© Copyright by Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Redaktor ds. popularnonaukowych: Agata Góra

Redaktor merytoryczny: Anna Nowosielska

Korekta: Barbara Staśkiewicz

Projekt okładki i stron tytułowych: Katarzyna Aderek

Dawkowanie leków

Autorzy i Wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, aby wybór i dawkowanie leków w tym opracowaniu były zgodne z aktualnymi wskazaniami i praktyką kliniczną. Mimo to, ze względu na stan wiedzy, zmiany regulacji prawnych i nieprzerwany napływ nowych wyników badań dotyczących podstawowych i niepożądanych działań leków. Czytelnik musi brać pod uwagę informacje zawarte w ulotce dołączonej do każdego opakowania, aby nie przeoczyć ewentualnych zmian we wskazaniach i dawkowaniu. Dotyczy to także specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Należy o tym pamiętać, zwłaszcza w przypadku nowych lub rzadko stosowanych substancji.

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2014 r., (wyd. I)

Warszawa 2019

ISBN 978-83-200-5796-6

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 695 43 21

www.pzwl.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

email: wysylkowa@pzwl.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie PZWL Wydawnictwa Lekarskiego: mobisfera.pl

REDAKTORZY NAUKOWI SERII:

doc. dr hab. med. Mirosław Jarosz

prof. dr hab. med. Jan Dzieniszewski

WSPÓŁAUTORZY:

dr n. med. Wioleta Respondek

mgr inż. Ewa Rychlik

mgr inż. Anna Taraszewska

mgr inż. Regina Wierzejska

mgr inż. Katarzyna Wolnicka

Spis treści

Wprowadzenie – Mirosław Jarosz, Jan Dzieniszewski

Co to jest celiakia? – Mirosław Jarosz, Jan Dzieniszewski

Częstość występowania celiakii w populacji – Mirosław Jarosz, Wioleta Respondek

Jakie są objawy kliniczne celiakii? – Mirosław Jarosz

Jak potwierdzić rozpoznanie celiakii? – Mirosław Jarosz

Objawy kliniczne

Badania laboratoryjne

Badania histopatologiczne

Inne odchylenia w badaniach laboratoryjnych

Leczenie celiakii – Mirosław Jarosz

Rokowania – Mirosław Jarosz

Produkty spożywcze zawierające gluten – Regina Wierzejska

Charakterystyka glutenu i innych białek zbożowych

Gluten w środkach spożywczych

Wykaz produktów spożywczych zawierających gluten

Produkty spożywcze bezglutenowe – Regina Wierzejska, Anna Taraszewska

Charakterystyka zbóż bezglutenowych

Wymagania dotyczące bezglutenowych produktów spożywczych

Produkcja żywności bezglutenowej – regulacje prawne

Praktyczne zalecenia oraz wskazówki dotyczące układania diety w celiakii – Katarzyna Wolnicka, Ewa Rychlik

Jak wybierać odpowiednie produkty i układać jadłospis?

Co na śniadanie?

Co na obiad?

Przykładowe jadłospisy dla osób z celiakią – Katarzyna Wolnicka, Ewa Rychlik

Sezon letnio-jesienny

Sezon zimowo-wiosenny

Niedobór witamin i składników mineralnych w celiakii – Anna Taraszewska

Leki a dieta bezglutenowa – Anna Taraszewska, Wioleta Respondek

Piśmiennictwo

Wprowadzenie Mirosław Jarosz, Jan Dzieniszewski

Celiakia (choroba trzewna) jest niedocenianym problemem zdrowotnym. Występują w niej zmiany chorobowe w jelicie cienkim (zanik kosmków jelitowych) pod wpływem glutenu zawartego w ziarnach pszenicy, owsa, żyta i jęczmienia. Choroba ta może mieć zróżnicowany przebieg kliniczny: od bardzo charakterystycznego – z biegunką jako wiodącym objawem, do bardzo nietypowego – z dyskretnymi objawami klinicznymi pod postacią niedokrwistości, osłabienia, zmęczenia, depresji, bezpłodności, czy też nawracających zakażeń aftami. U wielu chorych powoduje to często znaczne opóźnienie rozpoznania. W ostatnich latach okazało się, że choroba ta występuje częściej, niż dotychczas sądzono.

Celiakię leczy się dietą bezglutenową. Należy jednak podkreślić, że spożycie nawet minimalnej dawki glutenu może spowodować wystąpienie objawów chorobowych. Dlatego tak ważna jest znajomość środków spożywczych zawierających gluten. Należy także pamiętać, że może on znajdować się nie tylko w produktach z ziarnami zbóż, ale również w lekach, które jako substancję pomocniczą zawierają mąkę skrobiową, pszenną albo sam gluten.

Poradnik ten ma pomóc lekarzom i pacjentom w rozpoznawaniu tej niedocenianej choroby, jak również w przestrzeganiu diety bezglutenowej. Znalazło się w nim wiele praktycznych wykazów produktów spożywczych zawierających gluten oraz spis produktów bezglutenowych. Można w nim znaleźć również dużo praktycznych wskazówek, jak układać dietę w celiakii.