Wydanie drugie 2019 (#PL 4.2-2019 PDF)

© Copyright Krzysztof Puszczewicz, Wrocław 2012-2019.

Wszelkie prawa zastrzeżone do niniejszej publikacji oraz do serii „Wielka Księga Olimpiad Szachowych”.

Projekt okładki: Sebastian Paszkiewicz.

Źródło zdjęcia z okładki „Sala gry w Pradze”: Knud Lysdal (chesshistory.com)

© Wszelkie prawa do wersji elektronicznej: KWI Publishing

Strona Wydawcy http://kwi-publishing.co.uk/

Oficjalna strona serii: https://szachy-kwi.eu/

United Kingdom 2019

eBook-Mobi ISBN: 978-1-911283-73-7

eBook-ePub ISBN: 978-1-911283-74-4

eBook-PDF ISBN: 978-1-911283-75-1

Skład wersji elektronicznej:

konwersja.virtualo.pl

Seria Olimpiad

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych” – poczynając od 1927 roku – opisuje kolejne rozgrywane zawody olimpijskie – firmowane przez FIDE - zarówno męskie jak i kobiece. Najbardziej aktualne informacje dotyczące wydanych pozycji książkowych w serii, znajdują się na oficjalnej stronie: https://szachy-kwi.eu/

Seria będzie zawierać poniższe pozycje książkowe:

Olimpiady męskie

Olimpiady kobiece

1. Pierwsza Olimpiada Szachowa - Londyn 1927

1. Pierwsza Kobieca Olimpiada Szachowa - Emmen 1957

2. II Olimpiada Szachowa - Haga 1928

2. II Kobieca Olimpiada Szachowa - Split 1963

3. III Olimpiada Szachowa - Hamburg 1930

3. III Kobieca Olimpiada Szachowa - Oberhausen 1966

4. IV Olimpiada Szachowa - Praga 1931

4. IV Kobieca Olimpiada Szachowa - Lublin 1969

5. V Olimpiada Szachowa - Folkestone 1933

5. V Kobieca Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

6. VI Olimpiada Szachowa - Warszawa 1935

6. VI Kobieca Olimpiada Szachowa - Medellin 1974

7. VII Olimpiada Szachowa - Sztokholm 1937

7. VII Kobieca Olimpiada Szachowa - Hajfa 1976

8. VIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1939

8. VIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

9. IX Olimpiada Szachowa - Dubrownik 1950

9. IX Kobieca Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

10. X Olimpiada Szachowa - Helsinki 1952

10. X Kobieca Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

11. XI Olimpiada Szachowa - Amsterdam 1954

11. XI Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

12. XII Olimpiada Szachowa - Moskwa 1956

12. XII Kobieca Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

13. XIII Olimpiada Szachowa - Monachium 1958

13. XIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

14. XIV Olimpiada Szachowa - Lipsk 1960

14. XIV Kobieca Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

15. XV Olimpiada Szachowa - Złote Piaski 1962

15. XV Kobieca Olimpiada Szachowa - Manila 1992

16. XVI Olimpiada Szachowa - Tel Awiw 1964

16. XVI Kobieca Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

17. XVII Olimpiada Szachowa - Hawana 1966

17. XVII Kobieca Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

18. XVIII Olimpiada Szachowa - Lugano 1968

18. XVIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Elista 1998

19. XIX Olimpiada Szachowa - Siegen 1970

19. XIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Stanbuł 2000

20. XX Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

20. XX Kobieca Olimpiada Szachowa – Bled 2002

21. XXI Olimpiada Szachowa - Nicea 1974

21. XXI Kobieca Olimpiada Szachowa – Calvia 2004

22. XXII Olimpiada Szachowa - Hajfa1976

22. XXII Kobieca Olimpiada Szachowa – Turyn 2006

23. XXIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

23. XXIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Drezno 2008

24. XXIV Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

24. XXIV Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

25. XXV Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

25. XXV Kobieca Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

26. XXVI Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

26. XXVI Kobieca Olimpiada Szachowa – Tromso 2014

27. XXVII Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

27. XXVII Kobieca Olimpiada Szachowa – Baku 2016

28. XXVIII Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

28. XXVIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Batumi 2018

29. XXIX Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

29. XXIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2020

30. XXX Olimpiada Szachowa - Manila 1992

31. XXXI Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

32. XXXII Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

33. XXXIII Olimpiada Szachowa - Elista 1998

34. XXXIV Olimpiada Szachowa - Stambuł 2000

35. XXXV Olimpiada Szachowa - Bled 2002

36. XXXVI Olimpiada Szachowa - Calvia 2004

37. XXXVII Olimpiada Szachowa - Turyn 2006

38. XXXVIII Olimpiada Szachowa - Drezno 2008

39. XXXIX Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

40. XL Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

41. XLI Olimpiada Szachowa - Tromso 2014

42. XLII Olimpiada Szachowa - Baku 2016

43. XLIII Olimpiada Szachowa - Batumi 2018

44. XLIV Olimpiada Szachowa - Chanty-Mansyjsk 2020

Dodatkowe informacje znajdziesz

na oficjalnej stronie internetowej serii

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych”

https://szachy-kwi.eu/

IV Olimpiada
Praga, 11 – 26 lipca 1931 r.

Kolejna, czwarta, Olimpiada zorganizowana została w Pradze. Czesi ubiegali się o powierzenie im organizacji tej imprezy, chcąc połączyć ją z uroczystościami obchodów 50–lecia istnienia Czechosłowackiego Związku Szachowego.

Jak już wiemy, począwszy od tego roku, każda drużyna miała składać się z czterech zawodników zasadniczych i jednego rezerwowego, ustawionych według siły gry, w kolejności zgłoszonej przed zawodami i której to nie wolno było zmieniać do końca Olimpiady: gracze mogli przesuwać się tylko do góry. Na przykład lider zespołu mógł grać wyłącznie na I szachownicy, a gracz rezerwowy – tylko na czwartej.

Swoją chęć udziału zgłosiły 22 kraje, ale do Pragi ostatecznie przyjechało tylko 19 reprezentacji, gdyż zgłoszone wcześniej drużyny Belgii, Estonii i Finlandii, nie dojechały. Tak czy inaczej – hamburski rekord uczestnictwa został pobity!

Składy większości zespołów były jeszcze silniejsze niż przed rokiem. Rewelacja poprzedniej Olimpiady, Austria, wzmocniła się Grünfeldem i Spielmannem. Nie zrezygnowała jednak z usług rutynowanego Lokvenca i uczestnika wielu turniejów – Kmocha. Na czele ekipy niemieckiej wystąpił jeden z najwybitniejszych szachistów w historii – Bogoljubow! Francję reprezentował ponownie mistrz świata Alechin, który tym razem nie stosował żadnych uników i grał wszystkie 18 partii!

Polacy wystąpili w niezmienionym składzie, a w zespole USA znów zagrali rewelacyjny Kashdan i weteran Marshall, a także uczestnik poprzednich Olimpiad Herman Steiner. Słabych Andersona i Philipsa zastąpili Dake (21 – letni wówczas gracz polskiego pochodzenia. Pełne jego nazwisko brzmiało: Artur W. Dakowski!) i Horowitz.

Gospodarze wystawili obok sławnego (i młodego!) Flohra oraz znanych już Gilga i Rejfira, dwóch debiutantów Opočensky i Skalička), którzy okazali się silnym wzmocnieniem zespołu! Po dłuższej nieobecności przyjechała ekipa silnej silną Jugosławii, z Vidmarem w charakterze lidera i ze świetnie zapowiadającym się Pircem, „ukrytym” na trzeciej szachownicy.

Osłabiony był team węgierski: nie przyjechali ani doskonały Maroczy ani „rutyniarz” Nagy! Natomiast zadebiutowali, ze zmiennym szczęściem, Lajos Steiner i Sterk. Barw Anglii po raz kolejny bronił Hindus Sultan Khan, który w styczniu 1931 roku, w ciekawym meczu zorganizowanym w Semmering (Austria) pokonał minimalnie „samego” Tartakowera wynikiem +4 –3 =5! Olimpiada w Pradze była ostatnim występem Akiby Rubinsteina.

Wśród uczestniczących drużyn, za faworytów uważano Polskę, USA, Austrię, Jugosławię i Niemcy. Nie zaliczono natomiast do tej grupy Węgrów!

Rozgrywki poprzedzone szumną reklamą, przeprowadzono w kawiarni „U Novaku” (Praga II, ulica Vodičkova), gdzie blisko 800 widzów codziennie śledziło przebieg rywalizacji, w której, jak zawsze, nie zabrakło niezwykle dramatycznych i niespodziewanych momentów! Wstęp na salę gry był płatny i wynosił 2,40 korony przy każdym wejściu. W pierwszym tygodniu Olimpiady grano po dwie rundy dziennie, co oznaczało często dziesięciogodzinny „dzień” pracy!

„U Novaku” – miejsce IV Olimpiady

W czasie trwania imprezy 93 zawodników rozegrało 684 partie! Tym razem zabrakło drużyn debiutujących w szrankach olimpijskich. Podobnie jak w Hamburgu, tylko dwa zespoły wystąpiły bez rezerwy: Szwecja (!) i Włochy.

Grano, tradycyjnie, systemem „każdy z każdym”. Wynik losowania numerów startowych był następujący: 1. Niemcy, 2. Szwajcaria, 3. Hiszpania, 4. Rumunia, 5. Polska, 6. Dania, 7. Łotwa, 8. Węgry, 9. Czechosłowacja, 10. Francja, 11. Austria, 12. Szwecja, 13. Jugosławia, 14. Litwa, 15. USA, 16. Norwegia, 17. Anglia, 18. Włochy i 19. Holandia.

Ponieważ list rankingowych w omawianym czasie nie było, siłę gry i renomę szachisty wyznaczały turnieje i mecze. Abyśmy mieli swój punkt widzenia na temat uczestników omawianych tu zawodów i ich rolę w światowym życiu szachowym, przyjrzymy się w skrócie „co działo się w 1931 roku”. Sezon szachowy rozpoczął się tradycyjnie zmaganiami w Hastings. Organizowany tam turniej „gwiazdkowy” miał dziesięcioosobową obsadę. Początek turnieju był sensacyjny, co było zasługą znakomitego hinduskiego gracza (jak pamiętamy na Olimpiadach grał w barwach Anglii), który rozpoczął rozgrywki od czterech zwycięstw z rzędu! Później poszło już słabiej. Turniej wygrał osiągający coraz lepsze wyniki Euwe, który wyprzedził o pół punktu byłego mistrza świata Capablankę. Szczegółowe wyniki turnieju: 1. Euwe (Holandia) 7 p., 2. Capablanca (Kuba) 6,5 p., 3. Sultan Khan (Anglia) 6 p., 4. Michel (Szwajcaria) 5 p., 5. Yates (Anglia) 4,5 p., 6. Thomas (Anglia) 4 p., 7. Winter (Anglia) 3,5 p., 8 – 9. Vera Menchik (jedyna kobieta w stawce rywali i ówczesna mistrzyni świata) i Tylor (Holandia) po 3 p. i Colle (Belgia) 2,5 p. Jak widzimy, w turnieju wzięła udział cała ekipa (z pominięciem rezerwowego) ekipy Anglii. Największą sensacją zmagań w Hastings było zwycięstwo Menchik nad Euwem.

Wkrótce potem, w dniach 17 – 31 stycznia 1931 roku został rozegrany w austriackiej miejscowości Semmering mecz między Sultanem Khanem a jednym z matadorów szachów europejskich, Polakiem Ksawerym Tartakowerem. Wygrał Anglik w stosunku 6,5:5,5.

Gazeta „Wiener Schach-Zeitung” w numerze 8/1931 donosiła, co robią szachiści przed zbliżającą się Olimpiadą. Alechin (Francja) udał się pod koniec marca do Amsterdamu, aby rozegrać dwie partie meczu konsultacyjnego z Euwem (Holandia). Konsultantem Alechina miał być van den Bosch, zaś Euwego – Weenink. Pierwsza partia zakończyła się remisem, a druga, w której Alechin miał przewagę piona (końcówka wieżowa, trzy piony przeciw dwom), nie została dokończona. Spielmann (Austria) rozegrał we Wiedniu symultanę na 30 szachownicach z wynikiem +19 =6 –5. Potem udał się do Jugosławii na mecz z Pircem. Tartakower przyjął zaproszenie do Południowej Afryki, gdzie przez trzy miesiące zajmował się szkoleniem tamtejszej czołówki. Stoltz (Szwecja) tuż przed Olimpiadą zakończył dwa mecze: z Duńczykiem Erikiem Andersenem (wygrana 4,5:1,5) oraz Kurtem Richterem z Niemiec (wygrana 1,5:0,5).

W maju 1931 roku w Jugosławii rozegrano mecz między doświadczonym Rudolfem Spielmannem a nadzieją szachów gospodarzy, Vasją Pircem. Partie rozgrywano w różnych miastach, głównie Lublanie, Maribor i Rogaskiej Slatinie. Wygrał, zgodnie z oczekiwaniami, Spielmann w stosunku 6:4. Jak stwierdziła opinia publiczna: „wynik ten jest zaszczytny dla młodego Pirca”.

W Swinemünde rozegrano indywidulane mistrzostwa Niemiec. Ogólny faworyt, Bogoljubow, rozegrał turniej bardzo lekko i musiał zadowolić się dzieleniem pierwszego miejsca z 24-letnim, utalentowanym Rödlem (niestety nie zagrał w Pradze). Obaj zdobyli po 8 p. Dalej byli 3. Richter 7,5 p., 4 – 6. Rellstab, Ahues i Helling – po 7 p., 7. Sämisch 6,5 p., 8 – 9. Foerder i Mieses po 5,5 p., 10. Weissgerber 5 p., 11 – 12. Koch i Engels po 4,5 p. i 13. Moritz 2 p.

Po zakończeniu Olimpiady mistrz świata Aleksander Alechin udał się na wypoczynek do Islandii, gdzie rozegrał kilka symultan. W drodze powrotnej został przyjęty w Kopenhadze przez króla Danii i udekorowany wysokim odznaczeniem. W omawianych czasach był to gest bardzo rzadki i został potraktowany jako symboliczny hołd złożony szachom.

