha5 19.Gf5 Wa8 20.f4 Gf4 21.Gf6 gf6 22.Ge6 We6 23.We6 Ga4 24.b3 Gb3 25.We8 We8 26.Hb3 Hc5 27.Wd4 Ge5 i białe poddały się.

27. Partia angielska [A15]
GM Korcznoj (ZSRR) – Perrottey (Monako)

1.c4 e6 2.g3 Sf6 3.Gg2 Ge7 4.Sf3 d6 5.d4 Sc6 6.Sc3 d5 7.0–0 0–0 8.Se5 Wb8 9.e3 Sd7 10.Sd7 Hd7 11.cd5 Sb4 12.e4 ed5 13.a3 Sa6 14.Sd5 c6 15.Se7 He7 16.Gf4 Wa8 17.Hb3 g5 18.Ge3 Wd8 19.Wac1 Wd6 20.f4 g4 21.f5 Hd8 22.Hd1 h5 23.h3 c5 24.d5 Hf6 25.Wf2 Wb6 26.hg4 i czarne poddały się. Debiut olimpijski jednego z najwybitniejszych szachistów w historii! Wiktor Korcznoj do dnia dzisiejszego jest nie tylko aktywnym, ale i silnym szachistą!

28. Atak królewsko – indyjski [A08]
Angles d’Auriac (Monako) – GM Smysłow (ZSRR)

1.Sf3 Sf6 2.g3 d5 3.Gg2 c5 4.d4 e6 5.0–0 cd4 6.Sd4 Gc5 7.Sb3 Gb6 8.Gg5 h6 9.Gf4 Sc6 10.Sc3 e5 11.Gd2 0–0 12.Sa4 Gc7 13.Sac5 He7 14.e4 Gg4 15.Hc1 Sd4 16.Sd4 ed4 17.Sb3 de4 18.Sd4 Gb6 19.Ge3 Sd5 20.h3 Gf3 21.Sf5 Hf6 22.Gb6 Hf5 23.Ge3 Wfe8 24.a3 Wac8 25.c3 h5 26.h4 Wc6 27.Kh2 Sf6 28.Gf4 Sg4 29.Kg1 Wd8 30.Hc2 Gg2 31.Kg2 Wg6 32.He2 Wd3 33.Ge3 Hd5 34.Wad1 Se3 35.fe3 Hd6 i białe poddały się.

29. Obrona królewsko – indyjska [E62]
Campomanes (Filipiny) – Durao (Portugalia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.g3 0–0 5.Gg2 d6 6.Sf3 Sc6 7.0–0 e5 8.de5 Se5 9.Se5 de5 10.Hd8 Wd8 11.Gg5 Wd4 12.Sd5 Sd5 13.cd5 Gg4 14.Ge3 Wb4 15.b3 Ge2 16.Wfe1 Gd3 17.Wac1 Wc8 18.d6 c6 19.Ga7 Wb5 20.Wc3 e4 21.d7 Wf8 22.Wc5 Wb4 23.Wcc1 Wd8 24.Gc5 Gf8 25.Gb4 Gb4 26.Wed1 Ga3 27.Wc3 Gb4 28.Wcd3 ed3 29.Wd3 Kf8 30.Wd4 Gc5 31.Wc4 Ge7 32.Wd4 Gc5 33.Wd3 h6 34.Gh3 f5 35.Wf3 Ke7 36.Wc3 Gd4 37.Wc2 Wd7 38.Gf1 c5 39.Gc4 Kd6 40.Kg2 We7 41.Kf3 Ke5 42.h4 Kf6 43.a4 We1 44.a5 Wb1 45.Ke2 Wb2 46.Wb2 Gb2 47.Kd3 Ga3 48.Gd5 Gb4 49.Kc4 Ga5 50.Kd3 b5 51.Gg8 Gb6 52.Ke2 c4 53.bc4 b4 54.c5 Gc5 55.f4 i remis.

30. Obrona Robatscha [B06]
Ribeiro (Portugalia) – Reyes (Filipiny)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Ge3 c5 4.c3 Sf6 5.f3 cd4 6.cd4 0–0 7.Sc3 d6 8.Gc4 Sc6 9.Sge2 a6 10.a4 Gd7 11.0–0 Wb8 12.Sc1 Sa5 13.Ge2 b5 14.ab5 ab5 15.b3 Hc7 16.Hd2 Wfc8 17.Sb5 Gb5 18.Ha5 Ha5 19.Wa5 Ge2 20.Se2 Wb3 21.Wc1 Wc1 22.Gc1 h5 23.Wa7 e6 24.Gg5 Wb2 25.Kf1 Wb1 26.Kf2 Wb2 27.Wa8 Kh7 28.Wa6 Se8 29.Ge3 Wc2 30.Wa7 Sc7 31.Wb7 f5 32.h3 fe4 33.fe4 g5 34.Gg5 Gd4 35.Ge3 Ge5 36.Kf3 Kg6 37.h4 Se8 38.Gg5 Sf6 39.Gf6 Kf6 40.Wb3 Wa2 41.g3 Wa1 42.Sf4 Gf4 43.Kf4 Wa4 44.Kf3 Ke5 45.We3 Kd4 46.Wb3 e5 47.We3 Wa8 48.We1 Wf8 49.Kg2 Wf6 50.We2 Kd3 51.We1 Kd2 52.Wa1 Ke3 53.We1 Kd3 54.Kg1 We6 55.Kf2 Wh6 56.We3 Kd4 57.We1 Wf6 58.Kg2 Kd3 59.g4 i remis.

31. Partia angielska [A13]
De Castro (Filipiny) – Goncalves (Portugalia)

1.Sf3 Sf6 2.c4 e6 3.g3 d5 4.b3 c6 5.Gb2 Sbd7 6.Gg2 Hb6 7.d3 Gc5 8.0–0 dc4 9.dc4 Se4 10.e3 0–0 11.Sd4 Sdf6 12.Hc2 e5 13.Ge4 ed4 14.ed4 Gd4 15.Gg2 Gf5 16.Gd4 Hd4 17.Hc3 Wad8 18.Hd4 Wd4 19.Sc3 Wd2 20.Wfd1 Wc2 21.Wac1 Wb2 22.h3 h5 23.Wd4 We8 24.Wf4 g6 25.Gf3 Sh7 26.g4 Sg5 27.Gg2 hg4 28.hg4 Se6 29.Wf3 Gg4 30.Wg3 Gf5 31.Gf3 Sf4 32.Wf1 Wc2 33.Gd1 Wd2 34.Gg4 Gd3 35.Wc1 Ge2 36.We1 Kg7 37.Ge2 Se2 38.Se2 Wee2 39.We2 We2 40.a4 Wb2 (W tym miejscu partię odłożono)

41.Kg2 f5 42.Wd3 Kf6 43.Kg3 g5 44.f4 g4 45.Wd6 Ke7 46.Wd3 We2 47.Kh4 Kf6 48.Wd6 We6 49.Wd8 We7 50.Wd6 We6 51.Wd4 We8 52.Wd6 Ke7 53.Wg6 Kf7 54.Wd6 Wg8 55.b4 g3 56.Wd1 g2 57.Wg1 Wg4 58.Kh3 Wf4 59.Wg2 Wc4 60.Wb2 Wg4 61.a5 a6 i białe poddały się.

32. Obrona sycylijska [B71]
De Oliveira (Portugalia) – Villanueva (Filipiny)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.f4 Gg7 7.e5 de5 8.fe5 Sfd7

9.e6 Sf6 10.ef7 Kf7 11.Gc4 e6 12.0–0 We8 13.Gg5 Sc6 14.Sc6 bc6 15.Se4 Hb6 16.Kh1 Wd8 17.Hf3 Kg8 18.Sf6 Kh8 19.Sg4 Wf8 20.Hf8 i czarne poddały się.

Trwa partia Lokvenc (po lewej) – Tarnowski
Zdjęcie: „Szachy” numer 12/1960

33. Atak królewsko – indyjski [A08]
IM Robatsch (Austria) – IM Śliwa (Polska)

1.e4 e6 2.d3 d5 3.Sd2 c5 4.g3 Sc6 5.Gg2 Ge7 6.Sgf3 Sf6 7.0–0 b6 8.e5 Sd7 9.We1 Hc7 10.He2 Gb7 11.c3 d4 12.cd4 Sd4 13.Sd4 cd4 14.Gb7 Hb7 15.Hg4 0–0 16.Sb3 Wfd8 17.Gh6 g6 18.Gg5 Gg5 19.Hg5 Hd5 20.Hf4 Sc5 21.Sc5 bc5 22.b3 a5 23.h4 h5 24.g4 hg4 25.We4 Wdc8 26.h5 gh5 27.Hh6 Wc7 28.Wae1 Hd8 29.Kg2 Hf8 30.Hh5 f5 31.ef6 Hf6 32.Wg4 Wg7 33.Wee4 Waa7 34.Hc5 e5 35.Ha7 i czarne poddały się.

34. Partia szkocka [C47]
IM Plater (Polska) – IM Beni (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 Sf6 4.d4 ed4 5.Sd4 Gb4 6.Sc6 bc6 7.Gd3 d5 8.ed5 cd5 9.0–0 0–0 10.Gg5 c6 11.Hf3 Gd6 12.Wae1 Wb8 13.Sd1 h6 14.Gf6 Hf6 15.Hf6 gf6 16.c3 Gd7 17.We2 Wfe8 18.Wfe1 We5 19.Se3 Wbe8 20.g3 Gc5 21.Kg2 Kf8 22.Sc2 Gg4 23.f3 We2 24.We2 We2 25.Ge2 Gd7 26.Sd4 Ke7 27.f4 Kd6 28.Gh5 Ke7 29.Kf3 Gb6 30.Gg4 c5 31.Sf5 Gf5 32.Gf5 c4 i remis.

Kazimierz Plater
Zdjęcie: „Szachy” numer 12/1960

35. Obrona słowiańska [D13]
IM Lokvenc (Austria) – Tarnowski (Polska)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.cd5 cd5 4.Sc3 Sf6 5.Sf3 e6 6.Gf4 Gb4 (Ulubiony wariant Tarnowskiego) 7.Ha4 Sc6 8.Se5 Ha5 9.Ha5 Sa5 10.e3? (To jest przyczyna trudności, w jakie wpadają białe; należało grać bezwzględnie 10.Gd2 z równą grą) 10…Se4 11.Wc1 Sc3 12.bc3 Ga3 13.Wb1 f6 14.Gb5 Ke7 15.Sf3 Gd7 16.Kd2 Gb5 17.Wb5 b6 (Wytworzona końcówka jest dość trudna dla białych z uwagi na słabość piona „c3”; trzeba przy tym pamiętać, że białe nie mogą dopuścić do końcówki gońcowej, z uwagi na „złego” gońca; gra Tarnowskiego w tej części partii sprawia bardzo dodatnie wrażenie)

18.Kd3 Whc8 19.Sd2 Wc6 20.Sb1 Wac8 21.Kc2 Gd6 22.Gd6 Kd6 23.We1 Wc4 24.Kd3 Wa4 25.We2 e5 26.f3 (Nieco lepsze było 26.e4) 26…ed4 27.ed4 Sc4 28.Wb4 Wa5 29.g3 a6 30.a4 Wc7 31.Sd2 (To kosztuje piona, ale pozycja białych jest już nie do utrzymania) 31…Wa4! 32.Sb1 (32.Wa4 Sb2) 32…Wa1 33.Sd2 b5 34.Wb1 Wb1 35.Sb1 We7 36.Wf2 We1 37.Kc2 Wf1! 38.We2 (Wchodziło w rachubę 38.Wf1 Se3 39.Kd3 Sf1 40.Ke2 Sh2 41.Kf2, ale po Sf3 czarne mają trzy piony za skoczka i łatwo wygrywają) 38…Wf3 39.Sd2 Sd2 40.Kd2 Kd7 41.Kc2 a5 i białe poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, grudzień 1960 r.

36. Partia hiszpańska [C92]
Kostro (Polska) – Janetschek (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sd7 10.d4 Sb6 11.Sbd2 Gf6 12.Sf1 Sa5 13.Gc2 c5 14.Se3 cd4 15.cd4 Sc6 16.d5 Sb4 17.Gb1 a5 18.He2 Gd7 19.Gd2 Sa4 20.a3 Sa6 21.b4 ab4 22.ab4 Hb8 23.Wc1 Wc8 24.Wc8 Hc8 25.Gd3 Hb7 26.Wa2 Sc7 27.Sd1 Gd8 28.g4 Sb6 29.Wa8 Ha8 30.Sc3 Ha6 31.Se1 Sc4 32.Gc4 bc4 33.Sc2 Sa8 34.He1 Sb6 35.Hc1 h5 36.f3 Sa4 37.Ha3 Gb6 38.Kg2 Ha7 39.gh5 Gg1 40.Sd1 Gd4

41.Gc3 (Zapisane posunięcie) 41…Hb6 (Do remisu prowadziło 41…Sc3 42.Ha7 Ga7 43.Sc3) 42.Ge1! c3 43.Hc1! f6 44.Gf2 Gf2 45.Sf2 Hb5 46.h6 He2 47.hg7 Gb5 48.Hd1 Sb2 49.He2 Ge2 50.Sg4! (Już teraz czarne muszą przegrać) 50…Sd1 51.Sf6 Kg7 52.Se8 Kh6 53.Sd6 Gd3 54.Sf5 Kg5 55.Sfe3 Se3 56.Se3 c2 57.Sc2 Gc2 58.b5 Gd3 59.b6 Ga6 60.h4 i czarne poddały się.

Olimpiada w Lipsku – Jerzy Kostro
Zdjęcie: „Szachy” numer 1/1961

37. Obrona sycylijska [B47]
Contedini (Włochy) – GM Najdorf (Argentyna)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Sc3 Hc7 6.a3 Sf6 7.Ge3 a6 8.f4 d5 9.e5 Sd7 10.Hg4 Sc5 11.b4 Se4 12.Se4 de4 13.Ge2 Gd7 14.0–0 g6 15.Sb3 Se7 16.Gc5 b6 17.Gd6 Hc2 18.Sd4 Hc3 19.Wfd1 Sd5 20.Gf8 Wf8 21.Hg3 Hg3 22.hg3 Ke7 23.Wac1 Wfc8 24.Wc8 Wc8 25.Ga6 Wc3 26.f5 gf5 27.Sf5 ef5 28.Wd5 Wa3 29.Ge2 Wg3 30.Wd6 Wg6 i białe poddały się.

38. Partia angielska [A16]
GM Eliskases (Argentyna) – Tamburini (Włochy)

1.c4 Sf6 2.Sc3 d5 3.cd5 Sd5 4.g3 g6 5.Gg2 c6 6.Sf3 Gg7 7.0–0 0–0 8.d4 Sc7 9.Hc2 Gg4 10.Wd1 Sd7 11.h3 Gf3 12.Gf3 Hc8 13.Gg2 e5 14.de5 Se5 15.f4 Sd7 16.e4 Sb6 17.Ge3 He6 18.Gf2 Wfd8 19.e5 Gf8 20.b3 f6 21.ef6 Hf6 22.Se4 Hf5 23.He2 Gg7 24.Wac1 Scd5 25.Hf3 Wd7 26.a4 Wad8 27.a5 Sc8 28.Sc5 We7 29.a6 b6 30.Sb7 Wde8 31.Wc6 Sb4 32.Wc8 Hc8 33.Sd6 Ha6 34.Gf1 Ha2 35.Gc4 Kh8 36.Se8 We8 37.We1 We1 38.Ge1 Gd4 39.Kf1 Hh2 40.Gb4 Hg1 41.Ke2 i czarne poddały się.

39. Obrona Nimzowitscha [E54]
Magrin (Włochy) – IM Wexler (Argentyna)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 d5 6.Sf3 c5 7.0–0 dc4 8.Gc4 b6 9.He2 Gb7 10.Wd1 cd4 11.ed4 Sbd7 12.Gg5 Gc3 13.bc3 Hc7 14.Wac1 Gf3 15.gf3 Sd5 16.Gd3 Sf4 17.Gf4 Hf4 18.He4 Hh6 19.Kh1 Sf6 20.He3 Hh4 21.Wg1 Sd5 22.Hg5 Hg5 23.Wg5 Wac8 24.c4 Sf4 25.Gf1 Wfd8 26.Wd1 f5 27.Wd2 Kf7 28.Wg3 Wc7 29.h4 Kf6 30.Kh2 Wcd7 31.Gh3 Wd4 32.Wc2 Wd2 i białe poddały się.

40. Obrona holenderska [A88]
Bazan (Argentyna) – Mercuri (Włochy)

1.c4 f5 2.Sf3 Sf6 3.g3 g6 4.d4 c6 5.Gg2 Gg7 6.0–0 0–0 7.Sc3 d6 8.Hb3 Sa6 9.Wd1 Sc7 10.d5 c5 11.a4 Wb8 12.a5 b5 13.ab6 Wb6 14.Hc2 a6 15.b3 e5 16.de6 Se6 17.e3 He7 18.Gb2 Sc7 19.Wa3 Wb8 20.h4 h6 21.Sd5 Scd5 22.cd5 Gb7 23.Hc4 Kh7 24.Wd3 He4 25.Sd2 Hc4 26.Sc4 Se4 27.Gg7 Kg7 28.Gf3 Wfd8 29.Sa5 Wd7 30.Sb7 Wdb7 31.Wa6 Wb3 32.Ge4 Wb1 33.Kg2 fe4 34.Wc3 Wd1 35.Wd6 Wbb1 36.Wc4 Wb4 37.Wc5 i czarne poddały się.

Grupa: 3

Wyniki I rundy:

Tunezja

4,0 : 0,0

Dania

Grecja

1,0 : 3,0

Islandia

Mongolia

1,5 : 2,5

Czechosłowacja

Szwecja

2,0 : 2,0

Anglia

Boliwia

0,0 : 4,0

Węgry

Zgodnie z decyzją Golombka, 49. letniego kapitana zespołu angielskiego, „seniora” w składzie odmłodzonej ekipy, obok niego, do pierwszego meczu zasiedli 26. letni Michael Haygarth i o rok starsi Jonathan Penrose oraz Peter Clarke. 31. letni Leonard Barden i drugi „senior” 39. letni Robert Wade dostali dzień wolny i mogli kibicować swojej drużynie, która walczyła ze Szwedami, których średnia wieku była z kolei najwyższa na Olimpiadzie! Partia Golombek – Lundin, najstarszych zawodników meczu, toczyła się pod znakiem dużej przewagi pozycyjnej szachisty angielskiego, ale po wymianie hetmanów została przywrócona równowaga i podpisano remis. Na pozostałych szachownicach trwała zażarta walka. W partii Haygarth – Nilsson rozegrano obronę królewsko – indyjską. Anglik zrezygnował z krótkiej roszady, aby móc swobodnie przeprowadzić atak na królewskim skrzydle, zaś Nilsson za wszelką cenę starał się zamykać wszystkie linie. Jednakże po 17…f6 zamiast naturalnego 17…Hf6 wpadł w trudności. Haygarth przerzucił atak na skrzydło królewskie. Wówczas Nilsson zaczął zamykać i to skrzydło. Anglikowi udało się w końcu otworzyć jedyną linię „a” i opanować ją wieżami, co nadal zapewniało mu dużą przewagę pozycyjną. Nastąpiła wymiana wież, ale linia „a” była we władaniu białej wieży i hetmana. Młody Anglik nie znalazł jednak planu gry na wygraną i kiedy gong obwieścił koniec rundy, zrezygnował z odkładania partii, w której nadal miał dużą przewagę i podpisał remis. Partie Stahlberg – Penrose i Johansson – Clarke zostały odłożone. W pierwszej wytworzyła się końcówka, w której partnerzy mieli po jednej wieży, skoczku i po cztery piony. Atutem arcymistrza szwedzkiego był wolny pion na linii „h”, ale pozycja była równa. Dogrywka była bardzo ciekawa. Stahlberg rozpoczął marsz wolnym pionem po „drodze” oddając skoczka za dwa piony przeciwnika. Kiedy pion dotarł do siódmej linii dokładnie grający Penrose na tyle skutecznie go zatrzymał, że podpisano trzeci już remis w tym meczu. W drugiej partii, w dogrywce Johansson zdołał wygrać piona, ale Clarke rozpoczął marsz swoim „wolniakiem”. Kiedy dotarł nim do pola „b3”, Szwed musiał celem jego zablokowania oddać dwa swoje wolne piony na hetmańskim skrzydle. Nastąpiły uproszczenia i także ten pojedynek zakończył się remisem. Ostatecznie w meczu Szwecja – Anglia podpisano cztery bojowe remisy, które żadnej ze stron nie utrudniały walki o awans do głównego finału. Prawdziwa „bomba” wybuchła w meczu Tunezja – Dania, w którym Duńczycy zostali ograni do suchej nitki! Jedynym ich usprawiedliwieniem był osłabiony skład, w jakim pojawili się w Lipsku. Celem odmłodzenia zespołu, zrezygnowano z doświadczonych braci Enevoldsen i Andersena. Najważniejszym jednak „mankamentem” był brak Benta Larsena należącego wówczas do ścisłej czołówki światowej. Do kolejnej niespodzianki doszło w meczu Mongolia – Czechosłowacja. Na czwartej szachownicy, mocno stremowany debiutem, szesnastoletni bardzo utalentowany Vlastimil Hort w partii z Mjagmarsurenem pomylił się i po 24.Gb6?? stracił piona i szybko przegrał. Po tej porażce František Pithart, kapitan zespołu czechosłowackiego, dał Hortowi jeden dzień wolny, a potem, celem dania pewności siebie, wystawił na mecz ze słabiutką Boliwią. To było mądre posunięcie i Hort do końca eliminacji grał świetnie wygrywając trzy i remisując dwie partie. Zespół Boliwii w meczu z faworytami grupy, Węgrami stawił nieoczekiwany opór. Do końca rundy zdołał wygrać tylko Kluger, którego przeciwnik Salazar, w gorszej pozycji przekroczył czas. Pozostałe partie miały swój finał dopiero w dogrywkach. Partie Humerez – Szabo i Mendivil – Bilek przerwano w pozycjach praktycznie wygranych dla szachistów węgierskich, a pojedynek Barcza – Zubieta był równy. Ponieważ Barcza zdołał w dogrywce „oszukać” grającego kapitana ekipy boliwijskiej, Węgrzy triumfowali „do zera”.

Stan po I rundzie:

1 – 2

Tunezja i Węgry

4,0

3

Islandia

3,0

4

Czechosłowacja

2,5

5 – 6

Szwecja i Anglia

2,0

7

Mongolia

1,5

8

Grecja

1,0

9 – 10

Boliwia i Dania

0,0

Suren Momo – 1960
Zdjęcie: Archiwum autora

41. Obrona królewsko – indyjska [E91]
Belkadi (Tunezja) – Nielsen (Dania)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Sf3 0–0 6.Ge2 Sc6 7.0–0 a6 8.d5 Se5 9.Se5 de5 10.Ge3 e6 11.h3 ed5 12.cd5 Se8 13.Wc1 Sd6 14.Hc2 Gd7 15.Sa4 Ga4 16.Ha4 f5 17.f3 Wf7 18.Gd3 Hh4 19.Ha5 Gh6 20.Gf2 He7 21.Wce1 We8 22.We2 Gf4 23.Wfe1 Hg5 24.h4 Hf6 25.Hc3 fe4 26.Ge4 Sf5 27.Gf5 gf5 28.Hc4 Kh8

29.Hf4! ef4 30.We8 Kg7 31.W1e5! (Zadaniowe posunięcie. Ten ruch umożliwia białym przeprowadzenie gońca na pole „d4”) 31…Wd7 32.Gd4 Kf7 33.W8e6 Hd8 34.Wf5 Kg8 35.Wg5 Kf8 (Lub 35…Kf7 36.Wh6!, i jeśli 36…Wd5, to 37.Wh7 Ke6 38.Wg6 Kf5 39.Wf6 Hf6 40.Gf6 Kf6 41.Wc7!) 36.Wf6 i czarne poddały się. Uwagi M. Judowicz, Szachmaty w ZSRR, numer 1/1961 r.

42. Debiut Birda [A03]
Kölvig (Dania) – Lagha (Tunezja)

1.g3 d5 2.Gg2 Sf6 3.f4 c6 4.Sf3 Sbd7 5.0–0 e6 6.b3 g6 7.Ga3 Ga3 8.Sa3 He7 9.Hc1 0–0 10.Hb2 Se4 11.c4 f6 12.d3 Sd6 13.Wac1 We8 14.e3 Sf8 15.Wfe1 Gd7 16.b4 a6 17.Hb3 Wac8 18.c5 Sf7 19.e4 Hd8 20.e5 f5 21.Sc2 Kg7 22.Scd4 g5 23.Se2 g4 24.Sfd4 Sg6 25.Hc3 Kg8 26.Sb3 h5 27.Hd4 Sh6 28.Sc3 We7 29.Sa4 Wc7 30.Sb6 Ge8 31.Sc4 Wh7 32.Sd6 Wcg7 33.Kf2 Wc7 34.He3 Gd7 35.Wh1 Gc8 36.Sa5 Sf7 37.Sb3 Sf8 38.Sd4 Gd7 39.a4 Sd6 i uzyskawszy wygraną pozycję, białe nie zdążyły zagrać 40.ed6, gdyż przekroczyły czas.

43. Obrona holenderska [A85]
Kahia (Tunezja) – Blom (Dania)

1.d4 f5 2.c4 Sf6 3.Sc3 g6 4.Sf3 Gg7 5.Gf4 d6 6.g3 Sbd7 7.Gg2 c6 8.0–0 Sh5 9.Gd2 0–0 10.e4 Sdf6 11.We1 fe4 12.Se4 Se4 13.We4 Gf5 14.Wh4 Gf6 15.g4 Ge4 16.Sg5 Gg2 17.gh5 Gg5 18.Gg5 Gf3 19.He1 Ha5?? 20.Ha5 i czarne poddały się.

44. Obrona francuska [C14]
From (Dania) – Mohsen (Tunezja)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e5 Sfd7 6.Ge7 He7 7.f4 a6 8.Sf3 c5 9.Ge2 Sc6 10.0–0 cd4 11.Sd4 Hc5 12.Sd5 Sd4 13.Sc7 Hc7 14.Hd4 Hc5 15.Wfd1 0–0 16.Gf3 Wb8 17.c4 b5 18.Hc5 Sc5 19.b4 Sa4 20.c5 Gb7 21.c6 Ga8 22.Wd7 Wbc8 23.Wc1 Sb2 24.Wc5 Wfe8 25.a3 Sc4 26.a4 Sb6 27.ab5 ab5 28.Wd6 Sd5 29.Gd5 ed5 30.c7 Kf8 31.Wb6 d4 32.Kf2 Ge4 33.Wbb5 We7 34.Wb8 Wee8 35.Wc8 Wc8 36.b5 Ke7 37.b6 Gb7 38.f5 Wa8 39.Ke2 Kd7 40.Kd3 Wa4 41.Wc4 Wc4 42.Kc4 Kc6 43.g4 Kb6 44.g5 Kc7 45.Kd4 Kd7 46.h4 g6 47.e6 fe6 48.f6 Kd6 49.Ke3 e5 50.Kf2 Gd5 51.Kg3 Kc5 i białe poddały się.

45. Debiut Retiego [A05]
Anastasopoulos (Grecja) – Thorbergsson (Islandia)

1.Sf3 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.0–0 0–0 5.d3 d6 6.e4 e5 7.Sbd2 Sbd7 8.Sc4 Sc5 9.a4 We8 10.a5 c6 11.We1 Hc7 12.Gd2 Ge6 13.Se3 Wad8 14.He2 d5 15.ed5 cd5 16.d4 ed4 17.Sd4 Gc8 18.Sb5 Hb8 19.Hf1 Sfe4 20.Gc1 a6 21.Sa3 b5 22.ab6 Hb6 23.Wb1 Gb7 24.c4 d4 25.b4 Sa4 26.Sd5 Gd5 27.cd5 Sac3 28.Sc4 Hb5 29.Wb3 Hd5 30.Hd3 Hf5 31.f4 Sd6 32.We8 We8 33.Hf5 Sf5 34.Gd2 Se4 35.Ge1 Sc3 36.Gc3 dc3 37.Se5 Ge5 38.fe5 Wc8 39.Wb1 Sd4 i białe poddały się.

46. Gambit hetmański [D59]
Gudmundsson (Islandia) – Aggos (Grecja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 Ge7 5.e3 0–0 6.Sf3 h6 7.Gh4 b6 8.cd5 Sd5 9.Ge7 Se7 10.Gc4 Gb7 11.0–0 Sd7 12.He2 c5 13.Wfd1 cd4 14.Sd4 Sd5 15.Sd5 ed5 16.Gb5 Sc5 17.b4 Se4 18.Wac1 Wc8 19.Hb2 Hf6 20.Gd7 Wc4 21.Gb5 Wc1 22.Wc1 Wc8 23.Wc8 Gc8 24.Gc6 Ge6 25.He2 He7 26.a3 a5 27.Hb5 ab4 28.ab4 Ha7 29.Ha4 Ha4 30.Ga4 Kf8 31.f3 Sd6 32.Gb3 Ke7 33.Kf2 Se8 34.Ke2 Sc7 35.Kd3 Kd6 i remis.

47. Obrona sycylijska [B85]
Papapostolou (Grecja) – Gunnarsson (Islandia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Ge2 Ge7 7.Ge3 0–0 8.0–0 a6 9.f4 Gd7 10.a4 Sc6 11.Kh1 Wc8 12.Sc6 Gc6 13.Gf3 Ha5 14.He1 Kh8 15.Gd2 Hc7 16.a5 d5 17.e5 Sd7 18.Hg3 Wcd8 19.Wfc1 f6 20.ef6 Wf6 21.We1 Gd6 22.Se2 e5 23.fe5 Se5 24.Gf4 Sf3 25.Gd6 Wdd6 26.gf3 Wf3 27.Wf1 Wf1 28.Wf1 d4 29.Kg1 He7 30.Sf4 Wf6 31.h3 He4 32.Kh2 Wf4 i białe poddały się.

48. Gambit hetmański [D52]
Magnusson (Islandia) – Paidousis (Grecja)

1.c4 Sf6 2.d4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 Sbd7 5.e3 c6 6.Sf3 Ha5 7.Gf6 Sf6 8.Sd2 Ge7 9.Gd3 Hc7 10.Wc1 0–0 11.0–0 Wd8 12.Sf3 b6 13.He2 Ga6 14.cd5 Gd3 15.Hd3 ed5 16.Ha6 Hc8 17.Ha4 Hb7 18.Se5 Wac8 19.Sd3 Sd7 20.Hb3 Sf6 21.Sa4 Wc7 22.Wc2 Wdc8 23.Wfc1 Se4 24.Se5 Gd6 25.Sf3 i remis.

49. Partia angielska [A19]
Namżil (Mongolia) – GM Pachman (Czechosłowacja)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.e4 c5 4.g3 d5 5.cd5 ed5 6.ed5 Sd5 7.Gg2 Sb4 8.d4 cd4 9.Sb1 He7 10.Kf1 Gf5 11.Sa3 Gd3 12.Se2 S8c6 13.Gd2 0–0–0 14.f4 Sd5 15.Gd5 Wd5 16.Kf2 He6 17.Sc1 Ge4 18.We1 d3 19.Sb3 Ga3 20.ba3 We8 21.We3 Hh3 22.Hg1 Wh5 23.Wae1 f5 24.Wc1 We6 25.Wf1 Hh2 26.Ke1 Weh6 27.Sc5 Hg1 28.Wg1 Wh1 29.Wh1 Wh1 30.Kf2 Wh2 i białe poddały się.

50. Obrona Nimzowitscha [E50]
GM Filip (Czechosłowacja) – Momo (Mongolia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Sf3 0–0 6.Gd3 Sc6 7.0–0 d6 8.Hc2 Ga5 9.a3 Gc3 10.Hc3 e5 11.de5 de5 12.Sg5! h6 13.Se4 Se4 14.Ge4 Ge6 15.b4! Wc8 16.Gb2 f6 (Złe było 16…f5 z powodu 17.Wd1 z następnym Sd5) 17.Wad1 He7 18.b5 Sd8 19.f4! ef4 20.ef4 Hf7 21.Wc1 f5 22.Gf3 Kh8 23.Wfe1 Wc7 24.We3 b6 25.Hd3 Wd7 26.Hc2 Kh7 27.Ge5 Hg8 28.Gc6 Sc6! 29.bc6 Wdd8 30.h4 Wfe8 31.Wg3 g6? (31…We7) 32.h5 Gf7 33.c7 Wc8 34.Hd3 Hf8 35.Wd1 He7 36.hg6 Gg6 37.Hd6 Hf7 38.Hg6! (38…Hg6 39.Wd7) i czarne poddały się. Uwagi: Josef Rejfir, Československy Šach, str. 178, rok 1960

51. Obrona francuska [C11]
Chalkhasuren (Mongolia) – IM Fichtl (Czechosłowacja)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 de4 5.Se4 Ge7 6.Gf6 gf6 7.Sf3 b6 8.Gc4 Gb7 9.He2 Sd7 10.0–0–0 c6 11.Whe1 Hc7 12.Ga6 0–0–0 13.Kb1 Whg8 14.g3 f5 15.Sed2 h5 16.Gb7 Kb7 17.c4 Sf6 18.a3 Gf8 19.Sb3 Wg4 20.He5 Se4 21.Hc7 Kc7 22.We2 Ge7 23.Se5 Wg7 24.f3 Sc5 25.Sc5 bc5 26.Wed2 Gf6 27.f4 h4 28.d5 Ge5 29.fe5 hg3 30.hg3 ed5 31.cd5 Wd5 32.Wd5 cd5 33.Wd5 Wg3 34.Wc5 Kd7 35.Kc2 Ke6 36.Kd2 Wb3 37.Wa5 f4 38.Ke2 a6 39.Wa6 Ke5 40.Wa5 Ke4 41.Wa4 Kf5 42.Wb4 Wh3 43.Wb8 i remis.

