© Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2024

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Recenzent: Dorota Kudzia-Karwowska

Wydawca: Marta Diana Rozwadowska

Redaktor prowadzący: Barbara Nowak-Pacholczak

Redaktor merytoryczny: Karolina Kalinowska

Producent: Grzegorz Mosieniak, Monika Dąbrowska

Projekt okładki i stron tytułowych: Kamil Bober (Project Beast Sp. z o.o.)

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2024 r. (Wydanie I)

Warszawa 2024

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

ISBN: 978-83-01-23702-8

DOI: https://doi.org/10.53271/2024.012

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

ul. G. Daimlera 2

02-460 Warszawa

pwn.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.:
Michał Latusek

Informacje w sprawie współpracy reklamowej: BR.PZWL@pwn.pl

WPROWADZENIE

Drogi Czytelniku!

Publikacja Technik sterylizacji medycznej – testy egzaminacyjne powstała z pasji i odrobiny szaleństwa, gdyż uważamy nieskromnie, że na temat sterylizacji medycznej wiemy nieco więcej niż przeciętny Czytelnik. Została napisana lekko, żartobliwie, a niekiedy tak zaskakująco jak to, że liczba bakterii na Ziemi zmniejszyła się co najmniej o połowę.

W książce zamieszczamy prawie 700 pytań pojawiających się na egzaminie zawodowym wraz z krótkimi opisami, których celem jest naprowadzenie na właściwe odpowiedzi, rozwinięcie tematu i zachęcenie do dalszego, samodzielnego pogłębienia wiedzy. Na końcu książki znajdują się odpowiedzi do zadań.

Inspiracją do powstania książki są przede wszystkim nasi Słuchacze. To właśnie Wam przekazujemy słowa podziękowania. Jesteście dla nas nieustającą zachętą i motywacją do pracy.

Do osób pracujących w zawodzie chcielibyśmy się zwrócić słowami: cichy Bohaterze, Rycerzu walczący z drobnoustrojami, w tej skomplikowanej choreografii zabiegów medycznych, w swojej pracy za kulisami dbasz o to, aby chirurg mógł być gwiazdą, a instrumentariuszka mogła rozdawać karty. Dbasz o to, by mikroorganizmy nie przeszkodziły w drodze do zdrowia pacjenta. Twoja praca pozwala na utrzymanie najwyższych standardów higieny w świecie medycznym.

Kierujemy również wyrazy szacunku dla naszych Koleżanek i Kolegów z Medycznej Szkoły Policealnej nr 3 im. dr. Andrzeja Krocina w Warszawie.

lek. dent. Paweł Kosakowski

dr n. med. i n. o zdr. Anna Leśniewska

1

WYKONYWANIE DEKONTAMINACJI SPRZĘTU I WYROBÓW MEDYCZNYCH

Paweł Kosakowski

 Zadanie 1

Symbol na narzędziu chirurgicznym oznacza, że sprzęt przeznaczony jest do:

A) jednorazowego użycia.

B) czterokrotnego użycia.

C) dwukrotnego użycia.

D) trzykrotnego użycia.

Symbol w formie przekreślonej cyfry 2 w kole oznacza, że narzędzia nie można używać ponownie, czyli jest przeznaczone wyłącznie do jednokrotnego użytku lub użytku przez jednego pacjenta w trakcie jednej procedury. Produkty i urządzenia jednorazowego użytku projektuje się i wytwarza z myślą o jednorazowym użyciu w odniesieniu do jednego użytkownika. Stosowanie się do tej zasady gwarantuje tę samą skuteczność i poziom ochrony oraz zapobiega zakażeniom krzyżowym.

 Zadanie 2

Zalecaną metodą wyjaławiania narzędzi chirurgicznych jest sterylizacja:

A) parą wodną w nadciśnieniu, w temperaturze 121oC.

B) parą wodną w nadciśnieniu, w temperaturze 134oC.

C) niskotemperaturowa nadtlenkiem wodoru.

D) niskotemperaturowa tlenkiem etylenu.

Wyjaławianie oznacza proces niszczenia drobnoustrojów wraz z ich formami wegetatywnymi, przetrwalnikowymi oraz zarodnikowymi. Sterylizację można prowadzić metodami termicznymi, gazowymi, chemicznymi, radiacyjnymi. Ze względu na dużą odporność narzędzi chirurgicznych na wysoką temperaturę nie ma przeciwwskazań do ich sterylizacji metodą termiczną. Zaleca się więc ich sterylizację parą wodną w autoklawach typu B w temperaturze 134oC w nadciśnieniu 2 atm przez minimalny czas 3 min.

Stosowanie pary wodnej w temperaturze 121oC w nadciśnieniu 1,1 atm i czasie minimalnym 15 min zaleca się do sterylizowania tekstyliów oraz urządzeń przeznaczonych przez producenta do sterylizacji w temperaturze 121oC.

Nadtlenek wodoru w różnym stężeniu stosowany jest do sterylizacji wyrobów termolabilnych. Znajduje zastosowanie do dekontaminacji pomieszczeń wraz z zawartymi przedmiotami, np. inkubatorami, w procedurze fumigacji. Do procesu sterylizacji nadtlenek wodoru może być wykorzystywany w formie pary (mgły) lub plazmy. Zamgławianie stosuje się zwykle do sterylizacji izolatorów farmaceutycznych oraz dekontaminacji pomieszczeń, podłóg, blatów, natomiast plazmę do jałowienia akcesoriów wrażliwych na wysoką temperaturę.

Tlenkiem etylu sterylizujemy narzędzia wrażliwe na wysoką temperaturę. Podczas sterylizacji stosowany jest 100% tlenek etylenu lub mieszanina z dwutlenkiem węgla w proporcji 1:9: (zgodnie ze wskazaniami producenta sterylizatora). Warunki panujące w komorze muszą być ściśle kontrolowane, gdyż od nich zależy skuteczność sterylizacji. Zaletą tej formy jest duża kompatybilność materiałowa. Dzięki temu sterylizuje się pakiety, które w tych samych opakowaniach trafiają do dystrybucji.

 Zadanie 3

Narzędzie przedstawione na rycinie oznakowane na opakowaniu symbolem w formie przekreślonej cyfry 2 w kole po użyciu należy poddać:

A) kasacji.

B) utylizacji.

C) sterylizacji.

D) dekontaminacji.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 1.

 Zadanie 4

Zestaw narzędzi chirurgiczny do przepukliny należy poddać sterylizacji:

A) formaldehydem.

B) tlenkiem etylenu.

C) parą o temperaturze 134oC.

D) nadtlenkiem wodoru.

Zestaw do przepukliny używany jest m.in. do operacji przepuklin, usunięcia wyrostka robaczkowego.

Przykładowa zawartość: korcang – 1 szt., pęsety chirurgiczne krótkie – 2 szt., trzonek do ostrza duży i mały, pęsety chirurgiczne średnie – 2 szt., pęsety anatomiczne krótkie – 2 szt., pęsety anatomiczne średnie – 2 szt., nożyczki do nici – 2 szt., nożyczki preparacyjne – 2 szt., kleszczyki Kochera – 4 szt., kleszczyki Peana proste – 4 szt., kleszczyki Peana odgięte krótkie – 10 szt., kleszczyki Peana odgięte średnie – 5 szt., disektory (np. typu Overholt) – 5 szt., kleszczyki Chaput – 4 szt., kleszczyki Mosquito – 5 szt., kleszczyki Mikulicza – 6 szt., imadła – 2 szt., haki ostre typu „grabie” – 2 szt., haki Farabeufa – 2 szt., haki powłokowe (np. typu Richardsona) – 2 szt., haki laparotomijne (np. Mikulicza) – 2 szt., klemy jelitowe „miękkie” – 2 szt., klemy jelitowe „twarde” – 2 szt., miski metalowe – 2 szt., opinaki Backchausa – 6 szt.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 2.