Największym wydarzeniem 1931 roku był rozegrany już po Olimpiadzie wielki, dwukołowy turniej szachowy w Bled (22 sierpnia – 29 września). Zawody okazały się, podobnie jak w San Remo w 1930 roku, popisem solowym mistrza świata Alechina. Oto szczegółowe wyniki tego turnieju: 1. Alechin (Francja) 20,5 p., 2. Bogoljubow (Niemcy) 15 p., 3. Nimzowitsch (Dania) 14 p., 4 – 7. Flohr (Czechosłowacja), Kashdan (USA), Stoltz (Szwecja) i Vidmar (Jugosławia) po 13,5 p., 8. Tartakower (Polska) 13 p., 9 – 10. Kostić (Jugosławia) i Spielmann (Austria) po 12,5 p., 11. Maroczy (Węgry) 12 p., 12. Colle (Belgia) 10,5 p., 13. Asztalos (Jugosławia) 9,5 p., 14. Pirc (Jugosławia) 8,5 p. itd. Bogoljubow swój sukces zawdzięczał swoistej taktyce. Mianowicie „polował” na punkty głównie w konfrontacji z młodymi i niedoświadczonymi zawodnikami. I tak na dystansie Flohr, Kashdan, Stoltz i Pirc uzyskał aż 9,5 p. z 10 partii! Nimzowitsch poniósł aż sześć porażek! Grupę nagrodzonych zamykali Flohr, Kashdan, Stoltz i Vidmar. Młodzież mówiła o swoim udziale, jak o wielkim sukcesie, ale podobnie uważał profesor Vidmar, który w owym czasie zajmował się głównie pracą naukową i pedagogiczną.

Końcówka roku 1931 upłynęła pod znakiem grudniowego meczu o mistrzostwo Szwecji, która w latach trzydziestych ubiegłego wieku uznawana była za potęgę szachową. Mecz Stahlberg – Stoltz składał się z sześciu partii i zakończył się remisem. W ten sposób Stahlberg zachował tytuł mistrza Szwecji.

Runda I, 12 lipca 1931 r.
„Polska, USA i Szwajcaria z kompletem punktów”

Wyniki I rundy:

Szwajcaria

4,0 : 0,0

Holandia

Hiszpania

2,0 : 2,0

Włochy

Rumunia

1,0 : 3,0

Anglia

Polska

4,0 : 0,0

Norwegia

Dania

0,0 : 4,0

USA

Łotwa

3,0 : 1,0

Litwa

Węgry

1,5 : 2,5

Jugosławia

Czechosłowacja

2,0 : 2,0

Szwecja

Francja

1,5 : 2,5

Austria

Niemcy

-

Pauza

Już na początku Olimpiady kibice doczekali się wielkiej sensacji. Szwajcaria ograła do suchej „nitki” silną Holandię! Na pierwszej szachownicy Johner pokonał Weeninka, a na trzeciej Zimmermann bardzo szybko stanął lepiej, gdyż Addicks już w dziewiątym ruchu popełnił duży błąd. Jednak Szwajcar realizował przewagę niedokładnie i po zaostrzeniu gry z kolei Holender dostał lepszą pozycję. Niestety po kolejnych dziewięciu posunięciach Addicks popełnił kolejny błąd, tym razem przegrywający i musiał podpisać kapitulację. Przy stanie 2:0 dla Szwajcarii pozostałe partie odłożono (W Pradze na pierwsze 40 posunięć zawodnicy mieli po 2 godziny, a potem partia była dogrywana). Gdy przerwano pojedynek Van Doesburgh – Rivier, szachista szwajcarski miał nie tylko znakomitą pozycję, ale i przewagę piona, co przy mocno zredukowanym materiale dawało ogromną szansę na wygraną. Dogrywka mogła skończyć się natychmiast, gdyż już w pierwszym posunięciu od momentu przerwania partii Van Doesburgh wykonał przegrywające posunięcie! Rivier przeoczył wykorzystanie tego błędu przeciwnika i musiał „męczyć” się jeszcze przez 13 ruchów i Szwajcaria prowadziła 3:0! Partia Van den Bosch – Naegeli bardzo przypominała w debiucie bój toczony na trzeciej szachownicy, ale grana była pod znakiem przewagi Holendra. Ale tu fatalny ruch pionem na pole „e5” wykonał Szwajcar, a Holender odpowiedział zamiast błędnej wymiany gońców (jak to zrobił Zimmermann) doskonałym odejściem gońca na pole „f4”. W dalszej fazie gry Van den Bosch nie docisnął przeciwnika, ale odłożył partię w lepszej pozycji, w której przewaga piona dawała szansę na uzyskanie honorowego punktu dla swojej ekipy. Niestety, dogrywkę realizował Holender bardzo niedokładnie, stracił figurę i Szwajcarzy triumfowali 4:0!

Mecz Hiszpania – Włochy mimo remisowego zakończenia przyniósł cztery rezultatywne partie, przy czym wygrywały tylko białe! Partie były krótkie i zacięte. Rosselli del Turco niepoprawnie poświęcił figurę w partii z Golmayo de la Torriente i szybko kapitulował. W odpowiedzi Monticelli pokonał Vilardebo. Chwilę potem Romi fatalnie zagrał hetmanem i prawie natychmiast pogratulował przeciwnikowi zwycięstwa. Partia Hellmann – Sanz była istną komedią pomyłek. Czarne szybko wygrały figurę i Hiszpania powinna triumfować 3:1 w całym meczu. Nastąpiła jednak obustronna, bardzo niedokładna gra. Jako ostatni pomylił się Sanz i triumfował Hellmann na wagę remisu w całym meczu!

Mecz Rumunia – Anglia zakończył się wygraną ekipy Sultana Khana systemem „anty jugosłowiańskim”, czyli białymi remisy, a wygrane kolorem czarnym (Erdelyi – Sultan Khan 0:1, Yates – Baratz 0,5:0,5, Gudju – Thomas 0:1 i Winter – Wechsler 0,5:0,5).

Obrońcy pucharu Hamiltona – Russella zaczęli od zdobycia kompletu punktów ze słabą Norwegią. Rubinstein wykorzystał debiutowy błąd Christoffersena i triumfował w miniaturce. Drugi polski „as”, Ksawery Tartakower musiał partię z Hansenem odkładać, ale w wygranej pozycji.

W meczu Dania – USA padły wyniki: Andersen – Kashdan 0:1, Marshall – Cruusberg 1:0, Ruben – Dake 0:1 i Horowitz – Lie 1:0. Odkładana była tylko partia Andersen – Kashdan, ale Amerykanin miał w niej… cztery piony przewagi!

Łotysze w ładnym meczu pokonali Litwinów. Przegrał tylko Apšenieks z Mikenasem na pierwszej szachownicy. Na pozostałych Pietrow, Feigins i Hasenfuss pokonali odpowiednio Šembergasa, Vistaneckisa i Abramaviciusa.

Osłabione Węgry nie poradziły sobie z silną Jugosławią. Na pierwszych stołach podpisano remisy (Steiner L. – Vidmar, Asztalos – Vajda i Havasi – Kostić), a „ojcem” zwycięstwa był młody Pirc „bijąc” w dobrej partii Sterka.

Bardzo ważny mecz Czechosłowacja – Szwecja po bojowym przebiegu dał remis. Na pierwszej szachownicy Flohr w partii ze Stahlbergiem miał w końcówce wieżowej dwa piony przewagi. Jednak pozycja okazała się remisowa! Stoltz po trzech z rzędu błędach przegrał z Gilgiem przed trzydziestym posunięciem, przy czym była to jego jedyna porażka w Pradze! Partia Lundin – Opočensky zakończyła się remisem tuż pod koniec rundy.

Mistrz świata Alechin pokonał doskonałego Grünfelda, co zmniejszyło rozmiary porażki Francji z Austrią. Drużynie austriackiej udało się skompletować fantastyczny skład (Grünfeld, Spielmann, Kmoch, Becker i Lokvenc), co dawało jej szanse walki o najwyższe miejsca w tej Olimpiadzie!

Liczba zespołów była nieparzysta i dlatego przy ekipie jeszcze nie figurującej będzie widnieć „gwiazdka” (*).

Stan po I rundzie:

1 – 3

Szwajcaria*, Polska* i USA*

4,0

4 – 5

Łotwa* i Anglia*

3,0

6 – 7

Austria* i Jugosławia*

2,5

8 – 11

Hiszpania*, Czechosłowacja*, Szwecja* i Włochy*

2,0

12 – 13

Węgry* i Francja*

1,5

14 – 15

Rumunia* i Litwa*

1,0

16 – 19

Niemcy, Dania*, Norwegia* i Holandia*

0,0

Zdjęcia: Medale olimpijskie

1. Gambit hetmański [D61]
Van den Bosch (Holandia) – Naegeli (Szwajcaria)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 Sbd7 5.e3 c6 6.a3 Ge7 7.Hc2 0–0 8.Sf3 We8 9.Wd1 a6 10.Gd3 b5 11.c5 e5? (Mamy podobną sytuację do partii rozgrywanej w tym meczu na trzeciej szachownicy) 12.de5 Sg4 13.Gf4! (Ten ruch zapewnia białym dużą przewagę, w przeciwieństwie do 13.Ge7, co wybrał Zimmermann) 13…Gc5 14.Gh7 Kh8 15.b4 Ga7 16.e6! fe6 17.h3 Sh6 18.Gg5 Hc7 19.Hg6 Gb7 20.Gh6?! (Dużą przewagę białych podkreślało 20.Gf4!) 20…Sf8! (Tego ruchu białe prawdopodobnie nie widziały) 21.Hh5 (21.Gg7!) 21…gh6 22.Gb1 Hg7 23.Se5 We7 24.0–0?! (Poprawne było 24.Se2 z planem umieszczenia skoczka na polu „f4”. Ta strata tempa dała czarnym brakujący „oddech” do wyrównania pozycji) Gb8! 25.Sg4 Hg5 (Skoczek „c3” był nietykalny. Po 25…Hc3 26.Wd4! Ga7 27.Hh6 Sh7 28.Sf6! Gd4 29.ed4 wygrywały białe) 26.Hh6 Hh6 27.Sh6 (Powstała końcówka z pionem przewagi u białych. Trudno uwierzyć, że Van den Bosch nie potrafił tej partii nawet zremisować) 27…Ge5 28.Wc1 a5 29.f4 Gg7 30.Sg4 ab4 31.ab4 Wa3 32.Se5? (32.Se2) 32…Wb3 33.Sa2 We3 34.Sc6 Gc6 35.Wc6 Gd4 36.Kh1 Wg7 37.Sc1 Wc3 38.Wc3 Gc3 39.Sd3 Sd7 40.Gc2 Wg3 41.Wb1 Sb6 42.Sc5 We3 43.Wb3 d4 44.Kg1? (Konieczne było 44.Gd3! Teraz czarne staną lepiej) 44…Sd5! 45.Sd3 We2 46.Gb1 Se3 47.g4 Sc4 48.Se5 Sd2 49.Wa3?? (Ten ruch kosztuje całą partię. Ratowało 49.Wc3! dc3 50.Gd3) 49…Sb1 50.Wa8 Kg7 51.Wa7 Kf8 52.g5 We5?! (Doskonałe było 52…d3!! i jeśli 53.Sd3, to 53…Sd2! 54.Wd7 Gd4! z wygraną. Jednak ofiara jakości, po dłuższej „drodze” także prowadzi do wygranej) 53.fe5 d3 54.Wd7 d2 55.h4 Ge5 56.h5 Gf4 57.h6 Gg5 58.h7 Gf6 59.Kf1 Ke8 60.Wd3 Kf7 61.Ke2 Kg7 62.Wh3 Kh8 63.Wh1 Sc3 64.Kd2 Sd5 65.Ke2 Sb4 66.Wb1 Sd5 67.Wc1 Kh7 68.Wc6 Kg6 i białe poddały się.

2. Gambit hetmański [D64]
Zimmermann (Szwajcaria) – Addicks (Holandia)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Sbd7 5.e3 Ge7 6.Sf3 0–0 7.Wc1 c6 8.a3 We8 9.Hc2 e5? (Ten ruch był przyczyną wszystkich kłopotów czarnych) 10.de5! Sg4 11.Ge7?! 11…He7 12.cd5 Sde5 13.Ge2 Sf2! (Czarne wykorzystują niedokładność przeciwnika w 11 posunięciu) 14.0–0?! (Można było grać 14.Kf2 Sg4 15.Ke1 Se3 16.Hd2 cd5 17.Kf2 Sg4 18.Kg1 z przewagą, ale w ostrej pozycji. Teraz lepiej stanęły czarne) 14…Sfg4 15.Hd2 Hd6? (Czarne grają na bardzo widoczną pułapkę 16…Sf3 Wf3 17.Hh2, a tymczasem po 15…Sf3! Wf3 16.He5 stanęłyby doskonale) 16.Se5 We5?! (Silniejsze było 16…He5) 17.Gg4 Gg4 18.Hd4 Gh5?? (Ale dopiero ten ruch przegrywa) 19.dc6!! Hd4 20.ed4 Wa5? 21.cb7 Wb8 22.Sb5! Gg4 23.Sd6 Wd5 24.Wc8 Gc8 25.bc8H Wc8 26.Sc8 Wd7 27.d5 Wd5? 28.Se7 i czarne poddały się.

3. Gambit hetmański [D64]
Van Doesburgh (Holandia) – Rivier (Szwajcaria)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 e6 5.Gg5 Ge7 6.e3 Sbd7 7.Hc2 0–0 8.Wc1 dc4 9.Gc4 b6 10.0–0 Gb7 11.Gd3 h6 12.Gf6 Gf6 13.Wfd1 He7 14.He2 Wad8 15.Ga6 Ga8 16.Se4 c5 17.Sf6 Hf6 18.Gb5 cd4 19.Wd4 Se5 20.Se5 He5 21.Wcd1 Wd4 22.Wd4 Wc8 23.Wc4 Wd8 24.Wc1 Hd5 25.f3 Ha2 26.Gd3 Ha5 27.Wd1 Kh8 28.Gc2 Wd1 29.Hd1 Hd5 30.He2 Gc6 31.Gd3 Hc5 32.Kf2 g6 33.Hd2 a5 34.Ke2 Kg7 35.Gc2 e5 36.Ge4 Gb5 37.Kf2 f5 38.Gb1 f4 39.Ga2 a4 40.Ge6 g5 41.g3?? (Poprawne było 41.Ga2. Ten ruch mógł od razu doprowadzić białe do zguby, po 41…fe3! 42.He3 Hc2! 43.Ke1 Hb1 44.Kd2 Hb2) Kf6?? (Dwa znaki zapytania za przeoczenie wygrywającej kontynuacji) 42.Ga2 (Białe naprawiają swój błąd, ale pozycja nadal jest trudna) 42…Ke7 43.gf4 gf4 44.Gg8 Gc6 45.Ga2 b5 46.Gb1 b4 47.Kg2? fe3 48.Hd3 e4 (48…Hd4!) 49.fe4 Hg5 50.Kf3 Hf6 51.Ke3 Hb2 52.Hf1 (Lepsze było 52.Hc4, ale oczywiście partii nie ratowało) 52…Hc3! 53.Gd3 Gb5 i białe poddały się.