Vlastimil Hort – Lipsk 1960;
Zdjęcie: de.chessbase.com

Od lewej: Stahlberg, Botwinnik, Tal i Euwe
Zdjęcie: Chess Review nr 5 1960

52. Obrona królewsko – indyjska [E68]
Hort (Czechosłowacja) – Mjagmarsuren (Mongolia)

1.c4 Sf6 2.Sc3 d6 3.d4 e5 4.Sf3 Sbd7 5.g3 g6 6.Gg2 Gg7 7.0–0 0–0 8.e4 ed4 9.Sd4 Sc5 10.f3 c6 11.Ge3 We8 12.Hc2 Gd7 13.Wad1 Hc7 14.Wf2 Wad8 15.Wfd2 Gc8 16.b4 Se6 17.Sde2 g5 18.Ha4 a6 19.Hc2 b6 20.Wb1 d5 21.Sa4 de4 22.Wd8 Hd8 23.fe4 b5 24.Gb6 Hd6 25.Sb2 c5 26.Ga7 Hc7 27.Gc5 Sc5 28.bc5 Hc5 29.Kh1 Sg4 30.h3 Se3 31.Hd2 Sg2 32.Kg2 Gb7 33.Wf1 We4 34.Kh2 He7 35.Wf2 bc4 36.Sa4 We3 37.Sac3 Wd3 38.Hc1 h5 39.Wf5 Gc3 40.Sc3 Wc3 41.Hg5 Kf8 i białe poddały się.

53. Obrona królewsko – indyjska [E70]
GM Stahlberg (Szwecja) – Penrose (Anglia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gg5 h6 6.Gh4 c5 7.d5 e6 8.de6 Ge6 9.Gd3 Sc6 10.Sge2 g5 11.Gg3 Hd7 12.f4 gf4 13.Sf4 0–0–0 14.0–0 h5 15.Gh4 Wdg8 16.Se6 He6 17.e5 He5 18.Gf5 Kb8 19.Gg3 He3 20.Kh1 Wd8 21.Ha4 h4 22.Gf4 He7 23.Wae1 Hf8 24.Gh3 Gh6 25.Hc2 Hg7 26.Hf2 Sg4 27.Gg4 Hg4 28.We4 Hh5 29.h3 Gf4 30.Hf4 Se5 31.Sd5 Hh6 32.Hh6 Wh6 33.b3 a6 34.Wff4 Wdh8 35.Se7 Kc7 36.Sf5 Wf6 37.Sh4 Wf4 38.Wf4 Kd7 39.Sf5 b5 40.Se3 bc4 41.bc4 Wb8 42.h4 Wb7 43.a4 Ke6 44.h5 Wb3 45.Sd5 f5 46.Kg1 Sc4 47.Sc7 Kd7 48.Sa6 Se3 49.Kf2 Sg4 50.Ke2 Wb2 51.Kd3 Wb6 52.Sc5 dc5 53.Wf5 Kd6 54.Kc3 Wb4 55.h6 Wa4 56.h7 Wa3 57.Kc4 Se3 58.Kb5 Wb3 59.Ka6 Wb8 60.Wh5 Wh8 61.Kb5 i remis.

54. Debiut Retiego [A13]
IM Golombek (Anglia) – IM Lundin (Szwecja)

1.c4 e6 2.Sf3 d5 3.e3 Sf6 4.b3 c5 5.Gb2 Gd6 6.Ge2 0–0 7.0–0 Sc6 8.cd5 ed5 9.d4 Ge6 10.Sc3 b6 11.Wc1 cd4 12.Sb5 Wc8 13.Sd6 Hd6 14.Sd4 Sd4 15.Hd4 Wc1 16.Wc1 Wc8 17.Wc8 Gc8 18.h3 Ge6 19.Gf3 Hd7 20.Hf4 Se8 21.Hb8 f6 22.Ge2 Kf7 23.a4 Hc7 24.Hc7 Sc7 25.Gd4 Gf5 26.a5 ba5 27.Ga7 Gc2 28.Gb6 Se6 i remis.

55. Gambit hetmański [D28]
Johansson (Szwecja) – Clarke (Anglia)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 Sf6 4.e3 e6 5.Gc4 c5 6.0–0 a6 7.He2 b5 8.Gd3 Sc6 9.a4 b4 10.dc5 Gc5 11.Wd1 Hc7 12.Sbd2 0–0 13.Sb3 Gd6 14.e4 Sg4 15.g3 Gb7 16.Gd2 Sge5 17.Se5 Se5 18.Wac1 He7 19.Sa5 Sd3 20.Hd3 Wfd8 21.Gg5 f6 22.Sb7 Hb7 23.Hc4 Kf7 24.Ge3 Wac8 25.He2 Wc1 26.Wc1 Wc8 27.Wd1 Ge7 28.h4 Hc6 29.Wc1 Hb7 30.Wc4 Wc4 31.Hc4 Gd6 32.b3 Ke7 33.Kf1 Kd7 34.Ke2 Hc6 35.Kd3 a5 36.Hb5 Gc7 37.Gc5 g6 38.Gd4 f5 39.ef5 gf5 40.Gc5 Gd8 41.Kc4 h5 42.Kd4 Gf6 43.Ke3 Gd8 44.Kf4 Hb5 45.ab5 a4 46.ba4 b3 47.Gd4 Gb6 48.Gb2 Gf2 49.a5 Kc7 50.Kf3 Gc5 51.Ge5 Gd6 52.Gb2 Gb4 53.a6 Gc5 54.Kf4 Kb6 55.Ke5 Kb5 56.Ke6 Ka6 57.Kf5 Gf2 i remis.

56. Obrona królewsko – indyjska [E73]
Haygarth (Anglia) – Nilsson (Szwecja)

1.d4 c5 2.d5 e5 3.c4 d6 4.Sc3 g6 5.e4 Gg7 6.h4 Sf6 7.Ge2 h6 8.h5 g5 9.f3 Sa6 10.g4 Sc7 11.Gd3 Gd7 12.Sge2 0–0 13.Sg3 a6 14.Ge3 b5 15.b3 Wb8 16.Wh2 Sfe8 17.Hc1 f6 18.Wb2 Wf7 19.Wab1 b4 20.Sd1 Sa8 21.a3 a5 22.ab4 ab4 23.Wa2 Sb6 24.Wba1 Wa8 25.Gf2 Hb8 26.Wa8 Sa8 27.Wa5 Sb6 28.Ha1 Gf8 29.Se3 Gc8 30.Sgf5 Hc7 31.Ke2 Hb8 32.Sc2 Wb7 33.Kf1 Hc7 34.Wa6 Gd7 35.Kg2 Sc8 36.Kg3 Sb6 37.Ge3 Sc8 38.Kf2 Sb6 39.Ke2 Sc8 40.Hg1 Wb8 41.Ha1 Wb7 i remis.

57. Obrona sycylijska [B34]
Humerez (Boliwia) – GM Szabo (Węgry)

1.e4 c5 2.Sf3 g6 3.d4 Gg7 4.Sc3 cd4 5.Sd4 Sc6 6.Ge3 Sf6 7.f3 0–0 8.Hd2 d5 9.0–0–0 de4 10.Sc6 Hd2 11.Wd2 bc6 12.Ge2 Gf5 13.h3 ef3 14.Gf3 Wfc8 15.Whd1 h5 16.We2 e5 17.Gf2 Se8 18.Gg3 f6 19.Gf2 Ge6 20.g4 hg4 21.hg4 f5 22.gf5 gf5 23.Wg1 e4 24.Gh5 Sf6 25.Gg6 Sg4 26.Gc5 Wab8 27.Se4 Gb2 28.Kd1 fe4 29.We4 Gd5 30.Wf4 Sf6 31.Gf5 Kf7 32.Gg6 Kg7 33.Gf5 Kf7 34.Gg6 Ke6 35.We1 Kd7 36.Gf5 Kc7 37.We7 Kd8 38.Gc8 Kc8 39.Wa7 Gc3 40.Wh4 Gf3 41.Kc1 Se4 42.We4 Ge4 43.We7 Wb5 44.We4 Wc5 45.We7 Wh5 i białe poddały się.

58. Debiut Barczy [A07]
GM Barcza (Węgry) – Zubieta M. (Boliwia)

1.Sf3 d5 2.g3 Sf6 3.Gg2 e6 4.0–0 Sbd7 5.c4 b6 6.Ha4 Gb7 7.Se5 Gd6 8.cd5 ed5 9.Sd7 Hd7 10.Hd7 Sd7 11.Sc3 c6 12.d3 0–0 13.Wb1 a5 14.e4 d4 15.Se2 c5 16.f4 Gc7 17.g4 Wad8 18.Sg3 Ga6 19.Wd1 Wfe8 20.e5 b5 21.b3 Sb6 22.Gd2 Sd5 23.Wbc1 Gb6 24.Sf5 We6 25.Sd6 Sc7 26.Gb7 b4 27.Ga6 Sa6 28.f5 We5 29.Sc4 Gc7 30.Se5 Ge5 31.We1 f6 32.Kg2 Wd5 33.Kf3 Sc7 34.Gf4 Gf4 35.Kf4 Kf7 36.Wc2 Sb5 37.Wce2 Wd7 38.We8 Sc3 39.Wc8 a4 40.ba4 Sa4 41.We6 Sb2 42.We2 Sd3 43.Ke4 Se5 44.Wc5 Sg4 45.Wd5 Wd5 46.Kd5 d3 47.Wd2 Se5 48.Kc5 Ke7 49.Kb4 Kd6 50.Kc3 Kc5 51.Wb2 Sc4 52.Wb4 Se3 53.Wb7 Sf5 54.Kd3 h5

55.a4 Kc6 56.Wb5 g6 57.Wb8 Sd6 58.Wf8 f5 59.Wf6 Kd5 60.a5 Sc4 61.a6 Se5 62.Ke2 Sc6 63.Wf7 i czarne poddały się.

59. Obrona Grünfelda [D94]
Mendivil (Boliwia) – IM Bilek (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Sf3 d5 5.e3 0–0 6.Gd3 c5 7.0–0 cd4 8.ed4 Sc6 9.We1 Gg4 10.Ge3 Wc8 11.h3 Gf3 12.Hf3 Sb4 13.Gb1 Wc4 14.a3 Sa6 15.Ga2 Wc7 16.Sd5 Wd7 17.Sf6 Gf6 18.Wad1 Gg7 19.Gg5 Sc7 20.d5 Se8 21.We2 Sd6 22.Wde1 Sf5 23.He4 Hb6 24.Hg4 Gf6 25.Gb1 Wd5 26.b4 Sd4 27.Ge3 Se2 28.He2 Hc7 29.Wc1 He5 30.Hf3 Wfd8 31.Ga7 Hb2 32.Ge3 Ha3 33.Ge4 W5d7 34.Gb7 Hb4 35.Gc6 Wd3 36.Ge4 Wa3 37.Hf4 Wa1 38.Wa1 Ga1 39.g3 Gd4 40.Gf3 He1 41.Kg2 Ge3 42.He3 He3 43.fe3 Wd2 44.Kf1 Kg7 45.Ge2 Kf6 46.Kf2 Kf5 47.Kf3 h5 48.Gb5 Wh2 49.Gf1 Ke5 50.g4 h4 51.Gg2 Wg2 52.Kg2 Ke4 53.Kf2 Kd3 54.Kf3 e5 i białe poddały się.

60. Obrona królewsko – indyjska [E91]
IM Kluger (Węgry) – Salazar H. (Boliwia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Sf3 0–0 6.Ge2 c6 7.0–0 a5 8.h3 Sa6 9.Gf4 Sc7 10.Hd2 Gd7 11.e5 Sfe8 12.d5 cd5 13.cd5 de5 14.Ge5 b5 15.Gg7 Kg7 16.Wfd1 b4 17.Se4 Gb5 18.Gb5 Sb5 19.Se5 Wc8 20.Sc6 Hc7 21.Wac1 Sed6 22.Sd6 Hd6 23.He2 Sc7 24.He7 Se8 25.Hd6 Sd6 26.Sa5 i czarne przekroczyły czas.

Istvan Bilek
Zdjęcie: naibarea.blog.cat

Grupa: 4

Wyniki I rundy:

NRF

3,0 : 1,0

Chile

Rumunia

1,0 : 3,0

USA

Ekwador

0,0 : 4,0

Hiszpania

Kuba

4,0 : 0,0

Liban

Irlandia

1,0 : 3,0

Belgia

W centrum uwagi był mecz Rumunia – USA. Błyski fleszy towarzyszyły pojawieniu się na sali gry młodziutkiego, siedemnastoletniego Roberta Fischera. Układano o nim anegdoty, opowiadano o sukcesach szachowych zadziwiających z uwagi na młody wiek „bohatera”. Nie bardzo podobało się to korespondentom sowieckim, którzy w swoich depeszach do ZSRR pisali z sarkazmem o „przesadzonym zainteresowaniu młodym amerykańskim arcymistrzem”. Za to zwracali uwagę na jego „złe” zachowanie i traktowanie z „wyższością” swoich przeciwników. Sowieccy dziennikarze z zadowoleniem cytowali zdanie, jakie wypowiedział Golombek o Fischerze na łamach angielskiej prasy: „Od czasu mojego ostatniego spotkania z Fischerem, on bardzo wyrósł, ale tylko pod względem wzrostu”.

Mecz Rumunia – USA był niezwykle bojowy! Nieoczekiwanie szybko zakończyła się partia Ghitescu – Fischer. Ghitescu zestresowany ogromnym zainteresowaniem kibiców i dziennikarzy partią jaką toczył z nastoletnim debiutantem olimpijskim Fischerem, zagrał w pewnym momencie 14.dc5. Fischer aż przetarł oczy ze zdziwienia, po czym zagrał szybko oczywiste 14…Gh2! i Rumun wobec straty hetmana musiał złożyć broń! W partii Bisguier – Mititelu panowała równowaga do momentu niefortunnego manewru czarnego hetmana 14…Hc5? i po silnej odpowiedzi białych 15.b4!! mistrz rumuński wpadł w kłopoty, z których już się nie wykaraskał. Pod koniec rundy Mititelu w końcu poddał końcówkę bez dwóch pionów i Amerykanie prowadzili 2,0 : 0,0. Finisz partii Lombardy – Drimer toczył się w niedoczasie. Debiutujący na Olimpiadzie w szlifach arcymistrzowskich Lombardy mógł zremisować partię wymieniając hetmany (36.Hg5!). Niestety odszedł hetmanem na pole „e1” i szybko wpadł w beznadziejną pozycję, którą poddał nie wykonując już czterdziestego posunięcia. Partia Radovici – Byrne została odłożona z dużą przewagą Amerykanina, który na drugi dzień rano, po kolejnych dziesięciu posunięciach, dorzucił trzeci punkt swojej drużynie.

Pięknie prezentowali się młodzi Hiszpanie, z których aż czterech legitymowało się prestiżowym tytułem mistrza międzynarodowego (Perez, Pomar, Toran i Farre). W meczu z Ekwadorczykami wygrali wszystkie partie, chociaż F. Perez i Farre musieli sporo namęczyć się i realizować przewagę w dogrywce.

Niewidziani od czasów Helsinek 1952, Kubańczycy bez trudu rozgromili Liban. W jedynej odłożonej partii Gilberto Garcia zmusił Batlouniego do oddania gońca za jednego ze swoich zaawansowanych pionów, co szybko zadecydowało o wygranej Kubańczyka.

W meczu Irlandia – Belgia arcymistrz O’Kelly musiał zgodzić się na remis z Reillym, gdyż powstała końcówka wieżowa była idealnie równa.

Stan po I rundzie:

1 – 2

Kuba i Hiszpania

4,0

3 – 5

Belgia, NRF i USA

3,0

6 – 8

Irlandia, Chile i Rumunia

1,0

9 – 10

Liban i Ekwador

0,0

61. Partia hiszpańska [C75]
GM Unzicker (NRF) – IM Letelier (Chile)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.c3 Gd7 6.d4 Sge7 7.0–0 Sg6 8.Sbd2 Ge7 9.We1 h6 10.Sf1 Gg5 11.de5 Gc1 12.Wc1 Sce5 13.Se5 de5 14.Se3 Ga4 15.Ha4 Hd7 16.Hd7 Kd7 17.Sf5 Sf4 18.Wcd1 Kc6 19.g3 Se6 20.Wd5 Wae8 21.We5 g6 22.Sd4 Sd4 23.cd4 We5 24.Wc1 Kb6 25.de5 Wd8 26.Wc3 Wd4 27.Wf3 We4 28.Wf7 We5 29.Wf6 Ka5 30.Wg6 We2 31.f4 Wb2 32.f5 Wb5 33.g4 Wb4 34.Kf2 Wf4 35.Ke3 Wf1 36.Wh6 c5 37.f6 Kb4 38.g5 c4 39.Wh8 c3 40.Wc8 b5 41.g6 i czarne poddały się.

62. Obrona staroindyjska [A53]
Larrain (Chile) – GM Schmid (NRF)

1.c4 Sf6 2.Sc3 d6 3.d4 e5 4.d5 Ge7 5.e4 0–0 6.f3 Sh5 7.Sge2 f5 8.Ge3 fe4 9.Se4 Gf5 10.Hd2 Sd7 11.S2c3 a6 12.Gd3 Sf4 13.Gc2 Wb8 14.0–0 Gg6 15.b4 b6 i remis.

63. Partia katalońska [E00]
IM Darga (NRF) – Ader (Chile)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 c5 4.e3 b6 5.Ge2 Gb7 6.Gf3 Gf3 7.Sf3 Ge7 8.0–0 0–0 9.d5 ed5 10.cd5 d6 11.e4 Sbd7 12.a4 We8 13.We1 Gf8 14.h3 a6 15.Gf4 b5 16.ab5 ab5 17.Wa8 Ha8 18.Sb5 i remis.

64. Obrona Nimzowitscha [E39]
Salas (Chile) – Lehmann (NRF)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 c5 5.dc5 0–0 6.Sf3 Sa6 7.e3 Sc5 8.Gd2 b6 9.Ge2 Gb7 10.0–0 He7 11.Wfd1 Wfd8 12.Sd4 Wac8 13.b3 d5 14.Hb2 dc4 15.Gc4 e5 16.Sf5 Hd7 17.Sg3 h5 18.Sd5 Gd2 19.Wd2 Gd5 20.Gd5 e4 21.Wad1 Sd3 22.Wd3 ed3 23.Gf3 Wc2 24.Hb1 Hc8 25.Sh5 Sh5 26.Gh5 d2 27.b4 Hc3 28.Kf1 Hc4 29.Ge2 Ha2 i białe poddały się.

65. Obrona Nimzowitscha [E51]
Ghitescu (Rumunia) – GM Fischer (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 d5 6.Sf3 Sc6 7.0–0 dc4 8.Gc4 Gd6 9.Gb5 e5 10.Gc6 ed4 11.ed4 bc6 12.Gg5 We8 13.Hd3 c5 14.dc5?? Gh2 i białe poddały się. Debiut olimpijski 17. letniego mistrza USA, w przyszłości jednego z najwybitniejszych szachistów w historii!

66. Gambit hetmański [D36]
GM Lombardy (USA) – Drimer (Rumunia)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.d4 d5 4.cd5 ed5 5.Gg5 Ge7 6.e3 0–0 7.Gd3 Sbd7 8.Sf3 We8 9.Hc2 c6 10.h3 Sf8 11.g4 Se4 12.Ge7 He7 13.Wg1 Sc3 14.Hc3 Se6 15.0–0–0 Sg5 16.Sg5 Hg5 17.Kb1 g6 18.Wc1 Gd7 19.Hb4 b6 20.Hd6 He7 21.Hf4 c5 22.h4 c4 23.Gc2 Wac8 24.h5 g5 25.Hf3 Hd6 26.Wge1 h6 27.e4 de4 28.We4 Kg7 29.d5 Hf6 30.He3

(Ta część partii rozgrywana była w silnym obustronnym niedoczasie) 30…c3! 31.bc3 Wc3 32.He2 Wec8 33.Hd2 a5 34.f4 W8c4 35.fg5 Hg5 36.He1 (W przypadku 36.Hg5 36.hg5 37.We7 można grać 37…Gg4, ale nie 37…Ga4 z powodu 38.h6) 37…Gg4 37.Wc4 Wc4 38.d6 Wb4 39.Gb3 Gf5 i w tej przegranej pozycji białe przekroczyły czas. Uwagi: M. Judowicz, Szachmaty w ZSRR, numer 1/1961 r.

67. Obrona francuska [C15]
Radovici (Rumunia) – IM Byrne R. (USA)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.Gd3 de4 5.Ge4 Sf6 6.Gg5 h6 7.Gf6 Hf6 8.Sf3 Sd7 9.0–0 0–0 10.a3 Ga5 11.b4 Gb6 12.Gd3 c6 13.Se4 He7 14.We1 Wd8 15.c3 Gc7 16.He2 a5 17.Sc5 Sf6 18.b5 cb5 19.Gb5 Gd6 20.Sa4 Ga3 21.Sb6 Wa7 22.Hc4 Hf8 23.Wa3 Ha3 24.Sc8 Wa8 25.Sb6 Wab8 26.Se5 Hd6 27.Hc5 Hc5 28.dc5 Wd2 29.h3 Wc2 30.c4 Wd8 31.Sf3 g5 32.Ga4 Wa2 33.c6 bc6 34.Gc6 g4 35.hg4 Sg4 36.Wf1 Wd6 37.Sc8 Wd3 38.Gb5 Wc3 39.Se7 Kg7 40.Sc6 a4 41.Sfe5 Se5 42.Se5 a3 43.Wd1 We2 44.f4 a2 45.Kh2 Wb2 46.Wa1 Wcc2 47.Gc6 Wb1 48.Wa2 Wa2 49.Ge4 We1 50.Gf3 We5 51.fe5 Wc2 52.Kg3 Wc4 i białe poddały się

68. Obrona Bogoljubowa [E11]
GM Bisguier (USA) – Mititelu (Rumunia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Sbd2 d6 5.e3 0–0 6.Gd3 Sc6 7.0–0 Gd2 8.Gd2 e5 9.de5 de5 10.Hc2 He7 11.Sg5 h6 12.Se4 Wd8 13.Wad1 Se4 14.Ge4 Hc5 15.b4 He7 16.b5 Sb8 17.Gb4 He8 18.Wd8 Hd8 19.Wd1 He8 20.Hd3 Sd7 21.Gb7 Gb7 22.Hd7 Hc8 23.Ga5 a6 24.Gc7 ab5 25.cb5 Wa2 26.Hc8 Gc8 27.Ge5 Wc2 28.Wd8 Kh7 29.h4 h5 30.b6 Ga6 31.Wa8 Wc5 32.Gd4 Wc1 33.Kh2 Gb7 34.Wa7 Gd5 35.Wa5 Gc6 36.Wh5 Kg8 i czarne poddały się

69. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A78]
Munoz (Ekwador) – IM Perez F. (Hiszpania)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 ed5 5.cd5 d6 6.e4 g6 7.Sf3 Gg7 8.Ge2 0–0 9.0–0 We8 10.Sd2 Sa6 11.We1 Sc7 12.a4 Wb8 13.Hc2 b6 14.Sc4 Ga6 15.Gf4 Gc4 16.Gc4 a6 17.Hd3 Sg4 18.Ga6 Gd4 19.Gg3 Hf6 20.Hf3 Hf3 21.gf3 Sf2 22.Gf2 Gf2 23.Kf2 Sa6 24.f4 Sb4 25.Wad1 f5 26.e5 c4 27.Sb5 de5 28.fe5 Sd3 29.Wd3 cd3 30.e6 Wbd8 31.Wd1 Wd5 32.Sc7 Wdd8 33.Se8 We8 34.Wd3 We6 35.Wd8 Kg7 36.Wb8 g5 37.b4 Kf6 38.a5 ba5 39.ba5 Wd6 40.Wa8 Ke5 41.a6 Kf4 42.Ke2 h5 43.a7 Wd7 44.Ke1 g4 45.Ke2 h4 46.h3 Kg3 47.hg4 f4 i białe poddały się.

70. Obrona Ragozina [D35]
IM Toran (Hiszpania) – Aguirre (Ekwador)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Sc3 c6 5.cd5 ed5 6.Hc2 Gb4 7.Gg5 0–0 8.e3 Sbd7 9.Gd3 We8 10.Gh7 Kh8 11.Gd3 Ha5 12.0–0 Gc3 13.bc3 Se4 14.c4 f6 15.Gf4 Sf8 16.Wfb1 g5 17.Gg3 Sg3 18.hg3 dc4 19.Gc4 Gf5 20.Gd3 Gd3 21.Hd3 We7 22.e4 Wh7 23.We1 Wd8 24.e5 g4 25.Sh4 fe5 26.Hf5 Hd5 27.Hf6 i czarne poddały się.

Cesar Munoz
Zdjęcie: Archiwum autora

71. Obrona holenderska [A85]
Morales (Ekwador) – IM Farre (Hiszpania)

1.d4 f5 2.c4 Sf6 3.Sc3 g6 4.e3 Gg7 5.Sf3 d6 6.Ge2 0–0 7.0–0 e6 8.Hc2 Sc6 9.a3 e5 10.de5 de5 11.Wd1 Gd7 12.b4 e4 13.Sd4 He8 14.Sc6 Gc6 15.Gb2 g5 16.b5 Gd7 17.Sd5 Wc8 18.Sf6 Gf6 19.c5 Ge6 20.Wd2 Hf7 21.Gf6 Hf6 22.Wd4 Wfd8 23.Wad1 Wd4 24.Wd4 Wd8 25.Hd2 Wd4 26.Hd4 Hd4 27.ed4 Gb3 28.Kf1 Kf7 29.Ke1 f4 30.Kd2 Gd5 31.Gf1 b6 32.g3 Kf6 33.Gh3 Gc4 34.Gd7 bc5 35.dc5 Ke5 36.Kc3 e3 37.fe3 fe3 38.Gc6 e2 39.Kd2 Kd4 40.b6 ab6 41.cb6 cb6 42.h4 gh4 43.gh4 h6 44.Gf3 b5 45.Gg4 e1H 46.Ke1 Kc3 47.Gd1 Gb3 48.Ge2 Ga4 49.Kf2 Kb3 50.Kg3 Ka3 51.Kg4 b4 52.Kh5 b3 53.Kh6 b2 54.Gd3 Kb3 55.h5 Kc3 56.Gb1 Gc2 57.Gc2 Kc2 58.Kg7 b1H 59.h6 Hb2 60.Kg8 Hb8 61.Kg7 He5 62.Kg8 Hg5 i białe poddały się.

72. Obrona sycylijska [B94]
Diez del Corral (Hiszpania) – Garces (Ekwador)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e5 7.Sde2 Ge7 8.Gf6 Gf6 9.Sd5 Sd7 10.Sec3 0–0 11.Ge2 b5 12.0–0 Wb8 13.b4 Gb7 14.a4 ba4 15.Wa4 Sb6 16.Sb6 Hb6 17.Sd5 Hc6 18.c4 Wfc8 19.Wa3 Gd8 20.Gg4 Hc4 21.Gc8 Wc8 22.Wc3 He4 23.Ha4 h6 24.Wc8 Gc8 25.He8 Kh7 26.Hd8 Gb7 27.Se3 i czarne poddały się.

73. Obrona sycylijska [B98]
Jimenez E. (Kuba) – Chalabi (Liban)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 h6 8.Gh4 Ge7 9.Hf3 Hc7 10.0–0–0 Sc6 11.g4 Gd7 12.Sc6 Gc6 13.Gg2 Wc8 14.Whe1 0–0 15.g5 hg5 16.Gg5 Se4 17.Se4 f5

18.Hb3 Gd5 19.Wd5 ed5 20.Hd5 Wf7 21.Sc3 Gg5 22.fg5 Kf8 23.h4 b5 24.a3 g6 25.Hd4 Wg7 26.Hf6 Kg8 27.Gd5 Kh8 28.h5 Hd8 29.hg6 i czarne poddały się. Chalabi (pogromca Barczy z Monachium 1958) zagrał jeszcze w drugiej rundzie, po czym wyjechał z Lipska.

74. Obrona sycylijska [B92]
Gabriel (Liban) – Cobo (Kuba)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 e5 7.Sb3 Sbd7 8.Ge3 Ge7 9.0–0 b5 10.a3 Gb7 11.Gf3 0–0 12.He2 Hc7 13.Wfd1 Wac8 14.Wac1 Wfd8 15.h3 Sb6 16.Gb6 Hb6 17.Sd5 Sd5 18.ed5 Gg5 19.Wb1 Wc4 20.c3 f5 21.Hc2 Wf8 22.Sd2 Wh4 23.g3 Wh3 24.Kg2 Wh6 25.Sf1 e4 26.Ge2 f4 27.Gg4 f3 28.Kg1 e3 29.Wd4 Gf6 30.fe3 Gd4 31.cd4 f2 32.Kg2 Gd5 33.e4 Hd4 34.Sd2 Hd2 35.Hd2 Ge4 36.Kf1 Wh1 37.Ke2 Wb1 i białe poddały się.

75. Gambit hetmański [D43]
Gonzales J. (Kuba) – Galeb (Liban)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e3 c6 6.Sf3 Sbd7 7.Hc2 b6 8.Wd1 Gb7 9.Gd3 dc4 10.Gc4 Sd5 11.Se4 f6 12.Gh4 0–0 13.0–0 We8 14.a3 Sf8 15.Gg3 f5 16.Sc3 Wc8 17.e4 Sc3 18.bc3 fe4 19.He4 Gf6 20.Wfe1 He7 21.Hc2 Wcd8 22.a4 Kh8 23.We3 Gc8 24.Se5 Ge5 25.Ge5 Hb7 26.Wh3 Kg8 27.Wdd3 b5 28.ab5 cb5 29.Ga2 We7 30.Wdg3 g6 31.f4 Wf7 32.Wh6 Hc6 33.h4 Sd7 34.Hg6 i czarne poddały się.

76. Obrona królewsko – indyjska [E61]
Batlouni (Liban) – Garcia Gilberto (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e3 0–0 5.Gd3 d6 6.Sge2 e5 7.d5 Sbd7 8.0–0 Sc5 9.e4 Sh5 10.Sg3 Sg3 11.fg3 Sd3 12.Hd3 f5 13.Ge3 fe4 14.Wf8 Hf8 15.Se4 Gf5 16.Wf1 He7 17.b4 a6 18.c5 Wd8 19.Hc4 Ge4 20.He4 dc5 21.Gc5 Hd7 22.d6 cd6 23.Hd5 Kh8 24.Wf7 Hc6 25.Hd2 Wf8 26.Wf8 Gf8 27.Hf2 Kg8 28.Ge3

28…d5 29.Hb2 d4 30.Gd2 b5 31.g4 Gg7 32.Hb3 Kf8 33.g5 e4 34.Kf1 Hc4 35.Ke1 Hb3 36.ab3 Kf7 37.Gc1 Ke6 38.Gb2 Kd5 39.Kd2 Gf8 40.h4 Gb4 41.Kd1 e3 42.Ke2 Ke4 43.Gd4 Kd4 44.g4 a5 45.h5 a4 i białe poddały się.

77. Partia pionem hetmańskim [A47]
Reilly (Irlandia) – GM O’Kelly (Belgia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 b6 3.g3 Gb7 4.Gg2 c5 5.0–0 g6 6.c4 cd4 7.Sd4 Gg2 8.Kg2 Hc8 9.Hd3 Sa6 10.Sc3 Sc5 11.Hf3 Gg7 12.Wd1 0–0 13.Gg5 Se6 14.Gf6 Gf6 15.Sd5 Hc4 16.Sf6 ef6 17.Hf6 Wac8 18.Wd3 Sd4 19.Hd4 Hd4 20.Wd4 Wc2 21.Wd7 We8 22.We1 a5 23.b3 Wa2 24.e4 We6 25.Wd3 Wf6 26.Wf3 Wf3 27.Kf3 Wb2 28.We3 Kf8 29.Wd3 Ke7 30.Ke3 g5 31.h3 f6 32.h4 gh4 33.gh4 h5 34.f3 Wc2 35.Kf4 Ke6 36.Wd5 Wc5 37.Wd3 Wb5 38.Ke3 f5 39.Kf4 fe4 40.fe4 Wb4 41.Wg3 Wb5 42.Wd3 Wc5 43.Wg3 i remis.