 Zadanie 5

Ostrza do skalpela chirurgicznego oznakowanego przekreśloną dwójką w kółku można użyć:

A) jeden raz.

B) dwa razy.

C) trzy razy.

D) pięć razy.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 1.

 Zadanie 6

Odgryzacz kostny jest sprawny, jeżeli test funkcyjny wykaże, że krawędź tnąca przecina materiał testowy:

A) w 1/3 długości.

B) w 2/3 długości.

C) w 3/4 długości.

D) w 4/4 długości.

Test sprawności kleszczy Luera oraz odgryzaczy kostnych typu Liston wykonuje się na tekturze o gramaturze 250 g/m². W ramach testu należy wykonać trzy cięcia, a materiał testowy powinien być rozcięty gładko, bez szarpania i rozdzierania. Krawędzie tnące nie mogą odchodzić od materiału na żadnym odcinku długości cięcia. W teście cięcia 2/3 krawędzi tnących musi przeciąć materiał testowy.

 Zadanie 7

Odpowiednim opakowaniem dla sprzętu termowrażliwego zakwalifikowanego do sterylizacji nadtlenkiem wodoru jest:

A) rękaw Tyvek®-folia.

B) papier sterylizacyjny.

C) kontener sterylizacyjny.

D) rękaw papierowo-foliowy.

Opakowania wymienione w zadaniu to:

• rękaw Tyvek®-folia – jednorazowe opakowanie w postaci rękawów Tyvek®-folia, które pozwala na bezpieczną sterylizację niskotemperaturową nadtlenkiem wodoru i przechowywanie materiałów medycznych w opakowaniu o odpowiedniej wytrzymałości na rozerwanie i przepuklenie. Na linii zgrzewu fabrycznego nadrukowane są informacje techniczne oraz wskaźnik chemiczny typu 1.

• papier sterylizacyjny – jednorazowe opakowanie wykonane z włókien celulozowych pozwala na bezpieczne sterylizowanie i przechowywanie materiałów medycznych, takich jak narzędzia chirurgiczne, bielizna operacyjna, tekstylia. Surowce do produkcji są w 100% naturalne, a ich doskonała przepuszczalność łączy się z wysoką barierowością bakteriologiczną – na poziomie 99,9% przy podwójnym pakowaniu. Przeznaczony jest do sterylizacji parowej, tlenkiem etylenu oraz formaldehydem.

• kontener sterylizacyjny – pojemnik sterylizacyjny wielorazowego użytku wykonany ze stali kwasoodpornej lub aluminium, wyposażony w filtr. Stosowany głównie do sterylizacji parowej.

• rękaw papierowo-foliowy – pozwala na bezpieczną sterylizację i przechowywanie materiałów medycznych różnych rozmiarów i przeznaczenia z zachowaniem odpowiedniej wytrzymałości pakietu na rozerwanie i przepuklenie. Na linii zgrzewu fabrycznego nadrukowane są wskaźniki chemiczne sterylizacji STEAM, EO, FORM typu 1. oraz informacje techniczne. Można go stosować do sterylizacji parowej, tlenkiem etylenu oraz formaldehydem.

 Zadanie 8

Kontrolę procesu sterylizacji parowej należy przeprowadzać za pomocą wskaźników:

A) wyłącznie biologicznych.

B) chemicznych typu 1., 2., 3.

C) tylko fizycznych i chemicznych.

D) fizycznych, chemicznych, biologicznych.

Sterylizacja jest procesem mającym na celu uzyskanie jałowoścci (SAL 10–6). Aby osiągnąć taki efekt, należy zachować właściwy tok postępowania z narzędziami, które zostały użyte do zabiegu. Ciąg sterylizacyjny obejmuje: dezynfekcję, mycie, suszenie, konserwację, pakowanie, sterylizację, transport i przechowywanie sterylnych pakietów oraz ich aseptyczne otwieranie. Sterylizację parową przeprowadza się przy zastosowaniu pary wodnej w nadciśnieniu. Połączenie wszystkich etapów pracy sterylizatora parowego przynosi rezultat w postaci sterylności. Konieczne jest więc skrupulatne monitorowanie procesu sterylizacji. Kontrolę przeprowadza się m.in. za pomocą wskaźników: fizycznych, chemicznych i biologicznych. Wszystkie procesy sterylizacyjne oraz ich kontrole muszą być ściśle udokumentowane. Protokoły traktowane są jako dokumentacja wewnętrzna gabinetu i muszą być przechowywane przez 10 lat.

 Zadanie 9

Odpowiednim sprawdzianem kontroli sterylizacji niskotemperaturowej nadtlenkiem wodoru są test biologiczny oraz test chemiczny typu:

A) 1.

B) 3.

C) 4.

D) 2.

W procesie sterylizacji nadtlenkiem wodoru wykorzystuje się biobójcze właściwości nadtlenku wodoru. Mimo że temperatura procesu wynosi ok. 50oC, to wykazuje on pełną skuteczność biobójczą, skutecznie zwalczając bakterie, wirusy i grzyby. Tą metodą wyjaławia się narzędzia i akcesoria wykonane z materiałów wrażliwych na wysoką temperaturę oraz wilgoć (np. endoskopy, laparoskopy, światłowody, soczewki okulistyczne, sondy USG itp.). Znaczenie ma również krótki cykl sterylizacji. Do kontroli sterylizacji nadtlenkiem wodoru stosuje się testy chemiczne typu 4. (substancja testowa jest naniesiona w nich na paski z tworzywa Tyvek) oraz testy biologiczne.

 Zadanie 10

Wytworzenie się w wyniku reakcji utlenienia powłoki pasywnej na powierzchni narzędzi, spowoduje:

A) zmniejszenie odporności narzędzi na korozję.

B) zwiększenie odporności narzędzi na korozję.

C) bezpieczne przechowywanie narzędzi.

D) hartowanie narzędzi.

Instrumenty ze stali nierdzewnej ze względu na wysoką zawartość chromu i niklu tworzą ochronną warstwę tlenku chromu na powierzchni metalu, tzw. powłokę pasywną. Taka powłoka chroni instrumenty przed korozją bądź rdzą. Niedbałe lub niewłaściwe obchodzenie się z instrumentami (np. zarysowanie) i nadmierne oddziaływanie o charakterze chemicznym, elektrochemicznym lub fizycznym mogą osłabić ich odporność na korozję.

 Zadanie 11

Wskaźniki biologiczne zawierające Geobacillus stearothermophilus służą do kontroli sterylizacji:

A) kwasem nadoctowym.

B) tlenkiem etylenu.

C) radiacyjnej.

D) parą wodną.

Wskaźniki biologiczne procesów sterylizacji są wskaźnikami procesowymi i bezpośrednio nadzorują śmiertelność danego procesu sterylizacji. Zarodniki stosowane do monitorowania procesu sterylizacji wykazują odporność na czynnik czy środek sterylizujący i są bardziej odporne niż obciążenia biologiczne, które mogą znaleźć się na urządzeniach medycznych.