4. Obrona słowiańska [D18]
Golmayo de la Torriente (Hiszpania) – Rosselli del Turco (Włochy)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 c6 4.Sc3 dc4 5.a4 Gf5 6.e3 Sa6 7.Gc4 Sb4 8.0–0 e6 9.He2 Ge7 10.e4 Gg4 11.Ge3 0–0 12.Wac1 Ha5 13.h3 Gh5 14.g4 Gg6 15.Sd2 h6 16.f4 Wfe8 17.Wf2 Sfd5?? (Niezrozumiała decyzja. Naturalne było 17…Wad8) 18.f5! (Teraz białe zdobywają figurę i ich wygrana nie budzi wątpliwości) 18…ef5 19.gf5 Gh7 20.ed5 Gg5 21.Sf1 cd5 22.Gb5 We7 23.Hd2 a6 24.Gg5 hg5 25.Sd5 ab5 26.Se7 i czarne poddały się.

5. Partia katalońska [E00]
Soler (Hiszpania) – Romi (Włochy)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 b6 4.Hc2 Gb7 5.e4 c5 6.d5 e5 7.f4 Gd6 8.Sb5 He7 9.Sf3 ef4 10.Sd6 Hd6 11.e5 He7 12.Gf4 d6 13.0–0–0 de5 14.Ge5 0–0 15.Gd3 Sbd7 16.Gf4 h6 17.Wde1 Hd8 18.g4 b5 19.b3 a5 20.a4 ba4 21.ba4 We8 22.g5 hg5 23.Sg5 We1 24.We1 Hf8?? (Ten ruch natychmiast przegrywa. Na polu „f8” należało umieścić skoczka) 25.Gh7 Kh8 26.Gd6!! We8 27.Gf8 We1 28.Kd2 i czarne poddały się.

6. Gambit Froma [A02]
Hellmann (Włochy) – Sanz Aguado (Hiszpania)

1.f4 e5 2.fe5 d6 3.ed6 Gd6 4.Sf3 g5 5.g3 Sc6 6.e4 He7 7.d3 h6 8.Sc3 Gg4 9.Ge3 f5 10.He2 Sf6 11.ef5? (Ten ruch mógł spowodować przegraną białych. Należało grać 11.Gg2) 11…Gf3! 12.Hf3 Sd4 13.Hf2 Sg4! (Pozycja czarnych jest już wygrana) 14.Sd5 He5 15.Sf6 (Rozpacz…) 15…Sf6 16.0–0–0 (Białe schroniły swojego króla, ale zostały z figurą mniej) 16…Sf5 17.Gd4 Hd4 18.Hf5 Kf7 19.Gg2 Wae8 20.Whf1 We2 21.Ge4 Ge5? (Teraz gruby błąd robią czarne) 22.c3! He3 23.Kb1 Hc5? (Po 23…Hb6! pozycja byłaby równa) 24.d4 Hb5? (Dlaczego nie 24…Hb6? Pozycja czarnych była już jednak przegrana) 25.Gc2? (Od razu wygrywało proste 25.Hg6!) 25…We8?? (Przedłużało opór 25…Wc2) 26.de5 He5 27.Wd7 (27.Hg6!) 27…We7 28.Hg6 Ke6 29.Gf5 Hf5 30.Hf5 Kf7 31.Hf6 i czarne poddały się.

7. Obrona Nimzowitscha [E44]
Erdelyi (Rumunia) – Sultan Khan (Anglia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 b6 5.Sge2 Gb7 6.a3 Ge7 7.Sf4 d5 8.Gd3 0–0 9.0–0 c5 10.b3 Gd6 11.Hf3 cd4 12.ed4 Sc6 13.Sfe2 Sa5 14.c5 bc5 15.dc5 d4 16.Se4 Se4 17.Ge4 Hh4 18.cd6 Ge4 19.Hf4 Hf4 20.Gf4 Sb3 21.Wa2 f6 22.Wb2 Wab8 23.Wd1 e5 24.f3 Gd5 25.Gg3 g5 26.Ge1 Wfd8 27.Wdb1 Wd6 28.Sg3 Wdb6 29.Sf5 Ge6 30.Sg3 Sc5 31.Wb6 Wb6 32.Wb6 ab6 33.Se4 Se4 34.fe4 Gb3 35.Kf2 h5 36.h3 Gc2 37.Kf3 g4 38.hg4 Gd1 39.Kg3 hg4 40.Gb4 Kf7 41.Gd6 b5 42.Kf2 Gc2 43.Kg3 Ge4 44.Kg4 Ke6 45.Gb4 Gg2 i białe poddały się.

8. Partia pionem hetmańskim [A45]
Rubinstein (Polska) – Christoffersen (Norwegia)

1.d4 e6 2.e3 Sf6 3.Sd2 c5 4.Sgf3 Sc6 5.a3 Hc7 6.dc5 Gc5 7.b4 Ge7 8.Gb2 d5 9.c4 dc4 10.Sc4 0–0 11.Wc1 Wd8 12.Hc2 Hd7?? (Ten ruch przegrywa. Na tym polu należało umieścić gońca) 13.b5! Sb8 14.Sce5 He8 15.Sg5 Gd7 16.Sgf7 Wc8 17.Hb3 Wc1 18.Gc1 Se4 19.Gc4 Sc5 20.Hb1 Gf6 21.h4 Ge5 22.Se5 Hh5 23.Gb2 a6 24.ba6 (24.Gd4!) 24…Sba6 25.Sd7 i czarne poddały się.

9. Obrona Caro – Kann [B10]
Hansen L. (Norwegia) – Tartakower (Polska)

1.e4 c6 2.d3 d5 3.Sd2 e5 4.g3 Ge6 5.Gg2 Sd7 6.Se2 Gd6 7.0–0 Se7 8.d4 f6 9.b3 0–0 10.c4 f5 11.cd5 cd5 12.ed5 Gd5 13.Sc4 Gg2 14.Kg2 Hc7 15.de5 Ge5 16.Gb2 Wad8 17.Hc1 Gb2 18.Sb2 He5 19.We1 Wc8 20.Hd2 He4 21.f3 Hd5 22.Hd5 Sd5 23.Wac1 g6 24.Kf2 Sc5 25.Wed1 Sb4 26.a3 Sa2 27.Wb1 Sb3 28.Sa4 Sa5 29.Wd2 Wc4 30.Sb2 Sc3 31.Wc1 Se2 32.Sc4 Sc1 33.Sa5 b6 34.Sc6 Wf7 35.Wd8 Kg7 36.Wa8 a5 37.Wb8 Wd7 38.Wb6 Wd2 39.Ke3? (Należało odejść królem na pole „g1”) 39…Wd3! 40.Kf2 Wa3 41.f4 Wa2 42.Ke3 a4 43.Kd4? (43.Wb7) 43…Wh2! (Dalsza część partii, to tylko sprawa techniki) 44.Wa6 Sb3 45.Ke5 We2 46.Kd6 Wa2 47.Ke5 a3 48.Wa7 Kh6 49.g4? fg4 50.Se7 We2! 51.Kf6 We7!! 52.Ke7 g3 53.Kf8 g2 54.Kg8 Kh5 55.Wh7 Kg4 56.Wg7 Kf5 i białe poddały się.

Ksawery Tartakower

10. Partia pionem hetmańskim [A47]
Andersen (Dania) – Kashdan (USA)

1.d4 Sf6 2.Sf3 b6 3.e3 Gb7 4.Gd3 c5 5.0–0 e6 6.Sbd2 Sc6 7.b3 Ge7 8.Gb2 0–0 9.e4 cd4 10.Sd4 Sd4 11.Gd4 d5 12.e5 Se4 13.We1 f5 14.Se4 fe4 15.Gf1 Gc5 16.c3 He7 17.b4 Gd4 18.Hd4 Wf5 19.Wad1 Waf8 20.Wd2 Hc7 21.g3 We5 22.Gh3 Wf6 23.f4 Wh5 24.Gg4 e5 25.Hf2 Whh6 26.f5 Hc3 27.Wc2 Hb4 28.Wc7 Wf7 29.Wec1 Whf6 30.Gh5 g6 31.Hc2 Hd4 32.Kh1 gh5 33.Wb7 Wb7 34.Hc8 Kg7 35.Hb7 Wf7 36.f6 Kg6 37.Hc8 Wf6 38.Hg8 Kh6 39.h4 He3 40.Wg1 Hf3 41.Kh2 Hg4 42.Hd5 Wf2 43.Wg2 Wg2 44.Kg2 Hf3 45.Kh2 Hf2 46.Kh3 Hf5 47.Kh2 Kg7 48.a4 e3 49.Hb7 Kf6 50.Hc6 Ke7 51.Hc7 Ke8 52.Hc6 Hd7 53.Hh6 Hd2 54.Kh3 Hd1 55.He6 Kd8 56.Hf6 Kd7 57.Hf5 Kd6 58.Hf6 Kc5 59.He5 Kb4 60.Hb2 Ka4 61.Ha2 Kb4 62.Hb2 Kc4 63.Ha2 Kc5 64.Ha3 Kc6 65.Kh2 Hd2 66.Kh3 e2 67.Ha4 Kd6 68.Ha3 Ke6 69.Hb3 Ke7 i białe poddały się.

11. Gambit hetmański [D36]
Marshall (USA) – Cruusberg (Dania)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Sc3 Sbd7 5.Gg5 c6 6.cd5 ed5 7.e3 Ge7 8.Hc2 0–0 9.Gd3 We8 10.0–0 Sf8 11.Wae1 Ge6 12.a3 Sg6 13.Se5 Sd7 14.Ge7 He7 15.f4 Sde5 16.de5 Gd7 17.Hf2 Sf8 18.e4 de4 19.Se4 Wed8 20.Sd6 Ge8 21.Hg3 g6 22.f5 f6 23.fg6 hg6 24.Wf6 Wd6 25.Wd6 Kg7 26.h4 Wd8 27.Hg5 Wd7 28.Hf6 Kg8 29.Gc4 Gf7 30.Wd7 Hf6 31.ef6 Sd7 32.Gf7 i czarne poddały się.

12. Obrona sycylijska [B38]
Horowitz (USA) – Lie (Dania)

1.Sf3 Sf6 2.c4 c5 3.Sc3 Sc6 4.d4 cd4 5.Sd4 g6 6.e4 d6 7.Ge2 Gg7 8.Ge3 Gd7 9.h3 Wc8 10.Hd2 a6 11.0–0 0–0 12.f4 e5 13.Sb3 He7 14.c5 Sd4 15.Sd4 ed4 16.cd6 de3 17.de7 ed2 18.ef8W Gf8 19.e5 Sh5 20.Gh5 gh5 21.Wad1 Gc5 22.Kh2 Gb4 23.Wd2 Gb5 24.Wfd1 Kg7 25.Wd8 Wc4 26.Sb5 ab5 27.W8d4 Kg6 28.Wc4 bc4 29.Wd4 i czarne poddały się.

13. Gambit hetmański [D67]
Apšenieks (Łotwa) – Mikenas (Litwa)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.d4 d5 4.Gg5 Sbd7 5.e3 Ge7 6.Sf3 0–0 7.Wc1 c6 8.Gd3 dc4 9.Gc4 Sd5 10.Ge7 He7 11.0–0 Sc3 12.bc3 e5 13.Gb3 e4 14.Sd2 Sf6 15.f3 ef3 16.Hf3 Gg4 17.Hf4 Gh5 18.e4 Gg6 19.Wce1 Wae8 20.e5 Sd5 21.Hf3 Hc7 22.Sc4 We7 23.Sd6 Ha5 24.Kh1 Wd8 25.Wc1 h6 26.c4 Se3 27.Wfe1 Sg2 28.Hg2 Wd6 29.c5 Wde6 30.Ge6 We6 31.d5 cd5 32.Hd5 Hc7 33.Wcd1 Kh7 34.Wd4 Wc6 35.Wc4 Gf5 36.Hd4 Wg6 37.c6 bc6 38.Hc5 Ge6 39.Wc2 Hd7 i białe poddały się.

14. Obrona Nimzowitscha [E23]
Feigins (Łotwa) – Vistaneckis (Litwa)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hb3 c5 5.dc5 Sc6 6.Sf3 Ha5 7.Gd2 Hc5 8.e3 d5 9.a3 Gc3 10.Gc3 dc4 11.Gc4 Se4 12.Gg7 Wg8 13.Gd4 Hf5 14.Gf1 Gd7 15.Wc1 Sd4 16.ed4 Gc6 17.He3 f6 18.b4 Wg7 19.Gd3 Gd5 20.Sd2 Hf2 21.Hf2 Sf2 22.Kf2 Wg2 23.Ke3 f5 24.Gc4 f4 25.Kd3 Wd8 26.Whe1 Wh2 27.Gd5 Wd5 28.We6 Kf7 29.We4 Wh3 30.Kc2 Wf5 31.Wf1 Wa3 32.Sc4 Wa6 33.Wff4 Wf4 34.Wf4 Ke6 35.Wh4 Wc6 36.Kd3 b5 i czarne poddały się.

15. Obrona merańska [D48]
Steiner L. (Węgry) – Vidmar (Jugosławia)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.e3 e6 5.Sc3 Sbd7 6.Gd3 dc4 7.Gc4 b5 8.Gd3 a6 9.0–0 c5 10.a4 b4 11.Sb1 Gb7 12.Sbd2 Gd6 13.He2 Gc7 14.Wd1 0–0 15.Sc4 Hb8 16.h3 e5 17.de5 Se5 18.Sfe5 Ge5 19.Sa5 Gd5 20.Hc2 Hc7 21.f4 Gf4 22.ef4 Ha5 23.Gh7 Kh8 24.Gf5 Wfe8 25.b3 c4 26.bc4 Hc5 27.Kh2 Ge4 28.Ge4 We4 29.Gb2 Wc4 30.Hb3 Wf4 31.Wac1 Hf5 32.Gf6 Hf6 33.Hd5 We8 34.Wc6 Wf5 35.Wf6 Wd5 36.Wd5 gf6 37.Wd3 a5 38.Kg3 Kg7 39.Kf3 f5 40.Wd5 Wb8 41.Wd2 b3 42.Wb2 Kf6 43.Kf4 Wb4 44.Ke3 f4 45.Kd2 Kg5 46.Ke2 Kh4 47.Kf2 f6 48.Kf3 Kg5 49.Ke2 Kf5 50.Kd3 Wb8 51.Kc3 f3 52.gf3 Kf4 53.h4 Kf3 54.h5 Kg4 55.h6 Kg5 56.h7 Kg6 57.Wh2 Wh8 58.Kb3 Wh7 59.Wg2 Kf7 60.Kc4 Wh5 61.Wb2 We5 62.Wb7 Kg6 63.Wb5 Kg5 64.Wb1 Kf5 65.Wf1 Ke6 66.Wb1 Wg5 67.We1 Kd6 68.Wf1 f5 69.Kb5 f4 70.Kc4 Ke5 71.We1 Kd6 72.Wf1 Wf5 73.Kd4 Wf8 74.Wf3 Wf7 75.Ke4 Kc5 76.Wf4 Wf4 77.Kf4 Kb4 78.Ke3 Ka4 79.Kd2 Kb3 i remis.

