© Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2024

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Recenzent: dr n. med. Kamila Padlewska

Wydawca: Marta Diana Rozwadowska

Redaktor prowadzący: Barbara Nowak-Pacholczak

Redaktor merytoryczny: Agnieszka Gruszka

Producent: Grzegorz Mosieniak

Projekt okładki i stron tytułowych: Kamil Bober

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2024 r. (Wydanie I)

Warszawa 2024

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

ISBN: 978-83-01-23644-1

DOI: https://doi.org/10.53271/2024.017

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

ul. G. Daimlera 2

02-460 Warszawa

pwn.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.:
Michał Latusek

Informacje w sprawie współpracy reklamowej: BR.PZWL@pwn.pl

O AUTORCE

DOROTA SZAFAROWSKA

Magister kosmetologii specjalizująca się w podologii. Nauczyciel/wykładowca podologii w Warszawie, egzaminator w zawodzie podolog FRK.05, autorka kursów przygotowujących do państwowego egzaminu z podologii. Założycielka Podoclinica klinika zdrowia stóp, która świadczy mobilne i stacjonarne usługi podologiczne we współpracy z lekarzami. Założycielka Akademii podologa, która edukuje specjalistów poprzez kursy i szkolenia specjalistyczne. Ukończyła studia z kosmetologii ze specjalizacją podolog w Wyższej Szkole Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie w obszarze kształcenia nauk medycznych i nauk o zdrowiu, specjalizacja menadżer, oraz studia podyplomowe przygotowanie pedagogiczno-psychologiczno-dydaktyczne do zawodu nauczyciela i zarządzanie oświatą w Wyższej Szkole Biznesu i Nauk o Zdrowiu w Łodzi. 

Autorka książki Defekty stóp i paznokci. Praktyczny poradnik podologa, która ukazała się nakładem PZWL Wydawnictwa Lekarskiego w 2022 roku. Członkini rady merytorycznej magazynu ,,Beauty Forum”.

Czynnie promuję ideę dbania o stopy, pisząc artykuły do gazet branżowych. Jako ekspert wypowiada się w mediach na tematy z zakresu podologii, aby podnieść świadomość i wiedzę Polek i Polaków w tym zakresie.

WSTĘP

Witaj Czytelniku

Z nieukrywaną satysfakcją prezentuję Ci książkę Zawód podolog FRK.05. Testy i zadania egzaminacyjne, która jest owocem mojej wieloletniej pracy zawodowej jako specjalisty podologa oraz pedagogicznej jako nauczyciela podologii.

Pisząc tę książkę, miałam na celu stworzenie kompleksowego źródła informacji dla uczniów, zgodnie z wytycznymi zawartymi w podstawie programowej, którzy pragną powtórzyć swoją wiedzę z zakresu podologii, przygotowując się do egzaminu zawodowego czy sprawdzianu z tej dziedziny.

Książkę tę starannie opracowałam, aby zgodnie z podstawą programową przedstawić wszystkie niezbędne zagadnienia dotyczące egzaminu. Każdą część publikacji, od podstawowych informacji na temat zawodu po praktyczne przykłady i testy, tworzyłam tak, by zapewnić uczniom pełne zrozumienie materiału i skuteczne przygotowanie do egzaminu zawodowego.

Zależało mi na tym, aby ta książka stała się niezastąpionym narzędziem w procesie nauki oraz była pigułką wiedzy dla wszystkich aspirujących podologów, a także osób zainteresowanych tą dziedziną nauki.

Mam wielką nadzieję, że spełni twoje oczekiwania!

Pozdrawiam serdecznie

Dorota Szafarowska

1

ZAWÓD PODOLOG

Słowo podologia pochodzi od greckich słów podos – ‘stopa’ oraz logos – ‘nauka’. Podologia jest dziedziną nauki, w której centrum zainteresowania znajdują się stopy. To nie tylko pielęgnacja stóp, ale przede wszystkim ich diagnostyka, wspomaganie leczenia defektów stóp i paznokci oraz zapobieganie ich chorobom. To dziedzina interdyscyplinarna, tj. wykorzystująca wiedzę z zakresu medycyny, w tym dermatologii, diabetologii, ortopedii, a także fizjoterapii oraz kosmetologii.