Do kontroli biologicznej w sterylizacji stosuje się spory:

• Bacillus atrophaeus (dawniej Bacillus subtilis) (sterylizacja tlenkiem etylenu, suchym gorącym powietrzem),

• Geobacillus stearothermophilus (sterylizacja nadtlenkiem wodoru, plazmą, kwasem nadoctowym),

• Bacillus pumilus (sterylizacja radiacyjna),

• Geobacillus stearothermophilus (sterylizacja formaldehydem).

Prawidłowy wynik wskaźników biologicznych informuje o zabiciu drobnoustrojów w procesie sterylizacji.

 Zadanie 12

Pracownik sterylizacji stosuje test Bowie-Dicka do kontroli pracy:

A) zaworu bezpieczeństwa.

B) czujnika temperatury.

C) pompy próżniowej.

D) manometru.

Test Bowie-Dicka powinien być przeprowadzany przez pracownika sterylizacji codziennie (przed rozpoczęciem pracy), a także po każdej naprawie, po przeniesieniu urządzenia w inne miejsce i po każdej dłuższej bezczynności. Polega on na umieszczeniu w pustej komorze urządzenia testu i uruchomienia autoklawu w trybie Bowie-Dicka. Podczas tego testu kontrolowane są: usuwanie powietrza, tworzenie próżni, jakość pary wodnej, zdolność penetracji pary wodnej będącej czynnikiem biobójczym. Test przenikalności pary w materiałach porowatych ma postać arkusza papieru z naniesioną substancją wskaźnikową, która zmienia kolor po kontakcie z odpowiednim ciśnieniem pary nasyconej. Test prawidłowy powinien być wybarwiony na jednolity kolor, bez plam i przebarwień.

 Zadanie 13

Prawidłowy wynik wskaźników biologicznych informuje o:

A) warunkach procesu sterylizacji wewnątrz komory sterylizatora.

B) zabiciu drobnoustrojów w procesie sterylizacji.

C) stanie technicznym urządzenia.

D) przebiegu sterylizacji.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 11.

 Zadanie 14

Test Bowie-Dicka wykonuje się:

A) przed każdym wsadem.

B) dwa razy dziennie w przypadku sprawnie działającego sterylizatora.

C) przed rozpoczęciem pierwszego w danym dniu roboczym cyklu sterylizacji.

D) jeden raz w tygodniu, jeżeli centralna sterylizatornia działa przez 7 dni w tygodniu.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 12.

 Zadanie 15

Prawidłowy wynik wskaźników biologicznych informuje o:

A) warunkach procesu sterylizacji wewnątrz komory sterylizatora.

B) zabiciu drobnoustrojów w procesie sterylizacji.

C) stanie technicznym urządzenia.

D) przebiegu sterylizacji.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 11.

 Zadanie 16

Test Bowie-Dicka należy wykonać w sterylizatorze parowym:

A) tylko przed jego uruchomieniem po długim przestoju.

B) codziennie przed jego uruchomieniem.

C) codziennie przed każdym wsadem.

D) tylko po każdej awarii.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 12.

 Zadanie 17

Wskaźniki biologiczne zawierające spory Bacillus atrophaeus przeznaczone są do kontroli procesów sterylizacji:

A) formaldehydowej.

B) tlenkiem etylenu.

C) parą wodną.

D) nadtlenkiem wodoru.

Spory bakterii Bacillus atrophaeus (dawniej Bacillus subtilis) są niepatogenne i wykorzystuje się je do biologicznej kontroli procesu sterylizacji suchym gorącym powietrzem, tlenkiem etylenu oraz formaldehydem (wraz z Geobacillus stearothermophilus).

Jeszcze więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 11.

 Zadanie 18

Na rękawie papierowo-foliowym używanym do sterylizacji parą wodną:

A) powinien być zaznaczony kierunek otwierania.

B) są oznaczone miejsca zgrzewania.

C) powinien być wskaźnik typu 6.

D) nie ma żadnych oznaczeń.

Rękaw papierowo-foliowy stosuje się do sterylizacji parą wodną, tlenkiem etylenu oraz formaldehydem. Wykonany jest ze specjalnego papieru medycznego oraz wielowarstwowego kompozytu poliestrowo-polipropylowego CPPPT, który dzięki swej przezierności pozwala na widoczność zawartości pakietu. Na linii zgrzewu rękawa od strony folii są umieszczone wskaźniki chemiczne typu 1. sterylizacji STEAM, FORM i EO wraz z informacją o kolorze wskaźnika przed i po procesie sterylizacji. Po umieszczeniu umytych, zdezynfekowanych i wysuszonych narzędzi pakiet zamyka się za pomocą zgrzewarki (zalecana temperatura zgrzewu to 150–200oC) lub zaklejana, jeśli pakiet nie jest przystosowany do zgrzewania.

 Zadanie 19

Wskaźnik biologicznej kontroli procesu sterylizacji zawiera osadzone na nośniku:

A) priony.

B) wirusy.

C) grzyby.

D) przetrwalniki.

Wskaźnik biologiczny kontroli procesu sterylizacji jest jednym z wielu wskaźników do oceny procesu sterylizacji. Wskaźniki biologiczne zawierające zarodniki bakterii Geobacillus i Bacillus są najbardziej wiarygodnymi narzędziami do monitorowania sterylizacji. Dostarczają bezpośrednio informacji o skuteczności bójczej procesu w odniesieniu do wysokoopornych mikroorganizmów.

 Zadanie 20

Na osiągnięcie właściwego zgrzewu ma wpływ:

A) ustawienie parametrów zgrzewarki (temperatura, siła nacisku rolek).

B) typ, marka i rok produkcji zgrzewarki.

C) rodzaj zgrzewanego materiału.

D) wiek pracownika.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 18.

 Zadanie 21

Antyseptyka polega na:

A) niszczeniu drobnoustrojów lub zahamowaniu ich rozwoju.

B) posługiwaniu się materiałem opatrunkowym jałowym.

C) stosowaniu sprzętu pozbawionego bakterii.

D) używaniu sprzętu sterylnego.

Myśląc o sterylności, często stosujemy pojęcie aseptyki oraz antyseptyki.

Aseptyka – sposób postępowania, który ma na celu dążenie do utrzymania bakteriologicznej jałowości pomieszczeń, środków farmaceutycznych, materiałów opatrunkowych czy narzędzi.

Antyseptyka – działanie odkażające, które ma na celu niszczenie bakterii, wirusów i grzybów na skórze, błonach śluzowych oraz w miejscach przerwania ciągłości tkanek.

 Zadanie 22

Dokumentacja procesu dekontaminacji powinna zawierać m.in.:

A) liczbę urządzeń do dezynfekcji, wyniki kontroli sterylizacji parą wodną.

B) liczbę opakowań, wyniki kontroli dezynfekcji.

C) wyniki kontroli dezynfekcji i sterylizacji.

D) ilość preparatów dezynfekcyjnych.

Placówka medyczna ma obowiązek prawny wykazać skuteczność całego procesu dekontaminacji, któremu poddawane są narzędzia i materiały chirurgiczne używane do zabiegów. Najlepszym sposobem jest udokumentowanie całego procesu dekontaminacji. Ważne jest, aby dokumentacja zawierała wszystkie najważniejsze informacje o przeprowadzonym procesie. Są to:

• data sterylizacji,

• parametry cyklu mycia i dezynfekcji,

• wyniki kontroli mycia i dezynfekcji,

• metoda i parametry sterylizacji,

• wykaz wyrobów medycznych poddawanych procedurze,

• wyniki kontroli chemicznej procesu sterylizacji,

• wyniki kontroli biologicznej procesu sterylizacji,

• imię i nazwisko osoby przeprowadzającej czynności.