78. Obrona Tarrascha [D41]
Thibaut (Belgia) – Littleton (Irlandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.e3 c5 5.Sc3 Sc6 6.cd5 Sd5 7.Sd5 Hd5 8.Ge2 cd4 9.ed4 Gb4 10.Gd2 Gd2 11.Hd2 0–0 12.0–0 Wd8 13.Wfd1 Gd7 14.b3 Wac8 15.Wac1 Se7 16.Se5 Wc1 17.Hc1 Sc6 18.Hf4 Ge8 19.Gf3 Hd6 20.Gc6 bc6 21.He3 c5 22.Hd2 Hd4 23.Hd4 cd4 24.Sf3 d3 25.Se5 Gb5 26.f4 f6 27.Sf3 g5 28.fg5 e5 29.Kf2 e4 30.Sd2 We8 31.Ke3 fg5 32.Wf1 Gd7 33.Wf6 Gc8 34.h4 gh4 35.Wf4 h3 36.gh3 Gh3 37.Se4 Wf8 38.Sf6 Kg7 39.Sh5 Kg8 40.Sf6 Kg7 i remis.

79. Obrona Caro – Kann [B10]
O’Hare (Irlandia) – IM Dunkelblum (Belgia)

1.e4 c6 2.Sc3 d5 3.Sf3 de4 4.Se4 Gg4 5.Gc4 e6 6.0–0 Ge7 7.d3 Sf6 8.He2 0–0 9.h3 Gh5 10.We1 Sbd7 11.Sg3 Gf3 12.Hf3 Sd5 13.Sh5 S7f6 14.Gg5 Sh5 15.Ge7 He7 16.Hh5 Wad8 17.Wad1 Hf6 18.He5 He5 19.We5 Wd6 20.Wde1 Wfd8 21.g3 Sb6 22.Gb3 Sd7 23.W5e3 Sc5 24.We5 b6 25.f4 Kf8

26.Wc5 bc5 27.We5 Wb8 28.a4 c4 29.dc4 Wd2 30.Kf1 Wh2 31.We2 Wh3 32.Kg2 Wh5 33.Kf3 Wd8 34.c3 Wd3 35.We3 We3 36.Ke3 Wh2 i białe poddały się.

80. Obrona skandynawska [B01]
Van Schoor (Belgia) – Cassidy R. (Irlandia)

1.e4 d5 2.ed5 Sf6 3.d4 Sd5 4.c4 Sb4 5.a3 S4c6 6.Ge3 Gf5 7.Sf3 e6 8.Sc3 Sd7 9.Wc1 a6 10.d5 ed5 11.cd5 Sce5 12.Sd4 Hf6 13.Ge2 Sc5 14.Sf5 Hf5 15.Gc5 Gc5 16.0–0 0–0 17.b4 Ga7 18.Sa4 Hd7 19.Hb3 c6 20.Wfd1 cd5 21.Sc5 He7 22.Hd5 Wac8 23.Sb7 Wc1 24.Wc1 Hf6 25.Sc5 Wd8 26.He4 a5 27.We1 g6 28.Gb5 Hb6 29.He5 Hb5 30.Hf6 Wf8 31.Hd4 ab4 32.ab4 Gc5 33.bc5 Wc8 34.Wc1 Hc6 35.h3 h5 36.Hc4 Wc7 37.Wc2 Wc8 38.Wc1 Wc7 39.Hc3 Wc8 40.He5 We8 41.Hc3 Wc8 42.We1 Hc7 43.Wd1 Wb8 44.c6 Kh7 45.g3 Kg8 46.Hc4 Wd8 47.Wd8 Hd8 48.c7 Hc8 49.Hc5 i czarne poddały się.

Półfinały, 18 października 1960 r.
„Ekwadorczyk Munoz po doskonałej grze gromi Fischera”

Grupa: 1

Wyniki II rundy:

Bułgaria

3,5 : 0,5

Finlandia

NRD

4,0 : 0,0

Albania

Izrael

2,5 : 1,5

Francja

Norwegia

4,0 : 0,0

Malta

Jugosławia

3,0 : 1,0

Indonezja

Gligorić i Ivkov dostali dzień wolny, dzięki czemu Jugosłowianie do meczu z Indonezją mogli wystawić dwóch rezerwowych, Damjanovicia i Vukcevicia. W ten sposób po dwóch rundach komplet zawodników jugosłowiańskich „zaliczył” po przynajmniej jednej partii mogąc sprawdzić swoją aktualną formę. W partii Bachtiar – Bertok rozegrano obronę Benoni, w wyniku czego czarne dostały bardzo dobrą grę figurową. W równej pozycji Bachtiar zamiast odejść zaatakowanym hetmanem na pole „d1” zagrał 17.He3 i po silnym 17…Gh6 wpadł w kłopoty. Stracił piona i mimo wymiany hetmanów jego król znalazł się w wielkim niebezpieczeństwie. Duże wrażenie robiły skoczki Bertoka ustawione na polach „e5” i „f4”. Nie doczekawszy pierwszej kontroli posunięć, Bachtiar poddał się. Prawie w tym samym czasie finiszowała partia Tan Hoan Liong – Vukcević, w której młody mistrz jugosłowiański miał przewagę piona i lepszą pozycję. Indonezyjczyk bronił się jednak wyśmienicie, zdołał uprościć pozycję i podpisano remis. W pojedynku Damjanović – Baswedan, w obronie królewsko – indyjskiej Jugosłowianin poszedł na „całego”. Po debiucie, pięć jego pionów dotarło do czwartej linii, a dwa nawet do piątej. Mistrz jugosłowiański atakował na obu skrzydłach. Baswedan nie wytrzymał takiego naporu i zamiast spokojnego 21…Sc7 wybrał wymianę pionów na polu „f5” otwierając przeciwnikowi drogę do ataku. Kiedy białe piony zajęły piątą i szóstą linię na skrzydle królewskim Indonezyjczyk musiał za dwa z nich poświęcić skoczka. W niedoczasie czarne zagrały 34…Wf5?? i Damjanović po prostym 35.Wd4 mógł natychmiast wygrać drugiego skoczka. Nie zauważył tego i wtargnął wieżą na siódmą linię, co jednak niczego konkretnego nie przyniosło. Kiedy w ostatnich sekundach przed kontrolą czasu Baswedan był bliski zbudowania obronnej pozycji, nieoczekiwanie podstawił figurę i natychmiast poddał się. Partia Matanović – Wotulo została odłożona w pozycji lepszej dla jugosłowiańskiego arcymistrza. Jednakże obaj królowie byli odsłonięci i narażeni na atak ciężkich figur, co dawało prawie równe szanse partnerom. W dogrywce nastąpiły liczne uproszczenia. Matanović pod koniec gry zdołał nawet wygrać skoczka, ale pozycja okazała się mimo wszystko remisowa i taki wynik wkrótce podpisano. Czwórka mistrzów międzynarodowych z Bułgarii walczyła z Finami pełne pięć godzin, przy czym im było bliżej końca rundy, tym ich pozycje były coraz lepsze. W efekcie jeszcze w trakcie pierwszej „sesji” zdołali wygrać trzy partie. Jedynie doświadczony Fred (była to jego piąta z rzędu Olimpiada) grał z Neikirchem bardzo dokładnie i zdołał zremisować. Ekipa NRD bez trudu zdobyła komplet punktów w starciu z Albańczykami. Uhlmann szybko wygrał figurę w partii z Pustiną i triumfował w miniaturze. Jego koledzy grali dłużej, ale ich pozycje nie budziły żadnych wątpliwości. W ekipie Izraela, na szachownicy rezerwowej pojawił się 22. letni debiutant Emanuel Guthi, który rozpoczął rozgrywki od czterech z rzędu zwycięstw i okazał się mocnym ogniwem w składzie niezmieniającego się od lat i przez to coraz słabiej grającego teamu izraelskiego. W partii Guthi – Linais, młody mistrz izraelski błysnął wysoką techniką rozgrywania końcówek wieżowych. Jedyne zwycięstwo dla Francuzów osiągnął grający na Olimpiadach od czasów Helsinek 1952, Volf Bergraser, który mimo różnopolowych gońców, pokonał w dogrywce Czerniaka.

Stan po II rundzie:

1

Norwegia

8,0

2

NRD

7,0

3

Bułgaria

5,5

4

Jugosławia

5,0

5

Izrael

4,0

6

Indonezja

3,5

7

Finlandia

3,0

8 – 9

Albania i Francja

1,5

10

Malta

1,0

81. Obrona merańska [D47]
IM Bobocow (Bułgaria) – IM Böök (Finlandia)

1.c4 c6 2.Sf3 Sf6 3.Sc3 d5 4.e3 e6 5.d4 Sbd7 6.Gd3 dc4 7.Gc4 b5 8.Gd3 b4 9.Se4 Gb7 10.0–0 c5 11.Sf6 gf6 12.He2 Hb6 13.Wd1 0–0–0 14.a3 e5 15.de5 Se5 16.Se5 fe5 17.ab4 cb4 18.Gf5 Kb8 19.Wd8 Hd8 20.e4 Gc5 21.Ge3 Hb6 22.Gc5 Hc5 23.Wd1 a5 24.h4 Hb6 25.Hc4 f6 26.Hf7 a4 27.He7 b3 28.g3 Wg8 29.Kg2 h5 30.Wd6 Hc7 31.Hf6 a3 32.ba3 Ka7 33.He5 b2 34.Hd4 Kb8 35.Wb6

35…Wg3 36.fg3 Hc2 37.Kh3 b1H 38.Hd6 Ka7 39.Wb1 Hb1 40.Hd4 Kb8 41.He5 Ka7 42.Hd4 Ka6 43.Ha4 i czarne poddały się.

82. Obrona Nimzowitscha [E43]
Rantanen (Finlandia) – IM Padewski (Bułgaria)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 b6 5.Sf3 0–0 6.Gd3 Gb7 7.Hc2 d5 8.0–0 c5 9.cd5 ed5 10.dc5 bc5 11.Wd1 Sbd7 12.Gd2 Wc8 13.Se2 Gd2 14.Hd2 We8 15.Sg3 g6 16.Wac1 h5 17.Hc2 Kg7 18.Ha4 c4 19.Ge2 Sc5 20.Hc2 He7 21.Hc3 Kg8 22.Hd4 Sfe4 23.Se4 de4 24.Sd2 Wed8 25.Hc3 Sd3 26.Wb1 Gd5 27.Sf1 Hg5 28.Ha5 Wc5 29.Ha7 Wa8 30.Hb6 Wa2 31.Hb8 Kh7 32.Wd2 Wca5 33.Hg3 Hg3 34.hg3 Wb5 35.Gd3 ed3 36.f3 c3 37.Wd3 Wbb2 38.Wb2 cb2 39.Sd2 Wa1 40.Kh2 Ge6 i białe poddały się.

83. Obrona staroindyjska [A53]
IM Neikirch (Bułgaria) – Fred (Finlandia)

1.d4 Sf6 2.c4 d6 3.Sc3 e5 4.de5 de5 5.Hd8 Kd8 6.Sf3 Sfd7 7.Ge3 f6 8.0–0–0 c6 9.g4 Kc7 10.Wg1 Sb6 11.b3 Ge6 12.g5 S8d7 13.gf6 gf6 14.Kb2 We8 15.Se4 Ge7 16.Sh4 Whg8 17.Wg8 Wg8 18.Sg3 Gc5 19.Shf5 Gf8 20.Gh3 Sc5 21.f3 Sbd7 22.Gg4 a5 23.a4 b6 24.Kc3 Gf7 25.Sh6 Gh6 26.Gh6 Ge6 27.h3 Wg6 28.Ge3 Wg8 29.Gh6 Wg6 30.Ge3 Wg8 31.Gh6 Wg6 i remis.

84. Obrona Nimzowitscha [E59]
Niemelä (Finlandia) – IM Kolarow (Bułgaria)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 d5 5.Gd3 0–0 6.Sf3 c5 7.0–0 dc4 8.Gc4 Sc6 9.a3 Gc3 10.bc3 Hc7 11.e4 cd4 12.cd4 Se4 13.Gd3 Sf6 14.Gg5 Sd5 15.Wc1 Hd6 16.We1 f6 17.Gh4 Ha3 18.Hc2 f5 19.Gc4 Hd6 20.Gg3 f4 21.Sg5 g6 22.Gh4 Wf5 23.Se4 Hf8 24.Hd3 Scb4 25.Hf3 b6 26.Sg5 Kg7 27.Hh3 h6 28.Se6 Ge6 29.We6 We8 30.We8 He8 31.g4 Wf7 32.g5 h5 33.Hb3 Wc7 34.Wd1 He6 35.h3 a5

36.Kf1 Wc4 37.We1 Se3 38.fe3 Hh3 39.Kg1 Hg4 40.Kf1 Hf3 i białe poddały się.

85. Partia angielska [A22]
GM Uhlmann (NRD) – Pustina (Albania)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e5 3.g3 d5 4.cd5 Sd5 5.Gg2 Sb6 6.d3 Ge7 7.f4 ef4 8.Gf4 0–0 9.Sf3 c6 10.0–0 S8d7 11.Hc2 Sf6 12.e4 Sbd7 13.d4 Ha5 14.Wad1 Sb6 15.h3 Sc4 16.g4 Gb4 17.Se2 Hb5 18.Sg3 We8 19.Wf2 Gf8 20.Gf1 Ge6 21.Sg5 i czarne poddały się.

Wolfgang Uhlmann;
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 1/1961

86. Obrona sycylijska [B67]
Konci (Albania) – Pietzsch (NRD)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Gg5 e6 7.Hd2 a6 8.0–0–0 Gd7 9.f4 b5 10.Sc6 Gc6 11.Gd3 Ge7 12.e5 de5 13.fe5 Sd5 14.Ge7 He7 15.Se4 0–0 16.Whf1 f5 17.ef6 Sf6 18.Hg5 Ge4 19.Ge4 Wad8 20.Hh4 Wd1 21.Wd1 Hc5 22.Gd3 e5 23.We1 We8 24.Hg5 Hd4 25.He3 Hd5 26.Kb1 Hg2 27.a4 Hd5 28.Hg5 We7 29.Wg1 Hd4 30.Ka2 Ha4 31.Kb1 Hd4 32.Ka2 e4 33.Ge4 He4 34.Hf6 Ha4 i białe poddały się.

87. Obrona nowoczesna [A42]
Fuchs (NRD) – Veizaj (Albania)

1.d4 g6 2.c4 Gg7 3.Sc3 d6 4.e4 Sc6 5.Ge3 Sf6 6.Sf3 Gg4 7.Ge2 e5 8.d5 Gf3 9.Gf3 Sd4 10.Gd4 ed4 11.Hd4 0–0 12.Hd2 Sd7 13.0–0 Hh4 14.Wae1 a6 15.Gd1 b5 16.cb5 ab5 17.b4 Wfb8 18.Gb3 Se5 19.f4 Sc4 20.Hd3 Hf6 21.Sb5 Wb5 22.Hc4 Hd4 23.Hd4 Gd4 24.Kh1 f6 25.Wc1 Wb4 26.Wc7 We8 27.We1 Gf2 28.We2 Wbe4 29.We4 We4 30.g3 We2 31.Wc2 We1 32.Kg2 Gc5 33.Kf3 We3 34.Kg2 Kf7 35.Gc4 Wa3 36.We2 We3 37.We3 Ge3 38.Kf3 Gc5 39.a4 Gg1 40.Gd3 Gc5 41.a5 h6 42.a6 g5 43.Kg4 Ge3 44.Kf5 gf4 45.gf4 h5 46.h4 i czarne poddały się.

88. Obrona francuska [C17]
Omari (Albania) – Golz (NRD)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 Se7 5.Gd2 c5 6.Sb5 Gd2 7.Hd2 0–0 8.Sf3 a6 9.Sc3 cd4 10.Sd4 Sbc6 11.f4 Sd4 12.Hd4 Sc6 13.Hd2 f6 14.ef6 Hf6 15.g3 Gd7 16.0–0–0 Ge8 17.Gd3 Sb4 18.Wde1 Wc8 19.Kb1 Sd3 20.Hd3 Gg6 21.Hd2 b5 22.Wc1 Wc4 23.Whe1 Wfc8 24.a3 b4 25.ab4 Wd4 26.He2 Wb4 27.Sd1 Ge4 28.Ha6 Wcb8 29.Ha3 Hd4 30.We3 Wa4 31.He7 Wba8 32.Wa3 Wa3 33.ba3 Wb8 34.Ka2 Hc4 35.Ka1 d4 36.Hd6 Wb7 37.Sb2 Hc3 38.He6 Kf8 39.Hd6 Kf7 40.Wb1 Hc2 i białe poddały się.

89. Obrona królewsko – indyjska [E76]
Johannessen (Norwegia) – Camilleri (Malta)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f4 c5 6.dc5 Ha5 7.Gd3 Se4 8.Ge4 Gc3 9.bc3 Hc3 10.Gd2 Hc4 11.He2 He2 12.Se2 dc5 13.Wc1 Sa6 14.Ge3 f5 15.Gf3 Sb4 16.0–0 Sa2 17.Wc5 Sb4 18.Wc7 Sa6 19.Wb7 Gb7 20.Gb7 Kf7 21.Ga6 Wad8 22.Sd4 Wd6 23.Gc4 e6 24.Wb1 Whd8 25.Wb7 Kf6 26.Sf3 W6d7 27.Wa7 Wa7 28.Ga7 h6 29.Gd4 Ke7 30.Se5 Ke8 31.Gc5 Wd1 32.Kf2 g5 33.Ge6 Wd2 34.Kf3 gf4 35.Gf5 h5 36.Gg6 Kd8 37.Gh5 i czarne poddały się.

Svein Johannessen
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 7/1959

90. Obrona Nimzowitscha [E43]
Soler (Malta) – De Lange (Norwegia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Sf3 b6 6.Gd3 Gb7 7.0–0 d6 8.He2 Gc3 9.bc3 Ge4 10.Sd2 Gd3 11.Hd3 e5 12.e4 We8 13.We1 Sc6 14.Sf3 Sd7 15.Gg5 f6 16.Gd2 Sf8 17.Sh4 Se7 18.a4 a5 19.We3 Sfg6 20.Sg6 Sg6 21.Wh3 He7 22.We1 Hd7 23.Wa1 We7 24.d5 Wf7 25.Wh5 Waf8 26.Hh3 Hh3 27.Wh3 f5 28.ef5 Wf5 29.Ge3 Sf4 30.Gf4 Wf4 31.We3 Wc4 32.g3 e4 33.Wae1 Wf5 34.We4 We4 35.We4 Wd5 36.Kf1 Wc5 37.c4 Kf7 38.f4 c6 39.Ke2 d5 40.cd5 Wd5 41.Wc4 c5 42.Ke3 Wd1 43.Wc2 Wa1 44.Wc4 Wb1 45.Wc2 Wb3 46.Kf2 Wb4 47.Wa2 Ke6 48.Ke2 Kd5 49.Kd2 c4 50.Kc2 Wb3 51.Wa1 Wb4 52.Kc3 Kc5 53.We1 Wa4 54.We7 b5 55.Wc7 Kd5 56.Wd7 Ke6 57.Wg7 Wa3 58.Kd4 c3 59.Wc7 b4 60.g4 Wa2 61.f5 Kd6 62.Wc8 Wh2 i białe poddały się.

91. Partia pionem hetmańskim [A48]
Lindblom (Norwegia) – Gouder (Malta)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Gg5 Gg7 4.e3 0–0 5.Gd3 d6 6.0–0 Sbd7 7.e4 c5 8.c3 Hc7 9.Sbd2 h6 10.Gh4 Sb6 11.He2 Sh5 12.Gg3 Sg3 13.hg3 Gg4 14.He3 Wfd8 15.a4 Gd7 16.b3 a5 17.Wfc1 Sc8 18.Sc4 b6 19.e5 Gg4 20.Sh2 Ge6 21.f4 Sa7 22.g4 d5 23.Sa3 c4 24.bc4 dc4 25.Ge4 Gd5 26.f5 Ge4 27.He4 g5 28.Wab1 Wab8 29.Sf1 Hc6 30.Hc6 Sc6 31.Sc4 Sd4 32.cd4 Wd4 33.Sfe3 We4 34.Sd5 Ge5 35.Se7 Kf8 36.Se5 i czarne poddały się.

92. Obrona holenderska [A90]
Fenech (Malta) – Hoen (Norwegia)

1.d4 f5 2.c4 Sf6 3.Sc3 e6 4.g3 d5 5.Gg2 c6 6.b3 Gb4 7.Gb2 Se4 8.Ge4 fe4 9.e3 0–0 10.Sge2 Hf6 11.0–0 Hh6 12.Sf4 g5 13.Sg2 Wf3 14.Se1 g4 15.Sg2 Sd7 16.Se2 Sf6 17.a3 Gd6 18.Gc3 Hg7 19.Hd2 Gd7 20.Gb4 Gc7 21.Gc3 h5 22.Sef4 Hh6 23.Sh4 Kf7 24.Sfg2 Sh7 25.Sf3 gf3 26.Sf4 Sf6 27.h4 Hg7 28.Sh3 Sh7 29.Kh1 Hg4 30.Sg1 Wg8 31.He1 Sf8 32.Wa2 Sg6 33.Hb1 Sh4 34.Wd1 Sf5 35.Wdd2 h4 36.Hf1 hg3 i białe poddały się.

93. Obrona słowiańska [D30]
IM Porath (Izrael) – Bouteville (Francja)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 e6 4.e3 Sf6 5.Gd3 Sbd7 6.Sbd2 Ge7 7.0–0 b6 8.Se5 Se5 9.de5 Sd7 10.f4 Sc5 11.Gc2 dc4 12.Sc4 Ga6 13.He2 Hd5 14.b3 Gc4 15.bc4 Hd7 16.Gb2 0–0–0 17.Wad1 Hc7 18.f5 Wd1 19.Wd1 Wd8 20.Gd4 g6 21.fg6 fg6 22.Hg4 Kb7 23.Wf1 Wf8 24.Wf4 Hd8 25.Kf2 Wf4 26.Hf4 Hf8 i remis.

94. Obrona królewsko – indyjska [E68]
Bergraser (Francja) – IM Czerniak (Izrael)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 c6 4.g3 Gg7 5.Gg2 0–0 6.0–0 d6 7.Sc3 Sbd7 8.e4 e5 9.b3 We8 10.Gb2 a6 11.de5 de5 12.We1 Hc7 13.h3 Sf8 14.Hc2 b5 15.cb5 cb5 16.Wac1 Gb7 17.Sd5 Sd5 18.Hc7 Sc7 19.Wc7 Wab8 20.Sg5 Wec8 21.Wf7 Gh8 22.Ga3 h6 23.Wf8 Wf8 24.Gf8 Wf8 25.Se6 Wc8 26.Wd1 Gf6 27.b4 Wc4 28.Sc5 Gc8 29.Wd6 Ge7 30.Wg6 Kf7 31.Wc6 Wb4 32.Sd3 Wb1 33.Kh2 Gd7 34.Se5 Ke8 35.Sd7 Kd7 36.Wa6 Gc5 37.e5 Gf2 38.h4 Wb2 39.Kh3 b4 40.Gd5 Wd2 41.Gc4 Wc2 42.Gb3 Wc3 43.Wg6 Ge3 44.Wg7 Kd8 45.Kg4 Gf2 46.Kf4 Ge3 47.Kf5 Gf2 48.Kf4 Ge3 49.Kf5 Gf2 50.e6 We3 51.Kf4 We1 52.Wd7 Ke8 53.Ga4 Kf8 54.Wf7 Kg8 55.Gb3 i czarne poddały się.

95. Obrona królewsko – indyjska [E86]
Aloni (Izrael) – Casa (Francja)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 e5 7.Sge2 c6 8.Hd2 Ge6 9.0–0–0 Hc7 10.d5 cd5 11.cd5 Gd7 12.Kb1 b5 13.Wc1 Ha5 14.g4 Wc8 15.Sg3 Sa6 16.h4 b4 17.Sce2 Sc5 18.h5 Wab8 19.Gc5 dc5 20.g5 Se8 21.hg6 hg6 22.f4 ef4 23.Sf4 Sd6 24.Hh2 Kf8 25.Sgh5 b3 26.Sg6 Ke8 27.Sg7 Kd8 28.a3 Se4 29.He5 Sd2 30.Ka1 Ha3 31.ba3 b2 32.Hb2 i czarne poddały się.

96. Obrona sycylijska [B24]
Linais (Francja) – Guthi (Izrael)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.Sge2 Wb8 6.d3 b5 7.0–0 e6 8.He1 Sge7 9.f4 d6 10.f5 Ge5 11.fe6 Ge6 12.Sf4 0–0 13.Sce2 Hd7 14.Se6 fe6 15.c3 Wf1 16.Gf1 b4 17.Gh3 a5 18.Sf4 Sd8 19.Gd2 Sec6 20.He2 bc3 21.Gc3 Sd4 22.Hg4 a4 23.Wf1 Hg7 24.Kh1 g5 25.Gd4 gf4 26.Hg7 Gg7 27.Gg7 Kg7 28.Wf2 fg3 29.hg3 Wb4 30.Kg1 Wd4 31.Gf1 Sc6 32.Wf3 Se5 33.We3 Wb4 34.We2 Kf6 35.a3 Wb3 36.Wf2 Ke7 37.Kg2 Sd3 38.Gd3 Wd3 39.We2 c4 40.Kf2 c3 41.bc3 Wc3 i białe poddały się.

97. Obrona francuska [C18]
GM Matanović (Jugosławia) – Wotulo (Indonezja)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 c5 5.a3 Gc3 6.bc3 Se7 7.Hg4 Sbc6 8.Hg7 Wg8 9.Hh7 Hc7 10.Hd3 Gd7 11.Sf3 0–0–0 12.Gg5 Wde8 13.Ge7 We7 14.h3 f5 15.He3 Wf7 16.Hd2 f4 17.h4 c4 18.Sg5 Wff8 19.Ge2 Wg7 20.Gg4 Sd8 21.Wh3 Wg6 22.Wf3 Wh8 23.Hf4 Wh4 24.Wh3 Wh3 25.gh3 Hb6 26.Kd2 Hb2 27.Wg1 Ga4 28.Wc1 Ha3 29.h4 He7 30.Hg3 Gd7 31.f4 Wh6 32.Wf1 b5 33.f5 ef5 34.Gf5 Gf5 35.Wf5 b4 36.e6 bc3 37.Hc3 Wh4 38.Wd5 Wh2 39.Kd1 Wh1 40.Ke2 Wh2 41.Kf1 Se6 42.Hc4 Sc7 43.Wf5 Ha3 44.Hg8 Kb7 45.Hb3 Hb3 46.cb3 Wb2 47.Wf3 Wd2 48.Wf7 Kc6 49.Ke1 Wd3 50.Wf3 Wd4 51.Wc3 Kb6 52.Wc7 Wd3 53.Wc8 Kb7 54.Wc4 Wb3 i remis.

98. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A70]
Bachtiar (Indonezja) – IM Bertok (Jugosławia)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 ed5 5.cd5 d6 6.Sf3 a6 7.a4 g6 8.e4 Gg7 9.Gd3 0–0 10.0–0 Gg4 11.h3 Gf3 12.Hf3 Sbd7 13.Gf4 Hc7 14.Wac1 Wfe8 15.Wfe1 Sh5 16.Gh2 Se5 17.He3 Gh6 18.f4 Gf4 19.Gf4 Sf4 20.Gf1 Sh5 21.Sd1 Ha5 22.b3 f5 23.Hc3 Hc3 24.Sc3 f4 25.Ge2 Sg3 26.Wed1 g5 27.Gf3 h5 28.Wd2 g4 29.Gd1 We7 30.hg4 hg4 31.Gc2 Wh7 32.Se2 Se2 33.We2 g3 34.Wee1 f3 35.Wed1 Wh2 i białe poddały się.

99. Obrona królewsko – indyjska [E70]
Damjanović (Jugosławia) – Baswedan (Indonezja)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gg5 0–0 6.Gd3 Sbd7 7.f4 c6 8.Sf3 Sg4 9.h3 Sgf6 10.Hd2 Se8 11.0–0 f6 12.Gh4 Gh6 13.Gf2 e6 14.Ge3 He7 15.Wae1 b6 16.g4 Gb7 17.g5 Gg7 18.h4 Wd8 19.b4 Kh8 20.Wf2 e5 21.f5 gf5 22.ef5 d5 23.cd5 Hb4 24.a3 Ha3 25.de5 Wg8 26.Sb1 Ha4 27.Wg2 cd5 28.ef6 Sef6 29.gf6 Gf6 30.Gg5 Wdf8 31.We6 d4 32.Ge4 Ge4 33.We4 Gg5 34.Sg5 Wf5 35.We7 Wg7 36.Wg7 Kg7 37.Se6 Kf7 38.Sg5 Kg8 39.He2 Se5 40.Sf3 Kh8 41.Se5 i czarne poddały się.

100. Debiut czterech skoczków [C47]
Tan Hoan Liong (Indonezja) – Vukcević (Jugosławia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 Sf6 4.Ge2 d5 5.ed5 Sd5 6.d3 Gb4 7.Gd2 0–0 8.0–0 We8 9.Sd5 Hd5 10.Gb4 Sb4 11.Sd2 Hd8 12.Gf3 c6 13.We1 Gf5 14.a3 Sd5 15.Se4 Gg6 16.Gh5 f5 17.Gg6 hg6 18.Sd2 Hf6 19.g3 g5 20.c4 Sc7 21.Hb3 Se6 22.Hc3 Sd4 23.f3 c5 24.We3 f4 25.We4 fg3 26.hg3 Sf3 27.Kg2 Sd4 28.Wf1 Hc6 29.Sf3 g4 30.Wg4 Sf3 31.Wf3 Wf8 32.We4 Wf3 33.Kf3 Hf6 34.Ke2 We8 35.He1 Hb6 36.Hd2 Hf6 i remis.

Budapeszt 1960
Matanović (po lewej) – Barcza;
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 5/1960

Grupa: 2

Wyniki II rundy:

Holandia

0,5 : 3,5

Argentyna

Polska

2,0 : 2,0

Włochy

Portugalia

2,0 : 2,0

Austria

Monako

2,0 : 2,0

Filipiny

Indie

0,0 : 4,0

ZSRR

Polacy grali z Włochami. Plater w partii z Contedinim wybrał, ku niezadowoleniu reszty drużyny, remisowy wariant czterech skoczków. Ale partia nie zakończyła się remisem, bowiem nieoczekiwanie Plater zagrał 16.a3?? nie widząc efektownego manewru przeciwnika 16…Sc3!! i od razu dostał przegraną pozycję. Dwa posunięcia potem Contedini zdobył hetmana i Włosi objęli prowadzenie w meczu. Po tej porażce Plater dostał sześć dni „wolnego”! Przegrana Platera podziałała bardzo deprymująco na Tarnowskiego, który mając piona więcej, zaczął grać niedokładnie i musiał zadowolić się remisem w partii z Tamburinim. Doda doskonale wystartował na Olimpiadzie. Uzyskał dużą przewagę z Palmiotto już w debiucie, zdobył jakość za piona i odłożył partię w wygranej pozycji. Jednakże w pewnym momencie doprowadził obserwującą jego partię całą ekipę do białej „gorączki” zapisując na wiszącej chorągiewce swój 39. ruch i zastanawiając się kilkanaście sekund nad oczywistym i narzucającym się czterdziestym posunięciem. Po kontroli czasu okazało się, że Doda miał w zapasie jeszcze zaledwie sekundę. Tu ważna uwaga. W Lipsku grano z użyciem najnowocześniejszych wówczas zegarów niemieckiej firmy „Garde”. Kiedy wskazówka minutowa na tarczy zegara zbliżała się do „dwunastki”, przez pięć poprzedzających ten moment minut zaczynała podnosić się blaszka zwana „chorągiewką”, a kiedy wskazówka minutowa wskazywała minięcie pełnej godziny, blaszka spadała i wówczas sędzia sprawdzał czy zawodnicy wykonali regulaminowe 40 posunięć. Filipowicz stał cały czas lepiej w partii z Mercurim, ale w niedoczasie musiał przyjąć ofertę remisową. Tak więc mecz został przerwany przy stanie 1,0 : 2,0 na niekorzyść Polski. Przed południem Doda wyrównał stan meczu, ale Palmiotto bronił się jeszcze ponad dwadzieścia posunięć.

Dużym pocieszeniem dla Polaków była klęska Holandii w spotkaniu z Argentyną. Jedynie Bouwmeester zremisował z Wexlerem. Natomiast Euwe, Donner i Prins zostali rozgromieni przez wyśmienicie tego dnia grających Najdorfa, Eliskasesa i Bazana. Po tej rundzie Euwe miał zero punktów z dwóch pierwszych partii! W rezultacie padł wynik 3,5 : 0,5 dla Argentyny i nadzieje ekipy polskiej na przegonienie Holendrów bardzo wzrosły.