Trwa partia Alechin (po prawej) – Grünfeld

16. Partia angielska [A10]
Havasi (Węgry) – Kostić (Jugosławia)

1.c4 f5 2.Sf3 Sf6 3.g3 c5 4.Gg2 Sc6 5.d4 cd4 6.Sd4 g6 7.0–0 Gg7 8.Sc3 0–0 9.Wb1 a6 10.Ge3 Sg4 11.Sc6 Se3 12.Sd8 Sd1 13.Wfd1 Wd8 14.Sd5 Kf7 15.Sb6 Wb8 16.Sc8 Wdc8 17.Wd7 Wc4 18.Gd5 Ke8 19.Wb7 Wb7 20.Gc4 Wb2 21.Wb2 Gb2 22.Ga6 e5 23.Kg2 Kd7 24.a4 Gc3 25.Gd3 e4 26.Gc2 Kd6 27.Kf1 Ke5 28.e3 g5 29.h3 Ga5 30.Ke2 h5 31.Gb3 h4 i remis.

17. Gambit hetmański [D61]
Pirc (Jugosławia) – Sterk (Węgry)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 e6 5.Gg5 Sbd7 6.a3 Ge7 7.e3 0–0 8.Hc2 We8 9.Wd1 dc4 10.Gc4 Sd5 11.Ge7 We7 12.0–0 Sf8 13.e4 Sc3 14.Hc3 Gd7 15.Se5 Ge8 16.f4 f6 17.Sg4 Gf7 18.Se3 He8 19.Gb3 Wd8 20.Sc4 Wed7 21.e5 f5 22.Sd6 He7 23.g4 g6 24.g5 h5 25.h4 Kh7 26.Hc5 a6 27.Wd3 Gg8 28.Ga2 Wc7 29.Hb6 Wdd7 30.Wc1 Hd8 31.Wb3 Wd6 32.ed6 Hd6 33.Wf3 Wd7 34.Wd1 He7 35.b4 Kg7 36.Hc5 Hc5 37.bc5 e5 38.Gg8 e4 39.Wb3 Kg8 40.Wdb1 Wd4 41.Wb7 e3 42.We7 Wf4 43.Wb8 Wh4 44.Wee8 Wg4 45.Kf1 Wg5 46.Wf8 Kg7 47.Wfc8 Wg3 48.Wb4 Kh6 49.Wc6 Kg5 50.Wbb6 Kf4 51.Wg6 Wh3 52.Kg2 e2 53.Wge6 i czarne poddały się.

18. Obrona Tarrascha [D62]
Flohr (Czechosłowacja) – Stahlberg (Szwecja)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e3 Sbd7 6.Sf3 0–0 7.Hc2 c5 8.cd5 Sd5 9.Ge7 He7 10.Sd5 ed5 11.Gd3 g6 12.dc5 Sc5 13.0–0 Ge6 14.Wac1 Wac8 15.Sd4 Sd3 16.Hd3 Hd7 17.Wcd1 Wfd8 18.f4 Gf5 19.Sf5 Hf5 20.Hf5 gf5 21.Wd2 Kg7 22.h3 Kf6 23.Wfd1 Ke6 24.g4 fg4 25.hg4 Wg8 26.g5 f6 27.Wd5 fg5 28.We5 Kf6 29.Wd6 Kf7 30.Wd7 Kf6 31.Wg5 Wg5 32.fg5 Kg5 33.Wb7 Wc2 34.Wh7 Wb2 35.Wa7 Kg4 36.a4 Wa2 37.a5 Kg3 38.Kf1 Kf3 39.Kg1 Kg3 40.Wg7 Kf3 41.Wa7 i remis.

19. Gambit hetmański [D30]
Stoltz (Szwecja) – Gilg (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.Gg5 h6 5.Gh4 Gb4 6.Sbd2 dc4 7.Ha4 Sc6 8.0–0–0 a6 9.Se5 b5 10.Sc6 Gd2 11.Wd2 Hd6 12.Ha3 Hc6 13.Hg3 g5 14.He5 Ke7 15.Gg3 Wd8 16.f3 Sd5 17.h4 c3 18.Wc2 Sb4 19.bc3 Sc2 20.Kc2 b4 21.Hc7 Gd7 22.Hc6 Gc6 23.hg5 hg5 24.Wh5? Ga4! 25.Kd3 bc3 26.Wg5?? (Teraz pion „c” zadecyduje o wyniku partii. Trzeba jednak stwierdzić, że po jedynym 26.Kc3 pozycja białych nadal byłaby krytyczna) 26…c2! 27.Wc5? (27.Gf4) 27…Wac8 28.Gc7 Kd7 i białe poddały się. Jedyna porażka Stoltza!

20. Obrona staroindyjska [A50]
Rejfir (Czechosłowacja) – Berndtsson-Kullberg (Szwecja)

1.d4 Sf6 2.c4 b6 3.Sc3 Gb7 4.f3 e6 5.e4 d5 6.e5 Sfd7 7.cd5 ed5 8.f4 c5 9.Sf3 Ge7 10.Ge3 0–0 11.Ge2 We8 12.0–0 Gf8 13.Hd2 cd4 14.Sd4 Sc5 15.Gb5 We7 16.b4 Se6 17.Wad1 a6 18.Ga4 Sd4 19.Gd4 Sc6 20.a3 a5 21.Gc6 Gc6 22.b5 Ge8 23.Hb2 Wc8 24.Sa4 Wb7 25.Wc1 Wc4 26.Wc4 dc4 27.Gf2 Hd3 28.Sc3 Hd7 29.Wd1 Hg4 30.g3 Hf3 31.h4?? (Po 31.Wd8 białe mogły wygrać) 31…Gd7! (Słabe pola „a3”, „c3” i groźba mata po ruchu czarnego gońca na pole „h3” zadecydowały o decyzji poddania partii przez Rejfira) i białe poddały się.

21. Obrona hetmańsko – indyjska [E16]
Lundin (Szwecja) – Opočensky (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.g3 Gb7 5.Gg2 Gb4 6.Gd2 Gd2 7.Hd2 d6 8.Sc3 Sbd7 9.Hc2 0–0 10.0–0 We8 11.Wfd1 Hc8 12.Gh3 c6 13.Wd2 Hc7 14.e4 Wad8 15.We1 e5 16.d5 cd5 17.Sd5 Sd5 18.cd5 Hb8 19.b4 b5 20.Hd3 Gc8 21.Gf1 a6 22.Wc2 Sf6 23.Sd2 Gd7 24.Wec1 Wc8 25.h3 Wc2 26.Wc2 Wc8 27.Sb3 Wc2 28.Hc2 Hc8 29.Hc8 Gc8 30.f3 Se8 31.g4 Kf8 32.Kf2 Ke7 33.h4 g6 34.Sa5 Gd7 35.Gd3 h6 36.Ke3 Kd8 37.Sb3 f6 38.Sc1 Ke7 39.Se2 Sc7 40.Sc3 Kf7 41.Gc2 Ke7 i remis.

22. Obrona Tarrascha [D41]
Alechin (Francja) – Grünfeld (Austria)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Sc3 c5 5.cd5 Sd5 6.e4 Sc3 7.bc3 cd4 8.cd4 Gb4 9.Gd2 Gd2 10.Hd2 0–0 11.Ge2 Sd7 12.0–0 b6 13.Wac1 Gb7 14.Hf4 Sf6 15.Gd3 Wc8 16.Wc8 Gc8 17.Wc1 Gb7 18.h3 We8 19.e5 Sh5 20.Hg4 Gf3 21.Hf3 g6 22.g4 Sg7 23.Gb5 Wf8 24.He3 h5 25.Ge2 Hd5 26.a3 Wd8 27.Gf3 Hd7 28.Hg5 hg4 29.hg4 Wc8 30.We1 Hd8 31.Hh6 Hf8 32.Kg2 Se8 33.Hh4 Ha3 34.Wh1 Kf8 35.Hg5 i czarne poddały się. Prestiżowy pojedynek dwóch wielkich indywidualności praskiej Olimpiady!

23. Partia hiszpańska [C62]
Spielmann (Austria) – Gromer (Francja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 d6 4.d4 ed4 5.Hd4 Gd7 6.Gc6 Gc6 7.Sc3 Hf6 8.Hd3 h6 9.Ge3 Ge7 10.Sd4 Gd8 11.0–0–0 Se7 12.f4 Gd7 13.h3 0–0 14.g4 a6 15.Sf5 Sf5 16.gf5 Gb5 17.Hd2 He7 18.Whg1 Gc6 19.f6 He6 20.Wg7 Kh8 21.f5 i czarne poddały się.

24. Debiut Retiego [A12]
Lokvenc (Austria) – Betbeder (Francja)

1.Sf3 Sf6 2.c4 c6 3.b3 d5 4.Gb2 Gf5 5.g3 e6 6.Gg2 Gd6 7.0–0 0–0 8.d3 Sbd7 9.Sbd2 He7 10.Sh4 Gg4 11.h3 Gh5 12.a3 Wfd8 13.He1 Ge5 14.d4 Gc7 15.f4 Gg6 16.Sg6 hg6 17.e4 Se4 18.Se4 de4 19.He4 Sf6 20.He3 Wd7 21.b4 Wad8 22.Gc3 Gb6 23.Wad1 c5 24.bc5 Gc5 25.a4 Gb4 26.Gb2 Wc7 27.Wc1 b6 28.Wf2 Wdc8 29.Wfc2 Hd7 30.Hb3 a5 31.Gf3 Hd6 32.Kg2 Sh7 33.d5 We7 34.Wd1 ed5 35.cd5 Wec7 36.Wc6 Wc6 37.dc6 Hf8 38.Wd7 Sf6 39.Gf6 gf6 40.Wf7 Hf7 41.Gd5 i czarne poddały się.

Salo Flohr – 1933

Runda II, 12 lipca 1931 r.
„Koło fortuny toczy się...
Sensacyjne przegrane Polski i USA”

Wyniki II rundy:

1.

Szwecja

2,0 : 2,0

Francja

2.

Jugosławia

1,5 : 2,5

Czechosłowacja

3.

Litwa

2,0 : 2,0

Węgry

4.

USA

1,5 : 2,5

Łotwa

5.

Norwegia

0,5 : 3,5

Dania

6.

Anglia

2,5 : 1,5

Polska

7.

Włochy

1,0 : 3,0

Rumunia

8.

Holandia

4,0 : 0,0

Hiszpania

9.

Niemcy

3,0 : 1,0

Szwajcaria

10.

Austria

-

Pauza

Znowu sypnęło sensacjami dużego kalibru! Polska przegrała z Anglią! Jako pierwsza zakończyła się partia Thomas – Przepiórka, w której Anglik błysnął doskonałą techniką i osiągnął szybkie zwycięstwo mimo, ze Polak nie zrobił większego błędu. Yates w partii z Tartakowerem, w odrobinę lepszej pozycji obrał fałszywy plan polegający na wymianie wszystkich wież, po czym wszystkie jego piony na skrzydle hetmańskim okazały się bardzo słabe i padły łupem Polaka, który perfekcyjnie zrealizował przewagę. Partia Frydman – Winter zakończyła się remisem i przy stanie 1,5:1,5 została odłożona partia na pierwszej szachownicy. Doskonale grający w całym 1931 roku Sultan Khan, po bardzo dobrej grze zadał pierwszą porażkę Rubinsteinowi mimo, że w momencie odkładania partii miał niewielką przewagę.

Kolejną niespodzianką była porażka USA z Łotwą. Na pierwszej szachownicy Kashdan i Matisons zgodzili się na remis, ale na pozostałych szachownicach trwała zaciekła walka. Utalentowany Dake przegrał z Apšenieksem! Młody Amerykanin zamiast cofnąć się zaatakowanym gońcem, „zdobył” jakość i… natychmiast wpadł w przegraną pozycję. Na zwycięstwo Steinera H. nad Feiginsem, Łotysze odpowiedzieli sukcesem Pietrowa w partii z Horowitzem i triumfowali w całym meczu! Jak się potem okazało była to jedyna porażka Israela Alberta Horowitza!

Holandia nie załamała się katastrofą w inaugurującej rundzie i pokonała Hiszpanię „do zera”. Jako pierwsza skończyła się partia Van den Bosch – Soler, w której Hiszpan zagrał nieostrożnie centralnym pionem, co przy jego królu pozostającym w centrum mimo obecności ciężkich figur, okazało się decydującym osłabieniem i już przed trzydziestym posunięciem jego pozycja rozsypała się jak domek z kart. Addicks pokonując Marina y Lloveta zrehabilitował się za porażkę w pierwszej rundzie. Tuż przed końcem rundy triumfował młody Noteboom w pojedynku z Vilardebo. W ostrej końcówce przejściową, ofiarą hetmana za skoczka, szybko zmusił przeciwnika do kapitulacji. „Kropkę nad i” postawił Weenink realizując w dogrywce z Golmayo de la Torriente przewagę piona w zakończeniu wieżowym.

Węgry miały ciężką przeprawę z Litwą w meczu, w którym nie podpisano żadnego remisu (Mikenas – Steiner A. 1:0, Steiner L. – Šembergas 1:0, Vistaneckis – Vajda 0:1 i Havasi – Luckis 0:1). Czechosłowacja pokonała, w minimalnym stosunku, silny zespół Jugosławii. Vidmar przegrał prestiżową partię z Flohrem!

Francja zremisowała ze Szwecją, co było oczywiście zasługą Alechina, który pokonał Stahlberga. Sympatyczny Szwed do tego momentu legitymował się katastrofalnym wynikiem 0,5 p. z 3 partii! Odpoczynek dobrze mu zrobił (W czwartej rundzie Szwecja pauzowała) i w dalszych grach przeplatał częste wygrane z rzadkimi remisami! Lundin „zrobił” drugi z rzędu remis w partii z Betbederem. Na pierwsze zwycięstwo, jak się potem okazało, musiał czekać aż do dziesiątej rundy!

