© Copyright by PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020

Wszystkie prawa zastrzeżone.
Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Recenzent

dr hab. Edyta Krzych-Fałta

Wydawca

Marta Rozwadowska

Redaktor prowadzący

Barbara Nowak-Pacholczak

Redaktor merytoryczny

Agnieszka Gruszka

Producent

Marta Kubica

Projekt okładki i stron tytułowych

Ewelina Zarosa

Skład wersji elektronicznej na zlecenie PZWL Wydawnictwa Lekarskiego

Anna Jakubowska / Woblink

Warszawa 2020

ISBN 978-83-200-5995-3

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2020 r., (wyd. I)

Warszawa 2020

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl; reklama@pwn.pl

www.pzwl.pl

SPIS TREŚCI

WSTĘP

1. ALERGIA

Definicja

Rodzaje

Profilaktyka, czyli jak zapobiegać

Zbyt sterylnie

Więcej chemii

2. NAJPOPULARNIEJSZE ALERGENY

3. ALERGICZNE ZMIANY SKÓRNE

Wyprysk kontaktowy

Co powoduje, że wyprysk pojawia się na skórze?

Czy wyprysk kontaktowy występuje często?

Jakie są objawy wyprysku kontaktowego?

Jak diagnozować?

Czy da się to leczyć?

Atopowe zapalenie skóry

Co jest przyczyną AZS?

Jak często chorujemy na AZS?

Jakie są objawy AZS?

Jak leczyć AZS?

Czy można wyleczyć się z AZS?

4. ALERGIE WZIEWNE

Pleśń

Objawy

Diagnostyka

Leczenie

5. CAŁOROCZNY KALENDARZ PYLENIA W POLSCE

6. ALERGIE NA ROZTOCZE

Objawy

Jak sobie radzić – domowe sposoby?

7. REAKCJE KRZYŻOWE

8. ASTMA U DZIECKA

Czy astmatycy mogą uprawiać sport?

Astma a ciąża

Poród

Karmienie piersią

Zaostrzenie astmy – jak postępować?

9. ALERGIA POKARMOWA

10. NIETOLERANCJA POKARMOWA

Nietolerancja glutenu

Zagrożenie życia w alergii pokarmowej

Czy jest szansa wyleczenia?

11. CIĘŻKA REAKCJA ALERGICZNA – JAK POSTĘPOWAĆ?

12. PODRÓŻOWANIE Z ALERGIKIEM

Miejsce podróży

Wiek pacjenta

Leki przewlekle stosowane

Lekarz medycyny podróży

13. ODCZULANIE (IMMUNOTERAPIA)

Kiedy nie można stosować odczulania?

14. ZWIERZAKI DLA ALERGIKA

15. SZCZEPIENIA U ALERGIKA

16. NAJWIĘKSZE MITY DOTYCZĄCE ALERGII. PYTANIA I ODPOWIEDZI

Czy alergia pokarmowa może objawiać się zaparciem?

Czy przy uczuleniu na pszenicę można jeść pieczywo pełnoziarniste?

Czy można być uczulonym na alkohol?

Czy są psy dla alergików?

Czy można mieć uczulenie na kota i jednocześnie nie mieć uczulenia na psa?

Jak należy wykonać test alergiczny u dziecka?

Czy istnieje różnica pomiędzy testami skórnymi a badaniem stężenia przeciwciał z krwi?

Czy pomidor po ugotowaniu uczula?

Czy alergię można odziedziczyć?

Czy przy alergii na mięso kurczaka można jeść inny drób?

Czy są drzewa przyjazne dla alergika?

Czy alergia może spowodować upośledzenie węchu?

Jaki lekarz może wykonać testy alergiczne?

Czy kołdra z wełny może wywoływać alergię?

Czy istnieje przeciwwskazanie do antykoncepcji podczas odczulania?

Czy w ciąży można zażywać leki przeciwalergiczne?

Czy kiszona kapusta może wywoływać alergię?

Czy istnieje „płuco farmera”?