Dokumentacja procesu dekontaminacji powinna być przechowywana przez 10 lat.

 Zadanie 23

Przeprowadzając kontrolę sprawności sterylizatora parowego, należy użyć testu:

A) Sporal A.

B) Des-Check.

C) emulacyjnego.

D) Bowie-Dicka.

Codzienna kontrola sprawności sterylizatora parowego jest obowiązkowym punktem procedur:

• Sporal A – pasek z bibuły nasycony zawiesiną spory szczepów Geobacillus stearothermophilus w opakowaniu papierowo-foliowym; jest biologicznym wskaźnikiem kontroli procesu sterylizacji parą wodną w nadciśnieniu.

• Des-Check – wskaźnik monitorujący parametry cyklu dezynfekcji termicznej – (emulatory) skalibrowany do różnych parametrów urządzeń. Odpowiada wymogom typu 6. ISO 11 140-1:2005. Stosowanie testów emulacyjnych pozwala użytkownikowi na dokładną i łatwą kontrolę przebiegu procesu poprzez potwierdzenie osiągnięcia wszystkich krytycznych parametrów procesu w miejscu umieszczenia testu. Wyraźna zmiana koloru wskaźnika z żółtego na niebieski bezpośrednio po procesie stanowi wizualny dowód prawidłowego przebiegu procesu skutecznej dezynfekcji. Jakiekolwiek pozostałości żółtego koloru w obrębie części wskaźnikowej świadczą o nieprawidłowościach w parametrach cyklu. Wskaźniki Browne Des-Check stanowią element systemu dokumentacji procesu mycia i dezynfekcji termicznej. Poddany procesowi wskaźnik Des-Check należy przechowywać jako dowód prawidłowo przeprowadzonego procesu dezynfekcji termicznej (odchodzi się już od przechowywania wskaźników i należy wpisywać wyniki uzyskane podczas procesu oraz autoryzować je czytelnym podpisem pracownika).

• Testy emulacyjne – są wskaźnikami chemicznymi typu 6. i stanowią prostą i dokładną metodę badającą wystąpienie odpowiednich warunków krytycznych w cyklu sterylizacji parą wodną. Zmiana barwy wskaźnika chemicznego nastąpi, gdy łącznie zostaną osiągnięte ściśle określone parametry czasu, temperatury i penetracji parą.

• Test Bowie-Dicka – polega na umieszczeniu w określonym miejscu w pustej komorze urządzenia testu i uruchomieniu autoklawu w trybie Bowie-Dicka. Podczas tego testu kontrolowane są: usuwanie powietrza, tworzenie próżni, jakość pary wodnej, zdolność penetracji pary będącej czynnikiem biobójczym. Test przenikalności pary w materiałach porowatych ma postać arkusza papieru z naniesionym wskaźnikiem chemicznym, który zmienia kolor po kontakcie z odpowiednim ciśnieniem pary nasyconej; test prawidłowy powinien być wybarwiony na jednolity kolor, bez plam i przebarwień.

 Zadanie 24

Prawidłowo prowadzona dokumentacja procesów dekontaminacji musi zawierać:

A) wydruki procesów lub zapisy parametrów mycia, dezynfekcji i sterylizacji oraz faktury zakupu środków dezynfekcyjnych.

B) wyniki kontroli procesów sterylizacji wskaźnikami chemicznymi i biologicznymi oraz zakresy obowiązków zatrudnionych pracowników.

C) zapisy parametrów procesów mycia, dezynfekcji i sterylizacji w postaci papierowej lub elektronicznej oraz wyniki kontroli wskaźnikami chemicznymi i biologicznymi.

D) zapisy parametrów fizycznych procesów mycia, dezynfekcji i sterylizacji w postaci papierowej lub elektronicznej oraz wyniki badań sanitarno-epidemiologicznych personelu.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 22.

 Zadanie 25

Nowe narzędzia chirurgiczne przed pierwszym użyciem powinny być poddane:

A) całemu procesowi dekontaminacji.

B) tylko dezynfekcji i sterylizacji.

C) tylko myciu i dezynfekcji.

D) tylko sterylizacji.

Nowe narzędzia z powodu braku sterylności oraz obecności na ich powierzchni środków konserwujących (np. parafiny) powinny być poddane przed pierwszym użyciem pełnemu procesowi dekontaminacji.

 Zadanie 26

Test symulacyjny Bowie-Dicka jest testem typu:

A) 1.

B) 2.

C) 4.

D) 6.

Testy do chemicznej kontroli przeprowadzenia procesu sterylizacji zawierają substancje chemiczne, które zmieniają barwę po osiągnięciu założonych parametrów danej sterylizacji. Wyniki wskaźnika chemicznego są uzyskiwane natychmiast po zakończeniu cyklu sterylizacji. Wszystkie wskaźniki chemiczne mają za zadanie poinformować użytkownika, czy proces przebiegł prawidłowo, czy też mamy odchylenia od normy. Zmiana barwy wskaźnika chemicznego nastąpi, gdy łącznie zostaną osiągnięte ściśle określone parametry badane przez dany wskaźnik. Wskaźniki chemiczne zależnie od właściwości dzielimy na:

• typ 1. – wskaźnik procesu umieszczany na pakietach i oznaczający, że dany pakiet był poddany działaniu jednego z czynników sterylizacji (np. temperatury lub ciśnienia); nie informuje on jednak o czasie ekspozycji; typ ten pozwala na odróżnienie pakietu poddanego sterylizacji od takiego, który nie jest produktem jałowym,

• typ 2. – wskaźnik do określonych procedur badawczych stosowany głównie do przeprowadzenia testu Bowie-Dicka; jego prawidłowy wynik oznacza szybkie i równomierne rozchodzenie się pary wodnej,

• typ 3. – wskaźnik jednej zmiennej (jednoparametrowy); wskaźnik reagujący na jedną zmienną krytyczną (np. zbyt niską temperaturę), w praktyce stosowany jedynie przy sterylizacji radiacyjnej,

• typ 4. – wskaźnik chemiczny wielu zmiennych (wieloparametrowy); zaprojektowany, aby reagować na dwie lub więcej zmiennych krytycznych (zazwyczaj na temperaturę i ciśnienie); daje więcej informacji od testów 1., 2. czy 3. klasy, jednak nie udzieli informacji dotyczących czasu ekspozycji, przenikalności, czy też penetracji czynnika sterylizującego; stosowany jedynie do kontroli pakietu, ale nie zaleca się go do kontroli wsadu,

• typ 5. – zintegrowany test chemiczny, który ma zareagować na wszystkie zmienne krytyczne w trakcie procesu sterylizacji, dzięki czemu nie tylko wiemy, że proces sterylizacji przebiegł, lecz także mamy pewność, że przebiegł on całkowicie skutecznie,

• typ 6. – wskaźnik emulacyjny; reaguje na absolutnie wszystkie zmienne krytyczne w trakcie cyklu; może być stosowany do kontroli pakietu oraz wsadu.

 Zadanie 27

Fabrycznie nowe narzędzie ze stali nierdzewnej należy poddać procesowi:

A) dekontaminacji.

B) resterylizacji.

C) walidacji.

D) kasacji.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 25.

 Zadanie 28

Chemiczne wskaźniki emulacyjne stosowane do kontroli procesów sterylizacji należą do typu:

A) 2.

B) 4.

C) 5.

D) 6.