Bohaterka poprzedniej rundy, Szwajcaria nie dała rady ekipie niemieckiej. Jedynym jej dorobkiem były dwa remisy na najniższych szachownicach (Wagner – Zimmermann i Michel – Richter). Identyczny scenariusz miało spotkanie Włochy – Rumunia. Włosi zdobyli tylko jeden punkt remisując partie Rosselli del Turco – Balogh i Romi – Gudju. W pozostałych Monticelli przegrał z Baratzem, a Hellmann z Wechslerem.

Stan po II rundzie:

1 – 4

Polska*, Łotwa*, USA* i Anglia*

5,5

5

Szwajcaria*

5,0

6

Czechosłowacja*

4,5

7 – 10

Rumunia*, Szwecja*, Jugosławia* i Holandia*

4,0

11 – 13

Dania*, Węgry * i Francja*

3,5

14 – 16

Niemcy, Litwa* i Włochy*

3,0

17

Austria

2,5

18

Hiszpania*

2,0

19

Norwegia*

0,5

25. Obrona Nimzowitscha [E35]
Stahlberg (Szwecja) – Alechin (Francja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 d5 5.cd5 ed5 6.Gg5 Hd6 7.e3 Se4 8.Gf4 He7 9.Gd3 f5 10.Sge2 0–0 11.0–0 c6 12.f3 Sc3 13.bc3 Gd6 14.Gd6 Hd6 15.e4 g6 16.e5 He7 17.f4 Sd7 18.a4 Sb6 19.Hb3 Ge6 20.Wfb1 Wf7 21.Hb4 He8 22.Sg3 Wg7 23.Sf1 g5 24.fg5 Hh5 25.Hb2 Hg5 26.Hf2 Kh8 27.Sd2 Wag8 28.Gf1 f4 29.Sf3 Hh5 30.Wb2 Sc4 31.Wba2 Se3 32.Se1 Sg4 33.Hf4 Wf7 34.Hg3 Wf1 35.Kf1 Sh2 36.Kg1 Wg3 i białe poddały się.

26. Partia szkocka [C47]
Berndtsson-Kullberg (Szwecja) – Kahn (Francja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 Sf6 4.d4 ed4 5.Sd4 Gb4 6.Sc6 bc6 7.Gd3 d5 8.ed5 cd5 9.0–0 Gc3 10.bc3 0–0 11.Gg5 c6 12.Hf3 We8 13.Hg3 He7 14.Wae1 He1 15.Gf6 g6 16.Hh4 He6 17.f4 c5 18.f5 He3 19.Kh1 Gf5 20.Gf5 gf5 21.h3 We4 22.Hh5 Hg3 23.Hf5 Wae8 24.Gg5 Hc7 25.Gf6 Hg3 i remis.

27. Obrona królewsko – indyjska [E60]
Vidmar (Jugosławia) – Flohr (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sf3 Gg7 4.g3 b6 5.Gg2 Gb7 6.0–0 0–0 7.Sc3 d6 8.Hc2 Sbd7 9.Wd1 Hc8 10.e4 e5 11.de5 Se5 12.Se5 de5 13.Gg5 h6 14.Gf6 Gf6 15.Sd5 Gd8 16.c5 c6 17.Se3 b5 18.h4 h5 19.Kh2 Hc7 20.b4 a5 21.Gh3 Gc8 22.Gc8 Hc8 23.ba5 Wa5 24.Hc3 Gc7 25.Wd2 Wa4 26.Hc2 Wd8 27.Wad1 Wdd4 28.f3 He6 29.Hb3 Ga5 30.We2 Wd1 31.He6 fe6 32.Sd1 Wc4 33.Sf2 Wc3 34.Kg2 Gb4 35.Sh3 Kf7 36.f4 ef4 37.Sf4 e5 38.Sh3 Gc5 39.Sg5 Ke7 40.Sf3 Gd4 41.Wd2 c5 i białe poddały się.

Kazimierz Makarczyk

28. Gambit hetmański [D51]
Rejfir (Czechosłowacja) – Asztalos (Jugosławia)

1.d4 e6 2.c4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Sbd7 5.e3 c6 6.a3 Ge7 7.Sf3 Se4 8.Se4 de4 9.Ge7 He7 10.Sd2 f5 11.c5 0–0 12.Gc4 Kh8 13.f4 ef3 14.Hf3 e5 15.0–0 e4 16.Hg3 Sf6 17.Ga2 Ge6 18.He5 Wae8 19.He6 He6 20.Ge6 We6 21.Wf5 Wfe8 22.Waf1 h6 23.Sc4 Kh7 24.h3 W8e7 25.Kf2 Sd5 26.Ke2 Sf6 27.Kd2 Sd5 28.Wf7 Sc7 29.We7 We7 30.Se5 Sd5 31.Wf7 Kg8 32.We7 Se7 33.Sc4 Sf5 34.Ke2 Sg3 35.Ke1 Kf7 36.Sd2 h5 37.Sf1 Sf1 38.Kf1 Ke6 39.Ke2 Kd5 40.b3 a5 41.Kd2 a4 42.Kc3 ab3 43.Kb3 h4 44.Kb4 g6 45.Kb3 i czarne poddały się.

29. Partia angielska [A28]
Kostić (Jugosławia) – Opočensky (Czechosłowacja)

1.c4 e5 2.Sc3 Sf6 3.Sf3 Sc6 4.d4 e4 5.Sg5 h6 6.d5 hg5 7.dc6 Gc5 8.cb7 Gb7 9.e3 He7 10.a3 a5 11.Ge2 Gc6 12.Gd2 He5 13.h3 a4 14.Hc2 g4 15.Sb5 g3 16.Wf1 gf2 17.Wf2 Hg3 18.Hc3 Gb5 19.cb5 Gd6 20.Gc4 Wh5 21.Ke2 Wc5 22.Waf1 Hg5 23.g4 Hh4 24.Hd4 Hh3 25.Gf7 Kf7 26.Wf6 Kg8 27.He4 gf6 28.Ha8 Kg7 29.Ha4 Hh7 30.b6 c6 31.Hd4 Ge7 32.Hd7 He4 33.Wf4 Hg2 34.Wf2 He4 35.Gc3 Wd5 36.Gf6 i czarne poddały się.

30. Obrona Caro – Kann [B15]
Skalička (Czechosłowacja) – Pirc (Jugosławia)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sf6 5.Sf6 ef6 6.Gc4 Gd6 7.He2 Ge7 8.Hd3 0–0 9.Se2 Sd7 10.0–0 Gd6 11.Gf4 Sb6 12.Gd6 Hd6 13.Gb3 f5 14.Wad1 Wd8 15.Wfe1 a5 16.c4 a4 17.Gc2 Hc7 18.b3 g6 19.He3 Gd7 20.Hg5 ab3 21.ab3 We8 22.Sc3 Hd6 23.Hd2 Hb4 24.h3 Ge6 25.Sb1 Hd2 26.Wd2 Wed8 27.Sc3 Wd7 28.Wed1 Wad8 29.Gb1 f6 30.Se2 Sc8 31.Sc3 Gf7 32.Gc2 Sd6 33.Sa4 b5 34.Sb6 Wa7 35.c5 Sc8 36.d5 cd5 37.Sd5 Kg7 38.Sc3 Wd2 39.Wd2 b4 40.Sa4 Se7 41.Wd6 Wc7 42.Wb6 Sc6 43.Gd1 Gd5 44.Gf3 Gf3 45.gf3 Kf7 46.Sb2 Se5 47.Wb4 Wc5 48.f4 Sf3 49.Kg2 Wc3 50.Sd1 Sh4 51.Kh2 Wc1 52.Se3 g5 53.Wb7 Kg6 54.fg5 fg5 55.Wb6 Kh5 56.Sd5 Wf1 57.Sf6 Kg6 58.Sd5 Kg7 59.Wb7 Kg6 60.Wb6 Kf7 61.f4 Wf2 62.Kg1 Wd2 63.Wb7 Ke6 64.Sc7 Kd7 65.Sa6 Kd6 66.fg5 Ke5 67.Wb4 Sf3 68.Kf1 Sg5 69.Sc5 f4 70.h4 Sf3 71.Se4 Wc2 72.Sf2 i remis.

31. Obrona Nimzowitscha [E24]
Mikenas (Litwa) – Steiner A. (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.a3 Gc3 5.bc3 b6 6.f3 Ga6 7.e4 d5 8.e5 Sfd7 9.cd5 Gf1 10.Kf1 ed5 11.f4 Sc6 12.Hg4 g6 13.f5 Sf8 14.Gg5 gf5 15.Hh5 Se7 16.Gf6 Wg8 17.Sf3 Se6 18.Sg5 Sg5 19.Gg5 Wg6 20.Kf2 Hd7 21.Whf1 0–0–0 22.Ge7 He7 23.Kg1 Wdg8 24.Hf5 Kb8 25.Wa2 W8g7 26.a4 a5 27.Hf3 Hd7 28.Wb1 Wg4 29.We2 Ha4 30.Hd5 Ha3 31.Web2 Ka7 32.Hc6 He7 33.Wa1 Kb8 34.g3 W4g6 35.He4 Hg5 36.d5 Hg4 37.Hg2 a4 38.Wb4 Hf5 39.Wba4 Kc8 40.d6 He5 41.dc7 Wg3 42.hg3 Wg3 43.Wa8 Kc7 44.W1a7 Kd6 45.Wd8 Kc5 46.Wd5 Hd5 47.Hg3 Hd1 48.Kg2 Hd5 49.Hf3 Hg5 50.Kf2 Hd2 51.He2 Hf4 52.Kg2 Hg5 53.Kf1 Hc1 54.He1 i czarne poddały się.

32. Gambit budapeszteński [A51]
Vistaneckis (Litwa) – Vajda (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 e5 3.e3 ed4 4.ed4 Gb4 5.Gd2 Gd2 6.Sd2 0–0 7.Gd3 d5 8.Se2 Gg4 9.0–0 Sc6 10.f3 Gh5 11.cd5 Sd5 12.Hb1 Gg6 13.Gg6 hg6 14.f4 We8 15.We1 Sf4 16.Sf4 Hd4 17.Kh1 Hd2 18.Wf1 Wad8 19.h4 Wd4 20.g3 We3 i białe poddały się.

Zdjęcie z 1932 roku.
Od lewej: Reshevsky, później wielka gwiazda szachów USA, Dake i Steiner H.

33. Gambit hetmański [D36]
Havasi (Węgry) – Luckis (Litwa)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 Sbd7 5.e3 c6 6.cd5 ed5 7.Hc2 Ge7 8.Gd3 0–0 9.Sge2 We8 10.Gf4 Sf8 11.0–0–0 Ge6 12.f3 b5 13.g4 a5 14.h4 a4 15.Sg3 Ha5 16.g5 S6d7 17.Sf5 Gf5 18.Gf5 b4 19.Se2 Wec8 20.Hd2 c5 21.dc5 Wc5 22.Kb1 Sb6 23.Sd4 Sc4 24.He2 b3 25.a3 Hb6 26.Wh2 Wca5 27.Gd3 Wc8 28.Wc1

28…Sa3 29.ba3 Wc1 30.Kc1 Ga3 31.Kb1 Wc5 32.Wh1 Gb4 33.Hb2 Wc3 34.He2 a3 35.Sb5 Sd7 36.e4 d4 37.Gd2 Hc5 38.Wc1 Wc1 39.Gc1 a2 40.Kb2 Hc1 41.Kc1 a1H 42.Gb1 Sc5 43.Hc4 b2 i białe poddały się.

34. Obrona Caro – Kann [B13]
Apšenieks (Łotwa) – Dake (USA)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.ed5 cd5 4.Gd3 Sc6 5.c3 Sf6 6.h3 e6 7.He2 Ge7 8.f4 a6 9.g4 b5 10.b4 Gb7 11.Sf3 Hb6 12.a4 ba4 13.Wa4 Se4 14.Wg1 g6 15.Ge3 f5 16.gf5 ef5 17.Ha2 Sf6 18.Sbd2 Sd8 19.Sb3 Se4 20.Gd2 Se6 21.Sc5 S6c5 22.bc5 He6 23.Se5 0–0 24.Wb4 Hc8 25.Hb3 Wa7 26.Wb6 Gh4 27.Ke2 Gd8 28.c6? Gb6?? (Przyczyna porażki czarnych. Należało grać 28…Ga8) 29.Hb6 Ha8 30.Ge4! fe4 31.Sg6!? (Bardzo silne było 31.c7!! i dopiero potem 32.Sg6!) 31…hg6?? (Konieczne było 31…Gc6) 32.cb7! Wb7 33.Hg6 Kh8 34.Hh5 (34…Wh7 35.He5) i czarne poddały się.

35. Gambit hetmański [D51]
Feigins (Łotwa) – Steiner H. (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 Sbd7 5.e3 c6 6.Hc2 Ha5 7.cd5 Sd5 8.e4 Sb4 9.Hc1 Sc2 10.Hc2 Hg5 11.Sf3 Hh6 12.Gd3 Ge7 13.0–0 0–0 14.Wae1 b6 15.e5 Gb7 16.Ge4 Wac8 17.We3 Wfd8 18.Sd2 g6 19.f4 Sf8 20.Wh3 Hg7 21.Sf3 f5 22.Gd3 c5 23.dc5 Wc5 24.Sd2 g5 25.Wg3 Kh8 26.Sf3 g4 27.h3 Sg6 28.hg4 Sf4 29.Se1 Gh4 30.We3 Hg4 31.Ha4 Ge1 i białe poddały się.

36. Gambit budapeszteński [A52]
Larsen O. (Dania) – Hovind (Norwegia)

1.d4 Sf6 2.c4 e5 3.de5 Sg4 4.e4 Se5 5.f4 Gb4 6.Gd2 Gd2 7.Hd2 Sec6 8.Sf3 Sa6 9.Gd3 Sab4 10.0–0 He7 11.a3 Sd3 12.Hd3 b6 13.Sc3 Gb7 14.b4 0–0–0 15.Sd5 Hf8 16.Wfc1 d6 17.a4 Se7 18.a5 Sd5 19.cd5 He7 20.ab6 ab6 21.Sd4 Wde8 22.Sb5 Kb8 23.Wc7 He4 24.Wb7 i czarne poddały się.