Czy istnieją inne postaci zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych (AZPP)?

Czy istnieje alergia na słońce?

Czy leki na astmę wpływają na zaburzenia miesiączkowania?

PIŚMIENNICTWO

Strony internetowe

WSTĘP

Alergie to obecnie jeden z największych problemów zdrowotnych, z jakimi boryka się nasza cywilizacja. Czym właściwie jest alergia? Jak należy ją diagnozować i – co najistotniejsze – kiedy i jak można ją leczyć? To pytania najczęściej zadawane przez rodziców. W tym poradniku postaramy się udzielić wyczerpujących odpowiedzi i ukierunkować rodziców, jak postępować z młodym alergikiem.

Światowa Organizacja Zdrowia oszacowała, że wśród najczęstszych schorzeń przewlekłych alergie zajmują wysokie trzecie miejsce. Temat ten jest niezwykle ważny, a zarazem trudny. Na całym świecie podejmowane są badania mające na celu opracowanie standardów postępowania w leczeniu alergii, ale przede wszystkim istotne jest znalezienie przyczyn coraz częstszego jej występowania i opracowanie programów profilaktyki.

Przy tworzeniu książki zaprosiłem do współpracy lekarzy, którym tematyka szeroko pojętej alergii jest bliska i którzy chętnie podzielą się swoją wiedzą z Czytelnikami. Mam nadzieje, że opracowane przez nas tematy będą dla Czytelników świetnym źródłem wiarygodnych informacji w tej dziedzinie.

Życzę owocnej lektury!

1

ALERGIA [1]

Alergia jest chorobą znaną ludzkości już od bardzo dawna, ale skala jej występowania jest obecnie niewiarygodna. Warto zaznaczyć, że alergie dotyczą głównie dzieci. Wyniki ogólnoświatowych badań pokazują, że w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat nastąpił kilkudziesięciokrotny wzrost częstotliwości występowania alergii wśród najmłodszych. W ciągu roku liczba alergików w populacji rośnie o 0,5–2,5%. Niestety, żadna z chorób cywilizacyjnych nie wykazuje aż takiego tempa wzrostu. Na początku lat 90. XX wieku chorych było 15% populacji. Obecnie szacuje się, że w Polsce około 40% społeczeństwa cierpi na alergie, a niespełna 25% populacji wymaga w związku z tym opieki lekarskiej. Oznacza to, że nie każdy alergik pozostaje pod stałą opieką lekarza.

Alergia jest swoistym paradoksem w rozwoju naszej cywilizacji. Wynika przede wszystkim ze zwiększenia poziomu higieny i jest ceną, jaką musimy zapłacić za ograniczenie kontaktu z bakteriami i innymi patogenami.

Bardzo ciężko jest jednoznacznie powiedzieć, co stoi za tak znacznym zwiększeniem częstotliwości występowania alergii. Na świecie już od wielu lat prowadzi się liczne badania, które mogłyby pokazać przyczynę tego stanu rzeczy. Wiadomo, że rozwój cywilizacji prowadzi do zanieczyszczenia środowiska, w którym żyjemy, co przyczynia się do rozwoju alergii.

Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym jej występowaniu jest otaczająca nas sterylność będąca wynikiem stosowania rozmaitych środków chemicznych. Nasz organizm oduczył się tolerować patogeny, z którymi do tej pory mieliśmy kontakt. Obecnie, poprzez częste mycie, doprowadziliśmy do tego, że nasz organizm nie ma możliwości „zaakceptowania” obecności innych patogenów, w ten sposób w pewnym sensie stajemy się bezbronni. Dochodzi do zaburzenia równowagi i tolerancji na substancje, które nie są groźne dla naszego organizmu, i w efekcie do przesadzonej reakcji organizmu na nową substancję, której nie zna, a którą mógłby tolerować. Pyłek kwiatów czy inny alergen niegroźny dla nas zostaje odebrany przez nasz organizm jako substancja potencjalnie groźna i uruchamia się cała kaskada reakcji alergicznej.