Wskaźniki wymienione w zadaniu:

• wskaźnik typu 2. – wskaźnik do określonych procedur badawczych,

• wskaźnik typu 4. – wieloparametrowy,

• wskaźnik typu 5. – zintegrowany test chemiczny,

• wskaźnik typu 6. – emulacyjny.

Jeszcze więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 29

Opakowania papierowo-foliowe mogą być używane do sterylizacji:

A) parą wodną, tlenkiem etylenu, formaldehydem.

B) parą wodną, tlenkiem etylenu, nadtlenkiem wodoru.

C) kwasem nadoctowym.

D) wyłącznie nadtlenkiem wodoru.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 7 oraz 18.

 Zadanie 30

Na rękawie papierowo-foliowym nadrukowany jest wskaźnik chemiczny typu:

A) 1.

B) 2.

C) 3.

D) 4.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 31

Który ze wskaźników należy zastosować do kontroli pakietu w sterylizacji parą wodną?

A) Wskaźnik chemiczny typu 6.

B) Test Helix.

C) Test kontroli zgrzewu Interstel Seal Check.

D) Test Bowie-Dicka.

Kontrola procesu sterylizacji jest dokonywana za pomocą wskaźników:

• fizycznych (są zainstalowane w autoklawie), które rejestrują parametry krytyczne procesu (temperaturę i czas) i zapewniają najwcześniejszą informację o pojawiających się w trakcie cyklu problemach w działaniu sterylizatora,

• chemicznych umieszczonych na rękawie papierowo-foliowym (wskaźnik typu 1.) oraz wewnątrz pakietu lub sterylizatora (wskaźniki typu od 4. do 6.) w formie taśm, pasków lub etykiet, których przebarwienie świadczy o zajściu procesu; wyniki wskaźnika chemicznego są uzyskiwane natychmiast po cyklu sterylizacji,

• biologicznych, które zawierają spory wyselekcjonowanych biologicznie szczepów bakterii wysoce odpornych na czynnik sterylizujący i w związku z tym bezpośrednio możemy się przekonać o fakcie zabicia drobnoustrojów.

 Zadanie 32

Wskaźniki chemiczne emulacyjne zaliczane są do testów typu:

A) 2.

B) 4.

C) 5.

D) 6.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 33

O prawidłowym zgrzewie mówi się, jeśli:

A) łatwo się rozrywa, nie ma przebarwień, nie ma oddzielenia folii od papieru.

B) jest ciągły, nie ma kanałów, nie ma oddzielenia folii od papieru.

C) jest ciągły, o szerokości < 6 mm, nie ma przebarwień.

D) jest ciągły, łatwo się rozrywa.

Opakowanie sterylizowanych narzędzi ma za zadanie zapobiegać uszkodzeniu systemu bariery sterylnej i zawartości pakietu do chwili użycia. Jakość zamknięcia opakowania ma decydujące znaczenie dla odporności wysterylizowanego pakietu na skażenie. Stosowane do tego celu rękawy papierowo-foliowe wykonuje się z materiałów pozwalających na wykonanie prawidłowego, szczelnego zgrzewu, ale do jego uzyskania konieczne są odpowiednie parametry pracy zgrzewarki (temperatury i siły nacisku). Zgodnie z PN-EN ISO 11607-2 zgrzewy muszą wykazywać następujące cechy jakości:

• ciągły zgrzew na całej jego określonej szerokości,

• brak kanałów lub przerw na zgrzewie,

• brak punktów i rys na zgrzewie,

• brak rozwarstwienia folii lub oddzielenia folii od papieru.

Istnieje możliwość weryfikacji poprawności pracy zgrzewarki za pomocą testu funkcyjnego zgrzewarki.

 Zadanie 34

Do wskaźników chemicznych kontroli procesów sterylizacji parowej należą:

A) systemy zmieniające barwę pod wpływem parametrów sterylizacji.

B) substancje zmywające się podczas mycia maszynowego.

C) termometry pomiaru temperatury sterylizacji.

D) wskaźniki ampułkowe z drobnoustrojami.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 35

Dokumentem, wg którego sprawdza się liczba narzędzi dostarczonych przez blok operacyjny, jest:

A) karta procesów dekontaminacji.

B) protokół zdawczo-odbiorczy.

C) protokół niezgodności.

D) etykieta.

Dokumenty wymienione w zadaniu:

• kartka procesów dekontaminacji – dokument potwierdzający przeprowadzone procesy dekontaminacji dla przekazanych wyrobów medycznych, zawierający wykaz wyrobów, parametry procesów i narzędzia ich kontroli,

• protokół zdawczo-odbiorczy – dokumentacja składu poszczególnych zestawów dostarczanych np. z bloku operacyjnego,

• protokół niezgodności – dokument wypełniany w przypadku niezgodności w wykazie dostarczonych narzędzi a stanem faktycznym (np. braki narzędzi w zestawie lub uszkodzone narzędzia),

• etykieta – umieszczana na pakiecie, na której znajdują się informacje pozwalające na powiązanie pakietu, procesu i pacjenta.

 Zadanie 36

Jeżeli wskaźnik chemiczny osiągnie swój punkt końcowy, to oznacza, że:

A) wszystkie elementy procesu dekontaminacji przebiegły prawidłowo.

B) pewne parametry krytyczne procesu sterylizacji zostały osiągnięte.

C) wyrób medyczny jest czysty i wolny od drobnoustrojów.

D) sterylizacja miała miejsce i produkt jest sterylny.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 37

Po ile arkuszy papieru białego i zielonego należy użyć do prawidłowego zapakowania 20 zestawów narzędziowych?

A) 40 białego i 40 zielonego.

B) 20 białego i 20 zielonego.

C) 10 białego i 10 zielonego.

D) 40 białego lub zielonego.

Papier krepowany ma zastosowanie do pakowania narzędzi chirurgicznych, elementów sprzętu medycznego i laboratoryjnego. Przeznaczony jest do sterylizacji parą wodną, formaldehydem, tlenkiem etylenu. Doskonale przepuszcza czynniki sterylizujące. Zgodnie z wymaganiami należy użyć dwóch arkuszy papieru, co pozwala uchwycić ewentualne uszkodzenie pakietu. Opakowanie zewnętrzne jest opakowaniem „transportowym” i zabezpiecza przed skażeniem powierzchni opakowania wewnętrznego wnoszonego na salę operacyjną wraz z zawartością. Dlatego też do zapakowania 20 zestawów narzędziowych potrzebujemy 20 arkuszy papieru białego oraz 20 arkuszy papieru zielonego.

 Zadanie 38

Wskaźniki chemiczne jednoparametrowe należą do typu:

A) 1.

B) 2.

C) 3.

D) 4.

Wskaźniki chemiczne wymienione w zadaniu to:

• typ 1. – wskaźnik chemiczny procesu,

• typ 2. – wskaźnik określający procedury badawcze,

• typ 3. – wskaźnik jednej zmiennej,

• typ 4. – wskaźnik chemiczny wielu zmiennych.

Jeszcze więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 39

Inkubator służy do odczytu wskaźników:

A) biochemicznych.

B) biologicznych.

C) chemicznych.

D) fizycznych.