Podolog jest specjalistą, który świadczy usługi związane z pielęgnacją i zdrowiem stóp, zapobiega chorobom stóp i paznokci oraz wykonuje zabiegi higieniczno-pielęgnacyjno-lecznicze na kończynach dolnych u osób zdrowych oraz z problemami zdrowotnymi. Często błędnie utożsamia się go z lekarzem. Choć zawód podologa nie jest w naszym kraju uznawany za zawód medyczny, to jest ściśle powiązany z medycyną, ponieważ z usług podologa korzystają osoby z defektami w obrębie stóp, które miewają powikłania różnorodnych chorób wewnętrznych, m.in.: cukrzycy, schorzeń układu kostnego, schorzeń tarczycy, schorzeń układu krążenia, otyłości, zakażeń wirusowych, bakteryjnych oraz grzybiczych. Dlatego podolog musi mieć wiedzę nie tylko z zakresu pielęgnacji, ale przede wszystkim z zakresu nauk medycznych, takich jak: ochrona zdrowia, ortopedia, dermatologia, fizjoterapia, anatomia, fizjologia, diabetologia, chirurgia, pielęgniarstwo oraz dietetyka, by móc prawidłowo rozpoznawać schorzenia oraz skutecznie ustalić przyczynę ich powstawania w celu eliminacji czynników wywołujących dany defekt. Praca podologa opiera się więc na współpracy z lekarzami różnych specjalizacji, m.in.: dermatologa, diabetologa, ortopedy i fizjoterapeuty, co pozwala lepiej i skuteczniej pomagać pacjentom/klientom. Praca podologa to także praca z pacjentem, wymagająca empatii i umiejętności komunikacyjnych. Podolog musi umieć wysłuchać pacjenta, postawić właściwą diagnozę i zaproponować odpowiednią terapię, a także przekazać pacjentowi wiedzę na temat profilaktyki chorób stóp i ich prawidłowej pielęgnacji.

1.1. Uprawnienia podologa w Polsce

Zawód podologa uwzględniono w klasyfikacji FRK.05 kształcenia zawodowego realizowanego w policealnej szkole medycznej, opartego na podstawie programowej i kończącego się egzaminem państwowym. Można również ukończyć studia z kosmetologii ze specjalizacją podologia lub studia podyplomowe z podologii na uczelni wyższej.

Wprowadzenie zawodu podologa do systemu oświaty wywołało sporo niepokoju u osób, które od wielu lat szkoliły się w tym obszarze nauki, zdobywały doświadczenie w czasach, gdy zawód ten nie został jeszcze wprowadzony na listę zawodów i obecnie świadczą usługi podologiczne, tytułując się dyplomem podologa po odbytym kursie czy szkoleniu. Z Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 stycznia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. 2021 poz. 211) jasno wynika, iż zawód podologa nie jest zawodem regulowanym (tak jak zawody medyczne, np. zawód lekarza), w związku z tym osoby, które ukończyły we wcześniejszych latach kursy lub szkolenia podologiczne mogą te usługi świadczyć, ale muszą się liczyć z tym, iż będą mieć dużo mniejsze szanse na rynku pracy niż osoby, które mogą się tytułować zawodem podologa. Na razie ministerstwo nie planuje wprowadzenia regulacji zawodu podologa, ponieważ skupia się przede wszystkim na uregulowaniu innych wybranych grup zawodowych.

Osoby, które nie mają stosownego wykształcenia pozwalającego im na tytułowanie się zawodem podologa, a chcą podnieść swoje kompetencje i świadczyć usługi podologiczne w ramach swojej działalności, mają różne możliwości. Po pierwsze, osoby, które ukończyły liceum (z maturą lub bez matury), mogą podjąć naukę w 2-letniej policealnej szkole podologii (w trybie dziennym lub zaocznym), która kończy się egzaminem zawodowym przed Centralną Komisją Egzaminacyjną. Po drugie, mogą się kształcić na wyższych uczelniach, wybierając specjalizację podolog, i obronić tytuł dyplomowy przed komisją wybranej uczelni. Po trzecie, mogą się samodzielnie zgłosić do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej (dotyczy to tylko tych osób, które od wielu lat pracują w zawodzie podologa) i po przedłożeniu stosownych dokumentów oraz pozytywnej weryfikacji mogą zdać egzamin państwowy przed Centralną Komisją Egzaminacyjną.