37. Partia pionem hetmańskim [D02]
Sultan Khan (Anglia) – Rubinstein (Polska)

1.d4 d5 2.Sf3 c5 3.e3 e6 4.Se5 Sf6 5.Sd2 Sbd7 6.f4 Gd6 7.c3 b6 8.Gd3 Gb7 9.Hf3 h5 10.Hg3 Kf8 11.0–0 h4 12.Hh3 Wc8 13.Sdf3 Se4 14.Gd2 Sd2 15.Sd2 Sf6 16.Sdf3 Wc7 17.Sg5 Gc8 18.Wf3?! (Do przewagi białych prowadziło 18.Sgf7! Wf7 19.Sg6 Kg8 20.Sh8 Kh8 21.Hh4 Kg8 22.Gh7) 18…Wh6 19.Waf1 Kg8 20.W3f2 Hf8 21.Hf3 cd4 22.cd4 g6 23.g4? (Ruch wypuszczający przewagę. Białe mogły utrzymać nacisk ruchem 23.Wc2 lub 23.Hh3) 23…hg3 24.hg3 Sh7? (24…We7 lub 24…Se8) 25.Sg4! Sg5 26.Sh6 Hh6 27.fg5 Hg5 28.Kg2 e5 29.Hf6 Hf6 30.Wf6 e4? 31.Gb1? (31.Ge4!) 31…Ge6 32.W6f2 Wc8 33.a3 Kg7 34.Wc2 Wd8 35.Ga2 Kh6 36.Gb3 Kg7 37.Wc6 Kf8 38.Gd1 Ke7 39.Wh1 Gd7 40.Wc1 Ge6 41.Ge2 Kf6 42.Wh7 Kg5 43.Kf2 Kf6 44.Gf1 g5 45.Ge2 g4 46.Kg2 Wg8 47.Ga6 Wb8 48.a4 Ke7 49.Wch1 Wd8 50.Wh8 Wd7 51.Wc1 Gb4 52.Kf2 Kf6 53.We8 Kg7? (Konieczne było 53…Wd6) 54.Wc6 (Jeszcze silniejsze było 54.Gc8!) 54…Kf6 55.Wg8! Wd6 56.Wd6 Gd6 57.Wa8 i czarne poddały się.

38. Partia pionem hetmańskim [D04]
Tartakower (Polska) – Yates (Anglia)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.e3 Sbd7 4.Gd3 e6 5.Sbd2 c5 6.b3 Gd6 7.Gb2 b6 8.Se5 Gb7 9.f4 0–0 10.0–0 He7 11.a3 Wad8 12.Hf3 Se8 13.Hh3 Sdf6 14.Hh4 Se4 15.He7 Ge7 16.Se4 de4 17.Ge2 Sd6 18.dc5 bc5 19.Wfd1 Sf5? (Czarne miały niewielką przewagę, którą po posunięciu w tekście całkowicie straciły. Poprawne było 19…f6 z następnym 20…Ga6) 20.Kf2 Wd1? (Fałszywy plan. Po wymianie wież, rozbite czarne piony będą łatwym łupem białych) 21.Wd1 Wd8 22.Wd8 Gd8 23.a4! (Białe mają dużą przewagę) 23…Gb6? (23…Gc7 lub 23…Ge7) 24.Ga3 Gc8 25.Sc4 Se7 26.a5 Gc7 27.Gc5 (Pozycja czarnych jest przegrana) 27…Sc6 28.b4 a6 29.Sd6 Gd6 30.Gd6 f5 31.Ke1 Kf7 32.Kd2 Ke8 33.c4 Kd7 34.Gf8 Ke8 35.Gc5 Kd7 36.Kc3 Gb7 37.Kb3 g6 38.Ka4 Sd8 39.b5 Gc8 40.Gb6 Sf7 41.c5 e5 42.ba6 ef4 43.Gb5! i czarne poddały się.

39. Obrona Caro – Kann [B18]
Thomas (Anglia) – Przepiórka (Polska)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Gf5 5.Sg3 Gg6 6.f4 e6 7.Sf3 Sd7 8.Gd3 Se7 9.0–0 Hc7 10.Sg5 Gd3 11.Hd3 h6 12.S5e4 0–0–0 13.c4 g6 14.Ge3 Sf5 15.Sf5 gf5 16.Sc3 Kb8 17.Kh1 Gg7 18.b4 Sb6 19.a4 c5 20.Sb5 Hc6 21.bc5 Hc5 22.dc5 Wd3 23.cb6 a6 24.Wad1 We3 25.Sd6 Wa3 26.Sf7 Wc8 27.Wd7 Gf8 28.Sd8 Wc4 29.Se6 Gb4 30.Sc7 Wc7 31.bc7 Kc8 32.Wh7 i czarne poddały się.

40. Obrona hetmańsko – indyjska [E16]
Baratz (Rumunia) – Monticelli (Włochy)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.g3 Gb7 5.Gg2 Gb4 6.Sbd2 0–0 7.0–0 Gd2 8.Hd2 d6 9.b3 Sbd7 10.Gb2 He7 11.Wfd1 Wae8 12.e3 Se4 13.Hc2 f5 14.Se1 Hg5 15.He2 Hh6 16.Sd3 We7 17.Wac1 e5 18.c5 bc5 19.de5 Ga6 20.ed6 cd6 21.He1 Gd3 22.Wd3 Se5 23.Ge5 We5 24.Wcd1 We6 25.Ha5 Wef6 26.Ha7 Hh5 27.f3 Sg5 28.Wd6 Wd6 29.Wd6 Sf3 30.Gf3 Hf3 31.Hc5 Kh8 32.Hd4 f4 33.Wd8 i czarne poddały się.

41. Partia hiszpańska [C72]
Weenink (Holandia) – Golmayo de la Torriente (Hiszpania)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.0–0 Gg4 6.h3 Gh5 7.Sc3 b5 8.Sb5 Gf3 9.Hf3 ab5 10.Gb5 Hd7 11.c3 Wb8 12.a4 Ge7 13.Wd1 Wb5 14.ab5 Sd8 15.He2 Sf6 16.d4 ed4 17.cd4 0–0 18.d5 Sb7 19.b4 Wb8 20.Hc4 Sd8 21.Wa5 Se8 22.Gb2 Gf6 23.Gf6 Sf6 24.Wda1 Hc8 25.Wa6 Kf8 26.f3 Se8 27.Wa7 Ke7 28.W1a6 Kf8 29.b6 cb6 30.Hc8 Wc8 31.Wb6 Sc7 32.Kf2 Ke8 33.Ke3 Kd7 34.e5 Ke8 35.Kd4 de5 36.Ke5 f6 37.Kd4 Kf8 38.f4 f5 39.g4 fg4 40.hg4 Ke8 41.f5 Sa8 42.Wba6 Sc7 43.Wa5 Sf7 44.Wc5 Kd8 45.b5 Sd6 46.Ke5 Sdb5 47.Wb7 Sd6 48.Wbc7 Wc7 49.Kd6 Wa7 50.Wb5 Wd7 51.Ke5 We7 52.Kf4 Kc7 53.g5 Kd6 54.f6 gf6 55.gf6 Wa7 56.Kf5 Wc7 57.Wb6 Kd5 58.Wb1 Kd4 59.Wd1 Ke3 60.Ke6 i czarne poddały się.

42. Obrona słowiańska [D31]
Vilardebo (Hiszpania) – Noteboom (Holandia)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 c6 4.Sf3 dc4 5.a4 Gb4 6.Gd2 Sf6 7.Hc2 b5 8.ab5 Gc3 9.Gc3 cb5 10.e3 Gb7 11.b3 a5 12.bc4 b4 13.Gd2 Sbd7 14.Ha4 0–0 15.c5 Hc7 16.Gb5 Wfc8 17.0–0 Gd5 18.Wfc1 e5 19.Wab1 Wd8 20.Se1 Se4 21.Wb2 Sd2 22.Wd2 e4 23.Sc2 Sf6 24.h3 Ge6 25.Sa1 Sd5 26.Gc4 Sc3 27.Hb3 Gc4 28.Hc4 Hc6 29.Sb3 a4 30.d5 Wd5 31.Wc3 Wd2 32.Sd2 bc3 33.Se4 a3 34.Sc3 h6 35.Sd5 Ha6 36.Ha2 Ha5 37.c6 Hd5 38.Hd5 a2 39.c7 a1H 40.Kh2 Ha6 41.Hd8 Kh7 42.Hd7 He6 43.Hd3 g6 44.Hd8 Hc8 45.He7 He8 46.Hd6 Wc8 i białe poddały się.

43. Obrona francuska [C17]
Van den Bosch (Holandia) – Soler (Hiszpania)

1.d4 e6 2.e4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 c5 5.Gd2 cd4 6.Sb5 Ge7 7.Hg4 Kf8 8.Sd4 Sc6 9.Sgf3 Hb6 10.Sc6 bc6 11.Gd3 h5 12.Hf4 Sh6 13.Sg5 Ke8 14.0–0 Wf8 15.Hg3 Ga6 16.Sh7 Gd3 17.Hd3 Wh8 18.Gh6 gh6 19.Sf6 Gf6 20.ef6 Kd7 21.c4 Wag8 22.cd5 cd5 23.Ha3 We8 24.Wac1 e5?? (Niczym nieuzasadnione osłabienie pozycji, po którym czarne szybko przegrywają. Poprawne było 24…a5 z nadal trudną pozycją) 25.Wc5! Ke6? 26.Wfc1! Kf5 27.Hd3 Kg5 28.h4 i czarne poddały się.

44. Obrona Nimzowitscha [E47]
Bogoljubow (Niemcy) – Johner (Szwajcaria)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 Gc3 6.bc3 d6 7.Se2 e5 8.e4 We8 9.f3 c5 10.d5 Sfd7 11.h4 Sf8 12.g4 Sbd7 13.Sg3 Sg6 14.Sf5 Sdf8 15.Kf2 Sf4 16.Gc2 g6 17.Sg3 Hf6 18.g5 Hg7 19.Gf4 ef4 20.Se2 Sd7 21.Ga4 Wf8 22.Gd7 Gd7 23.Hd2 f5 24.gf6 Hf6 25.Wag1 Wae8 26.h5 We5 27.hg6 hg6 28.Hf4 Hg7 29.Hh6 Wf6 30.Ke3 We7 31.Sf4 Wf4 32.Wg6 i czarne poddały się. Olimpiada w Pradze była jedyną, na której wystąpił genialny szachista niemiecki!

45. Obrona merańska [D45]
Naegeli (Szwajcaria) – Ahues (Niemcy)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.e3 e6 5.Sc3 a6 6.Gd2 Sbd7 7.Gd3 dc4 8.Gc4 b5 9.Gd3 c5 10.0–0 Gb7 11.We1 Ge7 12.Wc1 0–0 13.He2 Hb6 14.dc5 Sc5 15.Gb1 Wfd8 16.Gc2 Wac8 17.Wed1 b4 18.Sa4 Sa4 19.Ga4 Gd5 20.Gb3 Gb3 21.ab3 Se4 22.Ge1 a5 23.Wd8 Wd8 24.Hc2 Sc5 25.Se5 Hb5 26.Sc4 Wd3 27.Sd2 g6 28.g3 h5 29.h4 e5 30.Hc4 Hc4 31.bc4 e4 32.Kf1 f5 33.Ke2 Gf6 34.Wb1 a4 35.Kd1 Kf7 36.Kc2 a3 37.Se4 b3 38.Kc1 ab2 i białe poddały się.

Zamyślony Alechin gra ze Stahlbergiem – Praga 1931, © Corbis

Runda III, 13 lipca 1931 r.
„Łotwa - narodziny szachowej potęgi”

Wyniki III rundy:

1.

Hiszpania

0,5 : 3,5

Niemcy

2.

Rumunia

2,0 : 2,0

Holandia

3.

Polska

4,0 : 0,0

Włochy

4.

Dania

0,5 : 3,5

Anglia

5.

Łotwa

3,5 : 0,5

Norwegia

6.

Węgry

1,5 : 2,5

USA

7.

Czechosłowacja

2,5 : 1,5

Litwa

8.

Francja

0,5 : 3,5

Jugosławia

9.

Austria

3,0 : 1,0

Szwecja

10.

Szwajcaria

-

Pauza

Polska maksymalnie wykorzystała swoją szansę i demolując Włochów została samodzielnym liderem! Jako pierwszy zdobył punkt dla swojej ekipy Tartakower. Jego przeciwnik Monticelli, już w debiucie, zrobił dwa z rzędu grube błędy i szybko skapitulował. Rosselli del Turco tuż przed kontrolą czasu pomylił się i Rubinstein w dogrywce zrealizował przewagę piona. Przepiórka wygrał z Romim. Najdłużej trwała partia Hellmann – Makarczyk, w której polski mistrz precyzyjnie wykorzystał mikroskopijną przewagę, jaką uzyskał przy odkładaniu partii. Drugie zwycięstwo „do zera” na przestrzeni zaledwie trzech rund dało Polsce pozycję samodzielnego lidera!

Nadal rewelacyjnie grała Łotwa, oddała Norwegii tylko pół punktu (Matisons – Christoffersen 0,5:0,5, Hansen – Pietrow 0:1, Feigins – Hovind 1:0 i Gulbrandsen – Hasenfuss 0:1). Jugosławia rozgromiła Francję! Vidmar zremisował z mistrzem świata Alechinem. Jugosłowiański lider umiejętnie redukował materiał i już po dwudziestu kilku ruchach powstała równa końcówka gońcowa, w której Alechin zgodził się na remis. W pozostałych partiach Francuzi nie mieli nic do powiedzenia. Bardzo ciekawy mecz silnych zespołów Szwecji i Austrii przyniósł zdecydowane zwycięstwo Austriakom. Był bezkompromisowy i dał następujące wyniki: Spielmann – Stahlberg 1:0, Stoltz – Kmoch 1:0, Becker – Berndtsson-Kullberg 1:0 i Lundin – Lokvenc 0:1.

Węgrom znowu nie udało się wygrać meczu. Ulegli minimalnie Amerykanom (Steiner A. – Kashdan 0:1, Marshall – Steiner L. 0:1, Havasi – Dake 0,5:0,5 i Horowitz – Sterk 1:0). Czesi mieli duże problemy z Litwą. Flohr pokonał dość szybko Mikenasa, ale pozostałe partie były odłożone! W dogrywkach Skalička uległ Luckisowi, a Gilg zremisował z Šembergasem partię, którą powinien przegrać! Anglicy po rozgromieniu z Danii legitymowali się trzema zwycięstwami meczowymi. W ramach tego meczu, Sultan Khan wygrał czwartą z rzędu partię, co było wielkim osiągnięciem zważywszy, że grał na pierwszej szachownicy! Niemcy w konfrontacji z Hiszpanią, ponownie osiągnęli wysoki wynik (Vilardebo – Ahues 0,5:0,5, Wagner – Soler 1:0, Marin y Llovet – Richter 0:1 i Helling – Sanz 1:0).