Kontrolę procesów sterylizacji przeprowadza się za pomocą oceny wskaźników:

• fizycznych, które są zainstalowane w sterylizatorze i wskazują lub rejestrują parametry krytyczne procesu (w sterylizacji parowej są to temperatura i czas),

• chemicznych, które zawierają substancje chemiczne zmieniające barwę po osiągnięciu założonych parametrów danej sterylizacji; zmianę koloru można ocenić kontrolą wzrokową tuż po zakończeniu procesu sterylizacji,

• biologicznych, zapewniających bezpośrednią ocenę biobójczej skuteczności sterylizacji poprzez zabicie sporów bakterii znajdujących się we wskaźniku; oceny dokonuje się po inkubacji wskaźnika w inkubatorze zgodnie z instrukcją producenta.

 Zadanie 40

Do kontroli pakietu sterylizowanego parą wodną stosowane są wewnętrzne wskaźniki chemiczne typu:

A) 1.

B) 2.

C) 3.

D) 4.

Wskaźniki chemiczne wymienione w zadaniu to:

• typ 1. – umieszczane są na pakiecie,

• typ 2. – wskaźnik testu Bowie-Dicka umieszczany w pustej komorze sterylizatora,

• typ 3. – wskaźnik jednej zmiennej stosowany w sterylizacji radiacyjnej,

• typ 4. – wskaźnik chemiczny wielu zmiennych umieszczany w pakiecie.

Jeszcze więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 41

Ile razy można sterylizować maski krtaniowe oznaczone kółkiem z przekreśloną liczbą 45?

A) 49.

B) 46.

C) 45.

D) 44.

Symbol w formie koła z przekreśloną liczbą 45 oznacza, iż wyrób medyczny można użyć tylko 44 razy, dlatego tyle stanowi jego wielokrotność sterylizacji.

 Zadanie 42

Wskaźniki chemiczne umieszczane na zewnątrz pakietów należą do typu:

A) 1.

B) 2.

C) 3.

D) 4.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 43

W jaki sposób układa się ciężkie kontenery i lekkie pakiety w komorze sterylizatora?

A) Ciężkie kontenery ułożyć pomiędzy lekkimi pakietami na każdej półce sterylizatora.

B) Nie można łączyć w jednym wsadzie bardzo ciężkich i lekkich materiałów.

C) Ciężkie kontenery ułożyć na dolnej półce, a lżejsze pakiety na górnej.

D) Ciężkie kontenery ułożyć na górnej półce, a lżejsze pakiety na dolnej.

Sposób konfiguracji wsadu w komorze sterylizatora wpływa na skuteczność procesu sterylizacji. Opakowania papierowo-foliowe należy układać tak, aby zapewnić swobodny przepływ czynnika sterylizującego, naprzemiennie wg zasady „papier do papieru, folia do folii”, gdyż przenikanie pary jest możliwe tylko przez papier. Pakiety nie powinny dotykać ścian autoklawu i zasłaniać otworów. Lekkie artykuły należy układać na samej górze, aby uchronić je przed zamoczeniem wodą kondensacyjną. Nie powinno się przekraczać maksymalnego załadunku określonego przez producenta sterylizatora dla każdego programu.

 Zadanie 44

Chemiczne wskaźniki emulacyjne, stosowane do kontroli procesów sterylizacji, należą do typu:

A) 2.

B) 4.

C) 5.

D) 6.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 45

Charakterystycznym uszkodzeniem dla przedstawionego na rycinie elementu resuscytatora wykonanego z polisulfonu jest:

A) mięknienie tworzywa sztucznego.

B) pęknięcie naprężeniowe.

C) korozja szczelinowa.

D) rdza nalotowa.

Wraz z upływem czasu na różnych wyrobach medycznych występują zmiany, poczynając od ich powierzchni zewnętrznych pod wpływem czynników chemicznych, termicznych oraz fizycznych. Zmiany powierzchniowe dzielimy na zmiany występujące na:

• metalu:

• naloty (pozostałości organiczne, pozostałości chemikaliów procesowych, zaplamienia na skutek soli wapnia pochodzących z wody),

• zmiana koloru (tlenek tytanu i krzemiany, utlenianie, odwarstwienie kolorowych warstw plazmowych),

• korozja (korozja wżerowa, korozja cierna – na skutek zużycia, korozja naprężeniowa, korozja powierzchniowa, korozja stykowa, rdza wtórna, korozja szczelinowa);

• tworzywach sztucznych:

• starzenie się (zmiana zabarwienia, mięknienie lub twardnienie),

• pęcznienie,

• pęknięcia naprężeniowe.

 Zadanie 46

Do kontroli pakietu sterylizowanego parą wodną przeznaczone są wskaźniki chemiczne typu:

A) 1. i 4.

B) 2. i 5.

C) 4. i 5.

D) 1. i 2.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 47

Symbol w formie koła z przekreśloną cyfrą 6 umieszczony na osprzęcie endoskopowym oznacza, że można go użyć maksymalnie:

A) pięciokrotnie.

B) ośmiokrotnie.

C) sześciokrotnie.

D) siedmiokrotnie.

Symbol w formie koła z przekreśloną cyfrą 6 oznacza, iż wyrób medyczny można użyć 5 razy, czyli maksymalnie może być poddany procesowi sterylizacji pięciokrotnie.

 Zadanie 48

Wskaźnikiem umieszczanym na opakowaniach sterylizacyjnych, informującym wyłącznie o fakcie kontaktu opakowania z czynnikiem sterylizującym, jest wskaźnik:

A) procesu.

B) emulacyjny.

C) zintegrowany.

D) wieloparametrowy.

Wskaźniki wymienione w zadaniu są umieszczane:

• wskaźnik procesu (typu 1.) – na opakowaniu.

• wskaźnik emulacyjny (typu 6.) – w pakietach, komorze sterylizatora.

• zintegrowany (typu 5.) – w pakietach, komorze sterylizatora, zestaw PCD.

• wieloparametrowy (typu 4.) – w pakietach.

Jeszcze więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 49

Test funkcyjny narzędzi chirurgicznych wykonuje się:

A) po lubrykacji.

B) po sterylizacji.

C) przed lubrykacją.

D) przed dezynfekcją.

Etapy dekontaminacji narzędzi chirurgicznych to:

1) dezynfekcja wstępna,

2) mycie właściwe i dezynfekcja właściwa,

3) konserwacja,

4) kontrola jakościowa i ilościowa,

5) pakietowanie z wyborem odpowiednich opakowań do metody sterylizacji,

6) etykietowanie,

7) sterylizacja,

8) przechowywanie.

 Zadanie 50

Wskaźnik chemiczny, który reaguje po osiągnięciu wszystkich parametrów krytycznych określonych dla danych cykli sterylizacji, należy do typu:

A) 2.

B) 3.

C) 5.

D) 6.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 51

Położenie zapadki, które obrazuje poniższa rycina, kwalifikuje narzędzie do procesu:

A) mycia.

B) suszenia.

C) sterylizacji.

D) dezynfekcji.

Narzędzia do procedur mycia i dezynfekcji mają być zdemontowane na części pierwsze i maksymalnie otwarte. Do sterylizacji natomiast należy je zmontować (chyba że producent wskazuje inaczej), a narzędzia zawiasowe powinny być zamknięte na pierwszy ząbek (zamek blokady). Ze względu na oddziaływanie dużej siły fizycznej podczas procesu sterylizacji zamykanie narzędzi zawiasowych na pierwszy zamek należy traktować jako działanie profilaktyczne przeciw korozji naprężeniowej.

 Zadanie 52

W pakietach z zestawami narzędzi chirurgicznych ze stali umieszcza się wskaźniki chemiczne typu:

A) 1., 2., 3.

B) 2., 3., 4.

C) 2., 4., 5.

D) 4., 5., 6.