Osoby mające wymienione wcześniej uprawnienia będą miały większą wiedzę, umiejętności i większe szanse wśród pracodawców na zdobycie dobrej pracy. Pracodawcy będą chętniej wybierać osoby z dyplomem, tytułem, specjalizacją podologa niż po odbytym kursie czy szkoleniu. Dlatego warto się kształcić na tych kierunkach, poszerzać wiedzę i zdobywać umiejętności mimo braku regulacji zawodowych. Nie wiadomo, czy za kilka lat ministerstwo nie uzna, że zawód podologa powinien być jednak zawodem medycznym i wprowadzi regulacje zawodowe, a wtedy tylko te osoby, które uzyskały stosowne uprawnienia i kwalifikacje, będą miały prawo do wykonywania zawodu podologa.

1.2. Kształcenie podologa na poziomie studiów wyższych i podyplomowych

Podolodzy mogą się kształcić na uczelniach wyższych, wybierając specjalizację podologia na poziomie studiów licencjackich, magisterskich oraz podyplomowych.

W przypadku kształcenia na poziomie wyższym nie obowiązuje egzamin państwowy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną tak jak w przypadku kształcenia na poziomie szkoły policealnej, ponieważ to uczelnia wystawia zaświadczenie o uprawnianiach zawodowych – na podstawie programu realizowanego w trakcie studiów i po obronie pracy licencjackiej, magisterskiej czy podyplomowej. Uprawnienia i kwalifikacje zawodowe zamieszczane są w suplemencie dołączanym do dyplomu wydanego przez rektora uczelni po obronie pracy. Jeśli uczelnia nie dopisała w dyplomie takich uprawnień, należy złożyć stosowne pismo do dziekanatu w celu wydania zaświadczenia o uprawnieniach. Każda uczelnia wystawia inne uprawnienia zawodowe.

1.3. Predyspozycje, jakie powinien mieć przyszły podolog

Praca w zawodzie specjalisty podologa wymaga określonych predyspozycji oraz cech charakteru. Nie każdy nadaje się do wykonywania tego zawodu, ponieważ defekty na stopach mogą wywoływać nie zawsze pozytywne emocje. Dlatego podolog powinien być w pełni zdrowy psychicznie i stabilny emocjonalnie. Powinien się cechować ogólną sprawnością motoryczną i manualną, na którą składają się zdolności kondycyjne oraz koordynacja ruchów. Bardzo istotny jest również prawidłowy wzrok. Praca podologa wiąże się także z obsługą specjalistycznych narzędzi, takich jak dłuto, skalpel i ostre narzędzia specjalistyczne. Ich nieprawidłowe użycie może skutkować skaleczeniem zarówno u pacjenta, jak i osoby przeprowadzającej zabieg. Osoba pragnąca zostać podologiem powinna również być w pełni zdrowa: nie może cierpieć z powodu alergii skórnych, chorób kręgosłupa, astmy czy mieć problemów ze wzrokiem, ponieważ będzie to negatywnie wpływało na jakość wykonywanej pracy, która wymaga odpowiednich zdolności manualnych i ogólnej wytrzymałości – zabiegi wykonuje się najczęściej w pozycji schylonej, silnie wytężając wzrok.

1.4. Gdzie podolog znajdzie zatrudnienie?

W ostatnich latach można zaobserwować zwiększone zainteresowanie usługami podologicznymi, co przekłada się na zwiększoną liczbę ofert pracy dla podologów, którzy mają dziś wiele możliwości znalezienia zatrudnienia oraz rozwoju swojej kariery zawodowej. W zawodzie podologa istotne jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia, a także dbanie o swój rozwój zawodowy i zdobywanie nowych umiejętności. Podolodzy mogą rozwijać swoją karierę poprzez zdobywanie dodatkowych kwalifikacji i certyfikatów, takich jak specjalizacje w zakresie chirurgii stopy, ortopedii, diabetologii czy dermatologii. Dzięki temu mogą zwiększać swoje umiejętności oraz polepszać swoje perspektywy zawodowe i finansowe.