Holandia zanotowała nieudany mecz z Rumunią. Partie Erdelyi – Weenink i Noteboom – Balogh zakończyły się remisami. Zabawne, że obie pozostałe partie były rezultatywnymi miniaturkami. „Bohaterami tych „katastrof” były skoczki! Van den Bosch w spotkaniu z Baratzem wybrał niefortunny manewr skoczkiem na pole „h4” i od razu wpadł w gorszą pozycję. Jednak przegrywający okazał się ruch… drugim skoczkiem na pole „d5”, na co, w odpowiedzi, Baratz efektownie ofiarował swojego… skoczka i zdemolował pozycję króla przeciwnika, który już po dwudziestym posunięciu podpisał kapitulację. Jeszcze gorzej wypadł Gudju w spotkaniu z Addicksem. Po katastrofalnym ruchu, „oczywiście” skoczkiem, został zamatowany w szesnastym ruchu!

Stan po III rundzie:

1

Polska*

9,5

2 – 3

Łotwa* i Anglia*

9,0

4

USA*

8,0

5

Jugosławia*

7,5

6

Czechosłowacja*

7,0

7

Niemcy

6,5

8 – 9

Rumunia* i Holandia*

6,0

10

Austria

5,5

11 – 13

Szwajcaria, Węgry * i Szwecja*

5,0

14

Litwa*

4,5

15 – 16

Dania * i Francja*

4,0

17

Włochy*

3,0

18

Hiszpania*

2,5

19

Norwegia*

1,0

46. Partia pionem hetmańskim [D03]
Wagner (Niemcy) – Soler (Hiszpania)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.Gg5 d5 4.e3 Sbd7 5.Sbd2 Ge7 6.Gd3 0–0 7.c3 c5 8.0–0 b6 9.Ha4 c4 10.Ge2 a6 11.Hc2 b5 12.h3 Gb7 13.Gf4 Hb6 14.Se5 Se5 15.Ge5 Sd7 16.Gg3 Gd6 17.Gd6 Hd6 18.f4 f5 19.Sf3 Kh8 20.Hd2 He7 21.He1 Hf6 22.Gd1 Gc6 23.a3 a5 24.Gc2 a4 25.Wd1 Hh6 26.Wd2 Sf6 27.Se5 Ge8 28.g4 Se4 29.g5 Hh5 30.Gd1 Hh3 31.Wf3 Hf3 32.Gf3 Sd2 33.Hd2 g6 34.Hg2 Wd8 35.Hh3 Wg8 36.e4 i czarne poddały się.

47. Gambit hetmański [D63]
Baratz (Rumunia) – Van den Bosch (Holandia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 d5 3.c4 e6 4.Gg5 Ge7 5.e3 Sbd7 6.Sc3 0–0 7.Wc1 We8 8.Gd3 dc4 9.Gc4 a6 10.a4 c5 11.0–0 cd4 12.ed4 h6 13.Gh4 Sb6 14.Ga2 Sh5? (Po naturalnym 14…Gd7 pozycja byłaby równa. Teraz białe zdobywają przewagę) 15.Se5! Gh4 16.Hh5 Wf8 17.a5! Sd5?? (niestety nie przechodziło 17…Sd7 ze względu na 18.Sf7!! Dlatego należało grać 17…Gg5 z trudną już pozycją. Ruch w tekście szybko przegrywa) 18.Sd5! ed5 19.Sf7 Gg4 20.Sh6!! (20…gh6 21.Hg6 Kh8 22.Hh6 Kg8 23.Hg6 Kh8 24.Hg4) i czarne poddały się.

U Novaku – jeszcze jedno zdjęcie miejsca gry

48. Partia pionem hetmańskim [A48]
Addicks (Holandia) – Gudju (Rumunia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sbd2 Gg7 4.e4 d6 5.Gc4 0–0 6.He2 d5 7.ed5 Sd5 8.Se4 Sb6 9.Gb3 Gd4? (To „pionożerstwo” kosztem ważnego obrońcy będzie czarne drogo kosztować) 10.Sd4 Hd4 11.Gh6 We8? (11…Wd8) 12.c3 Hh8 13.h4 S8d7?? (Poprawne było 13…Sc6. Teraz białe efektownie kończą partię) 14.Gf7!! Kf7 15.Sg5 Kg8 16.He6 i mat.

49. Obrona słowiańska [D45]
Rubinstein (Polska) – Rosselli del Turco (Włochy)

1.d4 e6 2.c4 Sf6 3.Sc3 d5 4.Sf3 Sbd7 5.e3 c6 6.Se5 Se5 7.de5 Sd7 8.f4 dc4 9.Gc4 b5 10.Ge2 Gb7 11.0–0 Hb6 12.Hc2 a6 13.a4 Ge7 14.Wf3 g6 15.Wh3 Wc8 16.Gd2 b4 17.Se4 c5 18.b3 Gd5 19.Ge1 Hb7 20.Sd2 Gg2 21.Ga6 Ha6 22.Kg2 He2 23.Gf2 Sb6 24.We1 Ha6 25.Wc1 He2 26.Sc4 Hc2 27.Wc2 Sd5 28.Ge1 0–0 29.Gd2 f5 30.Kf3 Wfd8 31.Wg3 Wc7 32.Ke2 Wcd7 33.Wg1 Kf7 34.h3 h6 35.Wg2 Wg8 36.Wg1 g5 37.Wcc1 Wdd8 38.Kf3 Wg6 39.Wg2 Wdg8 40.Wcg1 Gd8? (Tuż przed kontrolą czasu czarne popełniają duży błąd. Poprawne było 40…Wd8) 41.e4!? (Jeszcze silniejsze było 41.Sd6 Ke7 42.fg5 hg5 43.e4 fe4 44.Ke4) 41…fe4 42.Ke4 Ge7 43.Sd6 (43.a5!) 43…Gd6 44.ed6 Sf6 45.Kd3 Wd8 46.fg5 Wd6 47.Kc4 Wd4 48.Kb5 hg5 49.Ge3 Wd3 50.Gc5 Wb3 51.Wg5 Wg5 52.Wg5 Se4 53.Wh5 Sc5 54.Kc5 Kg6 55.Wh4 e5 56.a5 Kg5? 57.Wb4 Wh3 58.a6 Kf5 59.a7 Wa3 60.Kb6 Wa7 61.Ka7 e4 62.Kb6 e3 63.Kc5 e2 64.Wb1 i czarne poddały się.

50. Gambit hetmański [D43]
Monticelli (Włochy) – Tartakower (Polska)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Gg5 Ge7 5.Sc3 Sbd7 6.e3 c6 7.Gd3 dc4 8.Gc4 Sd5 9.Ge7 He7 10.Hc2 b6 11.0–0 Gb7 12.Sd5 ed5 13.Gd3 g6 14.e4 de4 15.Ge4 Hd6 16.Wac1 Wc8 17.Se5 0–0 18.Sc6 Sf6 19.d5?? (Przyczyna porażki białych. Należało odejść gońcem na pole „f3”) 19…Wfe8! 20.Wfe1? (20.Gf3) 20…Se4 21.We4 Hd5! 22.We8 We8 23.f3 Gc6 24.Hc6 We1 25.Kf2 Hd2 26.Kg3 Hc1 i białe poddały się.

51. Debiut Birda [A03]
Hellmann (Włochy) – Makarczyk (Polska)

1.f4 d5 2.e3 e6 3.b3 Sf6 4.Gb2 Gd6 5.Sf3 Sbd7 6.Gd3 c6 7.0–0 Hc7 8.He1 b6 9.Hg3 g6 10.Hh4 Ge7 11.g4 Wg8 12.Se5 h5 13.g5 Sh7 14.Sg4 Gf8 15.Sh6 Gh6 16.gh6 Gb7 17.Gg7 Sc5 18.Sc3 Sd3 19.cd3 He7 20.He7 Ke7 21.e4 Wad8 22.e5 Ga6 23.Wf3 c5 24.Wg3 Wd7 25.Sd1 d4 26.Sf2 Gb7 27.Sh3 Wdd8 28.Sg5 Sg5 29.Gf6 Kd7 30.Gd8 Sf3 31.Wf3 Wd8 32.Wff1 Ga6 33.Wf3 Gb7 34.Wg3 Wh8 35.h4 Wh6 36.We1 Gd5 37.Kf2 Wh8 38.Wc1 a5 39.Wgg1 a4 40.ba4 Wa8 41.Wa1 Wa4 42.a3 Kc6 43.Wgb1 b5 44.Ke2 Wa8 45.Kd1 Gf3 46.Kc2 Gg4 47.Wb3 Wa5 48.Wab1 Gf5 49.a4 Wa4 50.Wb5 Wc4 51.Kd1 Gd3 52.Wb6 Kd5 53.W1b2 Wa4 54.Ke1 Ke4 55.Kf2 Wa1 56.Wb7 Wf1 57.Kg3 Wf3 58.Kg2 Wf4 59.Kg3 Ke5 60.Wc7 Wg4 61.Kf2 Wf4 62.Kg3 Wg4 63.Kf2 Wh4 64.Wf7 Wf4 65.Wf4 Kf4 66.Wb6 e5 67.Wf6 Kg5 68.Wc6 c4 69.Kg3 h4 70.Kh3 Gf1 71.Kh2 Kf5 72.Wc8 Ke4 73.Kg1 Ge2 74.Kf2 Kd3 75.Wa8 Gh5 76.Ke1 h3 77.Wa3 c3 78.dc3 dc3 79.Kf2 e4 80.Kg3 e3 81.Wa8 c2 82.Wd8 Ke2 83.Wc8 Kd2 84.Wd8 Ke1 85.Wc8 e2 86.Kh3 c1H 87.Wc1 Kd2 i białe poddały się.

52. Obrona hetmańsko – indyjska [E14]
Andersen (Dania) – Sultan Khan (Anglia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.e3 b6 4.Gd3 Gb7 5.0–0 Ge7 6.c4 d5 7.b3 Sbd7 8.Sc3 0–0 9.Gb2 Se4 10.Ge4 de4 11.Sd2 f5 12.f3 ef3 13.Sf3 Gf6 14.Hc2 He8 15.e4 fe4 16.Se4 Hh5 17.Wae1 Ge7 18.Sg3 Hg4 19.He2 Wf6 20.d5 Wh6 21.de6 Sf8 22.He5 Gc5 23.Kh1 Se6 24.Gc1 Wg6 25.Hf5 Hf5 26.Sf5 Wf8 27.S3h4 Wg4 28.We6 Wh4 29.Ge3 Wg4 30.Wf3 Wf5 i białe poddały się.

53. Obrona Alechina [B02]
Yates (Anglia) – Cruusberg (Dania)

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.Sc3 e6 4.Sf3 Sc6 5.d4 d6 6.Gb5 Gd7 7.Gc6 Gc6 8.Se2 Sb6 9.Sf4 Sc4 10.Sd3 de5 11.de5 Gf3 12.Hf3 Hd5 13.Hd5 ed5 14.0–0 Ge7 15.f4 0–0–0 16.a4 f6 17.a5 fe5 18.fe5 Wde8 19.We1 b6 20.ab6 ab6 21.Gf4 Kb7 22.b3 Sa5 23.Gg3 Sc6 24.Gf2 Gg5 25.Wad1 We6 26.c3 Whe8 27.Gd4 Sa5 28.b4 Sc4 29.We2 Gh6 30.b5 Sd6 31.Wb2 Sc4 32.Wa2 Wa8 33.Wa8 Ka8 34.Sb4 Se5 35.Ge5 We5 36.Sc6 We8 37.Wd5 Kb7 38.g4 Ge3 39.Kg2 Gc5 40.Wd7 Gf8 41.g5 h6 42.g6 Ga3 43.Wg7 Gb2 44.Wf7 Gc3 45.g7 Wg8 46.Wf8 i czarne poddały się.

54. Obrona królewsko – indyjska [E70]
Ruben (Dania) – Thomas (Anglia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge3 Sg4 6.Hd2 Se3 7.He3 Sd7 8.Sf3 c5 9.d5 0–0 10.Gd3 Se5 11.Se5 Ge5 12.0–0 e6 13.Hd2 f5 14.f4 Gd4 15.Kh1 Hf6 16.Sb5 Gd7 17.Sd6 e5 18.fe5 He5 19.Hf4 Hf4 20.Wf4 Ge5 i białe poddały się.

55. Obrona Nimzowitscha [E22]
Winter (Anglia) – Lee (Dania)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hb3 c5 5.dc5 Gc5 6.Sf3 b6 7.Gg5 Gb7 8.e3 Sc6 9.Wd1 He7 10.Ge2 Wd8 11.0–0 Gd6 12.Hc2 Gb8 13.Wd2 0–0 14.Wfd1 d6 15.Sd4 d5 16.cd5 Sb4 17.Hb1 Sbd5 18.Sd5 Gd5 19.Gf3 Hc7 20.Gf4 e5 21.Gg3 Gf3 22.Sf3 Wd2 23.Wd2 We8 24.Hc2 Hc2 25.Wc2 Sd7 26.Kf1 f6 27.Ke2 Kf7 28.Sd2 Wd8 29.Sb3 Gd6 30.f3 Sc5 i remis.

56. Obrona sycylijska [B74]
Hansen (Norwegia) – Pietrow (Łotwa)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Ge2 g6 7.0–0 Gg7 8.Ge3 0–0 9.Sb3 Se5 10.f3 Ge6 11.Sd5 Wc8 12.Sf6 Gf6 13.Gd4 g5 14.c3 Kh8 15.Sc1 Wg8 16.Sd3 Ha5 17.He1 Wg7 18.Hf2 Wcg8 19.g4 h5 20.Ge5 Ge5 21.Se5 He5 22.Hg3 Hg3 23.hg3 hg4 24.fg4 Wh7 25.Kg2 Kg7 26.Wh1 Wh1 27.Wh1 Kf6 28.Wd1 Ke5 29.Gf3 Wc8 30.a3 a5 31.Kf2 b5 32.Wd4 Gb3 33.Ke3 Wh8 34.Ge2 Wh2 35.a4 ba4 36.Wd2 Wh1 37.c4 e6 38.c5 dc5 39.Wd7 Wb1 40.Wa7 Wb2 41.Wa5 Kd6 42.e5 Kc6 43.Wa8 c4 i białe poddały się.

57. Partia hiszpańska [C74]
Steiner A. (Węgry) – Kashdan (USA)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.c3 f5 6.ef5 Gf5 7.d4 e4 8.Sg5 Sf6 9.f3 d5 10.0–0 Hd7 11.fe4 Se4 12.Se4 Ge4 13.Sd2 Gg6 14.Sf3 b5 15.Gb3 Ge7 16.Sg5 h6 17.Sh3 0–0–0 18.a4 Kb7 19.Sf4 Ge4 20.ab5 ab5 21.He2 Kb6 22.Sd3 Gd3 23.Hd3 Wa8 24.Wa8 Wa8 25.Hf3 Wd8 26.We1 Gf6 27.Gf4 Sa5 28.Gc2 We8 29.We8 He8 30.Kf2 Hc6 31.Gh7 Sc4 32.Gc1 Ha8 33.Gd3 Ha1 34.Gc4 bc4 35.Hd1 Gg5 i białe poddały się.