Teraz parę słów o Najdorfie. Już po ogłoszeniu podziału na grupy, były reprezentant Polski, Mieczysław (Miguel) Najdorf nie krył swego niezadowolenia z powodu konieczności grania przeciwko Polsce. Tłumaczył członkom ekipy polskiej „wszystkim i każdemu z osobna”, że gdyby Argentyna przyjechała w pełnym składzie – w żadnym wypadku nie zagrałby przeciwko swojej „pierwszej” ojczyźnie. Tak było na poprzedniej Olimpiadzie w Monachium w 1958 roku. Teraz, gdy Argentyna wygrała 4,0 : 0,0 z Włochami i 3,5:0,5 z Holandią, ekipa Najdorfa miała prawie pewne miejsce w finale A i na dobrą sprawę Najdorf mógłby i tym razem uniknąć udziału w meczu z Polską. Ale wówczas Holendrzy zwrócili się do Najdorfa „żądając” od niego wyraźnej deklaracji, czy będzie grał z Polską, nie ukrywając przy tym, że brak Najdorfa w tym meczu będą uważać za niesportowy postępek z jego strony! W tym stanie rzeczy Najdorf chodził jak „struty” i ilekroć przechodził obok zawodnika polskiego wzruszał ramionami i smętnym głosem żalił się „co ja mam robić?”.

Jak dowiemy się z kolejnych relacji olimpijskich, nie był to jedyny przypadek, w którym Holendrzy „rozgrywali” mecze poza szachownicami! W meczu Indie – ZSRR Rosjanie szybko wygrali trzy partie. Jedynie bohater poprzedniej rundy, Aaron zdołał odłożyć końcówkę czterowieżową z byłym mistrzem świata Botwinnikiem. Jednakże jego pozycja była bardzo trudna. Nazajutrz rano Hindus zdołał wykonać jeszcze czternaście posunięć i podpisał kapitulację.

Sensacyjnie potoczył się mecz Portugalia – Austria. Ówczesny mistrz Austrii Robatsch wygrał drugą z rzędu partię. Dorzucił się do dorobku punktowego Austriaków, Kurt Kaliwoda (jedyny udział w Olimpiadzie), ale nieoczekiwanie przegrali mistrzowie międzynarodowi Beni i weteran Lokvenc. Ten ostatni w partii z De Oliveirą grał bardzo ciężko i niedokładnie. Szybko stracił jakość i w beznadziejnej pozycji przekroczył czas. Po tym nieudanym meczu Austriacy mogli „zapomnieć” o grze w finale głównym.

Kolejną niespodzianką były dwie wygrane partie reprezentantów Monako w meczu z Filipinami. W partii Kostjoerin – Campomanes, pełnej obustronnych niedokładności, Monakijczyk grał bardzo odważnie. Celem uzyskania ataku poświęcił wieżę, a potem gońca. Broniąc się przed matem, Filipińczyk musiał oddać hetmana, co szybko zmusiło go do kapitulacji.

Stan po II rundzie:

1

ZSRR

8,0

2

Argentyna

7,5

3

Portugalia

5,0

4

Polska

4,5

5

Austria

3,5

6 – 7

Holandia i Filipiny

3,0

8 – 9

Monako i Włochy

2,0

10

Indie

1,5

101. Obrona królewsko – indyjska [E68]
GM Euwe (Holandia) – GM Najdorf (Argentyna)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.Sc3 d6 6.Sf3 Sbd7 7.0–0 e5 8.e4 ed4 9.Sd4 We8 10.h3 Sc5 11.We1 a5 12.Hc2 c6 13.Ge3 Sfd7 14.Wad1 a4 15.Sde2 Ha5 16.Sb1 Se5 17.Wf1 Hb4 18.Sa3 f5 19.ef5 Gf5 20.Hd2 Hd2 21.Wd2

21…Gh3 22.Wd6 Gg2 23.Kg2 Sed3 24.Sc1

24…We3 25.fe3 Sc1 26.Wc1 Gb2 27.Wb1 Ga3 28.Wd2 We8 29.Kf3 Wf8 30.Kg2 Wf7 31.Wd8 Kg7 32.Wb8 Wd7 33.g4 Wd2 34.Kf3 Gb2 35.g5 a3 36.Wf1 Wd7 37.Kg4 Wf7 38.Wd1 Sd7 39.Wa8 h6 40.gh6 Kh6 41.Wh1 Kg7 i białe poddały się.

102. Obrona słowiańska [D45]
GM Eliskases (Argentyna) – GM Donner (Holandia)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.Sf3 d5 4.d4 c6 5.e3 Sbd7 6.Hc2 Gb4 7.Gd2 He7 8.Ge2 0–0 9.0–0 e5 10.cd5 cd5 11.a3 Gd6 12.Sb5 e4 13.Sd6 Hd6 14.Gb4 Hb6 15.Sd2 We8 16.Wfc1 a5 17.Gc3 Sf8 18.b4 a4 19.b5 Gg4 20.Gf1 Gd7 21.Gb4 Se6 22.Gc5 Hc7 23.Ge2 Wec8 24.Hb2 Ge8 25.Wc3 Sd7 26.Gb4 Hd8 27.Wac1 Wc3 28.Wc3 f5 29.Gd6 Sb6 30.Hb4 Hd7 31.Ge5 Kf7 32.f4 g6 33.Sb1 h5 34.g3 Sc8 35.Wc2 He7 36.He7 Ke7 37.Kf2 Sb6 38.Ke1 Sc4 39.Gc4 dc4 40.Sc3 Gf7

41.Wb2 (Nie najsilniejsze, zapisane posunięcie. Szybko wygrywało 41.Sd5! Kf8 42.Sb6 Wa5 43.d5 Sd8 44.Gf6 Wb5 45.Gd8) 41…Ge8 42.Wb4 Wa5 43.Kd2 Kd8 44.Wa4 Wa4 45.Sa4 Gb5 46.Sb6 Sf8 47.Kc3 Sd7 48.Sc4 Gc6 49.Kb4 Ke7 50.a4 Ke6 51.a5 Gd5 52.Sa3 Ga2 53.Sb5 Ke7 54.Sc3 Gf7 55.h4 Gg8 56.d5 Gf7 57.Kc4 Ge8 58.Sb5 i czarne poddały się.

103. Obrona sycylijska [B96]
IM Bouwmeester (Holandia) – IM Wexler (Argentyna)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 b5 8.e5 de5 9.fe5 Hc7 10.Sf3 b4 11.ef6 bc3 12.b3 Sd7 13.fg7 Gg7 14.Ge2 Gb7 15.0–0 Sc5 16.Kh1 Se4 17.Gd3 0–0 18.He1 f5 19.Hh4 Gd5 20.Gf4 e5 21.Se5 Ge5 22.Ge4 Ge4 23.Hg3 Hg7 24.Ge5 Hg3 25.hg3 Wfe8 26.Gc3 Wac8 27.Gd4 Wc2 i remis.

104. Obrona holenderska [A92]
Bazan (Argentyna) – IM Prins (Holandia)

1.c4 f5 2.Sf3 Sf6 3.g3 e6 4.Gg2 Ge7 5.0–0 0–0 6.d4 Se4 7.Sbd2 d5 8.Hc2 Gf6 9.Wd1 Sc6 10.Hd3 Gd7 11.Wb1 Ge8 12.b4 Gg6 13.cd5 ed5 14.Se5 Ge5 15.de5 Se5 16.Hb3 c6 17.f3 Hb6 18.e3 Sd2 19.Gd2 f4 20.gf4 Wf4 21.Kh1 Gb1 22.ef4 Sd3 23.Ge1 We8 24.Gg3 Ga2 25.Hd3 Hb4 26.Wg1 Gc4 27.Hf5 Hf8 28.Hg4 a5 29.Gh3 a4 30.Gf2 g6 31.f5 Gd3 32.f4 Ge4 33.Gg2 Gf5 34.Hg3 Hb4 35.Ge1 Hc4 36.Hg5 Ge4 37.Gf2 a3 38.f5 Gf5 39.Hf5 a2 40.Hf6 Wf8 41.He6 Wf7 42.Ge3 He2 43.Wc1 Hh5 44.Wf1 g5 45.He8 Kg7 46.Gd4 Kh6 47.He6 Hg6 48.Hh3 i czarne poddały się.

Lodewijk Prins – Lipsk 1960
Zdjęcie: Archiwum autora

105. Partia szkocka [C47]
IM Plater (Polska) – Contedini (Włochy)

1.e4 e5 2.Sc3 Sc6 3.Sf3 Sf6 4.d4 ed4 5.Sd4 Gc5 6.Sb3 Gb6 7.Gg5 h6 8.Gh4 d6 9.He2 (Sztuczne posunięcie; należało grać 9.Ge2 lub 9.Gd3) 9…Ge6 10.0–0–0 g5 11.Gg3 He7 12.f3 0–0–0 13.Sa4 (Fałszywy plan; należało grać 13.He1 i rozwinąć skrzydło hetmańskie, lub też 13.Gf2 i następnie g2 – g3 i Gg2) 13…d5 14.Sb6 ab6 15.ed5 Sd5 16.a3??

(Posunięcie w tekście przegrywa natychmiast. I teraz należało grać 16.He1) 16…Sc3!! 17.Wd8 Wd8 18.He1 (Ani teraz ani w poprzednim posunięciu nie wolno bić skoczka: 18.bc3 Ha3 19.Kb1 Gb3 20.ab3 Hb3 21.Kc1 Hc3 22.Kb1 Sb4! i czarne wygrywają) 18…Wd1 19.Hd1 Sd1 20.Kd1 Gb3 21.cb3 Sd4 22.Gd3 He3 23.Gc4 Sf3 24.Ge1 b5 25.Gf7 Hd3 i białe poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, grudzień 1960.

106. Obrona słowiańska [D10]
Tamburini (Włochy) – Tarnowski (Polska)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 dc4 5.a4 Sd5 6.a5 f6 7.Gh4 e6 8.e3 Gb4 9.Ha4 Sa6 10.Sge2 Gd7 11.e4 c5 12.Ha2 cd4 13.ed5 dc3 14.bc3 Gc5 15.de6 Ge6 16.Sf4 He7 17.Se6 He6 18.He2 He2 19.Ge2 Wc8 20.0–0 Gd6 21.Wab1 Wc7 22.Gh5 g6 23.Gf3 g5 24.Wfe1 Kf8 25.Gg3 Gg3 26.hg3 Sc5 27.Gd5 Sb3 28.We6 Sa5 29.Wf6 Kg7 30.Wf5 h6 31.We1 Wd8 32.We6 Wc5 33.Wff6 Wcd5 i remis.

107. Obrona królewsko – indyjska [E90]
Doda (Polska) – Palmiotto (Włochy)

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sc3 Gg7 4.d4 d6 5.e4 Sbd7 6.Ge2 e5 7.0–0 ed4 8.Sd4 Sc5 9.f3 0–0 10.Wb1 a5 11.Sdb5 Se8 12.Ge3 b6 13.Hd2 Gb7 14.Gg5 Hd7 15.Wfe1 Wb8 16.Wbd1 Se6 17.Gh6 f5 18.e5 Ge5 19.Gf8 Gf4 20.Hd3 Kf8 21.Gf1 S8g7 22.g3 Gg5 23.f4 Gf6 24.Gg2 Gg2 25.Kg2 Sh5 26.Hf3 Gg7 27.We2 We8 28.Kf1 Kf7 29.Hb7 Sf6 30.Wa1 Gf8 31.b3 h6 32.Sa7 Sc5 33.Hc6 Hc6 34.Sc6 Sce4 35.Sb5 Wc8 36.Kg2 d5 37.cd5 Sd5 38.Wd1 Sef6 39.We5 Se7 40.Sd8 Kg8 41.Se6 c6 42.Sd6 Wb8 43.Wde1 Sed5 44.Sf8 Kf8 45.We6 Kg7 46.Sc4 c5 47.Wd6 b5 48.Se5 c4 49.Wa6 c3 50.Wa7 Kg8 51.Wa5 g5 52.Sd3 Sg4 53.h3 Sge3 54.Kf2 gf4 55.gf4 Sc2 56.Wg1 Kh8 57.Wa7 Scb4 58.Se5 Sf4 59.Kf3 Sbd3 60.Sd7 Sd5 61.Sb8 c2 62.Wa6 Kh7 63.Sd7 i czarne poddały się.

108. Obrona sycylijska [B70]
Mercuri (Włochy) – Filipowicz (Polska)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 g6 7.Ge3 Gg7 8.0–0 0–0 9.Kh1 b5 10.a3 Gb7 11.f3 Sbd7 12.He1 d5 13.ed5 Sd5 14.Sd5 Gd5 15.Wd1 Gb7 16.c3 Hc7 17.Gd3 Sc5 18.Gc2 Wfe8 19.Hf2 Wac8 20.Se2 Sd7 21.Sg3 Sf6 22.Gb6 Hc6 23.Ge3 Wcd8 24.Se4 Sd5 25.Gc1 Ga8 26.Hc5 i remis.

109. Obrona nowoczesna [A42]
Durao (Portugalia) – IM Robatsch (Austria)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.c4 d6 4.Sc3 e5 5.de5 de5 6.Hd8 Kd8 7.Ge3 c6 8.0–0–0 Ke8 9.h4 h5 10.Sh3 Gh6 11.Gh6 Sh6 12.f3 Gh3 13.Wh3 Sd7 14.g3 Sc5 15.Wh2 a5 16.Gh3 Ke7 17.Kc2 Whd8 18.Whd2 Wd2 19.Kd2 f6 20.Ke3 Sf7 21.b3 Sd6 22.Gf1 f5 23.Ge2 Wf8 24.Wg1 Wd8 25.Wd1 Se6 26.Sa4 f4 27.gf4 ef4 28.Kf2 Sf7 29.Wd8 Kd8 30.Sb2 Se5 31.Sd3 Sd3 32.Gd3 Sc5 33.Gc2 Sd7 34.a3 c5 35.Gd3 Ke7 36.Gf1 Se5 37.Ke2 Sc6 38.Gh3 Sd4 i białe poddały się.

110. Partia hiszpańska [C97]
IM Beni (Austria) – Ribeiro (Portugalia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.c3 d6 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.Sbd2 Gd7 13.b4 cb4 14.cb4 Sc6 15.a3 Wfc8 16.Gb3 ed4 17.Gb2 a5 18.Sd4 Sd4 19.Gd4 ab4 20.ab4 Gc6 21.Hf3 Hb7 22.Hf4 d5 23.Wa8 Wa8 24.e5 Se8 25.Gb2 Sc7 26.Sf3 Se6 27.Hd2 Wd8 28.Sd4 Sd4 29.Gd4 Gd7 30.f4 Gf5 31.g4 Ge4 32.f5 Gf8 33.f6 gf6 34.ef6 Kh8 35.Hg5 Wc8 36.Kf2 Hb8 37.Ge5 Hb6 38.Kg3 Wd8 39.We3 Gg6 40.We1 d4 41.Hd2 Gd6 42.Gf4 d3 43.h4 h5 44.gh5 Gh5 45.Kh3 Hd4 46.Hg2 Gg6 47.Gd6 Gf5 48.Kh2 Hh4 i białe poddały się.

111. Partia hiszpańska [C86]
De Oliveira (Portugalia) – IM Lokvenc (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.He2 b5 7.Gb3 0–0 8.c3 d6 9.d4 Gg4 10.Wd1 He8 11.a4 Sa5 12.Gc2 c6 13.Sbd2 Sh5 14.Sf1 Hb8 15.h3 Gf3 16.Hf3 Sf6 17.Sg3 We8 18.Sf5 Gf8 19.de5 de5 20.Gg5 We6 21.Sh6 gh6 22.Gf6 Wf6 23.Hf6 Gg7 24.Hf5 Sc4 25.b3 Sd6 26.Hd7 Se8 27.Hc6 b4 28.cb4 Sc7 29.Gd3 Se6 30.Gc4 Sd4 31.Hd7 Wa7 32.Hg4 Wc7 33.Wac1 Hb4 34.Ga6 Hb6 35.Wc7 Hc7 36.Hc8 Hc8 37.Gc8 Sb3 38.Wb1 Sd2 39.a5 i czarne przekroczyły czas.

112. Partia hiszpańska [C97]
Kaliwoda (Austria) – Rocha (Portugalia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 d6 7.c3 0–0 8.h3 b5 9.Gb3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.Sbd2 Gd7 13.d5 Kh8 14.Sf1 Sc4 15.b3 Sb6 16.g4 Sg8 17.Sg3 g6 18.Ge3 Gf6 19.Hd2 Gg7 20.Sh4 Hd8 21.Sg2 He7 22.f3 a5 23.h4 h6 24.h5 g5 25.Gf2 Hd8 26.Se3 Se7 27.c4 b4 28.a3 Hc7 29.Wa2 Wa7 30.Sef5 Gf5 31.ef5 f6 32.Se4 Wfa8 33.ab4 ab4 34.Wa7 Wa7 35.Gc5 dc5 36.d6 Hc6 37.de7 We7 38.Hd8 We8 39.Hd6 Hd6 40.Sd6 We7 41.Wa1 Wc7 42.Wa6 Sd7 43.Ge4 Kh7 44.Sb5 Wc8 45.Wd6 Sb8 46.Gd5 We8 47.Kf2 Wc8 48.Ke3 We8 49.Ke4 Wc8 50.Ge6 Wh8 51.Sc7 Gf8 52.Wb6 Gg7 53.Gd5 Sd7 54.Wd6 Sb8 55.Se6 Gf8 56.Wb6 Ge7 57.Wb7 We8 58.Sc7 Wd8 59.Sb5 i czarne poddały się.

113. Obrona Caro – Kann [B15]
Kostjoerin (Monako) – Campomanes (Filipiny)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 g6 4.h3 de4 5.Se4 Gg7 6.c3 Sd7 7.Gc4 Sb6 8.Gb3 Sf6 9.Sf6 Gf6 10.Gh6 Gf5 11.He2 Hd6 12.g4 Ge6 13.Ge6 fe6 14.g5 Hd5 15.gf6 Hh1 16.He6 Sd5 17.f7 Kd8 18.0–0–0 Sc7 19.He5 Kd7 20.c4 Whf8 21.Hf4 Hg2 22.Sf3 Se6 23.He4 Hh3 24.He3 Kc7 25.d5 Wf7 26.de6 Wf3 27.Gf4 Wf4 28.Hh3 Wc4 29.Kb1 Wd8 30.Wd8 Kd8 31.Hd3 i czarne poddały się.

114. Obrona sycylijska [B28]
Reyes (Filipiny) – Fauconnier (Monako)

1.e4 c5 2.Sf3 a6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e5 6.Sf3 Gb4 7.Gc4 Hc7 8.Hd3 b5 9.Gb3 Gb7 10.0–0 Gc3 11.bc3 Ge4 12.Gf7 Ke7 13.Ga3 d6 14.He3 Gf3 15.Gb3 Ge4 16.Wad1 Wd8 17.Hg5 Ke8 18.f4 Sc6 19.fe5 Se5 20.Gd6 Wd6 21.He5 Kd7 22.He6 Kc6 23.Wd6 Hd6 24.Wf6 gf6 25.He4 Kc5 26.Ha8 Hd1 27.Kf2 Hd2 28.Kg3 Hd6 29.Kh3 Hd7 30.g4 He7 31.Hd5 Kb6 32.He6 i czarne poddały się.

115. Obrona sycylijska [B27]
Perrottey (Monako) – De Castro (Filipiny)

1.e4 c5 2.Sf3 g6 3.d4 Gg7 4.Gc4 cd4 5.Sd4 Hc7 6.Gb3 He5 7.Ge3 He4 8.0–0 Sf6 9.Sc3 He5 10.Sdb5 Sc6 11.We1 0–0 12.Ga7 Hf4 13.Ge3 Hh4 14.f3 d6 15.Hd2 h6 16.Gf4 g5 17.Gg3 Hh5 18.Wab1 Wa5 19.Sc7 g4 20.f4 Gd7 21.S3d5 Sd5 22.Sd5 Ge6 23.Se3 Gb3 24.ab3 Gd4 25.c3 Ge3 26.We3 Hf5 27.Wd1 Wa2 28.We4 He4 i białe poddały się.

116. Obrona sycylijska [B96]
Villanueva (Filipiny) – Angles d’Auriac (Monako)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Sbd7 8.Gc4 Hc7 9.Gb3 h6 10.Gh4 b5 11.a3 Ge7 12.Ge6 fe6 13.Se6 Hc4 14.Sg7 Kd8 15.Sf5 Hc6 16.Se7 Ke7 17.0–0 Gb7 18.He2 Wag8 19.Wf2 Kf7 20.e5 We8 21.Hd3 Whg8 22.Gg3 de5 23.fe5 Se5 24.Hh7 Wg7 25.Hh6 Seg4 26.Hd2 Sf2 27.Hf2 Kg8 28.Wd1 Sg4 29.Hd2 Se3 30.We1 Sg2 31.We8 He8 32.Sd5 Hf7 33.Sb6 He7 34.Sd5 Hc5 i białe poddały się.

117. Obrona hetmańsko – indyjska [A47]
Aaron (Indie) – GM Botwinnik (ZSRR)

1.d4 Sf6 2.Sf3 b6 3.Gg5 Gb7 4.e3 e6 5.Sbd2 c5 6.c3 h6 7.Gh4 d6 8.Gb5 Sbd7 9.dc5 bc5 10.Sc4 Hc7 11.0–0 Gc6 12.Gc6 Hc6 13.Hc2 Ge7 14.Wfe1 He4 15.He4 Se4 16.Ge7 Ke7 17.Wad1 Sb6 18.Sa5 Whc8 19.Sd2 Sd2 20.Wd2 c4 21.Wc1 d5 22.b4 Wc7 23.f3 Wd8 24.Kf2 f5 25.Wb1 Sa4 26.Wc2 Wb8 27.We1 Sc5 28.Ke2 Sd3 29.Wb1 Kd6 30.a4 g5 31.Wd2 Wbc8 32.b5 Wb8 33.Sb3 e5 34.Sc1 e4 35.Kd1 f4 36.We2 g4 37.fe4 f3 38.Wa2 de4 39.g3 Kc5 40.Sd3 ed3 41.Wab2 Wcb7 42.Ke1 a6 43.Wa1 ab5 44.a5 Wa7 45.a6 Wb6 46.Wba2 We6 47.Kf2 h5 48.h4 gh3 49.Wh1 Waa6 50.Wa6 Wa6 51.Wh3 Wh6 52.Kf3 b4 53.cb4 Kb4 54.e4 c3 i białe poddały się.

118. Obrona francuska [C10]
GM Keres (ZSRR) – Sapre (Indie)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Ge7 5.Sf3 Sf6 6.Gd3 Sbd7 7.He2 0–0 8.Gd2 c5 9.dc5 Sc5 10.Sc5 Gc5 11.0–0–0 Hc7 12.Kb1 Gd7 13.c4 Ga4 14.b3 Gc6 15.Gc3 He7 16.Se5 Wfc8 17.Gc2 Wd8 18.Sc6 bc6 19.Hf3 Se8 20.Ge4 Sd6 21.Gh7 Kh7 22.Hh5 Kg8 23.Hc5 Sf5 24.He7 Se7 25.Ga5 Wdc8 26.Wd7 Kf8 27.Whd1 Ke8 28.Wb7 Wcb8 29.Wc7 Wc8 30.Wdd7 Wc7 31.Wc7 Wc8 32.Wa7 e5 33.Gc7 f6 34.g4 i czarne poddały się.

Paul Keres w czasie turnieju pretendentów w Bled 1959
Zdjęcie: „Chess Review” numer 12/1959

119. Obrona sycylijska [B21]
Wahi (Indie) – GM Korcznoj (ZSRR)

1.e4 c5 2.f4 Sf6 3.Sc3 e6 4.e5 Sd5 5.Sd5 ed5 6.Sf3 Ge7 7.g3 d6 8.Gb5 Gd7 9.He2 0–0 10.0–0 Gh3 11.We1 a6 12.ed6 Gd6 13.He8 ab5 14.Hb5 Sc6 15.Hb7 Sb4 16.b3 Gd7 17.Se5 Ge5 18.We5 f6 19.Wd5 Sd5 20.Hd5 Kh8 21.Hc5 Wc8 22.Hd4 Wc2 23.Gb2 We8 24.Gc3 Hc8 25.a4 Hc6 26.Hf2 Gc8 i białe poddały się.

120. Obrona hetmańsko – indyjska [E12]
GM Petrosjan (ZSRR) – Seth (Indie)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.Sc3 Gb7 5.a3 Ge7 6.d5 0–0 7.e4 d6 8.Sd4 c5 9.Sc2 We8 10.Gd3 e5 11.0–0 Sbd7 12.g3 a6 13.Gd2 Hc7 14.b3 Sf8 15.Se3 Gc8 16.f4 ef4 17.gf4 Sg6 18.Kh1 Gf8 19.Hf3 Gd7 20.a4 Wab8 21.Wg1 Hb7 22.Wae1 We7 23.Wef1 b5 24.ab5 ab5 25.cb5 Wbe8 26.Sc4 Hb8 27.f5 Se5 28.Se5 We5 29.Gf4 Gc8 30.Ge5 We5 31.Wg2 Gb7 32.Wa1 We8 33.Sd1 Sd7 34.Sb2 Se5 35.Hg3 g6 36.Wf2 Ga8 37.Sc4 Sd3 38.Hd3 Hb5 39.fg6 fg6 40.Wa7 Hb4 41.Hf3 i czarne poddały się.

Tigran Petrosjan w czasie turnieju pretendentów Bled 1959
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 8/1959

Grupa: 3

Wyniki II rundy:

Dania

1,5 : 2,5

Węgry

Anglia

4,0 : 0,0

Boliwia

Czechosłowacja

4,0 : 0,0

Szwecja

Islandia

2,5 : 1,5

Mongolia

Tunezja

2,5 : 1,5

Grecja

W centrum uwagi był mecz Czechosłowacja – Szwecja. Czesi wystawili swój podstawowy skład, a Szwedzi zupełnie niespodzianie zagrali bez Stahlberga i Johanssona, czyli bez pierwszej i trzeciej szachownicy. Efekty tej strategii były opłakane. Zaczęło się od partii Nilsson – Filip, w której Szwed, już w trudnej pozycji zagrał nieostrożnie 30.h5 i po pseudo ofierze hetmana przeciwnika, w obliczu natychmiastowego pogromu, złożył broń. W partii Pachman – Lundin (Hamburg 1930, Haga 1931, Folkestone 1933, Warszawa 1935, Sztokholm 1937, Buenos Aires 1939, Helsinki 1952 i Amsterdam 1954 – piękna karta olimpijska w karierze Erika Lundina!), „stary” Lundin mający hetmana za dwie wieże wyraźnie przeważał. W niedoczasie Pachman grał źle i partia została odłożona w beznadziejnej dla niego pozycji. Późno wieczorem, kiedy dziennikarz rosyjski Judowicz wracał z sali gry do hotelu „Astoria” podszedł do niego Pachman z zafrasowanym wyrazem twarzy. Dlaczego nie analizujesz odłożonej partii? – zagadnął go Judowicz. Co tu jest do analizowania? – odpowiedział pytaniem na pytanie rozgoryczony czeski arcymistrz. Zrobię dwa – trzy ruchy i poddam się – dorzucił chwilę potem. Ale na drugi dzień, kiedy została otwarta koperta z zapisanym tajnym posunięciem, wydarzenia przybrały nieoczekiwany obrót. Okazało się, że Lundin zapisał jedyne przegrywające posunięcie 41…f3?? Dogrywka była bardzo krótka. Pachman odpowiedział 42.Wc8 i natychmiast wygrał! Bardzo słabo rozegrał debiut Buskenström w partii z Kozmą. W obliczu dużych strat materialnych kapitulował po trzydziestu posunięciach. Partia Fichtl – Sköld w końcówce praktycznie wygranej dla Czecha, który dysponował dwoma lekkimi figurami przeciwko wieży przeciwnika została odłożona. W dogrywce Sköld źle odszedł swoją ostatnią figurą i natychmiast jego wieża została „złapana” w pułapkę, z której nie było wyjścia i Szwed poddał się. W meczu Dania – Węgry, Duńczycy niczym nie przypominali zespołu, który uległ „do zera” Tunezji i urwali faworytom grupy półtora punktu. Debiutant 21. letni Sejer Holm zadał Lengyelowi jedyną porażkę w eliminacjach. Drugi punkt mógł zdobyć Axel Nielsen w partii z Portischem uzyskując z nim szybko wygraną pozycję. Kiedy jednak Portisch zaproponował mu remis, bał się zaryzykować i przyjął ofertę. W pozostałych partiach, bez problemów triumfowali Węgrzy. Młodzi mistrzowie angielscy ograli Boliwijczyków do suchej „nitki”, ale musieli męczyć się pełne pięć godzin. W meczu Islandia – Mongolia, na czwartej szachownicy, Mjagmarsuren pokonując Magnussona, fetował drugie z rzędu zwycięstwo.

Stan po II rundzie:

1 – 3

Tunezja, Węgry i Czechosłowacja

6,5

4

Anglia

6,0

5

Islandia

5,5

6

Mongolia

3,0

7

Grecja

2,5

8

Szwecja

2,0

9

Dania

1,5

10

Boliwia

0,0

121. Partia angielska [A17]
Nielsen (Dania) – IM Portisch (Węgry)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.Sf3 Gb4 4.Hc2 0–0 5.e3 We8 6.a3 Gf8 7.d4 d6 8.Gd3 e5 9.de5 de5 10.0–0 Sbd7 11.Wd1 He7 12.Sg5 g6 13.b4 a5 14.Wb1 ab4 15.ab4 Sg4 16.Sf3 Sdf6 17.e4 c6 18.h3 Sh6 19.Gg5 Kh8 20.c5 Shg8 21.Sd2 h6 22.Ge3 Sh5 23.Se2 Hh4 i remis.

122. Obrona słowiańska [D30]
IM Bilek (Węgry) – Kölvig (Dania)

1.d4 Sf6 2.c4 c6 3.Sf3 d5 4.e3 e6 5.Sbd2 Sbd7 6.Gd3 a6 7.0–0 Ge7 8.e4 dc4 9.Sc4 b5 10.Se3 h6 11.Wb1 0–0 12.b4 a5 13.a3 ab4 14.ab4 Gb7 15.Gc2 We8 16.We1 Hb6 17.Hd3 Sf8 18.Hc3 Wed8 19.Gb2 Wdc8 20.Sd2 S6d7 21.Sb3 e5 22.de5 Se6 23.Sf5 Gf8 24.Hg3 g6 25.Sd6 Wcb8 26.Sa5 Gc8 27.Gb3 i czarne poddały się.

123. Obrona Nimzowitscha [E43]
Holm (Dania) – Lengyel (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 b6 5.Gd3 Gb7 6.Sf3 Se4 7.Hc2 f5 8.0–0 Gc3 9.bc3 0–0 10.Sd2 Hh4 11.Sb3 Wf6 12.f3 Sg5 13.Hf2 Hh5 14.Ge2 d6 15.h4 Sf7 16.f4 Hg6 17.h5 Hh6 18.Gf3 d5 19.Ga3 Sc6 20.cd5 ed5 21.Gd5 Hh5 22.Gf3 Hh6 23.d5 Sa5 24.Ge7 Sb3 25.ab3 Wg6 26.d6 c6 27.d7 We6 28.Hh4 Hh4 29.Gh4 a6 30.Wfd1 Sd8 31.b4 Kf8 32.Kf2 We7 33.Ge7 Ke7 34.g4 fg4 35.Gg4 Sf7 36.d8H Wd8 37.Wd8 Sd8 38.Ge2 b5 39.Wh1 h6 40.Wg1 Kf8 41.Wd1 Se6 42.Gg4 Ke7 43.Ge6 Ke6 44.Wd8 i czarne poddały się.

124. Gambit hetmański [D45]
IM Kluger (Węgry) – Jensen (Dania)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 e6 5.e3 Sbd7 6.Hc2 Gd6 7.b3 0–0 8.Gb2 We8 9.Ge2 dc4 10.Gc4 a6 11.0–0 c5 12.Wfd1 He7 13.dc5 Gc5 14.Se4 Se4 15.He4 Sf8 16.Se5 f6 17.Sd3 Gd6 18.Sf4 Wb8 19.Sd5 Gh2 20.Kh2 ed5 21.He7 We7 22.Ga3 We8 23.Gd5 Ge6 24.Gd6 Wbc8 25.Gb7 Wc2 26.Kg1 a5 27.Ge4 Wcc8 28.Wac1 Sg6 29.Gc7 Gg4 30.Gd5 Kh8 31.f3 Ge6 32.Gb7 i czarne poddały się.

Levente Lengyel
Zdjęcie: www.bidmonfa.com

125. Obrona sycylijska [B84]
Penrose (Anglia) – Humerez (Boliwia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.f4 Sbd7 7.Ge2 e6 8.0–0 Ge7 9.Ge3 Hc7 10.He1 b5 11.Gf3 Gb7 12.a3 0–0 13.Hg3 Sc5 14.e5 de5 15.fe5 Sfe4 16.Se4 Se4 17.Ge4 Ge4 18.Wae1 Gg6 19.c3 Wac8 20.h4 Hb8 21.Hh3 Gc5 22.h5 Gd4 23.Gd4 Gf5 24.g4 Gc2 25.He3 Wc4 26.We2 Gb3 27.Wef2 Hd8 28.g5 Wa4 29.g6 hg6 30.hg6 f5 31.Wh2 i czarne poddały się.