Przede wszystkim podolog powinien pracować w placówkach, które umożliwią mu współpracę z lekarzami różnych specjalności, m.in.: diabetologiem, ortopedą, chirurgiem, dermatologiem, a także pielęgniarką, fizjoterapeutą oraz kosmetologiem. Dlatego najlepszymi miejscami pracy dla specjalisty podologa są m.in.: kliniki stopy cukrzycowej, poradnie i gabinety rehabilitacyjno-ortopedyczne, kliniki medyczne, sanatoria, gabinety odnowy biologicznej, centra rehabilitacyjne, poradnie i kliniki fizjoterapeutyczne, diabetologiczne, placówki pielęgnacyjno-opiekuńcze, gabinety kosmetologiczne, publiczne i prywatne placówki medyczne, szpitale, kliniki, przychodnie oraz domy opieki. Zawód podologa pozwala również na współpracę z firmami kosmetycznymi o różnym profilu działalności, np. z gabinetami podologicznymi, gabinetami odnowy biologicznej, salonami urody, ośrodkami SPA, działami kosmetycznymi w centrach handlowych, jako przedstawiciel handlowy firm kosmetycznych zarówno z rynku detalicznego, jak i profesjonalnego oraz w roli szkoleniowca. Do kariery zawodowej podologa można również zaliczyć prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej, wówczas podolog – jako przedsiębiorca – zarządza gabinetem/salonem podologicznym oraz personelem zgodnie z obowiązującymi dyrektywami unijnymi, w tym o ochronie danych osobowych (RODO), a także zgodnie z wytycznymi stacji sanitarno-epidemiologicznej (sanepid), przepisami PPOŻ, BHP i Kodeksu pracy, oraz prowadzi sprzedaż kosmetyków, preparatów ziołowych, suplementów diety oraz akcesoriów podologicznych, prowadzi konieczną dokumentację handlową, respektując przy tym prawa konsumenckie.

1.5. Zarobki podologa w Polsce

Zarobki podologa są w Polsce zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak doświadczenie, umiejętności, miejsce pracy oraz region kraju. Średnie wynagrodzenie brutto podologa w Polsce wynosi od 4 tysięcy złotych i może sięgać nawet kilkunastu tysięcy złotych.

Podolodzy pracujący w większych miastach, zwłaszcza w prywatnych gabinetach medycznych, mogą zarabiać więcej niż podolodzy pracujący na wsi lub w mniejszych miastach. Ponadto doświadczenie zawodowe i dodatkowe kwalifikacje, takie jak certyfikaty lub specjalizacje, mogą wpłynąć na wysokość wynagrodzenia.

Warto jednak zauważyć, że zarobki podologa są uzależnione od wielu czynników i podane liczby są tylko orientacyjne. W każdym przypadku należy brać pod uwagę wiele innych aspektów, takich jak stan konkurencji w danym regionie, koszty prowadzenia gabinetu oraz roczne obłożenie pacjentów, aby dokładnie określić zarobki podologa.

1.6. Na czym polega praca podologa i jakie usługi świadczy podolog?

Praca podologa polega na szerokim zakresie działań związanych z pielęgnacją, wspomaganiem leczenia i profilaktyką różnego rodzaju defektów dotyczących stóp i paznokci. Podolog w ramach swojej działalności może świadczyć poradnictwo ogólne i indywidualne poprzez udzielanie porad dotyczących codziennej pielęgnacji stóp, pomaga także w profilaktyce defektów stóp i paznokci. Podolog przeciwdziała powstawaniu zmian patologicznych poprzez regularne badania oraz edukację pacjentów, stara się również zapobiegać różnego rodzaju problemom związanym ze stopami. Rozpoznaje defekty stóp – jest wykwalifikowany do diagnozowania różnych defektów podologicznych kończyn dolnych, analizuje deformacje stóp poprzez dokładne badania oraz analizę stóp. Podolog może identyfikować deformacje oraz inne nieprawidłowości, wykonywać różnego rodzaju zabiegi, które mają na celu pielęgnację stóp, a także zabiegi terapeutyczne wspomagające leczenie różnych schorzeń stóp takich jak wrastające paznokcie. Ocenia i diagnozuje zmiany patologiczne na stopach i paznokciach – dokonuje oceny stanu zdrowia stóp pacjenta oraz rozpoznaje wszelkie nieprawidłowości. Planuje i przeprowadza terapie zabiegowe. Podolog na podstawie diagnozy opracowuje plan terapeutyczny i przeprowadza odpowiednie zabiegi, które mają na celu poprawę stanu zdrowia stóp. Udziela wskazówek dotyczących codziennej pielęgnacji stóp oraz doboru odpowiedniego obuwia. Podolog jest przygotowany również do pracy z osobami z grupy ryzyka, takimi jak osoby z cukrzycą, otyłością, seniorzy czy sportowcy, oferując im specjalistyczną opiekę. Dzięki szerokiemu zakresowi wiedzy i umiejętności, podolog może pomagać pacjentom w utrzymaniu zdrowych oraz sprawnych stóp, a także zapobiegać różnego rodzaju schorzeniom i problemom zdrowotnym, które mają związek ze stopami.

