© Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 2024

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Autorzy i Wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, aby wybór i dawkowanie leków w tym opracowaniu były zgodne z aktualnymi wskazaniami i praktyką kliniczną. Mimo to, ze względu na stan wiedzy, zmiany regulacji prawnych i nieprzerwany napływ nowych wyników badań dotyczących podstawowych i niepożądanych działań leków, Czytelnik musi brać pod uwagę informacje zawarte w ulotce dołączonej do każdego opakowania, aby nie przeoczyć ewentualnych zmian we wskazaniach i dawkowaniu. Dotyczy to także specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Należy o tym pamiętać, zwłaszcza w przypadku nowych lub rzadko stosowanych substancji.

Recenzent: prof. dr hab. n. med. Maciej Kupczyk

Wydawca: Marta Diana Rozwadowska

Redaktor prowadzący: Barbara Nowak-Pacholczak

Redaktor merytoryczny: Zespół

Producent: Grzegorz Mosieniak

Projekt okładki i stron tytułowych: Kamil Bober

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2024r. (Wydanie I)

Warszawa 2024

ISBN 978-83-01-23385-3

DOI: https://doi.org/10.53271/2023.152

Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.

ul. G. Daimlera 2

02-460 Warszawa

pwn.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Informacje w sprawie współpracy reklamowej: BR.PZWL@pwn.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.:
Michał Latusek

AUTORZY

Prof. dr hab. n. med. Marta Chełmińska

Klinika Alergologii, Katedra Pneumonologii i Alergologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Prof. dr. hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek

Klinika Okulistyki, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie

Dr n. med. Anna Groblewska

Klinika Okulistyki, Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki, Łódź

Lek. Julia Janiszewska-Salamon

Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii i Alergologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Dr n. med. Łukasz Kołodziejski

Klinika Okulistyki, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. W. Orłowskiego Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie

Dr n. med. Katarzyna Morawiec-Cieślar

Oddział Okulistyki Dorosłych, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. K. Gibińskiego, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Prof. dr hab. n. med. Ewa Mrukwa-Kominek

Katedra Okulistyki, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Dr n. med. Ewa Oleszczyńska-Prost

Centrum Okulistyki Dziecięcej w Warszawie

Lek. Aleksandra Opala

Klinika Okulistyki, Samodzielny Publiczny
Szpital Kliniczny im. prof. W. Orłowskiego
Centrum Medyczne Kształcenia
Podyplomowego w Warszawie

Dr n. med. Ewa Pisarczyk-Bogacka, doctor emeritus

Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Alergologii, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Prof. dr hab. n. med. Marek E. Prost

Klinika Okulistyczna Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie, Centrum Okulistyki Dziecięcej w Warszawie

Lek. Dawid Wiącek

Klinika Okulistyki, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. W. Orłowskiego Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie

Dr hab. n. med. Anna Zaleska-Żmijewska

Katedra i Klinika Okulistyki, Warszawski Uniwersytet Medyczny

PRZEDMOWA

Drodzy Czytelnicy!

Oddając w Wasze ręce książkę Alergie oczu. Ilustrowane kompendium dla praktyków, mam nadzieję, że pomoże Wam w diagnozie i leczeniu zmian ocznych. Co czwarty człowiek na świecie miał lub ma przekrwione i/lub swędzące oczy! Z tego wniosek, że niezależnie od Waszej specjalizacji zetkniecie się kiedyś z tym problemem. Uważam, że pomimo konsensusów opublikowanych w Polsce i Europie, wielokrotnych szkoleń na corocznych spotkaniach alergologów i okulistów nadal istnieje potrzeba „oswojenia” tej problematyki. Zaprosiłam do współpracy znamienitych specjalistów.

Założyliśmy podpowiedź (pomoc) w 3 krokach:

• „rzut gałką oczną” (określenie A. Groblewskiej) na zdjęcia;

• objawy, istotne/charakterystyczne do postawienia rozpoznania;

• sugestie postępowania terapeutycznego, aby nie zaczynać od leczenia antybiotykami i steroidami, co nadal jest powszechną praktyką. Tymczasem alergie oczu z reguły poddają się łatwo właściwemu leczeniu i profilaktyce.

Ewa Pisarczyk-Bogacka

WSTĘP

Obecnie szacuje się, że choroby alergiczne dotyczą około 60% społeczeństwa i odsetek ten stale rośnie. Niestety, szczególnie w przypadku alergii narządu wzroku wynika to ze stopnia zanieczyszczenia środowiska.

Powszechność używania komputerów, telefonów komórkowych i innych ekranów oraz klimatyzacji zwiększa występowanie zaburzeń filmu łzowego, co prowadzi do zespołu suchego oka. Pogarsza to przebieg alergii oczu i zmienia jej obraz kliniczny.