126. Obrona Nimzowitscha [E29]
Zubieta M. (Boliwia) – Haygarth (Anglia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 c5 6.a3 Gc3 7.bc3 Sc6 8.Se2 b6 9.0–0 Sa5 10.Sg3 Ga6 11.He2 Wc8 12.e4 cd4 13.e5 Se8 14.cd4 Gc4 15.f4 f5 16.Gd2 Gd3 17.Hd3 Sc4 18.Gb4 Wf7 19.d5 g6 20.d6 g5 21.Gd2 gf4 22.Gf4 Sg7 23.a4 Wc5 24.Hd4 Sa5 25.Wa2 Hh4 26.He3 Sc6 27.Se2 Sh5 28.g3 Hg4 29.Sd4 Sf4 30.Wf4 Hd1 31.Kg2 We5 32.Hf2 Sb4 33.Wd2 Hc1 34.Se6 We6 35.Wb4 Hc6 36.Hf3 Wd6 37.Wd6 Hd6 38.Wb2 Hc6 39.Wf2 Kg7 40.a5 ba5 41.Hc6 dc6 i białe poddały się.

127. Obrona półsłowiańska [D35]
Barden (Anglia) – Mendivil (Boliwia)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Sf3 Sbd7 5.cd5 ed5 6.Hc2 Gb4 7.a3 Gc3 8.Hc3 Se4 9.Hc2 0–0 10.e3 c6 11.g3 We8 12.Gg2 Sf8 13.0–0 Sg6 14.Se1 Gf5 15.Hd1 Hd7 16.f3 Sd6 17.g4 Ge6 18.Sd3 b6 19.b3 f6 20.Gd2 Sf7 21.Ge1 Wac8 22.Wc1 Sd6 23.Hd2 Sb7 24.Hb4 He7 25.He7 We7 26.Gg3 Gd7 27.Kf2 Sf8 28.Wc3 Se6 29.Wfc1 Wee8 30.Sb4 Sa5 31.f4 g6 32.h4 h6 33.Gf3 Kg7 34.Sd3 Sc7 35.a4 a6 36.g5 b5 37.gf6 Kf6 38.Se5 Gf5 39.Sc6 Sc6 40.Wc6 Se6 41.Wc8 Wc8 42.Wc8 i czarne poddały się.

128. Obrona królewsko – indyjska [E91]
Salazar G. (Boliwia) – IM Wade (Anglia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 Gg7 4.Sc3 0–0 5.e4 d6 6.Ge2 Sbd7 7.h3 e5 8.Ge3 ed4 9.Gd4 We8 10.Hc2 He7 11.Sd2 c6 12.Ge3 Sc5 13.Gf3 Sfd7 14.0–0 Se6 15.Sb3 Sg5 16.Gg5 Hg5 17.Wfd1 Se5 18.He2 Gh3 19.Wd6 Sf3 20.Hf3 Gg4 21.He3 He3 22.fe3 Ge5 23.Wd3 Gc3 24.Wc3 We4 25.Sa5 Wae8 26.Sb7 We3 27.Sd6 Wc3 28.Se8 Wc4 29.Sf6 Kg7 30.Sg4 Wg4 31.Wc1 Wb4 32.Wc6 Wb2 33.Wa6 Wb7 34.Kf2 Kh6 35.Kf3 f5 36.Kf4 Wc7 37.g3 Wf7 38.Ke5 Kg5 39.Wa4 We7 40.Kd6 We3 41.Wa7 h5 42.a4 Wg3 43.a5 h4 44.Kc6 Wa3 45.Kb6 h3 46.Wh7 Kf4 47.a6 g5 48.Kb7 Kg3 49.a7 h2 i białe poddały się.

129. Gambit hetmański [D22]
GM Pachman (Czechosłowacja) – IM Lundin (Szwecja)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 a6 4.e3 Gg4 5.h3 Gf3 6.Hf3 Sc6 7.Gc4 e6 8.Sc3 Sf6 9.Gd2 Gd6 10.0–0–0 0–0 11.g4 e5 12.g5 Sd7 13.Hg4 ed4 14.ed4 Sb6 15.Gd3 Gb4 16.d5 Se5 17.Gh7 Kh7 18.He4 Sg6 19.Hb4 Sd5 20.Hb7 Sc3 21.Gc3 Hg5 22.Kb1 Hf5 23.Ka1 Hf2 24.h4 Wab8 25.Hc7 Wfc8 26.Hd6 Wd8 27.Hd8 Wd8 28.Wd8 Sf4 29.Wd2 Se2 30.Gd4 Hf3 31.We1 Sg3 32.Wg1 Se4 33.Wdg2 g6 34.Wg4 Hd3 35.Ge5 Hd5 36.Gc3 Hc5 37.Wc1 f5 38.Wgg1 f4 39.h5 g5 40.Gf6 Ha5 41.Gd4 f3?? 42.Wc8! i czarne poddały się.

130. Obrona sycylijska [B48]
Nilsson (Szwecja) – GM Filip (Czechosłowacja)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Sc3 Hc7 6.Ge3 a6 7.Gd3 Sf6 8.0–0 Se5 9.h3 b5 10.He2 Gb7 11.a3 Wc8 12.Gf4 Gc5 13.Sf3 d6 14.Se5 de5 15.Gg5 Sd7 16.Hg4 Sf6 17.Gf6 gf6 18.Se2 Ke7 19.Kh1 Wcg8 20.Hh4 Wg6 21.f4 Whg8 22.g4 ef4 23.Sf4 He5 24.Wae1 Hb2 25.Hg3 Gd6 26.He3 Gf4 27.Wf4 He5 28.Wef1 Wc8 29.h4 Wc5 30.h5 Hh5 i białe poddały się.

131. Debiut czterech skoczków [C46]
IM Fichtl (Czechosłowacja) – Sköld (Szwecja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 g6 4.d4 ed4 5.Sd5 Gg7 6.Gg5 Sce7 7.Sd4 c6 8.Se7 Se7 9.Hd2 h6 10.Ge3 d5 11.ed5 Sd5 12.0–0–0 He7 13.We1 0–0 14.Gf4 Hb4 15.c3 Ha4 16.Gh6 Ha2 17.Gg7 Kg7 18.Gd3 c5 19.Sc2 Wd8 20.Hg5 Wd6 21.He5 Wf6 22.g4 Sf4 23.We3 Gg4 24.Wg1 Wd8 25.Gg6 Wd5 26.Gf7 We5 27.Ga2 We3 28.Wg4 Sg6 29.fe3 Wf1 30.Kd2 Wf2 31.Kd3 Kf6 32.Wg6 Kg6 33.Gd5 b5 34.c4 Kf6 35.h3 Ke5 36.Gg8 b4 37.Gd5 a5 38.b3 Wh2 39.Se1 Wh3 40.Sf3 Kd6 41.Sg5 Wh2 42.Sf7 Ke7 43.Se5 a4 44.ba4 Kd6 45.Sf3 Wa2 46.Sd2 Wa3 47.Kc2 We3 48.Se4 Kc7 49.Sc5 Wa3 50.Sa6 Kd6 51.Sb4 Wa4 52.Kc3 Wa1 53.Kd4 Wd1 54.Sd3 Wg1 55.c5 Kc7 56.Kc4 Wg6 57.Sb4 Wg3 58.Kb5 Wg1 59.Ge4 Wg3 60.Kc4 Wa3 61.Kb5 Wb3 62.Ka4 Wb2 63.Gc2 i czarne poddały się.

132. Obrona sycylijska [B44]
Buskenström (Szwecja) – IM Kozma (Czechosłowacja)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Ge3 Sf6 6.Sd2 Hc7 7.Sb5 Hb8 8.f4 a6 9.Sc3 d5 10.e5 d4 11.ef6 de3 12.Sde4 Hf4 13.Gd3 g6 14.g3 He5 15.0–0 h5 16.Hf3 Gh6 17.Se2 Sd4 18.Sd4 Hd4 19.Kg2 Gd7 20.Sc3 Gc6 21.Ge4 Ge4 22.He4 0–0–0 23.Wad1 Hc5 24.Kf3 Wd2 25.Wd2 ed2 26.Ke2 Wd8 27.Kd1 Wd4 28.He2 Hb4 29.He5 Wc4 30.Sb1 Wc5 31.a3 Hc4 i białe poddały się.

133. Obrona królewsko – indyjska [E74]
Thorbergsson (Islandia) – Namżil (Mongolia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gg5 c5 6.d5 0–0 7.Hd2 a6 8.Ge2 Sbd7 9.f4 Wb8 10.a4 Se8 11.Sf3 Sdf6 12.0–0 Gg4 13.Se1 Ge2 14.He2 Sd7 15.Sf3 f6 16.Gh4 Hc7 17.Gg3 Gh8 18.h3 Sg7 19.Wad1 Wbe8 20.Kh1 Hb6 21.Hc2 Hb4 22.b3 Ha5 23.Gh2 f5 24.e5 h6 25.Sh4 Kh7 26.g4 Hc7 27.e6 Sb6 28.Wf3 Hc8 29.Wg1 Sa8 30.Sg6 Wf6 31.gf5 Hd8 32.Se4 Wf5 33.Sg3 Wf6 34.Se7 Sf5 35.Sgf5 i czarne poddały się.

134. Obrona sycylijska [B97]
Momo (Mongolia) – Gudmundsson (Islandia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Hb6 8.Sb3 Ge7 9.Hf3 Sbd7 10.0–0–0 Hc7 11.Gd3 b5 12.Whe1 Gb7 13.Hh3 b4 14.Se2 e5 15.Sg3 g6 16.f5 0–0–0 17.Kb1 a5 18.Gb5 Kb8 19.Gd7 Wd7 20.fg6 fg6 21.Gf6 Gf6 22.Sa5 Gc8 23.Sb3 Wf7 24.Hh6 Ge7 25.Hd2 Hb6 26.Hd5 Wf6 27.Sa5 Ge6 28.Sc6 Ka8 29.Ha5 Ha5 30.Sa5 Wc8 31.Wf1 Wf1 32.Sf1 Ka7 33.Se3 Kb6 34.Sb3 Wf8 35.Wf1 Wf4 36.Sd2 Kc5 37.c3 bc3 38.Wc1 Wf2 39.Wc3 Kb5 40.Sf3 We2 41.Wd3 g5 42.h3 h5 43.b3 g4 44.hg4 hg4 45.Sd2 Kb4 46.a3 Kc5 47.b4 Kb5 48.Sd5 Gd5 49.Wd5 Kc6 50.g3 We4 51.Wd6 Kd6 52.Se4 Kd5 53.Sf2 Kc4 54.Kb2 Gd6 55.Sg4 e4 56.Se3 Kd3 57.Sf5 e3 58.Se3 Ke3 59.g4 Kf4 60.Kc3 Kg4 61.Kc4 Kf5 62.a4 Gb4 i remis.

135. Obrona holenderska [A80]
Gunnarsson (Islandia) – Chalkhasuren (Mongolia)

1.d4 f5 2.Gg5 Sf6 3.Gf6 ef6 4.e3 d5 5.Gd3 Gd6 6.c4 c6 7.Hc2 Sa6 8.a3 g6 9.c5 Gc7 10.h4 He7 11.h5 Wg8 12.Sc3 Ge6 13.0–0–0 Sb8 14.hg6 hg6 15.g4 fg4 16.Gg6 Gf7 17.Gf7 Hf7 18.Wh7 Wg7 19.Wh8 Wg8 20.Wg8 Hg8 21.e4 Sd7 22.ed5 cd5 23.We1 Kf8 24.He2 Hg5 25.Kd1 Hf5 26.He7 Kg8 27.He6 He6 28.We6 Wd8 29.We7 g3 30.fg3 Gg3 31.Sge2 Gb8 32.Kc2 Kf8 33.Wh7 Kg8 34.Wh5 Sf8 35.Wd5 Wd5 36.Sd5 Kf7 37.Kd3 f5 38.b4 Se6 39.Ke3 a6 40.a4 Gh2 41.Sdf4 Sg5 42.d5 Se4 43.Kd4 Ke7 44.b5 ab5 45.ab5 Kd7 46.b6 Sd2 47.Kc3 Sf3 48.Kc4 Se5 49.Kb5 Kc8 50.c6 Sf7 51.Kc5 Se5 52.Se6 Sd3 53.Kb5 Se5 54.Sc5 bc6 55.dc6 Sf7 56.Sd4 Sd6 57.Ka6 Sc4 58.b7 i czarne poddały się.

136. Obrona francuska [C00]
Mjagmarsuren (Mongolia) – Magnusson (Islandia)

1.e4 e6 2.Sf3 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gd3 c5 5.ed5 ed5 6.He2 Ge7 7.Gb5 Sc6 8.d4 0–0 9.dc5 Gc5 10.0–0 Gg4 11.Gg5 Sd4 12.Hd3 Sf3 13.gf3 Gh3 14.Wfd1 a6 15.Ga4 Hb6 16.Gh4 Wad8 17.Gb3 Hb4 18.Gg3 Ge6 19.Se2 Gd6 20.Sd4 Gg3 21.hg3 Hd6 22.Kg2 Sd7 23.Wh1 h6 24.c3 Sc5 25.Hd2 Sb3 26.ab3 He5 27.b4 Gd7 28.Wae1 Hf6 29.Wh5 Gc6 30.Wf5 Hg6 31.We7 Wde8 32.He3 We7 33.He7 Gb5 34.Hb7 Gd3 35.Wd5 Gc4 36.Wf5 Wd8 37.He4 Hd6 38.We5 g6 39.b3 Gd5 40.He3 Hf8 41.c4 Gb7 42.We7 Ga8 43.b5 Kh7 44.Sc6 i czarne poddały się.

137. Obrona królewsko – indyjska [E92]
Belkadi (Tunezja) – Anastasopoulos (Grecja)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Sf3 0–0 6.Ge2 e5 7.d5 Sa6 8.Gg5 c6 9.0–0 Hc7 10.Wc1 Se8 11.Sd2 f5 12.f3 f4 13.Gh4 Kh8 14.Kh1 h6 15.a3 g5 16.Gf2 c5 17.b4 b6 18.bc5 Sc5 19.Sb3 Sf6 20.Sc5 bc5 21.Ha4 Gd7 22.Ha6 Hb6 23.Hb6 ab6 24.Wa1 Wa6 25.a4 Wfa8 26.Gd1 Gf8 27.Ge1 Ge7 28.Wb1 Gd8 29.g3 Kg7 30.gf4 gf4 31.Wg1 Kf7 32.Wb2 Ge7 33.Sb5 Wg8 34.Wg8 Sg8 35.Wa2 Sf6 36.a5 Se8 37.ab6 Wb6 38.Ge2 Wb7 39.Ga5 Gh3 40.Kg1 Wb8 41.Gf1 Gd7 42.Ge1 Wb7 43.Wa6 Kf8 44.Kf2 i remis.

138. Obrona merańska [D47]
Aggos (Grecja) – Lagha (Tunezja)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 e6 5.e3 Sbd7 6.Gd3 dc4 7.Gc4 b5 8.Gd3 Gb7 9.0–0 Gd6 10.e4 b4 11.Se2 Ge7 12.Sf4 h6 13.e5 Sd5 14.Sd5 cd5 15.Gd2 Hb6 16.He2 0–0 17.Wfe1 a5 18.g4 Ga6 19.g5 h5 20.Wac1 Gd3 21.Hd3 g6 22.Wc2 Wfc8 23.Wec1 Wc2 24.Hc2 Gd8 25.Ge3 Kg7 26.Kf1 Ha6 27.He2 Kf8 28.Ha6 Wa6 29.Ke2 Ke7 i remis.

139. Gambit hetmański [D52]
Kahia (Tunezja) – Papapostolou (Grecja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.Gg5 Sbd7 5.Sc3 c6 6.e3 Ha5 7.cd5 Sd5 8.Hb3 Gb4 9.Wc1 S7b6 10.e4 Sc3 11.bc3 Ga3 12.Wb1 0–0 13.Gd2 Ge7 14.Gd3 Hh5 15.h3 f6 16.a4 c5 17.Ha2 c4 18.Gc2 Ha5 19.0–0 Gd7 20.Wa1 Wac8 21.Wfb1 Kh8 22.Wb2 Wf7 23.Hb1 Gf8 24.Wb5 Ha6 25.Wh5 g6 26.Wh4 Sa4 27.e5 f5 28.Sg5 We7 29.g4 b5 30.gf5 gf5 31.Hd1 Ge8 32.d5 ed5 33.Gf5 Wcc7 34.Hc2 Wg7 35.Gh7 Ge7 36.Ge4 Kg8 37.Gd5 i czarne poddały się.

140. Partia angielska [A33]
Paidousis (Grecja) – Kchouk (Tunezja)

1.Sf3 Sf6 2.c4 c5 3.d4 cd4 4.Sd4 Sc6 5.Sc3 e6 6.e3 Ge7 7.Ge2 0–0 8.0–0 b6 9.b3 Gb7 10.Gb2 Wc8 11.Gf3 d5 12.Sc6 Gc6 13.cd5 ed5 14.Wc1 We8 15.We1 Hd7 16.a3 Wed8 17.Se2 Se4 18.Sd4 f5 19.Sc6 Wc6 20.We2 Wdc8 21.Wec2 Wc2 22.Wc2 Wc2 23.Hc2 Kf7 24.g3 Gf6 25.Gf6 Sf6 26.h4 g6 27.b4 Ke6 28.Hc3 Se8 29.h5 Hc7 30.Hb2 He5 31.Hc1 Sd6 32.hg6 hg6 33.Hc6 d4 34.ed4 Hd4 35.Hc1 Sc4 36.Ge2 b5 37.a4 a6 38.ab5 ab5 39.Hc2 Ke5 40.Ha2 Hc3 41.Gc4 Hc4 42.Hd2 Hd5 43.Hc3 Ke6 i remis.

Erik Lundin – Martin Johansson. Mistrzostwa Szwecji
Zdjęcie: „Chess Review” numer 10/1960

Grupa: 4

Wyniki II rundy:

Chile

2,5 : 1,5

Belgia

Liban

0,5 : 3,5

Irlandia

Hiszpania

3,0 : 1,0

Kuba

USA

2,5 : 1,5

Ekwador

NRF

1,5 : 2,5

Rumunia

Doszło do jednej z największych sensacji Olimpiady: nieznany zupełnie gracz z Ekwadoru, Cesar Munoz, wygrał świetnie przeprowadzoną partię z jednym z najsilniejszych szachistów świata, uczestnikiem turnieju kandydatów, Robertem Fischerem! W obronie sycylijskiej Fischer nie znalazł właściwego planu gry, Munoz skontrował go na hetmańskim skrzydle i po świetnej grze zdobył punkt! Druga sensacja „wisiała” w partii Bisguier – Yepez, w której amerykański arcymistrz w lepszej pozycji, zamiast odbić figurę ruchem 27.Hc4 połakomił się na jakość i zabił gońcem wieżę przeciwnika. Nastąpiło piękne 27…Sa3!! i okazało się, że Bisguier został bez figury w przegranej pozycji! Walka jednak trwała nadal. Partia została odłożona w sytuacji, w której Yepez miał skoczka za piona w wygranej końcówce o silnie zredukowanym materiale. W dogrywce Ekwadorczyk grał niepewnie i po wymianie wież jego przewaga znacznie stopniała, gdyż białe groziły wymianą ostatniego czarnego piona. Wówczas Bisguier nieostrożnie rozpoczął marsz swoich pionów i w pewnym momencie mógł przegrać. Wystarczyło, aby Yepez zagrał 52…Sd5! Nastąpiło jednak 52…Kh7 i szybko podpisano remis! W pozostałych partiach nie było żadnych „przygód” i szachiści USA triumfowali na długo przed końcem rundy. Kolejna sensacja miała miejsce w meczu Chile – Belgia. Belgowie obrali zły plan meczu i w trzech partiach błyskawicznie zgodzili się na remis licząc, że ich arcymistrz O’Kelly poradzi sobie z Letelierem. Tymczasem O’Kelly bardzo szybko wykonał przegrywające posunięcie 17…Sf6 (zamiast poprawnego 17…Sc3) i po 18.d5! Letelier rozbił jego pozycję wygrywając w miniaturze nie tylko partię, ale i cały mecz! Ofiarą podobnej taktyki była ekipa NRF. Po bezbarwnej grze podpisano remisy w partiach Unzicker – Ghitescu, Drimer – Darga i Lehmann – Radovici. W dogrywce, w bardzo ciekawej końcówce Mititelu pokonał Pfeiffera i młodzież rumuńska triumfowała nad wyżej notowanymi Niemcami. Hiszpanie w Lipsku stosowali złą strategię remisując sporo partii z niżej notowanymi przeciwnikami, co ich drogo kosztowało w ogólnym bilansie. W meczu z Kubańczykami takie wyniki dość szybko podpisali w partiach F. Perez – E. Jimenez i Toran – J. Gonzales. Ostatecznie Hiszpanie wygrali wysoko, ale mogło być jeszcze lepiej.

Stan po II rundzie:

1

Hiszpania

7,0

2

USA

5,5

3

Kuba

5,0

4 – 6

Irlandia, Belgia i NRF

4,5

7 – 8

Chile i Rumunia

3,5

9

Ekwador

1,5

10

Liban

0,5

141. Obrona Tarrascha [D40]
IM Letelier (Chile) – GM O’Kelly (Belgia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.Sc3 c5 5.e3 Sc6 6.a3 cd4 7.ed4 Ge7 8.Gd3 dc4 9.Gc4 0–0 10.0–0 b6 11.Hd3 Gb7 12.Wd1 Wc8 13.Ga2 a6 14.Gg5 b5 15.Wac1 We8 16.b4 Sd5 17.h4 Sf6?? (Nieoczekiwanie ten spokojny ruch jest przegrywający! Należało wymienić skoczka na polu „c3”)

18.d5!! (Teraz pozycja czarnych szybko zostaje rozbita) 18…ed5 19.Sd5 Sb8 20.Wc8 Gc8 21.Sf6 gf6 22.Gf7 Kh8 23.Ge8 He8 24.We1 i czarne poddały się.

142. Partia pionem hetmańskim [D02]
Thibaut (Belgia) – Larrain (Chile)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.0–0 d5 6.b3 Se4 7.Gb2 c5 8.Hc1 cd4 9.Gd4 Gd4 10.Sd4 Hb6 11.e3 Sc6 12.Sc6 i remis.

143. Obrona Tarrascha [D42]
Ader (Chile) – IM Dunkelblum (Belgia)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 c5 5.cd5 Sd5 6.e3 Sc6 7.Gd3 cd4 8.ed4 g6 9.0–0 Gg7 10.We1 0–0 11.Ge4 Sc3 12.bc3 Hc7 13.Wb1 Sa5 14.Wb5 Gd7 15.Wc5 Hb6 16.Se5 i remis.

144. Obrona sycylijska [B31]
Van Schoor (Belgia) – Jimenez H. (Chile)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 g6 4.c3 Gg7 5.d4 Hb6 6.a4 cd4 7.0–0 Sf6 8.e5 Sd5 9.cd4 0–0 10.Sc3 Sc3 11.bc3 d6 12.ed6 ed6 13.Ga3 Wd8 14.Hd2 a6 15.Gd3 Ha5 16.Wfe1 Hh5 17.Wad1 Gh6 18.Hc2 Gg4 19.Ge2 Gf5 20.Gd3 i remis.

145. Obrona Grünfelda [D93]
Chalabi (Liban) – Reilly (Irlandia)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sc3 Sf6 4.Sf3 g6 5.Gf4 Gg7 6.e3 0–0 7.h3 Hb6 8.Hb3 Sa6 9.Hb6 ab6 10.cd5 Sb4 11.dc6 Sc2 12.Kd2 Sa1 13.Gb5 Se4 14.Se4 Wa2 15.Gc4 Wa4 16.c7 Gf5 17.Sc3 Wc4 18.Wa1 Wc8 19.Sd5 Wc2 20.Kd1 Gf8 21.Sb6 W8c7 22.Gc7 Wc7 23.Wa8 Kg7 24.g4 Gc2 25.Ke2 e6 26.Se5 Gb3 27.g5 Ge7 28.f4 f6 29.gf6 Gf6 30.Wc8 Wc8 31.Sc8 Gd5 32.Sd6 Ge7 33.Se8 Kf8 34.Sc7 Gb3 35.Sd7 Kf7 36.Se5 Kf8 i remis.

146. Partia hiszpańska [C66]
Littleton (Irlandia) – Gabriel (Liban)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.0–0 d6 5.d4 Sd7 6.Sc3 Ge7 7.Ge3 0–0 8.Hd2 ed4 9.Sd4 Sd4 10.Gd4 c6 11.Ge2 Gf6 12.Wad1 Ge7 13.f4 Sf6 14.f5 Sd7 15.Wf3 Se5 16.Wg3 b5 17.Ge5 de5 18.Hh6 Hb6 19.Kh1 i czarne poddały się.

147. Obrona Nimzowitscha [E58]
Galeb (Liban) – O’Hare (Irlandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Sf3 c5 5.e3 d5 6.Gd3 0–0 7.0–0 Sc6 8.a3 Gc3 9.bc3 Hc7 10.cd5 ed5 11.h3 Gd7 12.Gb2 c4 13.Gc2 Wfe8 14.We1 Hc8 15.Kh2 Gf5 16.a4 Gc2 17.Hc2 Se4 18.Sg1 We6 19.f4 Hc7 20.Sf3 Wae8 21.We2 Se7 22.Wg1 Sf5 23.g3 Sed6 24.Se5 f6 25.g4 Sh4 26.f5 We5 27.de5 Se4 28.Gc1 He5 29.Kh1 Sg3 30.Wg3 Hg3 31.Wh2 He1 i mat.

148. Partia hiszpańska [C62]
Nash (Irlandia) – Batlouni (Liban)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 d6 4.c3 Sf6 5.0–0 Gd7 6.d4 a6 7.Ga4 b5 8.Gc2 Gg4 9.Ge3 Ge7 10.Sbd2 0–0 11.We1 d5 12.Hb1 Gf3 13.Sf3 de4 14.Ge4 Se4 15.He4 ed4 16.Sd4 Sd4 17.Gd4 Gd6 18.Hg4 f6 19.Wad1 Wc8 20.g3 c5 21.He6 Kh8 22.Ge3 Wc6 23.Gf4 He7 24.Wd6 i czarne poddały się.

149. Obrona królewsko – indyjska [E70]
IM Perez F. (Hiszpania) – Jimenez E. (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gg5 c5 6.d5 h6 7.Gh4 Ha5 8.Hd2 0–0 9.Gd3 e6 10.de6 Ge6 11.Sge2 Sc6 12.f4 Gg4 13.Sg3 Wae8 14.0–0 Gc8 15.h3 a6 16.Wad1 Sd4 17.e5 de5 18.Gf6 Gf6 19.Sd5 Hd8 20.Se4 Gg7 21.Sc5 ef4 22.Hf4 Se6 23.Se6 We6 24.b3 Hg5 i remis.

150. Obrona sycylijska [B68]
Cobo (Kuba) – IM Pomar (Hiszpania)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Gg5 e6 7.Hd2 Ge7 8.0–0–0 a6 9.f4 Hc7 10.Ge2 Gd7 11.Sf3 0–0–0 12.Kb1 Whe8 13.Whe1 Kb8 14.h3 Gc8 15.He3 d5 16.e5 d4 17.Sd4 Sd4 18.ef6 gf6 19.Wd4 Wd4 20.Hd4 fg5 21.fg5 Gg5 22.Se4 Ge7 23.Gf3 e5 24.Hc3 f5 25.Hc7 Kc7 26.Sc3 e4 27.Sd5 Kd6 28.Gh5 Wd8 29.Se7 Ke7 30.Kc1 Kf6 31.g3 Ke5 32.h4 Ge6 33.b3 b5 34.We3 b4 35.c4 a5 36.Gd1 a4 37.Gc2 a3 38.We1 Wd4 39.Wf1 Gf7 40.We1 Gh5 41.Gd1 Gg6 42.Gc2 Wd6 43.Gb1 Gh5 44.Gc2 Wg6 45.Wg1 Kd4 46.Gd1 Gd1 47.Kd1 f4 48.g4 f3 49.g5 f2 50.Wh1 Kd3 i białe poddały się.

Arturo Pomar
Zdjęcie: „Chess Review” numer 9/1959

151. Partia angielska [A38]
IM Toran (Hiszpania) – Gonzales J. (Kuba)

1.c4 Sf6 2.Sc3 c5 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.Sf3 0–0 6.0–0 Sc6 7.d3 a6 8.a3 Wb8 9.Wb1 b5 10.cb5 ab5 11.b4 cb4 12.ab4 Hc7 13.Gf4 d6 14.Wc1 Hd8 15.Wb1 Ge6 16.Hd2 Hd7 17.Gh6 Gh3 18.Gg7 Kg7 19.e4 Gg2 20.Kg2 Hg4 21.h3 Hd7 22.Wfe1 e5 23.d4 Wfc8 24.Sd5 Hd8 25.Wbc1 Sd5 26.ed5 i remis.

152. Obrona królewsko – indyjska [E62]
Garcia G. (Kuba) – Diez del Corral (Hiszpania)

1.d4 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.c4 d6 5.Sc3 0–0 6.Sf3 Sc6 7.d5 Sa5 8.Hd3 c5 9.0–0 a6 10.Sh4 Wb8 11.e4 b5 12.cb5 ab5 13.f3 b4 14.Se2 Hb6 15.Ge3 Ga6 16.Hc2 Sc4 17.Gf2 Sd7 18.Gh3 Hb7 19.Wab1 Sce5 20.Wfd1 b3 21.ab3 g5 22.Sf5 Sf3 23.Kg2 Sde5 24.Sg7 Kg7 25.Sc1 h5 26.Kh1 g4 27.Gg2 f5 28.ef5 Hd7 29.Gf3 gf3 30.Wa1 Gb5 31.b4 Hf5 32.Hf5 Wf5 33.bc5 dc5 34.Kg1 Ge2 35.Wd2 Sc4 36.Wc2 Wb2 37.Wb2 Sb2 38.Gc5 Wd5 39.Sb3 Sd1 40.Gf2 e5 41.Wa5 Wa5 42.Sa5 e4 43.Sb3 e3 44.Ge3 Se3 45.Sd4 Sd1 i białe poddały się.

Trwa Fischer (po lewej) – Munoz
Zdjęcie: www.csmonitor.com

153. Obrona sycylijska [B77]
GM Fischer (USA) – Munoz (Ekwador)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Ge3 Gg7 7.f3 0–0 8.Hd2 Sc6 9.Gc4 a6 (Teoria rekomenduje w tym miejscu 9…Sd4 10.Gd4 Ge6) 10.Gb3 Ha5 11.0–0–0 Gd7 (Plan obrany przez czarne jest za długi jak na tak dynamiczny wariant. Poza tym pozycja hetmana na polu „a5” jest zła) 12.Kb1 (W tej pozycji Michaił Tal polecał 12.h4) 12…Wac8 13.g4 (Należało rozpocząć szturm pionami ruchem 13.h4 z groźbą h4 – h5) 13…Se5 14.Gh6 Sc4 15.Gc4 Wc4 16.Sb3 (Zasługiwało na uwagę 16.Sd5 Hd2 17.Se7 Kh8 18.Gg7 Kg7 19.Wd2 We8 20.Sd5 Sd5 21.ed5 We5 22.b3 Wc8 23.c4 z przewagą białych) 16…He5 (Na 16…Hd8 nastąpiłoby 17.Gg7 Kg7 18.e5!) 17.h4 (Zła była próba wygrania jakości po 17.Gf4 He6 18.Sd4 Wd4 19.Hd4 z powodu 19…Sh5! 20.He3 Sf4 21.Hf4 Gc3 22.bc3 Hc4 z atakiem czarnych) 17…Wfc8 18.Gf4 He6 19.h5 b5 (Teraz czarne mają kontrę na skrzydle hetmańskim i przechwytują inicjatywę) 20.hg6 fg6 21.Gh6 (Fischer nie znajduje prawidłowego planu gry. Większe szanse dawało 21.e5 de5 22.Gh6 lub 21.a3) 21…Gh8 22.e5 (W takiej „redakcji” ten ruch nie ma siły)

22…b4! (Doskonałe wyczucie czasu! Ekwadorski mistrz precyzyjnie prowadzi końcową fazę partii. Odpowiedź białych jest wymuszona, ale prowadzi ona do beznadziejnej pozycji) 23.ef6 bc3 24.Hh2 Hf6 25.Gg5 (Ostatnia taktyczna szansa białych) 25…Hf7 26.He2 cb2 27.He7 He7 28.Ge7 Wc2 29.Wd6 Ga4! 30.Gg5 (Groziło 30…Gb3 i 31…Wc1) 30…Wf2 31.Ge3 Wf3 32.Gd4 Gb3 33.ab3 Gd4 34.Wd4 Wb3 35.Wd2 Wcb8 36.Wd7 Wa3 i białe poddały się. Uwagi: H. Gołowko, Szachmaty w ZSRR, numer 1/1961 r.