Usługi świadczone przez podologa:

• Podstawowy zabieg podologiczny (pedicure podologiczny, pedicure podologiczno-pielęgnacyjny).

• Wykonywanie ortonyksji (klamry).

• Usuwanie odcisków, modzeli, zrogowaceń (hiperkeratozy).

• Usuwanie brodawek wirusowych (we współpracy z lekarzem).

• Opracowanie pękających pięt.

• Zakładanie opatrunków specjalistycznych.

• Wykonywanie odciążeń i ortez silikonowych.

• Wyprowadzanie wrastających paznokci.

• Usuwanie krwiaków podpaznokciowych.

• Usuwanie defektów płytek paznokciowych (szponowatość, onycholiza, zdeformowane paznokcie itp.).

• Wyprowadzanie paznokci objętych grzybicą (we współpracy z lekarzem).

• Wykonywanie badań mikologicznych.

• Przeciwdziałanie nadpotliwości.

• Przeciwdziałanie suchości skóry.

• Opieka nad stopą cukrzycową.

2

INFORMACJE O EGZAMINIE Z PODOLOGII

Do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 stycznia 2021 r., do Dziennika Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej został oficjalnie dopisany zawód podologa o symbolu cyfrowym 323014. Oznacza to, że od 1 września 2021 r. szkoły policealne zdobyły uprawnienia do kształcenia w zawodzie podologa w systemie dziennym i zaocznym. Zanim jednak zawód podologa został oficjalnie wpisany na listę zawodów polskich, Minister Edukacji i Nauki z dniem 19 lutego 2018 r. wyraził zgodę na przeprowadzenie eksperymentu pedagogicznego polegającego na prowadzeniu kształcenia w zawodzie podologa w Szkole Policealnej nr 1 im. Matki Ewy w Bytomiu i po jego zakończeniu przyporządkował zawód podologa do branży fryzjersko-kosmetycznej. W zawodzie podologa Minister Edukacji i Nauki wyodrębnił tylko jedną kwalifikację, a mianowicie: świadczenie usług w zakresie zabiegów podologicznych o symbolu FRK.05, którą każdy uczeń po odbyciu 2-letniego kształcenia w policealnej szkole podologii będzie musiał zakończyć egzaminem państwowym przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną po to, by uzyskać uprawnienia zawodowe. Przez kwalifikację FRK.05 w zawodzie należy rozumieć wyodrębniony w nim zestaw oczekiwanych efektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie jednej kwalifikacji.

2.1. Kto ma prawo przystąpić do egzaminu?

Do egzaminu państwowego przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w celu zdobycia uprawnień zawodowych mogą przystąpić:

• Osoby, które ukończyły 2-letnią podologiczną szkołę policealną.

• Osoby, które mają minimum średnie wykształcenie i 2-letnie doświadczenie zawodowe na stanowisku podologa.

W przypadku szkół policealnych szkoła składa do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w swoim województwie stosowne dokumenty w celu wyznaczenia terminu egzaminu. Po uzyskanej zgodzie i spełnieniu określonych warunków przez szkołę komisja egzaminacyjna przyjeżdża do wnioskującej placówki i przeprowadza egzamin państwowy.

W przypadku osób samodzielnie wnioskujących o przystąpienie do egzaminu zawodowego (drogą eksternistyczną) w celu uzyskania kwalifikacji w zawodzie podologa osoby zainteresowane powinny spełnić dwa warunki. Po pierwsze, muszą mieć średnie wykształcenie (nie trzeba mieć matury), a po drugie, muszą udokumentować minimum 2-letnie doświadczenie zawodowe w pracy na stanowisku podologa. Następnie powinny samodzielnie złożyć do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w swoim województwie deklarację oraz wniosek o dopuszczenie do egzaminu zawodowego eksternistycznie. Po pozytywnym rozpatrzeniu złożonych dokumentów Okręgowa Komisja Egzaminacyjna wyznaczy osobie wnioskującej termin oraz miejsce egzaminu. Osoba ma prawo również samodzielnie wyznaczyć szkołę, w której taki egzamin chciałaby zdawać. Wówczas do składanych dokumentów powinna dołączyć podanie z prośbą o przeprowadzenie egzaminu w wybranej szkole, pod warunkiem że uzyskała pisemną zgodę od dyrekcji wybranej placówki.