Ludzkość płaci wysoką cenę za dobrodziejstwa cywilizacji. Autorzy niniejszej książki Alergie oczu. Ilustrowane kompendium dla praktyków chcieliby pomóc w leczeniu małej, ale jakże ważnej części naszego organizmu...

Fragment

AUTORZY

PRZEDMOWA

WSTĘP

WYKAZ SKRÓTÓW

1. OBJAWY KLINICZNE STANÓW ZAPALNYCH SPOJÓWEK
- MAREK E. PROST, EWA OLESZCZYŃSKA-PROST

1.1. Przekrwienie spojówek

1.2. Brodawki spojówki

1.3. Grudki spojówki

1.4. Krętość naczyń powierzchni oka

1.5. Teleangiektazje

1.6. Krwotoki spojówkowe

1.7. Obrzęki spojówki

1.8. Błony prawdziwe i rzekome spojówki

1.9. Zmiany rogówkowe w przebiegu zapalenia spojówek

1.10. Zbliznowacenie spojówek

1.11. Wydzielina

1.12. Zmiany powiekowe

2. ALERGICZNE CHOROBY SPOJÓWEK
- EWA PISARCZYK-BOGACKA, ANNA GROBLEWSKA, MARTA CHEŁMIŃSKA

2.1. Alergiczne zapalenie spojówek okresowe

2.2. Przewlekłe alergiczne zapalenie spojówek

2.3. Ostre alergiczne zapalenie spojówek

2.4. Wyprysk powietrznopochodny

3. WIOSENNE ZAPALENIE SPOJÓWEK I ROGÓWKI
- EWA PISARCZYK-BOGACKA, ANNA GROBLEWSKA, MARTA CHEŁMIŃSKA

4. ATOPOWE ZAPALENIE SPOJÓWEK I ROGÓWKI
- EWA PISARCZYK-BOGACKA, ANNA GROBLEWSKA, MARTA CHEŁMIŃSKA

5. KONTAKTOWE ZAPALENIE POWIEK I SPOJÓWEK
- EWA PISARCZYK-BOGACKA, ANNA GROBLEWSKA, MARTA CHEŁMIŃSKA, ANNA ZALESKA- ŻMIJEWSKA

6. CHOROBY SPOJÓWEK Z NIEALERGICZNEJ REAKCJI NADWRAŻLIWOŚCI
- EWA PISARCZYK-BOGACKA, ANNA GROBLEWSKA, EWA MRUKWA-KOMINEK

6.1. Wielkobrodawkowe zapalenie spojówek

6.2. Zapalenie spojówek z podrażnienia

7. CHOROBY OCZU WSPÓŁISTNIEJĄCE Z ALERGIĄ NARZĄDU WZROKU

7.1. Stożek rogówki

7.2. Alergiczne zapalenia spojówek w czasach pandemii COVID-19

7.3. Kontaktowe alergie na miejscowo stosowane leki okulistyczne

7.4. Alergia oczu a soczewki kontaktowe

7.5. Zespół suchego oka

8. DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE KORTYKOSTEROIDÓW WYSTĘPUJĄCE W NARZĄDZIE WZROKU
- JULIA JANISZEWSKA-SALAMON, EWA MRUKWA-KOMINEK

9. CHOROBY OCZU MYLONE Z ALERGIĄ
- EWA MRUKWA-KOMINEK, KATARZYNA MORAWIEC-CIEŚLAR

9.1. Nużyca

9.2. Trądzik różowaty

9.3. Gradówka (torbiel gruczołu Meiboma)

10. STUDIUM PRZYPADKÓW

Przypadek 1. Przewlekłe (przetrwałe) alergiczne zapalenie spojówek
- MARTA CHEŁMIŃSKA, ANNA GROBLEWSKA

Przypadek 2. Atopowe zapalenie rogówki i spojówek
- MARTA CHEŁMIŃSKA, ANNA GROBLEWSKA

Przypadek 3. Sezonowe (okresowe) alergiczne zapalenie spojówek oraz ostre alergiczne zapalenie spojówek
- MARTA CHEŁMIŃSKA, ANNA GROBLEWSKA

Przypadek 4. Wiosenne zapalenie spojówek i rogówki
- MARTA CHEŁMIŃSKA, ANNA GROBLEWSKA

Przypadek 5. Stożek rogówki oka prawego i lewego
- IWONA GRABSKA-LIBEREK, ALEKSANDRA OPALA, DAWID WIĄCEK, ŁUKASZ KOŁODZIEJSKI

Przypadek 6. ACD skóry powiek po lekach przeciwjaskrowych
- ANNA ZALESKA-ŻMIJEWSKA

Przypadek 7. Dysfunkcja gruczołów Meiboma
- IWONA GRABSKA-LIBEREK, ALEKSANDRA OPALA, DAWID WIĄCEK, ŁUKASZ KOŁODZIEJSKI

PIŚMIENNICTWO

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.