Wskaźniki wymienione w zadaniu są umieszcza się:

• typ 1. – na opakowaniu,

• typ 2. – test Bowie-Dicka,

• typ 3. – test jednej zmiennej stosowany głównie w sterylizacji radiacyjnej,

• typ 4. – w pakietach,

• typ 5. – w pakietach, komorze sterylizatora, zestaw PCD,

• typ 6. – w pakietach, komorze sterylizatora.

Jeszcze więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 53

Test szczelności sterylizatora parowego wykazuje, czy:

A) para penetruje załadunek sterylizatora.

B) para odpowiada wymaganiom normy.

C) proces sterylizacji jest prawidłowy.

D) sterylizator jest hermetyczny.

Podczas pracy sterylizatora parowego konieczne jest zachowanie określonych parametrów fizycznych, ponieważ dopiero połączone działanie kilku czynników skutkuje całkowitym unieszkodliwieniem bakterii, wirusów i grzybów. Jednym z takich czynników jest ciśnienie wewnątrz komory podczas procesu sterylizacji. Test szczelności sterylizatora (Vacuum test) jest testem serwisowym i polega na odpompowaniu powietrza z komory sterylizatora (wytworzenie podciśnienia ok. 1 bar) i utrzymanie go przez ok. 10 min. Dopuszcza się minimalną różnicę między wskazaniami (wskaźnik straty). Cały proces jest dokumentowany przez sterylizator, a raport musi zostać wydrukowany lub zapisany na karcie pamięci.

 Zadanie 54

Prawidłowo przebarwiony chemiczny wskaźnik umieszczony na produkcie przedstawionym na rycinie dostarcza informacji o tym, że:

A) wyrób był umieszczony w pojemniku sterylizacyjnym.

B) proces sterylizacji był skuteczny.

C) wyrób był poddany sterylizacji.

D) proces przebiegł prawidłowo.

Na rycinie widoczny jest wskaźnik sterylizacji typu 1., który stosuje się do kontroli procesu sterylizacji narzędzi umieszczanych w pojemniku sterylizacyjnym. Właściwe przebarwienie wskaźnika informuje nas, że wyrób był poddany procesowi sterylizacji. Dzięki temu wskaźnikowi nie dowiemy się jednak, czy proces sterylizacji przebiegł prawidłowo, czy był skuteczny oraz czy wyrób jest sterylny.

Jeszcze więcej informacji na temat wskaźników znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 55

Test rozgrzewający przed testem Bowie-Dicka wykonuje się w sterylizatorze:

A) parowym.

B) gazowym.

C) nadtlenkiem wodoru.

D) formaldehydowym.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 53.

 Zadanie 56

Wskaźniki chemiczne do określonych procedur badawczych należą do typu:

A) 2.

B) 4.

C) 5.

D) 6.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 26.

 Zadanie 57

Testem kwalifikującym sterylizator parowy do pracy jest test:

A) Clean Record.

B) SonoCheck.

C) Bowie-Dicka.

D) Des-Check.

Testy wymienione w zadaniu:

• Clean Record – przeznaczony do walidacji i rutynowej kontroli skuteczności procesów mycia,

• Sono-Check – przeznaczony do cyklicznej kontroli energii ultradźwiękowej urządzeń do czyszczenia ultradźwiękowego,

• Bowie-Dicka – przeznaczony do kontroli skuteczności usuwania powietrza, tworzenia próżni oraz jakości pary wodnej sterylizatorów parowych wykonywany codziennie przed rozpoczęciem dnia pracy,

• Des-Check – przeznaczony do kontroli skuteczności dezynfekcji termicznej.

 Zadanie 58

Rękaw Tyvek®-folia jest opakowaniem sterylizacyjnym:

A) jednokrotnego użycia do sterylizacji wysokotemperaturowej.

B) wielokrotnego użycia do sterylizacji niskotemperaturowej.

C) jednorazowego użycia do sterylizacji nadtlenkiem wodoru.

D) wielorazowego użycia do sterylizacji nadtlenkiem wodoru.

Rękaw Tyvek®-folia to jednorazowe opakowanie sterylizacyjne do sterylizacji niskotemperaturowej nadtlenkiem wodoru i przechowywania materiałów medycznych. Rękaw jest wykonany z włókien polietylenowych wiązanych ze sobą za pomocą temperatury i ciśnienia. Gramatura rękawa wynosi ok. 70–80 g/m², aby zapewnić odpowiednią wytrzymałość na rozerwanie i przepuklenie. Powierzchnia foliowa wykonana jest z kompozytu poliestru i polipropylenu. Opakowań tych nie można stosować w sterylizatorach parowych, gdyż ulegają uszkodzeniu. Temperatura zgrzewarki też powinna być niższa niż w przypadku rękawów papierowo-foliowych i wynosi 120–130oC.

 Zadanie 59

Ile pakietów o długości 20 cm można wykonać ze 100 m rękawa papierowo-foliowego?

A) 20 pakietów.

B) 50 pakietów.

C) 200 pakietów.

D) 500 pakietów.

Rękaw papierowo-foliowy może być przycinany do dowolnej długości za pomocą obcinarki do rękawów, obcinarki wbudowanej w zgrzewarkę lub nożyczkami. Dlatego też ze 100 m rękawa papierowo-foliowego otrzymamy 500 pakietów o długości 20 cm.

= 500

 Zadanie 60

Ile sztuk pakietów testowych Bowie-Dicka zostanie zużytych w trzech sprawnych sterylizatorach w ciągu 365 dni?

A) 1900 szt.

B) 1190 szt.

C) 1100 szt.

D) 1095 szt.

Test Bowie-Dicka powinien być przeprowadzany przez pracownika sterylizacji codziennie (przed rozpoczęciem pracy), a także po każdej naprawie czy przeniesieniu urządzenia w inne miejsce i po każdej dłuższej bezczynności. Polega on na umieszczeniu w pustej komorze urządzenia testu i uruchomienia autoklawu w trybie Bowie-Dicka. Zgodnie z tą zasadą w sterylizatorni posiadającej 3 autoklawy i pracującej przez 365 dni zużytych zostanie 1095 szt. pakietów testowych Bowie-Dicka.

3 × 365 = 1095

 Zadanie 61

Które wyroby medyczne wymagają przeprowadzenia testów szczelności?

A) Światłowody.

B) Pomoce optyczne.

C) Endoskopy giętkie.

D) Endoskopy sztywne.

Endoskop jest wyrobem medycznym do diagnostyki oraz mniejszych zabiegów chirurgicznych. Podobnie jak w przypadku innych instrumentów medycznych wielokrotnego użytku konieczne jest zachowanie odpowiedniego reżimu sanitarnego. Z powodu złożonej budowy oraz wrażliwości na ewentualne uszkodzenia lub odkształcenia mycie i dezynfekcja endoskopów giętkich stanowi duże wyzwanie. Przygotowanie endoskopu giętkiego dla pacjenta składa się z kilku etapów. Są to:

• wstępne oczyszczenie,

• test szczelności endoskopu (najpierw na sucho, potem na mokro),

• mycie wstępne,

• mycie i dezynfekcja w myjni-dezynfektorze,

• transport i przechowywanie.

 Zadanie 62

Po stwierdzeniu korozji naprężeniowej narzędzia chirurgiczne wielorazowego użycia należy poddać:

A) kasacji.

B) utylizacji.

C) sterylizacji.

D) resterylizacji.