2.2. Przebieg egzaminu

Egzamin składa się z:

• Części pisemnej (zdalnej), złożonej z 40 pytań testowych, na które należy odpowiedzieć w ciągu 60 minut. Każde zadanie zawiera cztery odpowiedzi do wyboru, z których tylko jedna jest poprawna. Za poprawne rozwiązanie zadań w części pisemnej można uzyskać maksymalnie 40 punktów.

• Części praktycznej, w której czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut. Każdy zdający ma 10 minut na zapoznanie się z treścią zadania oraz stanowiskiem egzaminacyjnym. Czas ten nie jest wliczany do czasu trwania egzaminu. Część praktyczna egzaminu polega na wykonaniu przez zdającego zadania praktycznego na stanowisku egzaminacyjnym.

2.3. Jak jest oceniany egzamin?

Oczekiwane rezultaty zadania podlegają ocenie przez egzaminatora w trakcie trwania egzaminu lub po jego zakończeniu, zgodnie z podanymi kryteriami.

• Część teoretyczna, która obejmuje rozwiązanie zadań testowych, jest oceniana przez system komputerowy, który automatycznie wylicza procent poprawnych odpowiedzi po zakończeniu egzaminu. Egzamin uznaje się za zaliczony przy 50% poprawnych odpowiedzi.

• Część praktyczna oceniana jest przez przydzielonego egzaminatora zgodnie z zasadami oceniania ustalonymi przez Centralną Komisję Egzaminacyjną, na podstawie wypełnionych kart oraz wykonania zadania praktycznego. Egzamin uznaje się za zaliczony przy poprawnym wykonaniu 75% zadań.

• W części praktycznej egzaminu ocenie mogą podlegać różne czynności:

1. Poprawność mycia i dezynfekcji rąk.

2. Poprawność czynności wykonywanych podczas przygotowania stanowiska pracy oraz przygotowania narzędzi i materiałów do wykonania zabiegu.

3. Poprawność sporządzenia metryczki roztworu dezynfekcyjnego.

4. Poprawność wykonania roztworu do dezynfekcji narzędzi.

5. Poprawność wypełnienia karty podologicznej.

6. Poprawność postępowania z narzędziami po zabiegu.

7. Poprawność zapakowania narzędzi w rękawy papierowo-foliowe.

8. Poprawność posegregowania odpadów po wykonanym zabiegu podologicznym.

9. Prawidłowość wykonania zabiegu.

2.4. Brak pozytywnego wyniku z egzaminu

Osoba, która nie zaliczy egzaminu, nie uzyska kwalifikacji zawodowej, ale będzie miała możliwość przystąpienia do ponownego egzaminu w sesji letniej lub zimowej. Termin ponownego egzaminu wyznacza Okręgowa Komisja Egzaminacyjna po wcześniejszym złożeniu dokumentów.

2.5. Zasady obowiązujące podczas egzaminu

Podczas pisemnej i praktycznej części egzaminu zdający powinien być ubrany w strój galowy i mieć ze sobą dowód osobisty oraz długopis. W części praktycznej egzaminu zdający powinien dodatkowo mieć na sobie fartuch podologiczny. Makijaż powinien być delikatny, a włosy powinny być spięte. Na dłoniach nie powinno być biżuterii, a paznokcie powinny być krótko przycięte, dopuszczalny jest manicure w jasnych kolorach.

Każda osoba zdająca podczas egzaminu praktycznego powinna się stosować do obowiązujących zasad BHP (procedur). Obowiązują one zawsze, podczas każdego egzaminu, niezależnie od tego, jaka jest treść zadania.

2.6. Przykładowe zagadnienia ułatwiające naukę do części pisemnej egzaminu

• Budowa i czynności kończyn dolnych.

• Funkcje stóp i paznokci.

• Budowa skóry oraz jej przydatków ze szczególnym uwzględnieniem paznokci.

• Choroby stóp i aparatu paznokciowego.

• Związki pomiędzy układem naczyniowym, nerwowym, mięśniowym, kostnym i stawowym w tworzeniu aparatu ruchu kończyny dolnej wraz z biomechaniką.

