O Autorze

Berthold Gunster jest twórcą filozofii Omdenken. Po ukończeniu studiów w Akademii Teatralnej w Utrechcie przez wiele lat był dyrektorem teatralnym i scenarzystą. Od 2001 r. wraz z zespołem prowadzi szkolenia, warsztaty i pokazy Omdenken dla firm i klientów indywidualnych.

Berthold napisał 13 bestsellerów dotyczących teorii Omdenken, które w samej Holandii sprzedały się w ponad milionie egzemplarzy. Jego dzieła tłumaczone są na wiele języków.

Tytuł oryginału: Flip Thinking

Copyright © Berthold Gunster 2022

All rights reserved

Copyright © for the Polish edition by PURANA 2023

Kompleksowe opracowanie książki:

Agencja Wydawnicza Synergy Elżbieta Meissner

www.agencja-wydawnicza-synergy.pl

Zespół w składzie:

Przekład: Sławomir Poloczek

Redakcja: Aleksandra Kantorowicz

Korekta i indeks: Anna Sadczuk

Skład, łamanie i adaptacja okładki: Barbara Kryska

Analiza tekstu: Lingventa

ISBN: 978-83-66200-90-6

Wydawca:

Wydawnictwo PURANA

ul. Agrestowa 11, 55-330 Lutynia

tel.: 71 35 92 701, 603 402 482

e-mail: biuro@purana.com.pl

www.purana.com.pl

Facebook: FB Wydawnictwo Purana

Zapraszamy do naszej księgarni internetowej:
www.purana.com.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana bądź przekazywana w jakiejkolwiek formie, żadnymi środkami elektronicznymi lub mechanicznymi, łącznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem lub przez dowolny system przechowywania informacji, bez pisemnej zgody wydawcy.

Spis treści

Tak, ale…

Połóż ją na szafce nocnej

Jak myśleć na odwrót

Część 1. Bagaż

Akceptacja

Obserwacja

Problemy

A jeśli wszystko działa tak, jak powinno?

Antykruchość

Mentalne utknięcie w martwym punkcie

Cztery zasadnicze pytania

Dopnij wszystko na ostatni guzik

Część 2. Podróż

Cztery podstawowe podejścia

Uczucie

Strategia akceptacji

Strategia wyczekiwania

Strategia amplifikacji

Strategia okazywania szacunku

Praca

Strategia wytrwałości

Strategia koncentracji

Strategia ponownego przemyślenia

Walka

Strategia eliminacji

Strategia importu

Strategia kolaboracji

Strategia wabienia

Gra

Strategia afiszowania się

Strategia odwracania ról

Strategia zakłócania

Strategia obracania

Część 3. Wreszcie u celu

W skrócie

Przystąp do działania

Za kulisami

Polecane lektury

Tak, ale…

Wyobraź sobie następującą sytuację: wpadasz na jakiś genialny pomysł, lecz jedyne, co słyszysz w odpowiedzi, to: „Tak, ale…”. „Tak, ale próbowano tego już wcześniej i nic z tego nie wyszło”. „Tak, ale możemy to na razie odłożyć?” „Tak, ale co będzie, jeśli kompletnie nie wypali?”

Każde takie „tak, ale…” sprawia, że zaczynasz myśleć, iż wszelka próba innowacji zostaje pogrzebana pod warstwą pozornie rozsądnych obiekcji. Dokładnie tak działa owo sformułowanie. Tego typu rozumowanie wymusza niejako zamknięcie się w sobie i rzuca ci pod nogi kłody w postaci ograniczeń. Jeśli nawet dany argument czy idea byłyby godne uwagi, napotykają swego rodzaju obojętność prowadzącą do stagnacji.

Jest jednak i inna metoda: to powiedzenie „tak – i…” oraz przyjęcie określonego podejścia. To znaczy perspektywy wolnej od uprzedzeń, perspektywy, w której kładzie się nacisk na to, co istotnie można zrobić i gdzie doceniane są nadarzające się możliwości. Z takim podejściem spokojnie można przeskoczyć kłody rzucane nam pod nogi. A rezultat? Jest nim kreatywność i innowacyjność.

Niniejsza książka dotyczy właśnie tego, jak zamienić postawę „tak, ale…” w nastawienie „tak – i…” we własnym stylu życia. Jest o przejściu od myślenia kategoriami problemów do myślenia kategoriami możliwości. Gdy podchodzimy do problemów na zasadzie akceptacji połączonej z określonym sposobem myślenia, możemy zaskakująco łatwo odkryć rozwiązania nowatorskie. Spojrzenie na problem pod nowym kątem, choćby nieco z boku, może pomóc wnikliwiej ocenić daną sprawę przy minimalnym wysiłku. Nie musimy więc walczyć z naszymi problemami, możemy je po prostu przekształcić w okazje. Możemy uczynić je naszymi sojusznikami.

Sztuka przekształcania problemów w okazje może być pouczająca. To pewien rodzaj psychologicznego ju-jitsu, techniki, którą nazywam odwróconym myśleniem (lub Omdenken w moim rodzinnym języku niderlandzkim). Takie odwrócenie nie tylko może prowadzić do rozwiązania danego, realnego problemu, ale w sposób nieoczekiwany i zaskakujący otworzyć zupełnie nowe perspektywy oraz możliwości. Podobnie jak gąsienica zmienia się w motyla, tak tutaj ważne jest odwrócenie swego myślenia ku nowej, pięknej rzeczywistości. Prowadzi to do zaskakującego paradoksu: im więcej pojawia się problemów, z którymi musimy się mierzyć, tym lepiej.