Korozja naprężeniowa prowadzi najczęściej do powstania widocznych rys, pęknięć lub złamań. Przyczyn jej powstawania możemy szukać w kontakcie narzędzi z chlorkami (chlorowana woda, pozostałości zabrudzeń z bloku operacyjnego, chlorek sodowy) poprzez nieprawidłowe użytkowanie lub przygotowanie do procesu sterylizacji (duże naprężenie elementów np. przy całkowicie zamkniętej blokadzie zatrzaskowej), po źle wykonywaną naprawę (np. niewłaściwe prostowanie). W celu zmniejszania powstawania korozji naprężeniowej narzędzia przegubowe powinny być myte w stanie otwartym, a sterylizowane zatrzaśnięte maksymalnie na pierwszym zębie blokady. Zaleca się również minimalizowanie kontaktu narzędzi z chlorkami oraz unikanie przeciążania narzędzi przez ich właściwe zastosowanie, a naprawę należy zlecać jedynie producentowi lub wykwalifikowanym punktom serwisowym. Nie ma żadnych możliwości usunięcia korozji naprężeniowej. Uszkodzenie jest nienaprawialne, dlatego ze względu na bezpieczeństwo pacjenta i użytkownika trzeba wyłączyć narzędzie z obiegu.

 Zadanie 63

Które preparaty są aktywne wobec biofilmu?

A) Nadtlenek wodoru i aldehyd glutarowy.

B) kwas nadoctowy i nadtlenek wodoru.

C) aldehyd glutarowy i alkohol etylowy.

D) alkohol etylowy i kwas nadoctowy.

Biofilm (zorganizowana społeczność komórek osadzonych w wytworzonej przez nie macierzy) opisano po raz pierwszy w 1990 r. Stanowi on obok spor bakterii i prionów największe wyzwanie dla procesów dekontaminacji. Drobnoustroje posiadające zdolność formowania biofilmu (adherencji) przywierają do powierzchni (adhezja) i po kilkugodzinnym okresie adaptacji prezentują szybki rozrost, tworząc mikrokolonie już w czasie 3–4 dni. Dojrzały biofilm (ok. 7-dniowy) uwalnia komórki potomne (które mogą być bardziej oporne). Duży problem stanowi też fakt, iż każdy biofilm jest fundamentalnie inny, więc również strategia postępowań dekontaminacyjnych powinna być tworzona indywidualnie. Podstawowa zasada strategii postępowania to regularne czyszczenie i dezynfekcja, zanim biofilm powstanie, oraz dezynfekcja, kiedy biofilm wystąpi. Środki do dezynfekcji możemy więc w tym wypadku podzielić na takie, które są:

• aktywne wobec biofilmu: kwas nadoctowy, preparaty chlorowe, nadtlenek wodoru, kwasy nadtlenowe, jodofory, tensydy amfoteryczne, biguanidy,

• nieaktytwne wobec biofilmu: aldehyd glutarowy, aldehyd bursztynowy, aldehyd ortoftalowy, czwartorzędowe związki amonu, alkohol etylowy.

 Zadanie 64

Narzędzie chirurgiczne z objawami korozji naprężeniowej należy:

A) bezwzględnie wycofać z użycia.

B) poddać powtórnemu myciu i dekontaminacji.

C) przekazać do renowacji po ponownym użyciu.

D) obserwować pod kątem pogłębiania się korozji.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 62.

 Zadanie 65

Okres inkubacji ampułkowych testów biologicznych do pary wodnej wynosi:

A) 24 i 48 h.

B) 48 i 72 h.

C) 72 i 96 h.

D) 96 i 120 h.

Wskaźniki biologiczne zapewniają bezpośrednią ocenę biobójczej skuteczności sterylizacji poprzez zabicie materiału biologicznego. W ampułkach umieszczone są szczepy bakterii Geobacillus stearothermophilus wraz z porcją pożywki. Ampułkę w opakowaniu papierowo-foliowym umieszcza się w komorze autoklawu. Po zakończeniu cyklu sterylizacji bakterie poddaje się inkubacji w temperaturze 55–60oC a oceny dokonuje się na podstawie zmiany koloru w ampułce w 18., 24., 36. godzinie w przypadku testów 48-godzinnych i w 8., 12. i 18. godzinie w przypadku testów 24-godzinnych.

 Zadanie 66

Narzędzie chirurgiczne wielorazowego użycia z korozją naprężeniową należy:

A) poddać utylizacji.

B) wycofać z użycia.

C) poddać procesowi sterylizacji.

D) skontrolować po kolejnym użyciu.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w opisie zadania nr 62.

 Zadanie 67

Bezpośrednio po kontakcie spojówki oka ze skażoną krwią należy:

A) zgłosić ekspozycję zawodową lekarzowi.

B) przepłukać oko dużą ilością wody.

C) usunąć krew za pomocą gazika.

D) założyć opatrunek na oko.

W przypadku kontaktu materiału potencjalnie zakaźnego z błonami śluzowymi (spojówka oka) należy niezwłocznie spojówki przepłukać delikatnie wodą lub 0,9% NaCl przy otwartych powiekach. W kolejnym kroku zgłosić zaistniały fakt wystąpienia ekspozycji zawodowej bezpośredniemu przełożonemu (najlepiej na piśmie wraz z dokładnym podaniem okoliczności zaistnienia zdarzenia oraz podpisem). W przypadku potwierdzonej lub prawdopodobnej ekspozycji na wirus HIV, HBV lub HCV osoba poszkodowana powinna jak najszybciej skierować się do lekarza specjalisty szpitala zakaźnego. Dalsze postępowanie oraz chemioterapeutyki uzależnione są od jego decyzji.

 Zadanie 68

Opakowanie sterylizacyjne, które nie zawiera celulozy, to:

A) rękaw papierowo-foliowy.

B) opakowanie INTEGRApak.

C) rękaw Tyvek®-folia.

D) papier krepowany.

Opakowania sterylizacyjne wymienione w zadaniu składają się z:

• rękawa papierowo-foliowego – część papierowa to celuloza, część foliowa to kompozyt poliestrowo-polipropylenowy,

• opakowania INTEGRApak – włókna SMS (włóknina polipropylenowa),

• rękawa Tyvek®-folia – część Tyvek to włókna polietylenowe, ponadto powierzchnia foliowa, kompozyt poliestru i polipropylenu,

• papieru krepowanego – celuloza 100%.

 Zadanie 69

Równomierna zmiana barwy odczynnika na arkuszu Bowie-Dicka wskazuje na dokładną penetrację pary wodnej i:

A) dokładne usunięcie powietrza oraz obecność gazów nieulegających skraplaniu.

B) równomierną i szybką penetrację gazów nieskondensowanych do pakietu.

C) obecność gazów nieskondensowanych i właściwe różnice temperatur.

D) odpowiednie usunięcie powietrza i brak gazów niekondensujących.

Test Bowie-Dicka polega na umieszczeniu w pustej komorze urządzenia arkusza testu i uruchomieniu autoklawu w trybie Bowie-Dicka. Podczas tego procesu kontrolowane jest: usuwanie powietrza z komory, tworzenie próżni, jakość pary wodnej, zdolność penetracji pary, która jest czynnikiem biobójczym oraz brak gazów niekondensujących (powietrze, dwutlenek węgla, wodór). Test przenikalności pary w materiałach porowatych ma postać arkusza papieru, który zmienia kolor po kontakcie z odpowiednim ciśnieniem pary nasyconej; test prawidłowy powinien być wybarwiony na jednolity kolor, bez plam i przebarwień.