• Środki do pielęgnacji kończyn dolnych ze względu na ich mechanizm działania oraz składnik aktywny zastosowany w preparacie.

• Przyczyny, objawy i przebieg chorób z zakresu schorzeń alergicznych, reumatoidalnych, zaburzeń ukrwienia tętniczo-żylnego, zaburzeń krążenia, schorzeń nerwów obwodowych, układu kostnego itp.

• Schorzenia wieku starczego ze szczególnym uwzględnieniem wpływu wieku na stan stóp, paznokci i biomechanikę chodu.

• Przyczyny zniekształceń i statycznych deformacji stóp.

• Objawy wrodzonych i nabytych wad stóp.

• Urazy układu narządu ruchu oraz możliwości terapeutyczne przywrócenia sprawności.

• Zakres operacji dotyczących stóp.

• Ocena stanu funkcjonowania aparatu ruchu stóp wraz z klasyfikacją objawów patologicznych.

• Ocena klasyfikacji zmian deformacyjnych, m.in. chorób skóry, z uwzględnieniem immunologii, alergologii, wykwitów pierwotnych i wtórnych, wrodzonych i nabytych.

• Schorzenia skóry, procesy gojenia ran, schorzenia skóry z wykwitem, guzem, zaburzeniami rogowacenia i schorzeniami przydatków skóry.

• Różnicowanie schorzeń tkanek miękkich stopy (m.in. nagniotki, modzele, brodawki).

• Różnicowanie schorzeń skóry i paznokci o charakterze wirusowym, bakteryjnym, grzybiczym, nowotworowym oraz zmian i schorzeń paznokci w przebiegu chorób ogólnoustrojowych i związanych z wiekiem.

• Metody diagnostyki stosowanej w schorzeniach dermatologicznych i podologicznych stóp.

• Cechy charakterystyczne infekcji miejscowej na stopie.

• Przebieg kliniczny i leczenie dermatologiczne schorzeń skóry stóp i paznokci.

• Wspomaganie i leczenie grzybicy paznokci poprzez specjalistyczne zabiegi oraz opracowanie paznokci.

• Określenie korelacji pomiędzy przyczyną i objawami schorzeń a deformacją paznokci.

• Wyjaśnienie wpływu schorzeń ogólnoustrojowych na zmiany patologiczne stóp.

• Cukrzyca, jej przebieg i powikłania.

• Poszczególne typy cukrzycy oraz parametry wyrównania glikemii.

• Skutki zmian w organizmie w przebiegu cukrzycy oraz ich wpływ na skórę, paznokcie, włosy, gruczoły i aparat ruchowy stopy.

• Patogeneza zespołu stopy cukrzycowej oraz ryzyko jego wystąpienia.

• Cechy specyficzne dla zespołu stopy cukrzycowej niedokrwiennej, neuropatycznej i niedokrwienno-neuropatycznej w odniesieniu do symptomatologii, diagnostyki i leczenia.

• Dysfunkcje stopy w przypadku neuroartropatii Charcota w stanie ostrym i przewlekłym.

• Metody leczenia w zespole stopy cukrzycowej, objawy infekcji miejscowej stóp oraz infekcji ogólnoustrojowej spowodowanej rozwojem zespołu stopy cukrzycowej.

• Współpraca z lekarzem diabetologiem i pielęgniarką w ramach opieki nad stopami pacjenta z cukrzycą.

• Organizacja pracy podologa.

• Kompetencje personalne i społeczne podologa.

• Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej przez podologa.

• Język obcy ukierunkowany zawodowo na podologa.

• Bezpieczeństwo i higiena pracy w zawodzie podologa.

2.7. Przykładowe czynności, których należy się nauczyć, przystępując do części praktycznej egzaminu

• Zasady i techniki prawidłowego mycia i prawidłowej dezynfekcji rąk.

• Zasady i techniki prawidłowej dezynfekcji i prawidłowego mycia narzędzi.

• Zasady i techniki prawidłowej sterylizacji i prawidłowego pakowania narzędzi.

• Zasady postępowania z odpadami medycznymi, komunalnymi i specjalnymi.

• Zasady postępowania z odzieżą ochronną oraz zasady utrzymania czystości w gabinecie podologicznym.

• Posługiwanie się narzędziami, skalpelem i dłutem.

• Wykonywanie rekonstrukcji płytki paznokciowej różnymi technikami (żel, akryl, masa, fiberglass).