58. Obrona słowiańska [D18]
Marshall (USA) – Steiner L. (Węgry)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 c6 4.Sc3 dc4 5.a4 Gf5 6.e3 Sa6 7.Gc4 Sb4 8.0–0 e6 9.He2 Ge7 10.Se5 h6 11.e4 Gh7 12.Wd1 0–0 13.Gf4 Ha5 14.Wac1 Wfd8 15.Hf3 c5 16.d5 ed5 17.ed5 Gd6 18.Ge2 Ge5 19.Ge5 Sd7 20.Gf4 Sc2 21.Hg3 Sd4 22.Gc7 Hc3 23.Hg4 Hb2 24.Gc4 Sf6 25.Hg3 Wd5 26.We1 Wg5 27.He3 Ge4 28.Gg3 Sf5 29.Hf4 Sg3 30.hg3 Wf5 31.He3 Sg4 32.He2 He2 33.We2 Gd5 34.Gd3 We5 35.Wc5 We2 36.Ge2 Sf6 37.Gd3 Gc6 38.a5 Wd8 39.Gc2 Wd5 i białe wreszcie poddały się.

59. Obrona słowiańska [D17]
Flohr (Czechosłowacja) – Mikenas (Litwa)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 dc4 5.a4 Gf5 6.Se5 e6 7.f3 Gb4 8.Sc4 0–0 9.Gg5 c5 10.dc5 Hd1 11.Kd1 Gc5 12.e4 Gg6 13.Se5 Sfd7 14.Sg6 hg6 15.Kc2 Sc6 16.Wd1 Sde5 17.h3 f6 18.Gc1 Sd4 19.Kb1 Kf7 20.f4 Sec6 21.Gc4 Wfd8 22.g4 Wac8 23.f5 We8 24.Ge3 Wcd8 25.Ge6 Kf8 26.Gd5 Se6 27.Ge6 Ge3 28.Gd7 We5 29.Gc6 Wd1 30.Sd1 bc6 31.Se3 We4 32.Sg2 gf5 33.gf5 Wa4 34.Wf1 i czarne poddały się.

60. Obrona słowiańska [D43]
Šembergas (Litwa) – Gilg (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.c4 d5 4.Sc3 c6 5.Gd2 Gd6 6.Hc2 Sbd7 7.a3 0–0 8.e3 We8 9.Ge2 dc4 10.Gc4 h6 11.Wd1 e5 12.Se4 Se4 13.He4 Sf6 14.Hh4 e4 15.Se5 Ge5 16.de5 Sg4 17.Hh5 Se5 18.Gc3 Gg4 19.Gf7 Kh8 20.Wd8 Wed8

21.Hh6 gh6 22.Ge5 Kh7 23.0–0 Wd1 24.h3 Ge2 25.Wd1 Gd1 26.Gd4 b6 27.Ge6 Gh5 28.g4 Gg6 29.h4 c5 30.Gc3 h5 31.g5 We8 32.Gh3 (Mimo przewagi jakości u czarnych szanse obu stron są równe) 32…Gf7 33.Kh2 Ge6 34.Gf1 Kg6 35.Kg3 c4 36.Kf4 b5 37.Gg2 Gd5? (Po tym ruchu szanse białych wzrosły. Poprawne było 37…Gf5) 38.Ge5 (Bardzo silne było 38.Gh3!) 38…a5 39.Ge4 Ge4 40.Ke4 b4 41.ab4 a4?? (Tuż po kontroli czasu czarne wykonały przegrywający błąd! Równą grę dawało odbicie piona) 42.f4! c3?! (Na ten ruch liczyły czarne) 43.Kd3 cb2 44.Gb2 Kf5 45.b5! Kg4 46.b6 Wb8 47.Gd4 Kh4 48.g6! (Niepojęte, że białe nie wygrały tej partii!) 48…a3 49.Kc2 (Jeszcze lepsze było 49.g7!) 49…a2 50.Kb2? (Białe widzą nieistniejące groźby. Nadal aktualne było 50.g7. 50…Kg4 51.g7 h4 52.Gc5 h3 53.Ka2 Wg8!! (Groziło 54.Gf8 z szybkim awansem piona „g”. Teraz czarne mają zapewniony remis!) 54.Gf8 h2 55.b7 h1H 56.b8H Hd5 57.Hb3 Ha8 58.Ha3 Hd5 59.Kb1 Hd1 60.Hc1 Hb3 61.Ka1 Ha4 62.Kb2 Hb5 63.Ka2 Hd5 64.Ka1 Ha5 65.Kb1 Hb5 66.Hb2 Hd3 67.Ka2 He3! 68.Hg2 Kf4 69.Gd6 Kf5 70.Hd5 Kg6 71.Hg8 Ha7 i remis.

Trwa mecz Jugosławia – Francja
Alechin (po lewej) – Vidmar

61. Obrona Nimzowitscha [E35]
Rejfir (Czechosłowacja) – Abramavicius (Litwa)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 d5 5.cd5 ed5 6.Gg5 c6 7.e3 Sbd7 8.Gd3 Ge7 9.Sf3 0–0 10.0–0 We8 11.a3 Sf8 12.b4 Se4 13.Ge7 He7 14.Ge4 de4 15.Sd2 Gf5 16.Se2 Se6 17.Sb3 Hg5 18.Sg3 Wad8 19.f4 Hf6 20.Sc5 b6 21.Se6 We6 22.Wac1 g6 23.Ha4 Wd7 24.Wf2 h5 25.Wfc2 h4 26.Sf5 Hf5 27.Wc6 Wc6 28.Hc6 h3 29.Hc2 g5 30.Wf1 Wd6 31.fg5 Hg5 32.He4 We6 33.Hf3 He3 34.He3 We3 35.Wf3 We1 36.Kf2 Wd1 37.Wh3 Wd4 38.Ke3 Wd5 39.Wh4 Wd1 40.Wd4 Wa1 41.Wd3 a5 42.ba5 ba5 43.h3 a4 44.Kf4 Wf1 45.Kg4 Wf6 46.Wd4 Wa6 47.Kf3 Kg7 48.Ke3 Kf6 49.Wf4 Ke6 50.Kd3 f6 51.Ke3 Kd5 52.Kf3 Kc5 53.Wb4 Kd5 54.Kf4 Ke6 55.h4 Kf7 56.h5 Kg7 57.g4 Wa5 58.Wb7 Kh6 59.Wf7 Wc5 60.Wf6 Kg7 61.Wg6 Kh7 62.Wa6 Wc4 63.Kf5 Wc5 64.Kf6 Wc4 65.g5 Wf4 66.Ke5 Wh4 67.Wa7 Kh8 68.Kf6 i czarne poddały się.

62. Obrona Tarrascha [D61]
Luckis (Litwa) – Skalička (Czechosłowacja)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e3 Sbd7 6.Sf3 0–0 7.Hc2 h6 8.Gh4 c5 9.cd5 Sd5 10.Ge7 He7 11.Sd5 ed5 12.Wc1 c4 13.Ge2 b5 14.0–0 Gb7 15.Sd2 f5 16.Gf3 Sb6 17.b3 Wac8 18.bc4 dc4 19.Gb7 Hb7 20.Wb1 Sd5 21.Wfc1 a5 22.a3 Ha6 23.Sf3 b4 24.ab4 ab4 25.Se5 b3 26.He2 Sb6 27.g4 Ha4 28.Wc3 Hb4 29.Wcc1 c3 30.Ha2 ba2 31.Wb4 Wa8 32.Wa1 Wfc8 33.Wb6 c2 34.Sd3 c1H 35.Sc1 Wc1 36.Wc1 a1H 37.Wa1 Wa1 38.Kg2 fg4 39.Wg6 Kf7 40.Wg4 Wd1 41.Kf3 Wh1 42.h4 Kf6 43.Kg2 Wd1 44.h5 Wb1 45.Wg6 Kf7 46.e4 We1 47.f3 We2 48.Kg3 We1 49.Wa6 Wd1 50.Wa4 Wg1 51.Kf4 Wg5 52.Wa7 Kf8 53.e5 Wh5 54.d5 g6 55.d6 Wh4 56.Ke3 Wh1 57.Wa8 Kf7 58.d7 i czarne wreszcie poddały się. Duża niespodzianka!

63. Debiut czterech skoczków [C48]
Alechin (Francja) – Vidmar (Jugosławia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 Sf6 4.Gb5 Sd4 5.Sd4 ed4 6.e5 dc3 7.ef6 Hf6 8.dc3 He5 9.He2 He2 10.Ge2 d5 11.Gf4 c6 12.c4 Ge6 13.cd5 Gd5 14.0–0 Gc5 15.Wad1 0–0 16.c4 Ge6 17.Gd6 Gd6 18.Wd6 Wfd8 19.Wfd1 Wd6 20.Wd6 Kf8 21.f3 Ke7 22.Wd2 Wd8 23.Wd8 Kd8 24.Kf2 i remis.

64. Partia hiszpańska [C76]
Asztalos (Jugosławia) – Gromer (Francja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.0–0 Gd7 6.c3 g6 7.d4 Gg7 8.Ge3 Sge7 9.de5 de5 10.Hc1 Hc8 11.Gh6 0–0 12.We1 Gg4 13.Gg7 Kg7 14.Sbd2 h6 15.h3 Gf3 16.Sf3 He6 17.Gb3 Hf6 18.He3 Wad8 19.Wad1 g5 20.Sh2 Sg6 21.Sg4 He7 22.Hf3 Sh4 23.He2 Sa5 24.Gc2 He6 25.b3 Sc6 26.Se3 Sg6 27.Sf5 Kh7 28.Kh2 Sf4 29.He3 Hf6 30.g3 Se6 31.He2 Wg8 32.Wd5 Sg7 33.Se3 He6 34.Wed1 Wge8 35.b4 h5 36.W1d2 Kg6 37.Gb3 He7 38.Hd1 Hf6 39.Kg2 Se6 40.a4 Sb8 41.Wd8 Sd8 42.Sd5 Hc6 43.b5 ab5 44.ab5 Hc5 45.Hf3 c6 46.Hf5 Kg7 47.Hg5 i czarne poddały się.

65. Obrona Keresa [D06]
Kahn (Francja) – Kostić (Jugosławia)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 Gf5 4.cd5 Sd5 5.Sbd2 Sf6 6.Hb3 Hc8 7.e3 e6 8.Gd3 Gd3 9.Hd3 Sbd7 10.0–0 c5 11.b3 cd4 12.ed4 Ge7 13.Gb2 0–0 14.Wac1 Hd8 15.Sc4 Wc8 16.Wfd1 Sb6 17.Se3 Sbd5 18.Wc8 Hc8 19.Wc1 Hb8 20.Sd5 Sd5 21.He4 Wc8 22.Wc8 Hc8 23.Se1 Hc7 24.Hc2 Ha5 25.Sd3 Ha2 26.g3 g6 27.Sc1 Ha5 28.Sd3 Ga3 29.Ga3 Ha3 30.Hc8 Kg7 31.Sc5 Ha1 32.Kg2 Hd4 33.Sb7 He4 34.Kg1 Hb1 35.Kg2 Hb3 36.Sd6 Sf4 37.gf4 Hd5 38.Kg3 Hd6 39.Hc3 Kg8 40.h4 h6 41.Kf3 Hd5 42.Kg3 a5 43.Hc8 Kh7 44.Hc7 Hf5 i białe poddały się.

66. Obrona hetmańsko – indyjska [E12]
König (Jugosławia) – Duchamp (Francja)

1.d4 Sf6 2.Sf3 b6 3.c4 e6 4.Sc3 Gb7 5.Gg5 Ge7 6.Hc2 d5 7.e3 c6 8.cd5 cd5 9.Ha4 Sfd7 10.Gf4 0–0 11.Gd3 Sc6 12.0–0 f5 13.Wac1 a6 14.Se2 b5 15.Hd1 Wc8 16.Se5 Sde5 17.Ge5 Gd6 18.f4 Ge5 19.fe5 g5 20.He1 Kh8 21.Hg3 Wg8 22.Hh3 Se7 23.g4 Wc1 24.Wc1 Gc8 25.b4 Wg7 26.Sg3 Wf7 27.Hh6 Sg6 28.Sh5 Sh4 29.Sf6 Hf8 30.Hf8 Wf8 31.Wc7 i czarne poddały się.

67. Obrona Tarrascha [D41]
Stoltz (Szwecja) – Kmoch (Austria)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Sf3 c5 5.cd5 Sd5 6.e4 Sc3 7.bc3 cd4 8.cd4 Gb4 9.Gd2 Gd2 10.Hd2 0–0 11.Ge2 Sd7 12.0–0 Sf6 13.Gd3 b6 14.Wac1 Gb7 15.Hf4 e5 16.Hh4 ed4 17.Wfe1 Sd7 18.Hh3 Sc5 19.Wcd1 Wc8 20.Gc4 Se4 21.Wd4 Sg5 22.Gf7 Kh8 23.Sg5 Hg5 24.Gb3 Wc1 25.Wc1 Hc1 26.Wd1 Hc5 27.He3 Hc6 28.f3 We8 29.Hd3 Hc5 30.Kh1 He5 31.h3 g6 32.Hd7 We7 33.Ha4 h5 34.Wd8 Kh7 35.Hc4 He1 36.Kh2 h4 37.Wh8 Kg7 38.Hg8 Kf6 39.Hf8 i czarne poddały się. Honorowy punkt zdobyty przez Szwedów w tym meczu!

68. Obrona skandynawska [B01]
Becker (Austria) – Berndtsson (Szwecja)

1.e4 d5 2.ed5 Sf6 3.Gb5 Gd7 4.Gc4 Gg4 5.f3 Gf5 6.Sc3 Sbd7 7.d3 Sb6 8.Sge2 Sbd5 9.Sd5 Sd5 10.Sg3 Gg6 11.He2 e6 12.Se4 Ge7 13.Gd2 0–0 14.f4 Sb6 15.Gb3 a5 16.a3 c6 17.0–0 Sd5 18.Kh1 a4 19.Ga2 Hb6 20.Wab1 Wfd8 21.g4 Ge4 22.de4 Sf6 23.Gc3 Gc5 24.f5 ef5 25.Wf5 Wd7 26.g5 Se8 27.Hc4 Gf8 28.Wf7 Wd5 29.Wf8 Kf8 30.ed5 i czarne poddały się.

Praga 1931. Stoją od lewej:
Marshall, Dake, NN, Kashdan, Fuchs, Horowitz i H. Steiner