154. Obrona sycylijska [B90]
Aguirre (Ekwador) – GM Lombardy (USA)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.a4 e5 7.Sb3 Ge7 8.Ge2 Ge6 9.Gf3 0–0 10.Ge3 Sbd7 11.0–0 Sb6 12.Gb6 Hb6 13.a5 Hc7 14.Hd2 Wac8 15.Wfe1 h6 16.Gd1 Hc6 17.f3 Wfd8 18.Ge2 d5 19.Gd3 de4 20.Se4 Sd5 21.Sc1 Sf4 22.Hc3 Hd5 23.Hd2 Hd4 24.Sf2 Hb2 25.Se2 Sd3 26.Sd3 Wc2 27.Hd1 Wd3 28.Hd3 Gc4 i białe poddały się.

Fischer w trakcie partii z Munozem…
Zdjęcie: Sportverlag Berlin

Trwa partia Munoz (po lewej) – Fischer
Zdjęcia: Archiwum autora

Stolik po zakończeniu partii
Zdjęcia: Archiwum autora

155. Obrona Tarrascha [D40]
GM Bisguier (USA) – Yepez (Ekwador)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Sc3 c5 5.e3 Sc6 6.a3 Se4 7.Gd3 Sc3 8.bc3 dc4 9.Gc4 Ge7 10.0–0 0–0 11.e4 b6 12.Hd3 Gb7 13.Gf4 Hc8 14.d5 ed5 15.Gd5 Hg4 16.Gg3 Kh8 17.Hb5 Wac8 18.Se5 Se5 19.Gb7 Wb8 20.Gd5 f6 21.Ha4 a5 22.f3 Hc8 23.Wab1 c4 24.Wb5 Gc5 25.Kh1 He8 26.Gc4 Sc4 27.Gb8 Sa3 28.Wa5 ba5 29.Ha5 Hb5 30.Hb5 Sb5 31.Gg3 Sc3 32.h4 Wd8 33.e5 Se2 34.Gf2 Gf2 35.Wf2 Sg3 36.Kh2 Sf5 37.ef6 gf6 38.Kh3 h5 39.g4 Sg7 40.Wa2 Wd3 41.Kg2 hg4 42.fg4 Kg8 43.Wa7 Se6 44.Wa5 Wd5 45.Wd5 Sf4 46.Kf3 Sd5 47.Ke4 Se7 48.g5 f5 49.Ke5 Kg7 50.h5 Kf7 51.h6 Kg6 52.Kf4

(Do wygranej prowadziło teraz 52…Sd5 53.Ke5 Kg5!! 54.h7 Se7! 55.h8S! Sc6 z szansami na wygraną) 52…Kh7 53.Ke5 Kg6 54.Kf4 Sd5 55.Ke5 Se7 i remis!

156. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A78]
Garces (Ekwador) – GM Rossolimo (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 ed5 5.cd5 d6 6.e4 g6 7.Sf3 Gg7 8.Ge2 0–0 9.0–0 We8 10.Sd2 Sa6 11.f4 Wb8 12.a4 Sb4 13.Gf3 b6 14.Ge2 a6 15.h3 Gd7 16.Wb1 b5 17.ab5 ab5 18.b3 Sh5 19.Gh5 Gc3 20.Ge2 f5 21.ef5 Gd4 22.Kh1 Gf5 23.Gg4 Gc2 24.Hf3 We3 25.Ge6 Kg7 26.Hg4 h5 27.Hg5 Hg5 28.fg5 Wf8 29.Gb2 Gb1 30.Gd4 cd4 31.Wb1 Wf2 32.Sf3 d3 i białe przekroczyły czas.

157. Obrona sycylijska [B64]
GM Unzicker (NRF) – Ghitescu (Rumunia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Gg5 e6 7.Hd2 Ge7 8.0–0–0 0–0 9.f4 e5 10.Sf5 Gf5 11.ef5 Sd4 12.Gd3 Wc8 13.Kb1 Hd7 14.Whf1 Kh8 15.Gf6 Gf6 16.Sd5 Wfe8 17.c3 Sc6 18.Gc2 Wcd8 19.Hd3 ef4 20.Wf4 Gg5 21.f6 g6 22.Wff1 Hg4 23.h3 He2 24.Hg3 He5 25.Hg4 h5 26.Hf3 He2 27.Hg3 He5 28.Hf2 He2 29.Hg1 Ge3 30.Hh1 Gg5 31.g3 Se5 32.Wde1 Hd2 i remis.

158. Obrona sycylijska [B85]
Drimer (Rumunia) – IM Darga (NRF)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Sc3 Hc7 6.Ge3 a6 7.Ge2 Sf6 8.0–0 d6 9.f4 Ge7 10.Kh1 0–0 11.He1 Gd7 12.Hg3 Kh8 13.Wad1 b5 14.a3 Sd4 15.Gd4 Gc6 16.e5 de5 17.Ge5 i remis.

159. Obrona Grünfelda [D94]
Lehmann (NRF) – Radovici (Rumunia)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sc3 Sf6 4.e3 g6 5.Sf3 Gg7 6.Ge2 0–0 7.0–0 e6 8.b4 Sbd7 9.Hb3 dc4 10.Gc4 Sd5 11.Gb2 b5 12.Gd5 ed5 13.a4 ba4 14.Sa4 Ga6 15.Wfc1 Gc4 16.Hc2 a5 17.Gc3 ab4 18.Gb4 We8 19.Sc5 Sc5 20.Gc5 h6 21.h3 Hc7 22.Hc3 Web8 23.Sd2 Ge2 24.Wa8 Wa8 25.Wa1 Wa1 26.Ha1 Hb7 27.e4 de4 28.Se4 Gd3 29.Sd6 Hb1 30.Hb1 Gb1 i remis.

160. Obrona słowiańska [D17]
Mititelu (Rumunia) – IM Pfeiffer (NRF)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 dc4 5.a4 Gf5 6.Sh4 Gc8 7.e4 e5 8.Gc4 ed4 9.e5 Sd5 10.Hd4 Ge7 11.Sf3 Sb6 12.Hd8 Gd8 13.Gb3 Sa6 14.Ge3 Ge6 15.Ge6 fe6 16.Sd4 Kd7 17.Wd1 Sd5 18.Sd5 cd5 19.Sb5 Sb4 20.Ke2 Sc6 21.f4 a6 22.Sd6 Ge7 23.Sc4 Waf8 24.Whf1 Kc8 25.Sd6 Gd6 26.ed6 Kd7 27.Gc5 b6 28.Gb6 Kd6 29.Wc1 Wb8 30.a5 Whc8 31.Kd2 g6 32.Wf3 Se7 33.We1 Kd7 34.g4 Wc6 35.Wh3 Wbc8 36.Gd4 h5 37.gh5 Sf5 38.Ge5 Wc2 39.Kd3 gh5 40.Wh5 W8c4 41.Wh7 Kc6 42.Wc7 Kb5 43.Wb7 Kc6 44.Wb6 Kd7 45.We2 We2 46.Ke2 Sd4 47.Gd4 Wd4 48.Kf3 Wd2 49.h4 Ke7 50.b4 Wb2 51.h5 Kf6 52.Wb8 Wb1 53.Wf8 Kg7 54.We8 Kf7 55.Wb8 Kf6 56.h6 Wh1 57.Wf8 Kg6 58.Wa8 Wh6 59.Wa6 Kf5 60.Wb6 Wh3 61.Ke2 e5 62.fe5 Ke5 63.a6 Wa3 64.b5 Kd4 65.Wc6 Wa5 66.Wb6 Wa2 67.Kf3 Kc3 68.Wb7 Wa3 69.Kf4 d4 70.a7 d3 i nie czekając na 71.Wc7 Kd2 72.b6 Ke2 73.b7 d2 74.We7 Kf1 75.b8H! d1H 76.Hb5 Kf2 Hb2 Kf1 78.Ha3, czarne poddały się.

Półfinały, 19 października 1960 r.
„Polska ratuje jeden punkt w meczu z Argentyną”

Grupa: 1

Wyniki III rundy:

Indonezja

1,0 : 3,0

Bułgaria

Francja

0,0 : 4,0

Jugosławia

Malta

0,0 : 4,0

Izrael

Albania

1,0 : 3,0

Norwegia

Finlandia

0,5 : 3,5

NRD

W meczu Indonezja – Bułgaria, sensacyjne zwycięstwo odniósł Bachtiar w partii z Padewskim. Była to jedyna porażka wszystkich zawodników bułgarskich w eliminacjach. Warto zaznaczyć, że zwycięstwo młodego zawodnika indonezyjskiego nie było przypadkowe. Bachtiar wykorzystał niepewną grę Padewskiego i pięknym przełomem 21…d5! rozbił jego pozycję. W pozostałych partiach bez problemów triumfowali zawodnicy bułgarscy. Klęska Finów w starciu z Niemcami rozpoczęła się od partii liderów, Böök – Uhlmann. Wielokrotny reprezentant Finlandii dobrowolnie osłabił pozycję swojego króla ruchem 20.h3? i po 20…Sf2!! osłona jego monarchy została zdemolowana i po zaledwie dwudziestu dwóch posunięciach Böök musiał podpisać kapitulację. Partie Malich – Rantanen i Golz – Fred zostały odłożone, ale w obu Niemcy mieli przewagę materialną i nazajutrz rano zgodnie wygrali. Jedyny remis dla swojej drużyny wywalczył Räisä w partii z Dittmannem. Fiński debiutant na przestrzeni całej Olimpiady był najsilniejszym ogniwem ekipy. Jugosłowianie do końca rundy zdołali wygrać trzy partie z Francuzami. Pojedynek Casa – Bertok został, co prawda odłożony, ale w pozycji z dwoma pionami przewagi u mistrza jugosłowiańskiego, toteż dogrywka była formalnością. Norwegowie po dwóch z rzędu zwycięstwach „do zera” natrafili na twardy opór Albańczyków. Młodziutki Johannessen szybko wygrał z Pustiną, ale po pięciu godzinach gry w partii De Lange – Hoxha, w końcówce skoczkowej, Norweg w odrobinę gorszej pozycji musiał zgodzić się na remis. Pozostałe gry odłożono. W dogrywce zespół Albanii wywalczył jeszcze jeden remis. Lindblom w partii z Koncim był bez jakości, ale z silnym wolnym pionem „a”. Konci bronił się dokładnie i po prawie sześćdziesięciu ruchach został podpisany remis. Cały punkt dorzucił jeszcze Hoen, który zrealizował przewagę piona w końcówce wieżowej w partii z Veizajem. Izrael nie zmarnował okazji i w meczu z Maltańczykami triumfował w trzech miniaturkach. Tylko Persitz musiał „pracować” pełne pięć godzin w partii z Solerem, ale i on wykorzystując fatalną grę przeciwnika w niedoczasie dorzucił czwarty punkt.

Stan po III rundzie:

1

Norwegia

11,0

2

NRD

10,5

3

Jugosławia

9,0

4

Bułgaria

8,5

5

Izrael

8,0

6

Indonezja

4,5

7

Finlandia

3,5

8

Albania

2,5

9

Francja

1,5

10

Malta

1,0

161. Partia angielska [A37]
Wotulo (Indonezja) – IM Bobocow (Bułgaria)

1.c4 c5 2.g3 Sc6 3.Gg2 g6 4.Sc3 Gg7 5.Sf3 e5 6.d3 Sge7 7.h4 h6 8.e4 d6 9.Ge3 Gg4 10.Hd2 Sd4 11.Sh2 Ge6 12.f4 Sec6 13.Hf2 Hd7 14.0–0 0–0–0 15.Sd5 f5 16.Hd2 Wdf8 17.Wab1 ef4 18.Gf4 fe4 19.de4 Se5 20.b3 Kb8 21.Ge3 g5 22.Wf8 Wf8 23.Gd4 cd4 24.hg5 hg5 25.Hg5 Gd5 26.cd5 Wh8 27.Hf5 Hd8 28.Gf1 Gh6 29.Kg2 Ge3 30.Sg4 Wf8 31.Hh5 Sg4 32.Hg4 Wf2 33.Kh1 Hf8 34.Gh3 a6 35.a4 d3 36.Wd1 d2 37.b4 Ka7 38.a5 Hf6 39.b5 ab5 40.a6 Ka6 i białe poddały się.

Svetozar Gligorić w Bled 1959
Zdjęcie: „Chess Review” numer 12/1959

162. Obrona Nimzowitscha [E30]
IM Padewski (Bułgaria) – Bachtiar (Indonezja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Gg5 Gc3 5.bc3 d6 6.e3 Sbd7 7.Gd3 b6 8.Se2 Gb7 9.0–0 h6 10.Gh4 0–0 11.f4 He8 12.Sg3 Sh7 13.e4 f6 14.f5 e5 15.Hg4 Hf7 16.Sh5 Ga6 17.a4 Kh8 18.a5 Wg8 19.He2 Wge8 20.Wfd1 Sg5 21.Gf2 (Jak rozwijała się do tego momentu walka? Czarne niedokładnie rozegrały debiut i otrzymały trudną pozycję. Z kolei białe pospieszyły się z ruchem 14.f5 zamiast wcześniej zagrać 14.Kh1 i czarne skonstruowały na czas obronę. Nie podejrzewając żadnego niebezpieczeństwa Padewski spokojnie manewrował i dał Bachtiarowi możliwość taktycznego uderzenia)

21…d5! 22.cd5 Gd3 23.Wd3 Se4! 24.He4 Hh5 25.Wh3 ed4! 26.Wh5 We4 27.Gd4 b5 (Pozycja białych jest rozbita. Piony są słabe, a wieża na polu „h5” jest źle ustawiona) 28.a6 Sb6 29.Wb1 (Należało grać 29.d6) 29…Sd5 30.Wb5 Sf4 31.Wh4 Se2 32.Kf2 Sd4 33.We4 Sb5 34.Wc4 Wb8 35.Wc5 Wb6 36.c4 Sd6 37.Wc7 Wa6 38.g4 Wa2 39.Ke3 Wh2 40.c5 Sb5 41.Wb7 a6 42.Ke4 Wd2 43.Wb6 Wd4 44.Ke3 Wc4 45.c6 Sa7 i białe poddały się.

163. Obrona holenderska [A85]
Baswedan (Indonezja) – IM Minew (Bułgaria)

1.d4 f5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Sf3 Gb4 5.Hc2 0–0 6.e3 b6 7.Gd2 Gb7 8.Ge2 d6 9.a3 Gc3 10.Gc3 Se4 11.Gd3 Sd7 12.0–0–0 c5 13.Kb1 Wc8 14.Ka1 a6 15.Ge4 fe4 16.Se1 b5 17.He2 cd4 18.Wd4 Sc5 19.Wd1 bc4 20.Hg4 Wf7 21.h4 Gd5 22.f3 Sa4 23.Wc1 Sc3 24.Wc3 Wb8 25.fe4 Hb6 26.b4 cb3 27.ed5 Ha5 28.Wc8 Wc8 29.Hb4 Hd5 30.Sf3 Wb7 i białe poddały się.

164. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A61]
IM Milew (Bułgaria) – Tan Hoan Liong (Indonezja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 c5 4.d5 ed5 5.cd5 d6 6.Sc3 g6 7.Gg5 Gg7 8.Sd2 h6 9.Gh4 0–0 10.e3 He7 11.Ge2 Sbd7 12.0–0 g5 13.Gg3 Se5 14.We1 Gf5 15.a4 Gg6 16.a5 Sd3 17.Gd3 Gd3 18.e4 Sd7 19.Hb3 Wfc8 20.Sb5 Gb5 21.Hb5 Se5 22.Ge5 Ge5 23.Sc4 Wab8 24.h3 He8 25.He8 We8 26.Kf1 Kf8 27.Wa3 b5 28.ab6 ab6 29.Wa6 b5 30.Se5 de5 31.Wh6 Wa8 32.Wb6 b4 33.Wc1 Wa2 34.Wc2 Wea8 35.d6 Wd8 36.Wc5 Wb2 37.We5 b3 38.Web5 Wd2 39.e5 Kg7 40.Wb3 i czarne poddały się.

165. Partia angielska [A21]
Boutteville (Francja) – GM Gligorić (Jugosławia)

1.c4 g6 2.g3 Gg7 3.Gg2 e5 4.Sc3 d6 5.d3 c6 6.e4 Se7 7.Sge2 0–0 8.0–0 f5 9.d4 Sd7 10.Ge3 fe4 11.Se4 Sf5 12.Gg5 Hc7 13.d5 h6 14.g4 hg5 15.gf5 gf5 16.Sg5 Sf6 17.c5 dc5 18.dc6 bc6 19.Hb3 Sd5 20.Gd5 cd5 21.Hd5 Kh8 22.Wac1 Gb7 23.Hc5 Hc5 24.Wc5 Gf6 25.Wc7 Ga6 26.Sf7 Wf7 27.Wf7 Ge2 28.f3 Gh4 29.Wf5 Wg8 30.Kh1 Gf1 31.Wh5 Kg7 32.Wh4 Kf6 33.Wa4 Ge2 34.Wa3 Kf5 35.h4 Kf4 36.Wa7 Kg3 37.Kg1 Gf3 38.Kf1 Wd8 i białe poddały się.

166. Obrona skandynawska [B13]
GM Ivkov (Jugosławia) – Bergraser (Francja)

1.e4 d5 2.ed5 Sf6 3.c4 c6 4.d4 cd5 5.Sc3 Sc6 6.Gg5 e6 7.Sf3 Ge7 8.c5 0–0 9.Gb5 Se4 10.Ge7 He7 11.Hc2 Sg5 12.Sg5 Hg5 13.Gc6 bc6 14.0–0 e5 15.f4 ef4 16.Hd2 Wb8 17.b3 Gh3 18.Wf2 Wbe8 19.Hf4 Hf4 20.Wf4 Gc8 21.b4 We3 22.Wf3 Wf3 23.gf3 We8 24.Kf2 Gd7 25.a4 Wb8 26.b5 Kf8 27.Wb1 Ke7 28.a5 cb5 29.Sd5 Kd8 30.Sb4 i czarne poddały się.

167. Obrona sycylijska [B53]
Casa (Francja) – IM Bertok (Jugosławia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Hd4 Sc6 5.Gb5 Gd7 6.Gc6 Gc6 7.Sc3 Sf6 8.Gg5 e6 9.Wd1 Ge7 10.0–0 0–0 11.h3 h6 12.Gc1 Hc7 13.He3 Wfd8 14.Sd4 Ge8 15.f4 a6 16.Hg3 Kh7 17.f5 e5 18.Sf3 b5 19.a3 Gc6 20.Wfe1 Hb7 21.Sd2 a5 22.Hf3 b4 23.Scb1 d5 24.ed5 Gc5 25.Kh2 Gd5 26.He2 e4 27.Sf1 Hc8 28.g4 Hc7 29.Sg3 Wac8 30.c3 Gc4 31.Hg2 Wd3 32.Wd3 ed3 33.Sd2 Ga6 34.ab4 ab4 35.Sde4 Se4 36.He4 bc3 37.f6 Kg8 38.bc3 Gd6 39.He3 Hc3 40.Gd2 Hf6 41.Kg2 Gb7 42.Se4 We8 43.Hf3 Hf3 44.Kf3 g6 45.Gh6 f5 46.gf5 gf5 i białe poddały się.

168. Obrona Grünfelda [D87]
Damjanović (Jugosławia) – Cormier (Francja)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 d5 4.cd5 Sd5 5.e4 Sc3 6.bc3 Gg7 7.Gc4 c5 8.Se2 0–0 9.0–0 Sd7 10.Ge3 Ha5 11.h3 Sb6 12.Gb3 c4 13.Gc2 Gd7 14.Hd2 Wad8 15.Gh6 Ga4 16.Gg7 Kg7 17.Wab1 Wd7 18.Wb4 Gc2 19.Hc2 f5 20.Sf4 Wd6 21.e5 Wc6 22.Wfb1 e6 23.Wb5 Ha3 24.W1b4 Kf7 25.h4 Wc7 26.g3 a5 27.Wb1 Sd5 28.Sd5 ed5 29.Wb6 We7 30.h5 Kg7 31.Hd2 Ha4 32.hg6 hg6 33.Hg5 He8 34.Kg2 We6 35.Wb7 Wf7 36.Wf7 Hf7 37.Hd8 f4 38.Wb8 f3 39.Kh2 i czarne poddały się.

169. Obrona Nimzowitscha [E20]
Camilleri (Malta) – IM Porath (Izrael)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.f3 d5 5.e3 0–0 6.a3 Ge7 7.Gd3 c5 8.Sge2 cd4 9.ed4 dc4 10.Gc4 a6 11.0–0 b5 12.Ga2 Gb7 13.Gg5 Sbd7 14.Hc2 Wc8 15.Wad1 Sb6 16.Sg3 Sbd5 17.Gb1 g6 18.Sge4 Se4 19.Ge7 He7 20.Sd5 Gd5 21.He2 Sd6 i białe poddały się.

170. Debiut czterech skoczków [C49]
Persitz (Izrael) – Soler (Malta)

1.e4 e5 2.Sc3 Sc6 3.Sf3 Sf6 4.Gb5 Gb4 5.0–0 0–0 6.d3 Gc3 7.bc3 d6 8.Gg5 He7 9.We1 Sd8 10.d4 Se6 11.Gc1 c6 12.Gf1 Wd8 13.Sh4 Sf8 14.Hf3 h6 15.Sf5 Gf5 16.Hf5 He6 17.He6 Se6 18.Gb2 We8 19.Wad1 Wad8 20.f3 Sf4 21.g3 Sg6 22.h4 d5 23.ed5 cd5 24.c4 e4 25.fe4 Se4 26.h5 Sf8 27.Gg2 Sg3 28.Gd5 b6 29.Gc6 We2 30.We2 Se2 31.Kf2 Sf4 32.d5 Sd7 33.Wh1 g5 34.hg6 Sg6 35.We1 Kf8 36.Gd4 f6 37.We6 Sde5 38.Wf6 Kg8 39.We6 Sg4 40.Kg3 Sf8 41.We7 i czarne poddały się.

171. Obrona Zukertorta [A06]
Gouder (Malta) – Kraidman (Izrael)

1.Sf3 Sf6 2.d3 d5 3.g3 c5 4.Gg2 Sc6 5.0–0 e6 6.c4 Ge7 7.Sbd2 d4 8.Sb3 a5 9.Gd2 0–0 10.h4 e5 11.Sh2 Gf5 12.Gg5 Sd7 13.Ge7 He7 14.e4 de3 15.fe3 Ge6 16.Sd2 h6 17.Sdf3 Wad8 18.a3 e4 19.de4 Gc4 20.Wf2 Sde5 21.Hc2 b5 22.b3 Gd3 23.Se5 Gc2 24.Sc6 Hc7 25.Sd8 Gb3 i białe poddały się.

172. Partia wiedeńska [C25]
Guthi (Izrael) – Fenech (Malta)

1.e4 e5 2.Sc3 d6 3.Gc4 Sf6 4.f4 Sc6 5.Sf3 Ge7 6.d3 0–0 7.a3 Gd7 8.f5 a6 9.0–0 b5 10.Gb3 Sa5 11.Ga2 c5 12.h3 Kh8 13.g4 Sg8 14.g5 f6 15.g6 hg6 16.Sh4 g5 17.Sg6 Kh7 18.Gg8 Kg8 19.Sd5 Sc6 20.Hh5 i czarne poddały się.

173. Partia hiszpańska [C70]
Pustina (Albania) – Johannessen (Norwegia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 b5 5.Gb3 Sa5 6.Gf7 Kf7 7.Se5 Ke7 8.d4 d6 9.Gg5 Sf6 10.Sd3 Kf7 11.e5 de5 12.de5 Hd5 13.0–0 Gb7 14.f3 Sc4 15.We1 We8 16.Sc3 Hd4 17.Kh1 Sb2 18.Sb2 Hc3 19.ef6 We1 20.He1 He1 21.We1 gf6 22.Gf4 Ga3 23.Sd3 Wd8 24.Kg1 c5 25.Gc1 Gc1 26.Wc1 c4 27.Sf4 Wd2 28.Kf1 Gc8 29.Ke1 c3 30.a3 Ge6 31.Se2 Gc4 32.Sc3 Wg2 33.h4 Ke6 34.Se4 Ke5 35.Sc5 Kd4 36.Sd3 Ke3 37.Kf1 Wc2 i białe poddały się.

174. Gambit hetmański [D53]
De Lange (Norwegia) – Hoxha (Albania)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e3 Sbd7 6.cd5 Sd5 7.Ge7 He7 8.Hb3 Sc3 9.Hc3 e5 10.Sf3 e4 11.Sd2 c6 12.g3 Sf6 13.Hc5 Hc5 14.dc5 Ge6 15.Gc4 Gd5 16.Wc1 0–0–0 17.Gd5 cd5 18.Sb3 Sg4 19.Sd4 Se5 20.Ke2 a6 21.b4 Sd3 22.Wb1 g6 23.b5 a5 24.b6 Kd7 25.Wb5 Wc8 26.Wa5 Wa8 27.Sb3 Wa5 28.Sa5 Wa8 29.c6 bc6 30.b7 Wb8 31.f3 Kc7 32.fe4 de4 33.Wb1 Sc5 34.Wc1 Kb6 35.Sc4 Kb7 36.Sa5 Kb6 37.Wb1 Kc7 38.Wb8 Kb8 39.Sc6 Kc7 i remis.

Tal (po lewej) – Johannessen
Zdjęcie: „Chess Review” numer 3/1961

175. Obrona sycylijska [B65]
Konci (Albania) – Lindblom (Norwegia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Gg5 e6 7.Hd2 Ge7 8.0–0–0 Sd4 9.Hd4 0–0 10.f4 h6 11.h4 Ha5 12.Ge2 e5 13.Hf2 ef4 14.Gf4 Ge6 15.Gd6 Gd6 16.Wd6 Wac8 17.Hg3 Wc5 18.Whd1 Wfc8 19.W6d4 Wc3 20.bc3 Wc3 21.Hd6 Ha2 22.Hd8 Kh7 23.Gd3 Gb3 24.Kd2 Wd3 25.Wd3 Hc2 26.Ke1 Se4 27.Hd4 f5 28.He3 Gc4 29.Wd4 Gb5 30.Hf3 Hc5 31.We4 Gc6 32.Wc4 Hc4 33.Hf5 g6 34.Hf2 a5 35.Hg3 Hf7 36.Hg4 h5 37.Hg3 a4 38.Wd3 He7 39.Kd1 Hb4 40.Kc1 Hc5 41.Kd2 Hb4 42.Kc1 He7 43.We3 Hf7 44.He1 Hc4 45.Kb1 Gd5 46.We7 Gf7 47.Wb7 a3 48.Wb4 Ha2 49.Kc1 Hg2 50.Hc3 Hf1 51.Kd2 Hf2 52.Kc1 Hg1 53.Kd2 Hh2 54.Kc1 Hh1 55.Kc2 a2 56.Wa4 Hb1 57.Kd2 Hb5 58.Hd4 i remis.

Eero Böök
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 2/1960 r.

176. Obrona sycylijska [B25]
Hoen (Norwegia) – Veizaj (Albania)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.Sge2 Gd7 7.0–0 Wb8 8.Sd5 b5 9.c3 e6 10.Se3 Hb6 11.f4 Sge7 12.g4 f5 13.gf5 ef5 14.ef5 Sf5 15.Sd5 Hd8 16.Sg3 0–0 17.Gd2 Hh4 18.He1 Wbe8 19.Sf5 He1 20.Wae1 Wf5 21.We8 Ge8 22.Sc7 Gd7 23.Sb5 Gf8 24.Ge4 Wh5 25.c4 Sb4 26.Sa7 d5 27.cd5 Sd5 28.Gf3 Wf5 29.Gg4 Wf7 30.Gd7 Wd7 31.Sc6 Sb4 32.Se5 Wd4 33.Ge3 Wd5 34.Kf2 Gg7 35.a3 Sc2 36.Wg1 Se3 37.Ke3 Ge5 38.fe5 We5 39.Kd2 Wh5 40.Wg2 Kf7 41.Wf2 Ke6 42.Kc3 Wh4 43.b4 cb4 44.ab4 Kd5 45.Wb2 Kc6 46.b5 Kb6 47.d4 Wh5 48.Kc4 Wf5 49.We2 Wh5 50.Wb2 Wf5 51.Kd3 Wb5 52.Wb5 Kb5 53.Ke4 Kc6 54.Ke5 Kd7 55.Kf6 Kd6 56.Kg7 h5 57.Kg6 h4 58.h3 Kd5 59.Kg5 Kd4 60.Kh4 Ke5 61.Kg5 Ke6 62.Kg6 Ke7 63.Kg7 Ke6 64.h4 Kf5 65.h5 Ke6 66.h6 i czarne poddały się.

177. Partia angielska [A24]
IM Böök (Finlandia) – GM Uhlmann (NRD)

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.d3 d6 6.Sf3 e5 7.0–0 Sh5 8.d4 Sd7 9.e4 c6 10.Ge3 ed4 11.Sd4 Se5 12.b3 Sg4 13.Gc1 Hb6 14.Sde2 f5 15.Hd6 Ge5 16.c5 Hb4 17.Hd2 f4 18.Gf3 Hc5 19.b4 He7 20.h3 Sf2 21.g4 Sh3 22.Kg2 Sg5 i białe poddały się.

178. Obrona hetmańsko – indyjska [E12]
Malich (NRD) – Rantanen (Finlandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.Sc3 Gb7 5.Gg5 Ge7 6.Hc2 d5 7.e3 Sbd7 8.0–0–0 c5 9.dc5 bc5 10.cd5 ed5 11.Gf6 Sf6 12.Gb5 Kf8 13.Gc4 Ha5 14.Hb3 dc4 15.Hb7 We8 16.Se5 Hb6 17.Hb6 ab6 18.Sc4 Wb8 19.a4 h5 20.f3 Wh6 21.Wd2 Wb7 22.Whd1 Ke8 23.Sb5 Wb8 24.Kc2 g5 25.Se5 Kf8 26.b3 g4 27.f4 Wb7 28.Sc4 Se4 29.Wd7 Wd7 30.Wd7 Ke8 31.Wb7 Gd8 32.Sc3 Sd6 33.Sd6 Wd6 34.e4 Wd4 35.Sb5 Wd7 36.Wd7 Kd7 37.Kd3 Ke6 38.e5 f6 39.ef6 Gf6 40.Ke4 Ge7 41.Sc7 Kd6 42.Sd5 Gd8 43.f5 h4 44.Se3 g3 45.hg3 hg3 46.Sd5 Kd7 47.Ke5 Ke8 48.Ke6 i czarne poddały się.

179. Obrona królewsko – indyjska [E89]
Räisä (Finlandia) – Dittmann (NRD)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 e5 7.Sge2 c6 8.d5 cd5 9.cd5 Sbd7 10.g4 h5 11.h3 a6 12.Gg5 Hb6 13.Hd2 Sh7 14.Gh4 Sc5 15.0–0–0 hg4 16.hg4 Gd7 17.Kb1 Wfc8 18.Sc1 Sa4 19.Sa4 Ga4 20.Gf2 Hd8 21.b3 Ge8 22.Ge3 a5 23.Gd3 a4 24.b4 a3 25.Wh3 f6 26.Hf2 Sg5 27.Wh2 Wa4 28.Gd2 Hc7 29.Ge1 Waa8 30.b5 Hc5 31.He2 Hd4 32.Sb3 Ha4 i remis.

180. Gambit hetmański [D29]
Golz (NRD) – Fred (Finlandia)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 Sf6 4.e3 e6 5.Gc4 c5 6.0–0 a6 7.He2 b5 8.Gb3 Gb7 9.a4 Sbd7 10.ab5 ab5 11.Wa8 Ha8 12.Sc3 b4 13.Sb5 Hb8 14.e4 cd4 15.Sbd4 Gc5 16.Ge6 0–0 17.Gd7 Sd7 18.Sf5 We8 19.Sg5 Sf6 20.Hc4 Hc7 21.Ge3 Sg4 22.g3 Se3 23.fe3 Gb6 24.Hb4 We5 25.Sf7 Kf7 26.Sd6 Kg6 27.Sb7 Ge3 28.Kh1 Hb6 29.Hb6 Gb6 30.Wd1 Ge3 31.Sd6 Kf6 32.Kg2 Gc5 33.Kf3 We7 34.Sc4 Wb7 35.Wd3 Ke6 36.Ke2 g5 37.h3 h5 38.Wd5 Ge7 39.We5 Kf6 40.Wf5 Ke6 41.We5 Kf7 42.Wg5 Wb4 43.Wf5 Ke6 44.Kd3 h4 45.We5 Kf7 46.gh4 Wb3 47.Kc2 Wh3 48.Wf5 Ke6 49.h5 Wh4 50.Kd3 Wh3 51.Se3 Gd6 52.Kd4 Gh2 53.Wg5 Gf4 54.Wg6 Kf7 55.Sg4 Gc1 56.Se5 Ke7 57.Sd3 Ge3 58.Kc4 Wh5 59.Wg3 Gd2 60.Wg7 Kd6 61.Wg6 Ke7 62.b4 Wh4 63.Sc5 Ge3 64.Kd5 Wh1 65.e5 Wd1 66.Ke4 Gg1 67.Wg7 Kf8 68.Wb7 Wb1 69.Kd5 Gh2 70.Se6 Kg8 71.Wg7 Kh8 72.Wg4 Gg1 73.Sf8 Gb6 74.Sd7 Ge3 75.Sf6 Wg1 76.Wg1 Gg1 77.e6 i czarne poddały się.