• Prawidłowe obcinanie i opracowywanie paznokci zdrowych i zmienionych patologicznie, posługiwanie się specjalistycznymi narzędziami.

• Usuwanie odcisków, modzeli, zrogowaceń na piętach, posługiwanie się specjalistycznymi narzędziami.

• Wykonywanie klamer ortonyksyjnych (Rossa Frasera, Onyclip, BS Quick, tytanowa, podoklamra).

• Wykonywanie ortez silikonowych.

• Wykonywanie indywidualnych odciążeń podologicznych (śródstopie, pięta, haluks, międzypalcowe).

• Wykonywanie tamponady wałów paznokciowych (twarda, miękka, opatrunkowa, separująca, rurki).

• Zabezpieczanie uszkodzenia na stopie opatrunkiem (pierwotny, wtórny).

• Wykonywanie badania u osób z cukrzycą (monofilament, tip-therm, kamerton).

• Znajomość zaleceń pozabiegowych dotyczących prawidłowego postępowania pozabiegowego oraz ogólnej pielęgnacji stóp i paznokci w różnych przypadkach.

• Znajomość metod i zabiegów podologicznych i ich umiejętny dobór.

• Umiejętność wypełniania karty pacjenta z uwzględnieniem zaleceń pozabiegowych.

• Umiejętność wypełniania metryczki roztworu dezynfekującego na podstawie karty charakterystyki.

3

PRZYKŁADOWE TESTY DO CZĘŚCI TEORETYCZNEJ EGZAMINU Z OPISOWYMI ODPOWIEDZIAMI

Każde zadanie zawiera cztery odpowiedzi do wyboru, z których tylko jedno jest poprawne.

Test nr 1

⇒ Zadanie 1

Zabiegi podologiczne powinny być wykonywane:

A. Zgodnie z zasadami świadczenia usług medycznych.

B. Zgodnie z zasadą świadomego nieprzerywania ciągłości tkanek.

C. Zgodnie z zasadą przerywania ciągłości tkanek.

D. Zgodnie z zasadami wykonywania usług fizjoterapeutycznych.

⇒ Zadanie 2

Według zasad BHP podolog powinien myć ręce przez:

A. 1–3 minuty

B. 30–60 sekund

C. 25–30 sekund

D. 5–20 sekund

⇒ Zadanie 3

Według zasad BHP narzędzia w autoklawie należy układać:

A. Nie ma zasad określających, jak układać narzędzia w autoklawie.

B. Częścią papierową jednego pakietu, tak by stykała się z częścią foliową drugiego pakietu.

C. Częścią papierową jednego pakietu, tak by stykała się z częścią papierową drugiego pakietu.

D. Częścią foliową jednego pakietu, tak by stykała się z częścią papierową drugiego pakietu.

⇒ Zadanie 4

Sterylizacja nośników gumowych w autoklawie odbywa się w temperaturze:

A. 136°C

B. 121°C

C. 134°C

D. 120°C

⇒ Zadanie 5

Cęgi czołowe:

A. Mają ostrza o lekko zagiętym kształcie, co zapewnia skracanie paznokci przodem do klienta.

B. Układają się bocznie, co wymaga bocznego ustawienia skracania.

C. Są zwane cęgami prostymi.

D. Są przeznaczone do skracania paznokci wrastających.

⇒ Zadanie 6

Co oznacza kolor paska na trzpieniu frezu?

A. Ziarnistość frezu

B. Prędkość obrotów

C. Kształt frezu

D. Rodzaj frezu

⇒ Zadanie 7

Frezy o bardzo grubym nasypie diamentowym:

A. Mają pasek w kolorze zielonym.

B. Mają pasek w kolorze żółtym.

C. Mają pasek w kolorze czerwonym.

D. Mają pasek w kolorze czarnym.

⇒ Zadanie 8

Opatrunek wtórny:

A. Służy do zabezpieczenia opatrunku pierwotnego.

B. Jest to opatrunek pierwotny.

C. Musi być mniejszy od pierwotnego.

D. Nie ma opatrunków wtórnych.

⇒ Zadanie 9

Tamponada opatrunkowa:

A. Jest stosowana zgodnie z zasadą nieprzerywania ciągłości tkanek.

B. Służy jako środek opatrunkowy pomagający wygaszać stany zapalne w wałach paznokciowych.

C. Może być użyta do wykonania ortez.

D. Może służyć do korekcji palca młotkowatego.