W gruncie rzeczy odwrócone myślenie może – paradoksalnie – poprawić twoje życie. Bez uciekania od własnych problemów lub zaprzeczania im jak jakaś Pollyanna, która dostrzegała jedynie pozytywne aspekty życia, ale przez zrozumienie ich, rozpoznanie i zaakceptowanie bólu, straty czy potrzeby. Gdyż odwrócone myślenie zawsze zaczyna się od akceptacji rzeczywistości. Pesymista będzie obojętny na to, ile wody jest w szklance. Będzie narzekał, że znów trzeba pozmywać naczynia. Dlaczego zamiast tego nie nacieszyć się szklanką?

Zacząłem pracować nad koncepcją odwróconego myślenia w Holandii, gdzie mieszkam od 1997 roku. Od tamtego czasu wraz z moim zespołem aktorów i trenerów zorganizowałem ponad 10 tysięcy widowisk teatralnych, rozrywkowych oraz warsztatów edukacyjnych z zasad odwróconego myślenia. W sumie zgromadziły one ponad milion osób. Poza występami w Holandii zespół brytyjsko-amerykańskich aktorów i trenerów organizował sesje poświęcone odwróconemu myśleniu również w Hiszpanii, Singapurze, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji. Napisałem w sumie 12 książek o zasadzie odwróconego myślenia. Wszystkie stały się bestsellerami. W samej Holandii sprzedały się w nakładzie ponad 1,3 miliona egzemplarzy (miejcie na uwadze, że populacja tego kraju to zaledwie 17,4 miliona ludzi!). Moje książki były przekładane na włoski, portugalski, duński, niemiecki i angielski (teraz możecie zapoznać się z moją twórczością również po polsku).

Historia odwróconego myślenia wcale się tutaj nie kończy. Nadal rozwija się, dorasta i dojrzewa. I jestem dumny z tego, drogi czytelniku, że ty również możesz stać się częścią tej podróży. Mam nadzieję, że z przyjemnością przeczytasz tę książkę.

Liczę na to, że dużo z niej wyniesiesz. A przede wszystkim, że zakończysz lekturę z przekonaniem, iż problemy to w istocie nic innego jak nasza frustracja, która po prostu nie przybrała jeszcze swej właściwej formy. Frustracja, z której można czerpać satysfakcję, gdy zostanie odwrócona i przekształcona w nową, pożądaną, olśniewającą rzeczywistość.

Berthold Gunster

Połóż ją na szafce nocnej

Kilka wskazówek, jak korzystać z książki

Po pierwsze.

Przeczytałem kiedyś, że ok. 64 procent ludzi regularnie czyta coś przed snem, średni czas takiej lektury wynosi 10 minut, a średnie tempo czytania to jakieś 300 słów na minutę. Niekoniecznie sprawdza się to w przypadku każdego czytelnika, ale mając na uwadze te szacunki, podzieliłem niniejszą książkę na rozdziały liczące po ok. 3000 słów każdy, tak by można było taki rozdział przeczytać w ramach lektury przed snem.

Po drugie.

Nie jest to żadna powieść, lecz literatura faktu. Opisuje ona pewne sposoby myślenia, pewne podejścia oraz – mam nadzieję – inspirujące przykłady odwróconego myślenia. Jednocześnie jednak należy stwierdzić, że nie ma czegoś takiego jak „teoria odwróconego myślenia”, którą można by ułożyć od A do Z według jakiejś jednej, logicznej i prostej instrukcji. Tłumaczenie komuś, jak ma odwrócić sposób myślenia, nie pozwoliwszy, by spróbował zrobić to samodzielnie, najlepiej można chyba porównać do próby oprowadzenia kogoś po domu, nie pokazując mu, co jest w środku. Gdyby pozwolono ci zerknąć jedynie z zewnątrz albo przez okno lub dziurkę od klucza, a nawet podejrzeć coś przez komin, za każdym razem dostrzegłbyś nieco inny widok, a do tego jeszcze, najprawdopodobniej, miałbyś irytujące uczucie braku pełnego obrazu obiektu. Pragnę więc zachęcić cię nie do tego, byś uwierzył mi na słowo, ale do wejścia do środka domu i do tego, byś sam spróbował zastosować odwrócone myślenie we własnym życiu po to, by naprawdę poczuć jego pozytywne działanie.

Po trzecie.

Proces nauki przebiega wielopoziomowo: czasem jesteśmy tego świadomi, zazwyczaj jednak nie. Coś przeczytamy, coś nam się przyśni, pogadamy z kimś o tym następnego dnia, a później – często intuicyjnie – sami spróbujemy zastosować zdobytą wiedzę. Dopiero po pewnym czasie zdajemy sobie sprawę, że to zrobiliśmy. To stanowi kolejny powód, dla którego polecam tę lekturę. Czytanie jej powoli, krok po kroku, ma być przyjemnością. Codzienne czytanie jednego rozdziału ma pozwolić umysłowi przyswoić przekazywane treści, rozkoszować się nimi i odkrywać je na nowo. Możesz również spróbować wrócić w pewnym momencie do lektury tego czy innego rozdziału*.

* Mimo że piszę i opowiadam o odwróconym myśleniu już od ponad 15 lat, często powracam do materiału, który już wielokrotnie wprowadzałem na zasadzie: „O, to naprawdę interesująca kwestia, istotnie powinienem z nią coś zrobić!”. Najwyraźniej bowiem istnieje ogromna przepaść między zrozumieniem a zrobieniem czegoś.

Po czwarte.

Nie zwracaj w ogóle uwagi na trzy poprzednie rady. Po prostu czytaj tę książkę tak, jak ci będzie najwygodniej. Albo i nie czytaj jej wcale.

Tak, ale…

Myślenie,
jak być powinno,
a nie jest.

Tak – i…

Dostrzeganie tego,
co jest i co można
z tym zrobić.