Od lewej: Najdorf, Fischer, Portisch, Larsen, Ivkov i Unzicker – 1966
Zdjęcie: www.echecs-photos.be

Grupa: 2

Wyniki III rundy:

ZSRR

3,0 : 1,0

Holandia

Filipiny

1,5 : 2,5

Indie

Austria

4,0 : 0,0

Monako

Włochy

2,0 : 2,0

Portugalia

Argentyna

3,0 : 1,0

Polska

Oto jak przebieg rundy opisał jeden z delegatów polskich na Olimpiadę w Lipsku, Władysław Litmanowicz (Szachy, numer 12/1960 r.). W czasie obiadu otrzymuję telefon od Najdorfa, który usprawiedliwia się wobec nas, że czuje się zmuszony wystąpić w meczu z Polską, wobec stanowiska Holendrów. Pociesza nas jednak, że nie będzie grał Eliskases (2 punkty z pierwszych dwóch gier!), który przed południem dogrywał (a raczej „dorzynał”) partię z Donnerem. W kilka minut później dowiaduję się, że w drużynie argentyńskiej nie zagra również Bazan (także na starcie zdobył dwa punkty). Nastrój przed meczem – bojowy. Zdajemy sobie sprawę z dużej szansy, jaka się przed nami otworzyła.

Niestety – jak to już bywało na Olimpiadach Szachowych – i tym razem nasze szanse nie zostały wykorzystane. Był taki moment w meczu, gdy zarysowały się przed nami szanse na zwycięstwo. Bowiem Tarnowski dość szybko zremisował z Wexlerem, Śliwa miał zupełnie równą pozycję z Najdorfem, Kostro zaofiarował figurę za atak w partii z Foguelmanem i miał realne szanse na wygraną. Doda miał zupełnie dobrą pozycję ze Schweberem. Czwarta godzina gry była jednak dla nas tragiczna. Kostro nie znalazł właściwej kontynuacji i przegrał, Doda nie zrealizował swojego planu i pozwolił się bardzo ścieśnić, co również w rezultacie przyniosło mu porażkę. Nad Śliwą poczęły nieoczekiwanie gromadzić się czarne chmury. Ale nasz „as atutowy” z zimną krwią zaofiarował przejściowo piona, wymienił lekkie figury, piona odzyskał i w końcówce „hetman plus wieża na hetman plus wieża” zaproponował remis, które zostało z uśmiechem na ustach przyjęte przez Najdorfa. W rezultacie wysoko porażka 1,0 : 3,0. Małą pociechą jest fakt, że Holendrzy uszczknęli wczoraj Argentyńczykom zaledwie pół punktu.

Jednakże w tej rundzie Holendrzy stawili dzielny opór drużynie ZSRR. Zakończyły się tylko dwie partie (Botwinnik – Donner i Bouwmeester – Keres), ale obie dały wynik remisowy, a w dwóch pozostałych Holendrzy również nie są zupełnie bez szans. Tyle Władysław Litmanowicz. My dodamy, że na drugi dzień rano Prins przegrał ze Smysłowem, a Kramer z Petrosjanem.

Mocno podreperowali bilans punktowy Austriacy, których los skojarzył z zespołem Monako. Jednakże tylko Robatsch szybko pokonał Kostjoerina. Pozostałe partie trwały pełną rundę, a dwie były nawet odkładane. Mecz Włochy – Portugalia przyniósł cztery szybkie remisy.

Stan po III rundzie:

1

ZSRR

11,0

2

Argentyna

10,5

3

Austria

7,5

4

Portugalia

7,0

5

Polska

5,5

6

Filipiny

4,5

7 – 9

Włochy, Indie i Holandia

4,0

10

Monako

2,0

181. Obrona Grünfelda [D78]
GM Botwinnik (ZSRR) – GM Donner (Holandia)

1.Sf3 d5 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.d4 Sf6 5.c4 c6 6.Sa3 0–0 7.0–0 Se4 8.Gf4 Hb6 9.Hc1 Ge6 10.Wd1 Sa6 11.Ge5 f6 12.Gf4 Gf7 13.c5 Hd8 14.Sd2 Sd2 15.Hd2 e5 16.Gh6 Gh6 17.Hh6 He7 18.Wac1 Wae8 19.Sc2 Ge6 20.b4 Sc7 21.a4 a6 22.Sa1 Gd7 23.Sb3 Se6 i remis.

182. Partia pionem hetmańskim [D04]
IM Bouwmeester (Holandia) – GM Keres (ZSRR)

1.d4 Sf6 2.Sf3 c5 3.e3 d5 4.dc5 e6 5.a3 Gc5 6.b4 Gd6 7.c4 a5 8.ba5 0–0 9.Sbd2 Ha5 10.Gb2 Sbd7 11.Hc2 Se4 12.Ge2 Sdc5 13.0–0 Sa4 14.cd5 ed5 15.Sb3 Hd8 16.Sbd4 Gd7 17.Gb5 Wa5 18.Gd7 Hd7 19.Wfc1 Wfa8 20.Sb3 W5a6 21.Ge5 Wc6 22.Hd3 Wc1 23.Wc1 Ga3 24.Wc7 Hd8 25.Hb5 Gd6 26.Wd7 He8 27.Wb7 Hb5 28.Wb5 Ge5 29.Se5 Sac3 30.Wa5 i remis.

183. Partia katalońska [E06]
GM Smysłow (ZSRR) – IM Prins (Holandia)

1.c4 Sf6 2.g3 e6 3.Gg2 d5 4.Sf3 Ge7 5.0–0 0–0 6.d4 c5 7.cd5 Sd5 8.Sc3 cd4 9.Sd5 Hd5 10.Sd4 Hd7 11.Ge3 e5 12.Sb3 Hb5 13.a4 Hb4 14.Gd2 Hb6 15.a5 Ha6 16.Hc2 Sc6 17.Ge4 He2 18.Gh7 Kh8 19.Gd3 Hh5 20.a6 Wb8 21.Ge4 Ge6 22.ab7 Wb7 23.Hc6 Wb6 24.Hc7 Gd6 25.Ha7 Wb3 26.Gc3 Gb4 27.Wfc1 Gc3 28.bc3 He2 29.We1 Hh5 30.c4 f5 31.Gg2 f4 32.Hc5 Wc8 33.Hd6 Gc4 34.We5 Hf7 35.gf4 Wd3 36.Hb4 Hf4 37.We4 Hf6 38.Wc1 Wd4 39.Wd4 Hd4 40.h3 Hf4 41.Wc3 Hf7 42.Hd6 Hf6 43.Hg3 Ge6 44.Wf3 Hb2 45.Wf4 Kg8 46.Ge4 Gf7 47.Hg5 Hc1 48.Kg2 Hc5 49.Wf5 Hc4 50.We5 Hc1 51.Hf5 g6 52.Hf6 Hh6 53.Gg6 Hg6 54.Wg5 Hg5 55.Hg5 Kf8 56.h4 Wc6 57.h5 We6 58.f4 Gg8 59.f5 We7 60.f6 Wh7 61.Hc5 Ke8 62.Hc8 Kf7 63.Hd8 Wh5 64.He7 Kg6 65.Hg7 Kf5 66.f7 Gf7 67.Hf7 Kg4 68.Hc4 Kf5 69.Kg3 Wg5 70.Kf3 Wg7 71.Hd5 Kg6 72.Kf4 Kh7 73.Kf5 Wg1 74.Kf6 Wf1 75.Kg5 Wg1 76.Kh5 Wg7 77.He4 i czarne poddały się.

184. Obrona królewsko – indyjska [E61]
IM Kramer H. (Holandia) – GM Petrosjan (ZSRR)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Gg5 c5 5.e3 d6 6.Sf3 h6 7.Gh4 g5 8.Gg3 Sh5 9.dc5 Sg3 10.hg3 dc5 11.Hd8 Kd8 12.0–0–0 Gd7 13.Ge2 Sc6 14.Wd3 Ke8 15.Whd1 Ge6 16.Sd5 Wc8 17.Sh2 h5 18.Sf3 g4 19.Se1 Ge5 20.W3d2 Sb4 21.a3 Sd5 22.cd5 Gd7 23.Kb1 c4 24.Wc1 Gf5 25.Ka2 h4 26.gh4 c3 27.bc3 Wc3 28.Wdd1 Wc1 29.Wc1 Wh4 30.f3 Gg3 31.fg4 Gg4 32.Sf3 Wh6 33.Wc4 Gd7 34.Wb4 Gc8 35.Wa4 a6 36.Wc4 Gd7 37.Wb4 b5 38.Sd4 Gf2 39.Wb3 Wh4 40.Sf3 We4 41.Wc3 Ge3 42.Gd3 Wg4 43.Kb3 Gf4 44.Wc2 Gd6 45.We2 Wa4 i białe poddały się.

185. Gambit hetmański [D53]
Campomanes (Filipiny) – Aaron (Indie)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.Sc3 Ge7 5.Gg5 h6 6.Gf6 Gf6 7.e3 0–0 8.Gd3 c6 9.0–0 Sd7 10.Hc2 dc4 11.Gc4 e5 12.Wfd1 ed4 13.Sd4 Hc7 14.Se4 Ge7 15.Sf5 Sf6 16.Se7 He7 17.Sf6 Hf6 18.Wd4 Gf5 19.Hd2 b5 20.Gb3 Wfd8 21.Wd1 Wd4 22.Hd4 Hd4 23.Wd4 Kf8 24.f4 Ke7 25.Gd1 Wc8 26.e4 Ge6 27.a3 f6 28.Kf2 c5 29.Wd2 a5 30.Ge2 b4 31.Gb5 ba3 32.ba3 c4 33.Ke3 c3 34.Wc2 Gb3 35.Wc1 c2 36.Gd3 Ga4 37.Kd2 Wd8 38.Kc3 Wc8 39.Kd2 Wd8 40.Kc3 i remis.

Kopenhaga 1960
Od lewej: Larsen, Petrosjan, Stahlberg i Geller
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 7/1960

186. Obrona królewsko – indyjska [E94]
Sapre (Indie) – Naranja (Filipiny)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Sf3 e5 7.d5 Sbd7 8.0–0 a5 9.Se1 Sc5 10.Gf3 Se8 11.Sd3 f5 12.Sc5 dc5 13.Ge3 He7 14.Sa4 b6 15.ef5 e4 16.Ge2 Gf5 17.Hd2 Ge5 18.Sc3 Sd6 19.Gg5 Hd7 20.Wac1 Wae8 21.Gh6 Wf6 22.Ge3 Gg4 23.Gg4 Hg4 24.h3 Hh5 25.b3 Wef8 26.Hc2 Hh4 27.Hd2 Wf3 28.Se2 W8f5 29.Sg3 Gg3 30.fg3 Hg3 31.Wce1 Wf1 32.Wf1 Wf1 33.Kf1 Sf5 34.Gg1 e3 35.He1 Hf4 36.Ke2 Sd4 37.Kd3 Hf5 i białe poddały się.

187. Obrona Caro – Kann [B15]
Reyes (Filipiny) – Wahi (Indie)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sf6 5.Sf6 ef6 6.Gc4 Ge7 7.Se2 0–0 8.0–0 b6 9.Sf4 Gd6 10.We1 f5 11.Hh5 Sd7 12.Hf5 Se5 13.He4 Sc4 14.Hc6 Ga6 15.b3 Sa5 16.Hf3 Gb7 17.Hh5 Gf4 18.Gf4 Hd4 19.Ge5 Hd5 20.Hg4 f6 21.Gb2 Wf7 22.Wad1 Hg5 23.Hh3 Sc6 24.f3 Se5 25.Gc1 Hg6 26.Kh1 Hc2 27.f4 Sg6 28.Hg4 f5 29.Hg5 We7 30.Wg1 We2 31.Wdf1 Wae8 32.h4 Sh4 33.Hh4 Wg2 i białe poddały się.

188. Obrona Robatscha [B06]
Seth (Indie) – De Castro (Filipiny)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sf3 d6 4.Gc4 c5 5.Ge3 Hb6 6.0–0 Hb2 7.Hd2 Hb4 8.Hd3 Sf6 9.Sc3 cd4 10.Gd4 Sbd7 11.Sb5 0–0 12.Sc7 b5 13.Gd5 Sd5 14.Sd5 Hc4 15.Se7 Kh8 16.Gg7 Kg7 17.Hd6 Sc5 18.Se5 Hc3 19.Sd5 Se4 20.Hf8 Kf8 21.Sc3 Sc3 22.Wfe1 Ge6 23.Sc6 a5 24.We3 b4 25.We5 Gd5 26.Sd4 Ga2 27.Sb5 Sb5 28.Wb5 Wd8 29.Wa5 b3 30.cb3 Gb3 31.Wa8 Wa8 32.Wa8 Kg7 33.f4 h5 34.Kf2 Kf6 35.Ke3 Gd5 36.Wa6 Ke7 37.g3 Ge6 38.Kd4 Kf6 39.h4 Kf5 40.Wa5 Kg4 41.Wg5 Kf3 42.Ke5 Gg4 43.Kf6 Ge6 44.Kg7 Kf2 45.f5 gf5 46.Kh6 f6 47.Wg7 Gd5 48.Kh5 Gf3 49.Kg6 Kg3 50.h5 Kh2 51.Kf5 i czarne poddały się.

189. Partia hiszpańska [C84]
IM Robatsch (Austria) – Kostjoerin (Monako)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.d4 ed4 6.0–0 Ge7 7.e5 Se4 8.Sd4 Sd4 9.Hd4 Sc5 10.Sc3 Sa4 11.Ha4 0–0 12.Gf4 b5 13.He4 Wb8 14.Wad1 Gb7 15.Hf5 Gc6 16.Wd3 g6 17.Hg4 h5 18.Hg3 Kh7 19.Wfd1 He8 20.We1 Gd8 21.Gd2 He6 22.Hf4 Wh8 23.Se4 Kg7 24.Sc5 Ha2 25.e6 de6 26.Se6 fe6 27.Gc3 Kg8 28.Wd8 Wd8 29.Hf6 i czarne poddały się.

190. Partia angielska [A20]
Angles d’Auriac (Monako) – IM Beni (Austria)

1.g3 e5 2.c4 Sc6 3.Gg2 f5 4.d3 Sf6 5.Sf3 Ge7 6.Sc3 d6 7.0–0 0–0 8.e3 He8 9.Wb1 Sh5 10.Sd5 Gd8 11.b4 Se7 12.Hb3 Sd5 13.cd5 f4 14.ef4 ef4 15.We1 Hf7 16.Gb2 Gg4 17.Sd4 fg3 18.fg3 Hf2 19.Kh1 Sg3 20.hg3 Wf6 21.We8 Kf7 22.Wf8 Kf8 23.Se6 Kg8 24.Gf6 Gf6 25.d4 Gd4 26.Wf1 Hd2 27.Sd4 Hd4 28.Wf4 Ha1 29.Kh2 h5 30.Hc2 Wf8 31.Wf8 Kf8 32.Hc7 He5 33.Hb8 Kf7 34.Hb7 He7 35.Hb5 Kg6 36.Hd3 Gf5 37.Hd4 He2 38.Hf4 He5 39.Hc4 Kh6 40.Hf4 Hf4 41.gf4 Gb1 42.a4 g5 43.fg5 Kg5 44.b5 Gd3 45.Kg1 Kf4 46.Gh3 Ke5 47.Gd7 Kd5 48.Kf2 Kc5 49.Ke3 Gc4 i białe poddały się.

191. Obrona Caro – Kann [B13]
Janetschek (Austria) – Renoy-Chevrier (Monako)

1.e4 c6 2.c4 d5 3.ed5 cd5 4.d4 e6 5.Sf3 Sf6 6.Ge2 Ge7 7.0–0 0–0 8.Sc3 Sbd7 9.c5 a6 10.Hc2 Hc7 11.Gg5 b5 12.b4 h6 13.Gh4 Gb7 14.Gg3 Hc6 15.a4 Hc8 16.ab5 ab5 17.Gb5 Ga6 18.Ga6 Wa6 19.He2 Wa1 20.Wa1 Sh5 21.Ha6 Ha6 22.Wa6 Sg3 23.hg3 Sb8 24.Wa8 Sc6 25.Wf8 Kf8 26.b5 Sa5 27.b6 Gd8 28.Se5 Ke7 29.Kf1 f6 30.Sd3 Sc6 31.Sb5 Kd7 32.f4 g6 33.Ke2 Kc8 34.Kd2 Kd7 35.Kc3 Kc8 36.Sb4 Sb4 37.Kb4 Kd7 38.b7 Gc7 39.Sc7 Kc7 40.c6 h5 41.Kb5 g5 42.Ka6 i czarne poddały się.

192. Partia angielska [A23]
Deslauriers (Monako) – Groiss (Austria)

1.g3 Sf6 2.c4 e5 3.Sc3 c6 4.e4 g6 5.Gg2 d6 6.Sge2 Gg7 7.0–0 0–0 8.b3 Sbd7 9.Hc2 Sc5 10.Gb2 Se6 11.Sd1 Hb6 12.d3 Wd8 13.Hd2 d5 14.ed5 cd5 15.Ge5 dc4 16.d4 Se4 17.He3 Ge5 18.de5 Sd2 19.We1 cb3 20.ab3 Hb3 21.Sdc3 Sc4 22.He4 Sc5 23.Hh4 Ge6 24.Web1 Sb2 25.Wa2 Wd2 26.Wa5 Wc8 27.Wc5 Wc5 28.Se4 Wd1 29.Wd1 Hd1 30.Gf1 We5 31.Sf6 Kg7 32.Hh7 Kf6 33.Hh8 Ke7 34.He5 Sc4 35.Hc7 Kf6 36.Hf4 Kg7 37.Sc3 He1 38.Se4 Ha1 39.Sg5 Se5 40.Se6 fe6 41.Kg2 Hc3 42.Ge2 a5 43.h4 Hc5 44.h5 Hd5 45.Kh2 gh5 46.Hg5 Sg6 47.Hc1 h4 48.Hc7 Kh6 49.Hf7 Hf5 50.Hf5 hg3 51.Kg3 ef5 52.f4 Kg7 53.Gb5 Kf6 54.Kf3 Ke6 55.Ke3 Kd5 56.Ge8 Se7 57.Gf7 Kc5 58.Kd3 Sd5 59.Ge8 Sf4 i białe poddały się.

193. Gambit Evansa [C52]
Contedini (Włochy) – Durao (Portugalia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Gc5 4.b4 Gb4 5.c3 Ga5 6.d4 d6 7.0–0 Gb6 8.de5 de5 9.Hb3 Hd7 10.Wd1 He7 11.Ga3 Hf6 12.Gb5 Sge7 13.Sbd2 Gg4 14.h3 h5 15.c4 0–0–0 16.c5 Ga5 17.Wab1 Gd2 18.Gc6 Hc6 19.hg4 Gf4 20.Wd8 Wd8 21.gh5 f5 22.ef5 i remis.

Lipsk 1960 – Gra mistrz Polski Bogdan Śliwa
Kibicują Filipowicz (po lewej) i Litmanowicz (kapitan)
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

194. Obrona sycylijska [B40]
Ribeiro (Portugalia) – Tamburini (Włochy)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sd2 Sc6 6.Sc6 dc6 7.Gd3 Hc7 8.0–0 Gd6 9.h3 0–0 10.Sc4 Gc5 11.Hf3 b5 12.Gf4 He7 13.Se5 Gb7 14.Gg5 Gd4 15.Sg4 h6 16.Gf6 Gf6 17.e5 Gg5 18.He4 g6 19.f4 c5 20.He3 h5 21.fg5 hg4 22.h4 Wad8 23.Wf6 Ga8 24.Wf4 c4 25.Ge4 Ge4 26.We4 Hb4 27.b3 Hd2 28.Hd2 Wd2 29.bc4 g3 i remis.

195. Partia hiszpańska [C80]
Palmiotto (Włochy) – Goncalves (Portugalia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Se4 6.We1 Sc5 7.Gc6 dc6 8.Se5 Ge7 9.d4 Se6 10.Ge3 0–0 11.c4 Gd6 12.Sd2 c5 13.Sb3 cd4 14.Gd4 Sd4 15.Hd4 Gb4 16.Wed1 Hd4 i remis.

196. Obrona sycylijska [B95]
De Oliveira (Portugalia) – Magrin (Włochy)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.Hd2 Sbd7 8.0–0–0 Hc7 9.Kb1 b5 10.Gb5 ab5 11.Sdb5 Hb8 12.Sd6 Gd6 13.Hd6 Hd6 14.Wd6 0–0 15.Whd1 h6 16.Gf6 Sf6 17.a4 Gb7 18.f3 Wfc8 19.W6d4 Kf8 20.Sb5 i remis.

Olimpiada w Lipsku
Botwinnik (po lewej) obserwuje grę Zbigniewa Dody
W objęciach Caissy – strona internetowa Jerzego Konikowskiego

197. Obrona Nimzowitscha [E58]
GM Najdorf (Argentyna) – IM Śliwa (Polska)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.d4 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 d5 6.Sf3 c5 7.0–0 Sc6 8.a3 Gc3 9.bc3 b6 10.cd5 ed5 11.Se5 Gb7 12.Sc6 Gc6 13.a4 Hd7 14.Hc2 Se4 15.f3 Sf6 16.Gf5 Hd8 17.We1 We8 18.Ga3 g6 19.Gd3 c4 20.Gf1 a5 21.Gc1 Hd7 22.e4 de4 23.Gg5 Sh5 24.fe4 Hg4 25.Hd2 We4 26.We4 He4 27.Gc4 We8 28.Ha2 Hf5 29.Hd2 He4 30.Wf1 Gd5 31.Gb5 Gc6 32.d5 Gb5 33.ab5 f6 34.Gf6 Sf6 35.Wf6 Hb1 36.Wf1 Hb5 37.d6 i remis.

198. Obrona sycylijska [B90]
Tarnowski (Polska) – IM Wexler (Argentyna)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.h3 b5 7.g4 Gb7 8.Gg2 e5 9.Sf5 b4 10.Sd5 Sd5 11.ed5 g6 12.Sg3 Gg7 13.a3 a5 14.ab4 ab4 15.Wa8 Ga8 16.Hd3 i remis.

199. Obrona królewsko – indyjska [E77]
Schweber (Argentyna) – Doda (Polska)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 c5 4.d5 d6 5.e4 Gg7 6.f4 0–0 7.Sf3 e6 8.Ge2 ed5 9.ed5 Gf5 10.0–0 We8 11.Gd3 Gd3 12.Hd3 Sbd7 13.Gd2 a6 14.a4 Hc7 15.h3 We7 16.Wae1 Wae8 17.We7 We7 18.g4 Se8 19.b3 Hb8 20.We1 Hd8 21.Se4 Sdf6 22.Sg3 We1 23.Ge1 He7 24.Kf2 Sd7 25.a5 Kf8 26.g5 f5 27.h4 h5 28.Gd2 Hf7 29.b4 Sc7 30.Hb3 Kg8?

31.Ge3! Se8 32.bc5 Sc5 33.Gc5 dc5 34.Hb6 Gd4 35.Sd4 cd4 36.Hd4 Sd6 37.c5 Sb5 38.He5 Sa3 39.Hb8 Kh7 40.d6 Hd5 41.Hc7 i czarne poddały się.

200. Obrona francuska [C18]
Kostro (Polska) – Foguelman (Argentyna)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 c5 5.a3 Gc3 6.bc3 Se7 7.Hg4 Sf5 8.Gd3 h5 9.Hh3 cd4 10.Sf3 Hc7 11.Wb1 Sc6 12.Gf4 f6 13.ef6 Hf4 14.Gf5 ef5 15.fg7 Wg8 16.Hh5 Ke7 17.Hh7 Kf7 18.h4 Wg7 19.Sg5 Hg5 20.hg5 Wh7 21.Wh7 Kg6 22.Wh8 Kg5 23.Wb5 dc3 24.Wd5

24…Ge6 25.Wa8 Gd5 26.f3 Kf4 27.Wf8 Sd4 28.Kd1 Gc6 29.Wf7 Kg3 30.Wg7 Kf2 31.Kc1 f4 32.Kd1 i białe poddały się.

Grupa: 3

Wyniki III rundy:

Grecja

1,0 : 3,0

Dania

Mongolia

3,0 : 1,0

Tunezja

Szwecja

3,5 : 0,5

Islandia

Boliwia

0,0 : 4,0

Czechosłowacja

Węgry

2,5 : 1,5

Anglia

Mongołowie wysoko pokonali Tunezyjczyków. Tylko partia Mohsen – Badamagaraw zakończyła się szybkim podpisaniem remisu. Pozostałe trwały pełną rundę. Momo i Baldandorsz w dobrym stylu wygrali swoje pojedynki, a bojowa końcówka, w której każda ze stron dysponowała hetmanem, gońcem i czterema pionami, w partii Lagha – Mjagmarsuren zakończyła się równym podziałem punktu. Oba króle były odkryte, co niweczyło rezultatywne zakończenie partii. W centrum uwagi kibiców był oczywiście mecz doświadczonych szachistów węgierskich z młodymi i przebojowymi Anglikami wspieranymi przez jedynego w zespole „weterana” w osobie Golombka. Zaczęło się od szybkiego remisu na czwartej szachownicy, w partii Haygarth – Kluger. Chwilę potem Penrose w partii z Szabo zagrał fatalne 23…Gh6 i po odpowiedzi przeciwnika 24.Wa6! stracił figurę, po czym natychmiast skapitulował. Kiedy gong obwieścił koniec rundy, w partii Golombek – Barcza wytworzyła się końcówka wieżowa z pionem przewagi u arcymistrza węgierskiego. Znając doskonałą technikę gry Barczy, kapitan zespołu angielskiego Golombek poddał się rezygnując z możliwości odłożenia partii. Pojedynek Bilek – Clarke został odłożony z dużą przewagą pozycyjną u angielskiego mistrza. W dogrywce Clarke zwyciężył zmniejszając rozmiary porażki swojego zespołu. Jak przewidywano Czesi zdobyli komplet punktów w starciu z Boliwijczykami, ale partie Humerez – Filip i Hort – Zubieta rozstrzygnęły się dopiero w dogrywce. Duńczycy wygrali swój pierwszy mecz. Ich przeciwnikami byli Grecy. W partii Blom – Paidousis błyskawicznie podpisano remis, ale w pozostałych pojedynkach walczono pełne pięć godzin.

Stan po III rundzie:

1

Czechosłowacja

10,5

2

Węgry

9,0

3 – 4

Tunezja i Anglia

7,5

5 – 6

Islandia i Mongolia

6,5

7

Szwecja

5,5

8

Dania

4,5

9

Grecja

3,5

10

Boliwia

0,0

201. Atak królewsko – indyjski [A04]
Anastasopoulos (Grecja) – Nielsen (Dania)

1.Sf3 d6 2.g3 e5 3.d3 f5 4.Gg2 Sf6 5.0–0 Ge7 6.e4 Sc6 7.c3 fe4 8.de4 0–0 9.Hb3 Kh8 10.Sg5 He8 11.f4 h6 12.Se6 Sa5 13.Hb4 Ge6 14.Ha5 b6 15.Ha6 Hc6 16.Sa3 d5 17.f5 Gg8 18.Hb5 Hc5 19.Kh1 Se4 20.He2 c6 21.Ge3 Hd6 22.Hc2 Sf6 23.Wad1 Hc7 24.b4 a5 25.Hb2 ab4 26.cb4 Wa4 27.Gd2 Wfa8 28.Sc2 Wa2 29.Hc1 Gh7 30.Se3 Wd8 31.Hb1 Wa7 32.Hb2 c5 33.Ge1 Gg8 34.h3 d4 35.Sg4 c4 36.He2 Sg4 37.Hg4 c3 38.h4 d3 39.Wc1 d2 40.f6 Gf6 41.Gd2 Wd2 42.Hg6 Waa2 43.Ge4 Hd7 44.Wf5 Wh2 45.Kg1 Hd4 i białe poddały się.

202. Obrona francuska [C10]
Kölvig (Dania) – Aggos (Grecja)

1.e4 Sc6 2.d4 d5 3.Sc3 e6 4.Sf3 Sf6 5.e5 Se4 6.Gd3 Gb4 7.Gd2 Sd2 8.Hd2 He7 9.a3 Ga5 10.0–0 Gd7 11.Wfe1 h6 12.b4 Gb6 13.He3 g5 14.Se2 0–0–0 15.c3 Wdg8 16.Sd2 f5 17.f4 Ge8 18.a4 a5 19.b5 Sb8 20.c4 dc4 21.Sc4 Sd7 22.Kh1 Gh5 23.Sg3 gf4 24.Hf4 Wg4 25.Sb6 Sb6 26.Hf3 Hg5 27.Sh5 Hh5 28.Ge2 Hh4 29.g3 Hd8 30.Hb3 Wd4 31.He6 Hd7 32.Hf6 We8 33.Wad1 Hd5 34.Kg1 Sd7 35.Hh6 Wd1 36.Wd1 He5 37.Gf3 Hc5 38.Kg2 Se5 39.Wc1 Sc4 40.Kh1 Hf2 41.Gb7 Kb8 42.Gc6 i remis.

203. Obrona francuska [C06]
Papapostolou (Grecja) – Holm (Dania)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.Gd3 c5 6.c3 Sc6 7.Se2 cd4 8.cd4 f6 9.ef6 Hf6 10.Sf3 Gb4 11.Kf1 0–0 12.Gg5 Hf7 13.Hc2 e5 14.Gh7 Kh8 15.Ge3 Sf6 16.Gg6 He7 17.de5 Sg4 18.Gf4 Gc5 19.Gg5 Hg5 20.Hc5 Hd8 21.h3 Sge5 22.Se5 Se5 23.Gc2 b6 24.Hd4 Sc6 25.Hd2 Hf6 26.Sc3 Ga6 27.Kg1 Wad8 28.We1 Se5 29.Sd1 d4 30.Kh2 d3 31.Gb3 Hd6 32.Kg1 Hg6 33.We5 Wde8 34.We8 We8 35.Se3 Gb7 36.Hb4 Hh6 37.Hd2 Hg5 38.Hb4 We3 39.Hf8 Kh7 40.Hg8 Kh6 41.Hh8 Kg6 42.f3 We1 43.Kf2 We2 i białe poddały się.

204. Gambit hetmański [D45]
Blom (Dania) – Paidousis (Grecja)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.e3 e6 5.Sc3 Gd6 6.Hc2 Sbd7 7.b3 0–0 8.Gb2 He7 9.Ge2 b6 10.0–0 Gb7 11.Wac1 Wac8 12.e4 de4 13.Se4 Se4 14.He4 Sf6 15.Hh4 Ga3 16.Ga3 Ha3 i remis.

205. Obrona dwóch skoczków [C58]
Momo (Mongolia) – Belkadi (Tunezja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Sf6 4.Sg5 d5 5.ed5 Sa5 6.Gb5 c6 7.dc6 bc6 8.Hf3 cb5 9.Ha8 Sb7 10.Sc3 Gc5 11.0–0 0–0 12.Sge4 Se4 13.Se4 Gb6 14.Sc3 Hd7 15.d3 b4 16.Ge3 bc3 17.Gb6 ab6 18.bc3 Hc6 19.Ha3 Sc5 20.f3 Se6 21.Wfe1 Hc7 22.Wab1 Gd7 23.c4 Sf4 24.Hb4 b5 25.cb5 Hc2 26.Wb2 Hd3 27.We5 Gb5 28.We1 Hc4 29.Hb5 Hd4 30.Kf1 h6 31.Wc2 Sd5 32.Hc5 Hd3 33.Kf2 Wd8 34.Wee2 Sf4 35.Wed2

35…We8 36.g3 Sh3 37.Kg2 Ha6 38.Kh3 Hf1 39.Wg2 g5 40.Wcf2 Hd1 41.g4 i czarne poddały się.

206. Obrona słowiańska [D30]
Lagha (Tunezja) – Mjagmarsuren (Mongolia)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.e3 e6 4.c4 Ge7 5.Sbd2 Sbd7 6.b3 c6 7.Gb2 0–0 8.Gd3 We8 9.0–0 Gf8 10.Se5 Se5 11.de5 Sd7 12.Hh5 g6 13.He2 Gg7 14.f4 f6 15.cd5 ed5 16.f5 Se5 17.fg6 Gg4 18.gh7 Kh8 19.Sf3 Sf3 20.gf3 Gh3 21.Wf2 He7 22.We1 f5 23.Kh1 Kh7 24.Hc2 Wf8 25.Gg7 Hg7 26.Wg1 Hh6 27.Wg3 Wf7 28.f4 Wg8 29.Wff3 Wg3 30.Wg3 Hh4 31.Hf2 Gg4 32.Hg2 Kh6 33.Kg1 Wg7 34.Kf1 Wg6 35.Kg1 Wg7 36.Kf1 Hf6 37.Hc2 b6 38.Kg2 Wg6 39.h3 Gh5 40.Gf5 Wg3 41.Kg3 c5 42.Gg4 Gg6 43.f5 He5 i remis.

