© Copyright by Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Redaktor ds. publikacji popularnonaukowych: Agata Góra

Redaktor merytoryczny: Beata Cynkier

Korektor: Barbara Staśkiewicz

Strony tytułowe zaprojektowała: Katarzyna Juras

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2017 r., (wyd. I) 

Warszawa 2020

ISBN 978-83-200-6175-8

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 695 43 21

www.pzwl.pl 

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie PZWL Wydawnictwa Lekarskiego: mobisfera.pl

Spis treści

Wstęp

Dziecko gorączkujące – Małgorzata Szczepańska-Putz

Co to jest gorączka

Obniżanie gorączki i zapobieganie odwodnieniu

Dieta

Choroby wirusowe

Odra – Małgorzata Szczepańska-Putz

Świnka – Małgorzata Szczepańska-Putz

Różyczka – Małgorzata Szczepańska-Putz

Ospa wietrzna, półpasiec – Małgorzata Szczepańska-Putz

Opryszczka zwykła – Małgorzata Szczepańska-Putz

Gorączka trzydniowa – Małgorzata Szczepańska-Putz

Rumień zakaźny – Małgorzata Szczepańska-Putz

Mononukleoza zakaźna – Ewa Duszczyk

Wirusowe zapalenie wątroby – Barbara Kowalik-Mikołajewska

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (wzw. A)

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (wzw. B)

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (wzw. C)

Postępowanie z chorym na wirusowe zapalenie wątroby

Grypa – Ewa Duszczyk

Choroby bakteryjne

Angina – Magdalena Marczyńska

Płonica (szkarlatyna) – Magdalena Marczyńska

Róża – Magdalena Marczyńska

Krztusiec – Ewa Duszczyk

Borelioza – Ewa Duszczyk

Biegunki wirusowe i bakteryjne – Barbara Kowalik-Mikołajewska

Biegunki infekcyjne o przyczynie wirusowej

Biegunki infekcyjne o przyczynie bakteryjnej

Postępowanie objawowe i przyczynowe w ostrej biegunce u dzieci

Choroby pasożytnicze

Toksokaroza – Magdalena Marczyńska

Toksoplazmoza – Jolanta Popielska

Giardiaza (lamblioza) – Jolanta Popielska

Glistnica – Jolanta Popielska

Owsica – Jolanta Popielska

Tasiemczyce – Jolanta Popielska

Świerzb – Jolanta Popielska

Dodatek

Schemat szczepień ochronnych (obowiązujący w 2004 r.)

Autorzy

dr n. med. Małgorzata Szczepańska-Putz

dr hab. med. Magdalena Marczyńska

dr. n. med. Ewa Duszczyk

dr n. med. Barbara Kowalik-Mikołajewska

lek. med. Jolanta Popielska

Wstęp

Choroba dziecka jest dla rodziców dużym przeżyciem, budzi ich niepokój, rodzi pytania, jak w danej sytuacji postąpić. Niektóre objawy, takie jak wysoka gorączka czy wymioty, budzą wręcz panikę. Rodzice powinni umieć obniżyć wysoką ciepłotę ciała dziecka, zastosować środki przeciwgorączkowe, napoić dziecko. W przypadku utrzymywania się objawów lub dołączenia się innych zawsze należy zwrócić się po pomoc do lekarza, nie podejmować prób leczenia na własną rękę, korzystając z rad sąsiadki: „bo moje dziecko już na to chorowało...”.

Dziecko choruje inaczej niż człowiek dorosły, nie potrafi określić i zlokalizować swoich dolegliwości. Nawet wtedy gdy wysoko gorączkuje, potrafi się bawić i być aktywne.

Rozpoznanie choroby i ustalenie postępowania leczniczego to zadania lekarza. Należy się zastosować do jego zaleceń.

Poprawa warunków życia, obowiązkowe szczepienia ochronne, skuteczność leczenia sprawiły, że choroby zakaźne nie wydają się tak poważnym problemem jak przed laty. Ale niestety na świecie wciąż występują nowe choroby zakaźne stanowiące duże zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Autorki poradnika pracują w Klinice Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Akademii Medycznej w Warszawie; na co dzień stykają się z problemami dziecka chorego na chorobę zakaźną oraz z bezradnością rodziców, opiekunów, z błędami przez nich popełnianymi. Błędy te wynikają najczęściej z niewiedzy. Autorki starały się podzielić swoim doświadczeniem w leczeniu dzieci chorych. W poradniku podano podstawowe informacje na temat najczęściej występujących w Polsce chorób zakaźnych i pasożytniczych. Zwrócono uwagę na pielęgnację dziecka w okresie ostrej i przewlekłej choroby, na zalecenia dietetyczne oraz zasady profilaktyki.

Dziecko gorączkujące

Co to jest gorączka

Organizm człowieka podczas różnych wewnętrznych procesów wytwarza ciepło, które jest tracone do otoczenia. Między ciepłem wytworzonym a ciepłem traconym istnieje równowaga, która jest kontrolowana przez ośrodek termoregulacji umiejscowiony w mózgu.

Temperatura mierzona pod pachą w godzinach porannych powinna wynosić 36–36,5°C, wieczorem nie powinna być wyższa niż 37,4°C. Temperatura mierzona w odbytnicy jest o 0,5°C wyższa. Dlatego też ważna jest informacja, w jaki sposób wykonano pomiar ciepłoty ciała. U niemowląt i małych dzieci temperaturę mierzymy przez 3 minuty w odbytnicy. Dziecko powinno leżeć na boku, z podkurczonymi nogami. U dzieci starszych pomiaru dokonujemy pod pachą przez 10 minut.

Dzieci znacznie szybciej niż dorośli reagują na różne infekcje podwyższoną ciepłotą ciała i lepiej ją znoszą. U dzieci między 1 a 5 rokiem życia z powodu łagodnej infekcji, zapalenia gardła może pojawić się gorączka do 40°C, a nawet wyżej. Bywa również, że niebezpieczna choroba przebiega z temperaturą do 38°C. Jeśli dziecko wygląda na chore, szukaj pomocy u lekarza!

Gorączka (czyli podwyższona ciepłota ciała, podwyższona temperatura) występuje przy nadmiarze wytworzonego ciepła (np. w czasie infekcji) lub zaburzonej utracie ciepła (przegrzanie). Na ogół poprzedza inne objawy choroby i lekarz wezwany do dziecka z gorączką w pierwszej jej dobie nie znajduje innych objawów. W kolejnych godzinach mogą się dołączyć wymioty, zapalenie śluzówek, biegunka, wysypka.