207. Partia hiszpańska [C78]
Baldandorsz (Mongolia) – Kahia (Tunezja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 b5 6.Gb3 Ge7 7.d4 d6 8.h3 Gd7 9.c3 0–0 10.He2 h6 11.Wd1 Hc8 12.Sbd2 We8 13.Sf1 ed4 14.cd4 Gf8 15.Sg3 We7 16.Sh2 Hb7 17.f3 Sa5 18.Gc2 c5 19.d5 Wae8 20.Hf2 Sc4 21.b3 Se5 22.Gb2 Sh7 23.f4 Sg6 24.e5 Gc8 25.e6 Sh8 26.f5 Wc7 27.Sg4 c4 28.Sh5 c3 29.Gc1 f6 30.Gh6 Sf7 31.ef7 Kf7 32.Ge3 Wce7 33.Sf4 Gd7 34.Se6 Wc8 35.Hg3 Ke8 36.Hh4 Ge6 37.fe6 g5 38.Hg3 Hc7 39.Gh7 Wh7 40.Sf6 Kd8 41.Hf2 He7 42.Gb6 Wc7 43.Sh7 i czarne poddały się.

208. Obrona Caro – Kann [B12]
Mohsen (Tunezja) – Badamagaraw (Mongolia)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.e5 Gf5 4.Gd3 Gd3 5.Hd3 e6 6.Sf3 Ha5 7.c3 Ha6 8.Ha6 Sa6 9.Sbd2 c5 10.0–0 Se7 11.dc5 Sc5 12.Sd4 Wc8 13.f4 g6 14.S2f3 Sc6 15.Ge3 Sd4 16.Sd4 i remis.

209. Obrona królewsko – indyjska [E70]
GM Stahlberg (Szwecja) – Thorbergsson (Islandia)

1.c4 Sf6 2.d4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gg5 c5 6.d5 Sa6 7.Ge2 Sc7 8.Sf3 0–0 9.Hd2 a6 10.a4 Wb8 11.0–0 Gg4 12.Wfd1 Hd7 13.He3 e5 14.de6 He6 15.Gf4 Wfd8 16.Sg5 He8 17.f3 h6 18.fg4 hg5 19.Gg5 Se6 20.Gh4 Hf8 21.Kh1 We8 22.g5 Sd7 23.Sd5 Sd4 24.Sf6 Sf6 25.gf6 Gh6 26.Hd3 Gf4 27.Gg4 Hh6 28.Gg3 Gg3 29.Hg3 We5 30.Gf3 a5 31.Wd3 Wbe8 32.Wad1 W8e6 33.He1 b6 34.Hf2 Wf6 35.Wd4 cd4 36.Hd4 Kg7 37.Hb6 Hh4 38.Hd4 Hg5 39.Hc3 Kf8 40.Wd5 Wfe6 41.h3 i remis.

Gideon Stahlberg
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 7/1960

210. Gambit hetmański [D21]
Gunnarsson (Islandia) – IM Lundin (Szwecja)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 a6 4.a4 Sf6 5.e3 Gg4 6.Gc4 e6 7.Sc3 Sc6 8.0–0 Gd6 9.Ge2 0–0 10.h3 Gh5 11.Sd2 Ge2 12.He2 e5 13.de5 Ge5 14.Sc4 Gc3 15.bc3 Se4 16.Gb2 Hf6 17.Wfd1 Wad8 18.f3 Sg5 19.e4 Se6 20.Wd8 Wd8 21.Wd1 Sf4 22.Wd8 Hd8 23.Hd2 Hd2 24.Sd2 Se5 25.Ga3 f6 26.Kf1 g5 27.g3 Sh3 28.Ge7 Kf7 29.Gd8 c6 30.Gb6 g4 31.f4 Sd7 32.Ge3 b5 33.ab5 cb5 34.Sb3 h5 35.Kg2 Kg6 36.Sa5 Sb8 37.Ga7 Sd7 38.Ge3 Kf7 39.Sb7 Ke7 40.Kf1 Sb8 41.Sa5 Kf7 42.c4 bc4 43.Sc4 Sc6 44.Sd6 Ke6 45.Se8 a5 46.Sg7 Kf7 47.Sf5 a4 48.Gc5 Sa5 49.Sd6 Ke6 50.Sf5 Sc4 51.Ke2 a3 52.Kd3 a2 53.Gd4 Sa5 54.Kc2 Sf2 55.Sg7 Kf7 56.Sh5 Se4 57.f5 Sc6 58.Ga1 Se7 59.Kd3 Sc5 60.Kc4 Sd7 61.Kb3 Sf5 62.Ka2 Kg6 63.Sf4 Kg5 64.Se2 Sc5 65.Gb2 Sd3 66.Gc3 Sd6 67.Kb1 Kf5 68.Kc2 Sf2 69.Ge1 Sde4 70.Sc3 Sh1 71.Se2 Sef2 72.Sc3 Ke5 73.Kd2 Se4 i białe poddały się.

Martin Johansson
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 1/1960

211. Gambit hetmański [D61]
Johansson (Szwecja) – Solmundarson (Islandia)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 Sbd7 5.Gg5 Ge7 6.e3 0–0 7.Hc2 b6 8.cd5 ed5 9.Gd3 c5 10.Se5 c4 11.Gh7 Kh8 12.Sc6 He8 13.Se7 He7 14.Sd5 Hd6 15.Gf6 Sf6 16.Sf6 Hf6 17.Ge4 Wb8 18.Hc4 Gf5 19.Hd3 Ge4 20.He4 Wfe8 21.Hd3 Wbd8 22.0–0 Wd5 23.Wae1 Wed8 24.f4 Wh5 25.We2 Hh4 26.g3 Hg4 27.f5 Wd6 28.Wf4 Hh3 29.d5 Wdh6 30.e4 g5 31.Wff2 Hg4 32.d6 i czarne poddały się.

212. Obrona sycylijska [B77]
Larusson (Islandia) – Nilsson (Szwecja)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Ge3 Gg7 7.f3 Sc6 8.Hd2 0–0 9.Gc4 Sd4 10.Gd4 Ge6 11.Gb3 Ha5 12.0–0–0 b5 13.Kb1 Wfc8 14.g4 b4 15.Se2 Wc6 16.h4 Wac8 17.Hg5 Ha6 18.Wd2 Gb3 19.cb3 h6 20.He3 e5 21.g5 hg5 22.hg5 Sh5 23.f4 ed4 24.Hh3 d3 25.Wd3 Gb2 26.f5 Wc2 27.fg6 Ge5 28.Sc3 W8c3 29.a4 Wb2 30.Ka1 Wbb3 31.gf7 Kf8 32.Hd7 Wc2 i białe poddały się.

213. Obrona sycylijska [B49]
Humerez (Boliwia) – GM Filip (Czechosłowacja)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Sc3 Hc7 6.Ge2 Sf6 7.0–0 a6 8.Ge3 Gb4 9.Sc6 bc6 10.Hd3 d5 11.a3 Ge7 12.f4 0–0 13.b4 Gb7 14.e5 Sd7 15.Sa4 a5 16.Hc3 Wfb8 17.Sc5 Sc5 18.Gc5 Gc5 19.Hc5 Ga6 20.Ga6 Wa6 21.c4 Hb7 22.Wfc1 h5 23.ba5 Hb2 24.cd5 cd5 25.Hf2 Hf2 26.Kf2 Wb2 27.Kf1 Wa5 28.Wc3 Kh7 29.h3 h4 30.Wf3 Kg6 31.g4 hg3 32.Wg3 Kh6 33.h4 Wa4 34.Wf3 Kh5 35.Kg1 Kh4 36.Waf1 Kg4 37.f5 We4 38.fe6 fe6 39.Wf7 g5 40.Kh1 Kh5 41.Wa1 We5 42.Wh7 Kg6 43.Wc7 Wee2 44.Wcc1 Wa2 45.a4 Wec2 46.We1 Wa1 47.Wa1 d4 48.Wa3 Wc3 49.Wa1 Wc6 50.a5 Wa6 51.Kg2 Kf5 52.Kf3 e5 53.Wa4 e4 54.Kg3 d3 55.Wa2 Ke5 56.Kf2 Kf4 57.Wa4 g4 58.Wa2 g3 59.Ke1 e3 i białe poddały się.

214. Obrona sycylijska [B99]
Hort (Czechosłowacja) – Zubieta M. (Boliwia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 Sf6 4.Sc3 cd4 5.Sd4 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Ge7 8.Hf3 Hc7 9.0–0–0 Sbd7 10.g4 b5 11.Gf6 Sf6 12.g5 Sd7 13.f5 Gg5 14.Kb1 Sc5 15.fe6 Se6 16.Sd5 Hc5 17.Sf5 0–0 18.h4 Gd8 19.Gh3 Wa7 20.Whg1 Kh8 21.Hg3 f6 22.Wg2 g6 23.Sd6 Gd7 24.Wgd2 Sg7 25.Sf4 Gh3 26.Wd5 Hc6 27.Hh3 Wc7 28.Hd3 Ge7 29.a3 g5 30.Se2 Se6 31.c3 Sc5 32.Hc2 Gd6 33.Wd6 He4 34.He4 Se4 35.Wa6 g4 36.Sf4 Wc4 37.Wa7 Sc5 38.Sh5 Kg8 39.Wg7 Kh8 40.Wa7 Kg8 41.Wd6 Se4 42.Wdd7 Wfc8 43.Wh7 i czarne poddały się.

215. Obrona królewsko – indyjska [E97]
Mendivil (Boliwia) – IM Kozma (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 Gg7 4.Sc3 0–0 5.e4 d6 6.Ge2 e5 7.0–0 Sc6 8.de5 de5 9.Hd8 Wd8 10.Gg5 Wf8 11.Wad1 Gg4 12.Gf6 Gf6 13.Wd3 Kg7 14.a3 Ge6 15.Sd5 Gd8 16.b3 f5 17.Sc3 Gf6 18.Wd2 Kf7 19.Wfd1 Sa5 20.Wb1 Wad8 21.Gd3 c6 22.Gc2 Wd2 23.Sd2 Wd8 24.Sf3 b6 25.Kf1 Sb7 26.Sa4 b5 27.cb5 cb5 28.Sb2 fe4 29.Ge4 Sc5 30.Gc6 Sb3 31.Gb5 e4 32.Gc4 ef3 i białe poddały się.

216. Debiut Retiego [A16]
Ujtelky (Czechosłowacja) – Salazar G. (Boliwia)

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 d6 5.e4 0–0 6.Sge2 Sbd7 7.d3 Wb8 8.0–0 c6 9.a4 a5 10.h3 e5 11.Ge3 Se8 12.f4 f5 13.d4 Hb6 14.Hd2 ed4 15.Sd4 Sc5 16.ef5 gf5 17.Wfe1 Hb4 18.He2 Sc7 19.Kh2 Gd7 20.Wad1 Wbd8 21.Gf2 Wfe8 22.Hc2 We1 23.Ge1 Gd4 24.Wd4 Sb3 25.Wd1 Hc4 26.Wd6 Sd4 27.Hd1 Sce6 28.Gf2 c5 29.Gd5 Hb4 30.Ge6 Se6 31.Wd7 Wd7 32.Hd7 Sd4 33.He8 Kg7 34.He7 Kg8 35.Sd5 Sf3 36.Kg2 i czarne poddały się.

217. Obrona królewsko – indyjska [E97]
GM Szabo (Węgry) – Penrose (Anglia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Sf3 e5 7.0–0 Sc6 8.d5 Se7 9.b4 a5 10.ba5 Wa5 11.Sd2 Sd7 12.Sb3 Wa8 13.a4 f5 14.f3 b6 15.a5 Ga6 16.Ge3 Wf7 17.Hc2 Sc5 18.Wfb1 Sc8 19.Wa2 fe4 20.Se4 Se4 21.fe4 Hh4 22.ab6 Gh6 23.Gh6 Hh6 24.Wa6 i czarne poddały się.

218. Obrona Bogoljubowa [E11]
IM Golombek (Anglia) – GM Barcza (Węgry)

1.d4 e6 2.c4 Gb4 3.Gd2 He7 4.Sf3 Sf6 5.a3 Gd2 6.Hd2 Sc6 7.e3 0–0 8.Sc3 b6 9.Ge2 Sa5 10.Hc2 c5 11.d5 Ga6 12.Ha4 Gc8 13.0–0 ed5 14.cd5 d6 15.b4 Gd7 16.Gb5 Gb5 17.Hb5 a6 18.He2 Sb7 19.b5 Se4 20.Se4 He4 21.ba6 Sa5 22.Hb5 Hc4 23.Hb6 Wa6 24.Hc7 Hd5 25.Wfd1 He6 26.Wab1 h6 27.Wb8 Wb8 28.Hb8 Kh7 29.a4 Hb3 30.Hb3 Sb3 31.Kf1 c4 32.Sd2 Wa4 33.Sb3 cb3 34.Wb1 Wa3 35.Ke1 Kg6 36.Wb2 Kf5 37.f3 Wa2 38.g4 Ke6 39.Wb3 Wh2 40.Kf1 f5 41.Kg1 Wd2 42.Wb7 fg4 43.fg4 Kf6 i białe poddały się.

219. Debiut Retiego [A05]
IM Bilek (Węgry) – Clarke (Anglia)

1.Sf3 Sf6 2.g3 c5 3.Gg2 Sc6 4.0–0 e5 5.d3 d5 6.Gg5 Ge7 7.Sfd2 0–0 8.Sc3 Se8 9.Ge7 Se7 10.e4 d4 11.Se2 Sd6 12.f4 f6 13.Sf3 Sc6 14.f5 c4 15.g4 Gd7 16.Wf2 Wc8 17.Gf1 Hb6 18.Wb1 Sb4 19.Sc1 cd3 20.cd3 Hc5 21.Se1 Wc7 22.a3 Sa6 23.Sb3 Hb6 24.Sd2 Sc5 25.Wg2 Gb5 26.g5 Ha6 27.Wc1 Wcc8 28.gf6 Wf6 29.Hg4 Wf7 30.Hg3 Sd7 31.Wc8 Sc8 32.Sdf3 Hf6 33.Sg5 We7 34.Sef3 Sf8 35.h4 Sd6 36.Sh2 Sf7 37.Sg4 Hd6 38.f6 gf6 39.Sh7 Kh7 40.Se3 Sh6 41.Sf5 He6 42.Se7 He7 43.Ge2 Ge8 44.Gg4 Sg4 45.Hg4 Hf7 46.Hf5 Kh8 47.Hc8 Se6 48.Wc2 Sf4 49.Hd8 Kg8 50.Kh2 He6 51.Hc8 Hc8 52.Wc8 Kf7 53.Kg3 Gc6 54.Wc7 Ke6 55.Kg4 Sd3 56.h5 Ge4 57.h6 Sf2 58.Kg3 Sh1 59.Kg4 d3 60.h7 Gh7 61.Kf3 Ge4 62.Ke3 Sg3 i białe poddały się.

220. Obrona Nimzowitscha [E45]
Haygarth (Anglia) – IM Kluger (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 b6 5.Sge2 Ga6 6.a3 Gc3 7.Sc3 d5 8.b3 0–0 9.Ge2 Sc6 10.cd5 Ge2 11.Se2 Hd5 12.Sf4 Hf5 13.Hd3 Hd3 14.Sd3 Sa5 15.Wb1 Sb7 i remis.

W Lipsku zademonstrowano automat do gry w szachy
Zdjęcie: en.chessbase.com

Grupa: 4

Wyniki III rundy:

Rumunia

1,0 : 3,0

Chile

Ekwador

0,0 : 4,0

NRF

Kuba

1,0 : 3,0

USA

Irlandia

0,5 : 3,5

Hiszpania

Belgia

4,0 : 0,0

Liban

Do wielkiej sensacji doszło w meczu Rumunia – Chile. Młodzi mistrzowie rumuńscy zostali ograni przez doświadczonych szachistów chilijskich. Letelier Martner i Salas Romo byli uczestnikami pamiętnej „wojennej” Olimpiady, jaka odbyła się w Buenos Aires w 1939 roku. W partii Larrain – Drimer białe dobrze rozegrały debiut i młody zawodnik rumuński szybko zgodził się na remis. Dramatyczny przebieg miała partia Radovici – Ader. Białe wyszły świetnie z debiutu, ale po dalszej niedokładnej grze czarne dostały kontrę i uzyskały wygraną pozycję. Na domiar złego Radovici zagrał 33.Ge5?? i powinien stracić hetmana. Ader tej możliwości nie zobaczył i ciągle w lepszej pozycji forsował remis wiecznym szachem. W rewanżu Troianescu miał wygraną pozycję z Salasem. Wystarczył jeden błąd i role odwróciły się! Po pięknym 41.Hh8! chilijski szachista przyjmował gratulacje od kolegów i Chile prowadziło 2,0 : 1,0! Nie nastrajała optymistycznie Rumunów odłożona partia Ghitescu – Letelier, w której lider szachów chilijskich miał dwa piony przewagi! Nazajutrz rano wynik 3,0 : 1,0 dla ekipy Chile stał się faktem! Rumuni byli bardzo zdeprymowani, a dr Troianescu, kapitan drużyny rumuńskiej, ze łzami w oczach opowiadał wszystkim jak przegrał wygraną partię! Bardzo ciekawy był mecz Kuba – USA. Niezwykle spektakularny pojedynek stoczył ówczesny mistrz Kuby Eleazar Jimenez z „samym” Robertem Fischerem. Obie strony mogły być zadowolone z podpisanego w trzydziestym ruchu remisu. Jako druga zakończyła się partia Weinstein – de Cardenas, w której utalentowany dziewiętnastolatek z USA odniósł przekonujące zwycięstwo. Na przełomie lat 50. i 60. Raymond Weinstein był uważany za najbardziej obiecującego, obok Fischera, szachistę młodego pokolenia. Dwa lata przed lipską Olimpiadą zdobył mistrzostwo USA w kategorii juniorów i zadebiutował w finale mistrzostw kraju w kategorii „seniorów”. W tych ostatnich, do 1963 roku, uczestniczył aż pięciokrotnie. Kiedy jego kariera szachowa nabierała coraz większego rozmachu, nagle zniknął z areny turniejowej. Stało się to w 1964 roku. Oficjalnie podano, że znany mistrz amerykański „wycofał się z gry wyczynowej”. Dopiero dziennikarze Sam Sloan i Tim Krabbe odkryli, że prawdziwą przyczyną „zniknięcia” była postępująca choroba psychiczna Weinsteina, w wyniku czego został umieszczony w zakładzie zamkniętym. Smutna historia świetnie zapowiadającego się talentu szachowego….

Doskonale radził sobie Jesus Gonzales grający białymi z Bisguierem. Niestety, wszystkie jego wysiłki zniweczył niedoczas, w którym najpierw podstawił jakość, potem piona i w końcu przekroczył czas. W partii R. Byrne – Cobo po rozegraniu debiutu mistrz kubański stanął lepiej. Dalsza gra upływała pod znakiem jego nieznacznej przewagi. Jednak po wymianie hetmanów pozycja wyrównała się i pod koniec rundy podpisano remis. Mimo niezwykle ambitnej postawy Ekwadorczycy w starciu z Niemcami nie potrafili ocalić nawet „połówki”. Tylko Munoz w partii z Unzickerem zdołał utrzymać pozycję do końca rundy, ale odłożona pozycja, bez piona u Munoza, nie dawał nadziei na skuteczną obronę, co szybko dowiodła dogrywka. Hiszpanie, którzy mieli za sobą słaby dystans grali skutecznie i po trzech wysokich zwycięstwach zdecydowanie prowadzili w tabeli.

Stan po III rundzie:

1

Hiszpania

10,5

2 – 4

USA, Belgia i NRF

8,5

5

Chile

6,5

6

Kuba

6,0

7

Irlandia

5,0

8

Rumunia

4,5

9

Ekwador

1,5

10

Liban

0,5

221. Partia hiszpańska [C63]
Ghitescu (Rumunia) – IM Letelier (Chile)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 f5 4.Sc3 fe4 5.Se4 Sf6 6.He2 He7 7.Gc6 bc6 8.d4 Se4 9.He4 ed4 10.He7 Ge7 11.Sd4 Gf6 12.c3 d6 13.0–0 c5 14.We1 Kd7 15.Sb3 a5 16.a4 Kc6 17.Gd2 Gf5 18.Wa3 Whb8 19.Gc1 Gc2 20.Sa1 Gd3 21.Sb3 Kd5 22.Wd1 c4 23.Sd4 Gd4 24.cd4 Kd4 25.Gd2 Kc5 26.Gc3 g6 27.We1 Kb6 28.We7 h5 29.Wa1 We8 30.Wae1 We7 31.We7 Gc2 32.Wg7 We8 33.f4 We2 34.h4 Ge4 35.Kf1 Gd3 36.Kg1 Wc2 37.g3 Wc1 38.Kf2 Wa1 39.Ke3 Wa4 40.Kd4 Wa2 41.Wg8 a4 42.Wa8 Kb7 43.Wa5 c6 44.Ke3 Wa1 45.Kf3 Gf5 46.Ke3 c5 47.Kf3 Gd7 48.Kf2 Wd1 49.Ke2 Wd3 50.Ge1 Gc6 51.Kf2 Kb6 i białe poddały się.

222. Gambit hetmański [D36]
Larrain (Chile) – Drimer (Rumunia)

1.c4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 c6 4.cd5 ed5 5.Sf3 Sf6 6.Gg5 Ge7 7.Hc2 0–0 8.e3 We8 9.Gd3 Sbd7 10.0–0 g6 11.Wab1 a5 12.a3 Se4 13.Ge7 He7 14.b4 b5 15.Ge4 de4 16.Sd2 Sf6 17.Wfc1 Gd7 18.Sb3 i remis.

223. Obrona sycylijska [B96]
Radovici (Rumunia) – Ader (Chile)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 b5 8.e5 de5 9.fe5 Hc7 10.Sf3 b4 11.ef6 bc3 12.fg7 Gg7 13.b3 0–0 14.Gd3 Gb7 15.0–0 Sc6 16.He2 Sb4 17.Ge4 Sd5 18.Kh1 a5 19.a3 h6 20.Gc1 Wfd8 21.Hf2 f5 22.Gd3 Ga6 23.He2 Gd3 24.Hd3 Hb6 25.He2 Ha6 26.He1 Sf6 27.Gf4 Se4 28.Hh4 He2 29.Gh6 Wd7 30.Wae1 Hc2 31.Wc1 Hb3 32.Gf4 c2

33.Ge5?? (Po tym ruchu białe powinny natychmiast przegrać!) 33…Wd1? (Wygrywało 33…Ge5! 34.Se5 Wh7 35.He1 Sg3 itd.) 34.Gg7 Kg7 35.He7 Kg8 36.Sg5 Sf2 37.Kg1 Sh3 38.Kh1 Sf2 39.Kg1 i remis.

224. Obrona Nimzowitscha [E58]
Salas (Chile) – IM Troianescu (Rumunia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Gd3 0–0 6.Sf3 d5 7.0–0 Sc6 8.a3 Gc3 9.bc3 Hc7 10.Hc2 We8 11.Wd1 Sa5 12.Se5 b6 13.Gd2 Gb7 14.cd5 c4 15.Ge2 ed5 16.Ge1 Sc6 17.Sc6 Gc6 18.a4 Gd7 19.Wa2 We7 20.Wda1 Wae8 21.a5 b5 22.Gd2 a6 23.We1 Se4 24.Gc1 Gf5 25.f3 Sg3 26.Hd1 Se2 27.He2 Gd3 28.Hf2 f5 29.Wd1 f4 30.ef4 We2? (Ruch wypuszczający wygraną. Należało grać 30…b4! zwiększając nacisk na pozycję białych. Teraz role odwracają się…) 31.We2 We2 32.Hh4 Ha5 33.We1 We1 34.He1 Kf7 35.He5 Hd8 36.f5 Hd7 37.g4 h5 38.h3 hg4 39.hg4 a5 40.Ga3 g6 41.Hh8 i czarne poddały się.

225. Obrona merańska [D45]
Munoz (Ekwador) – GM Unzicker (NRF)

1.d4 Sf6 2.Sf3 d5 3.c4 c6 4.e3 e6 5.Sc3 a6 6.Gd3 dc4 7.Gc4 b5 8.Gd3 c5 9.0–0 Gb7 10.He2 Sbd7 11.Wd1 Hb8 12.h3 Ge7 13.a3 0–0 14.e4 cd4 15.Sd4 Wd8 16.Kh1 Se5 17.Sf3 Sd3 18.Wd3 Wd3 19.Hd3 Hd8 20.He2 Wc8 21.Gg5 h6 22.Wd1 Hc7 23.Gh4 Wd8 24.Wd8 Hd8 25.e5 Sd7 26.Ge7 He7 27.Se4 Hd8 28.b4 Hc7 29.Sd6 Gd5 30.He3 f6 31.Se8 Hd8 32.Sd6 Se5 33.Se5 Hd6 34.Sd3 a5 35.Sc5 ab4 36.ab4 Gc4 37.f3 e5 38.Kg1 f5 39.Kf2 f4 40.He4 Hd4 41.Hd4 ed4 42.h4 Kf7 43.g3 d3 44.Se4 fg3 45.Kg3 Gd5 46.Sd2 Kg6 47.Kg4 Ge6 48.Kf4 Kh5 49.Kg3 Gd5 50.f4 Kg6 51.Kf2 Kf5 52.Ke3 Kg4 53.h5 Kh5 54.Kd3 Kg4 55.Kd4 Gc6 56.Ke3 h5 i białe poddały się.

226. Partia hiszpańska [C88]
GM Schmid (NRF) – Aguirre (Ekwador)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 b5 6.Gb3 Ge7 7.We1 d6 8.c3 Gg4 9.d3 0–0 10.h3 Gh5 11.Sbd2 Sa5 12.Gc2 c5 13.Sf1 Se8 14.Se3 Wb8 15.d4 Sc6 16.d5 Sa7 17.He2 Sc8 18.a4 Hb6 19.Sf5 Gg6 20.g4 Gf5 21.gf5 Sf6 22.Kh1 Kh8 23.Wg1 Se8 24.Ge3 Hb7 25.Wg3 Gf6 26.h4 h6 27.Wag1 He7 28.Sg5 Hc7 29.Hh5 Gd8 30.Sh7 Wg8 31.Gh6 g6 32.fg6 fg6 33.Wg6 i czarne poddały się.

227. Obrona Bogoljubowa [E11]
Morales (Ekwador) – Lehmann (NRF)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Gd2 Gd2 5.Sbd2 0–0 6.e3 d6 7.Ge2 He7 8.e4 e5 9.d5 Sbd7 10.0–0 Sc5 11.Hc2 a5 12.Se1 Sg4 13.h3 Sh6 14.g4 g6 15.Sg2 f5 16.f3 Gd7 17.b3 Sf7 18.Kh2 Sg5 19.h4 Sf7 20.Hc3 Sh6 21.Kg3 Kh8 22.Wae1 Sg8 23.Gd1 Sf6 24.Wh1 b5 25.ef5 b4 26.Hc2 gf5 27.g5 Sh5 28.Kf2 f4 29.Hb1 Sg3 30.Wh2 Hg7 31.Se4 Gf5 32.Gc2 Ge4 33.Ge4 c6 34.dc6 Ha7 35.Sf4 Sce4 i białe poddały się.

228. Partia hiszpańska [C85]
Bialas (NRF) – Yepez (Ekwador)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Gc6 dc6 7.d3 Hd6 8.b3 Gg4 9.Gb2 Sd7 10.Sbd2 b5 11.h3 Gh5 12.We1 c5 13.Sf1 0–0 14.g4 Gg6 15.Sg3 f6 16.Sf5 He6 17.c3 Wfd8 18.d4 Gd6 19.d5 He8 20.S3h4 Wab8 21.Hf3 a5 22.a3 Sb6 23.Wad1 a4 24.b4 Sc4 25.Gc1 Wd7 26.Kh2 cb4 27.cb4 Wb6 28.Wg1 c6 29.dc6 Wc6 30.g5 Gh5 31.Hd3 Gd1 32.Hd5 Wf7 33.gf6 Gh5 34.fg7 Gb8 35.Gg5 Hd7 36.Se7 Kg7 37.Hd7 i czarne poddały się.

229. Partia hiszpańska [C64]
Jimenez E. (Kuba) – GM Fischer (USA)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Gc5 4.c3 Sf6 5.d4 ed4 6.e5 Se4 7.cd4 Gb4 8.Gd2 Sd2 9.Sbd2 0–0 10.0–0 a6 11.Ga4 d6 12.a3 Gd2 13.Hd2 Se7 14.Wac1 Ge6 15.Hf4 Gd5 16.Gc2 f6 17.ed6 Hd6 18.Hd6 cd6 19.Sd2 Sc6 20.Gb3 Gf7 21.Gf7 Wf7 22.Sf3 d5 23.Wfe1 g5 24.h3 h5 25.Kf1 Wd7 26.Wed1 We8 27.h4 g4 28.Sg1 Wde7 29.Wc5 Sd4 30.Wd5 i remis!

Trwa partia Jimenez (po lewej) – Fischer
Zdjęcie: Archiwum autora

230. Obrona królewsko – indyjska [E83]
IM Byrne R. (USA) – Cobo (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Sge2 a6 7.Ge3 Sc6 8.g3 Wb8 9.Gg2 b5 10.cb5 ab5 11.0–0 b4 12.Sa4 Ga6 13.We1 Hd7 14.b3 e5 15.d5 Se7 16.Wc1 Gb5 17.Hd2 c5 18.dc6 Sc6 19.Sb6 Hb7 20.Sd5 Sd5 21.ed5 Se7 22.f4 Sf5 23.Gf2 Ge2 24.He2 ef4 25.gf4 Gc3 26.Wed1 Wfe8 27.Hd3 He7 28.a4 He2 29.Wc2 Hg4 30.Hf3 Hf3 31.Gf3 Se3 32.Ge3 We3 33.Kf2 Wbe8 34.We2 We2 35.Ge2 Kf8 36.a5 Ke7 37.a6 Kd8 38.Gb5 We7 39.Gc6 Kc8 i remis.

231. Obrona Nimzowitscha [E46]
Gonzales J. (Kuba) – GM Bisguier (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Sge2 d5 6.a3 Gd6 7.Sg3 c5 8.dc5 Gc5 9.b4 Gb6 10.Gb2 Sc6 11.Ge2 d4 12.ed4 Sd4 13.0–0 e5 14.c5 Gc7 15.Sb5 Sb5 16.Gb5 Sg4 17.Hd8 Wd8 18.h3 Sh6 19.Wfe1 f6 20.Gc4 Kf8 21.Wad1 Sf5 22.Wd8 Gd8 23.Wd1 Ke7 24.Sf5 Gf5 25.Gd5 Wb8 26.g4 Gc2 27.We1 Kd7 28.We2 Ga4 29.Ge4 h6 30.Gf5 Kc6 31.Wd2 Kc7 32.Ge4 Ge7 33.Kg2 a5 34.Gc3 Wa8 35.Kf3 ab4 36.Gb4 Gc6 37.Ke3 f5 38.Gf5 Gg5 39.Ke2 Gd2 40.Gd2 g5 41.Ke3 Kd8 42.f3 Ke7 i białe przekroczyły czas.

Trwa partia Bisguier – Gonzales
Zdjęcie: „Chess Review” numer 4/1961

232. Obrona królewsko – indyjska [E60]
Weinstein (USA) – De Cardenas (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 d6 5.Sf3 Sbd7 6.0–0 0–0 7.Hc2 e5 8.Wd1 We8 9.Sc3 c6 10.e4 ed4 11.Sd4 Se5 12.c5 dc5 13.Sc6 Hc7 14.Se5 He5 15.Sd5 Sd5 16.ed5 Gf5 17.Hd2 Wad8 18.Ha5 b6 19.Ha4 He2 20.Wf1 a6 21.Gg5 f6 22.Gf4 Gd7 23.Hb3 Hb5 24.Gc7 Wc8 25.d6 We6 26.Gd5 i czarne poddały się.

233. Obrona francuska [C04]
Littleton (Irlandia) – IM Perez F. (Hiszpania)

1.d4 d5 2.e4 e6 3.Sd2 Sc6 4.Sgf3 Sf6 5.e5 Sd7 6.c3 f6 7.ef6 Hf6 8.Gb5 Sd8 9.Sf1 c6 10.Gg5 Hf7 11.Gd3 Gd6 12.Sg3 e5 13.de5 Se5 14.Se5 Ge5 15.0–0 0–0 16.Hc2 i remis.

234. Obrona Nimzowitscha [E49]
IM Toran (Hiszpania) – O’Hare (Irlandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.a3 Gc3 5.bc3 c5 6.e3 0–0 7.Gd3 d5 8.cd5 ed5 9.Se2 Gd7 10.0–0 Gc6 11.f3 Sbd7 12.Sg3 We8 13.We1 cd4 14.cd4 Sf8 15.Gb2 Se6 16.Hd2 Hd7 17.Sf5 Wad8 18.e4 Sh5 19.e5 Shf4 20.Gf1 Sg6 21.g3 Wf8 22.Gh3 f6 23.f4 fe5 24.de5 Hc7 25.Sh6 gh6 26.Ge6 Kh8 27.Gd4 Wde8 28.Gh3 Se7 29.Hd3 Sg6 30.f5 Se5 31.We5 i czarne poddały się.