© Copyright by PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2017

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Autorzy i Wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, aby wybór i dawkowanie leków oraz wybór i metodyka zabiegów terapeutycznych w tym opracowaniu były zgodne z aktualnymi wskazaniami i praktyką kliniczną. Mimo to, ze względu na stan wiedzy, zmiany regulacji prawnych i nieprzerwany napływ nowych wyników badań dotyczących podstawowych i niepożądanych działań leków oraz zabiegów terapeutycznych, Czytelnik musi brać pod uwagę informacje zawarte w ulotce dołączonej do każdego opakowania leku oraz informacje producenta sprzętu lub autorów metod, aby nie przeoczyć ewentualnych zmian we wskazaniach i dawkowaniu leku oraz we wskazaniach i zasadach stosowania zabiegów terapeutycznych. Dotyczy to także specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Należy o tym pamiętać, zwłaszcza w przypadku nowych lub rzadko stosowanych substancji oraz nowych lub rzadko stosowanych metod terapeutycznych.

Recenzent: dr hab. n. med. Witold Rongies

Wydawca: Stella Nowośnicka-Pawlitko

Redaktor: Dorota Kassjanowicz

Producent: Anna Bączkowska

Skład wersji elektronicznej na zlecenie PZWL Wydawnictwa Lekarskiego: Marcin Kapusta / konwersja.virtualo.pl

Projekt okładki i stron tytułowych: Katarzyna Konior/bluemango.pl

Ilustracja na okładce: Artem Furman/Shutterstock

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2017 r., (wyd. I)

Warszawa 2017

ISBN 978-83-200-5469-9

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 695 43 21

www.pzwl.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Podziękowania

Chciałbym bardzo podziękować wszystkim osobom, z którymi współpracowałem zawodowo przez ostatnie 18 lat. Mam tu na myśli głównie chirurgów, anestezjologów, pielęgniarki, salowe i pracowników recepcji. To oni inspirowali mnie do pracy, często pomagali zdobywać i systematyzować wiedzę zawartą w niniejszej książce. To dzięki nim powstała praca wykraczająca poza ramy jednej specjalności.

Szczególne podziękowania kieruję do całego personelu Kliniki Chirurgii Plastycznej Dr Szczyt. Pracowałem w tym ośrodku, gdy pisałem niniejszą publikację, a kiedy napotykałem problemy, zawsze mogłem liczyć na pomoc wszystkich pracowników Kliniki.

Jacek Szwedo

Jacek Szwedo – doktor nauk medycznych, ceniony fizjoterapeuta. Od 1999 roku zajmuje się rehabilitacją po medycznych zabiegach poprawiających urodę. W swojej pracy najbardziej lubi dwie rzeczy. Pierwszą z nich jest leczenie pacjentów, a drugą – działalność naukowa. Łącząc dwie pasje, J. Szwedo stworzył autorski program fizjoterapii po operacjach estetycznych. Program ten stosuje, prowadząc praktykę w Klinice Chirurgii Plastycznej Dr Szczyt. Współpracuje z wieloma specjalistami chirurgii plastycznej, dermatologii estetycznej i medycyny estetycznej. Jest autorem wielu publikacji oraz wystąpień naukowych i popularnonaukowych.

• • • • •

Marcin Chrzanowski – lekarz, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, starszy asystent w Klinice Anestezjologii i Intensywnej Terapii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. Jako anestezjolog od kilku lat współpracuje z Kliniką Chirurgii Plastycznej Dr Szczyt w Warszawie.

Karolina Gajda – specjalista ds. żywienia człowieka, dietetyk. Absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz kierunku Dietetyka w chorobach wewnętrznych i metabolicznych na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Od wielu lat pracuje jako dietetyk, pomagając w osiągnięciu sukcesu w zmianie nawyków żywieniowych i zrozumieniu istoty racjonalnego odżywiania. Wciąż poszerza wiedzę, pracując nad rozprawą doktorską oraz uczestnicząc w licznych konferencjach i szkoleniach naukowych.

Rafał Kuźlik – doktor nauk medycznych, specjalista ginekologii i położnictwa oraz ginekologii estetycznej z ponaddwudziestoletnim doświadczeniem zawodowym. Opublikował liczne prace naukowe z zakresu ginekologii operacyjnej i plastycznej. Uzyskał wiele certyfikatów potwierdzających uczestnictwo w licznych kursach i szkoleniach, tak w Polsce, jak również poza jej granicami, między innymi w Niemczech. Ordynator Oddziału Ginekologii i Położnictwa Szpitala EMC św. Anny w Piasecznie, dyrektor medyczny w klinice Saskamed, której jest współzałożycielem.

Aleksandra Rymsza – absolwentka Akademii Medycznej we Wrocławiu. Specjalizację w dziedzinie dermatologii oraz tytuł doktora nauk medycznych uzyskała w Klinice Dermatologii, Wenerologii i Alergologii. Specjalizuje się w terapiach regeneracyjnych z wykorzystaniem laserów oraz tkanek autologicznych. Od 5 lat związana z Kliniką Chirurgii Plastycznej Dr Szczyt w Warszawie.

Agnieszka Stodołkiewicz – pielęgniarka, w zawodzie pracuje od 25 lat. Przez 19 lat pracowała na oddziale chirurgii gastroenterologicznej, zajmując się opieką i pielęgnacją pacjentów na oddziale. W Klinice Chirurgii Plastycznej Dr Szczyt pracuje od 10 lat, od kilku jako pielęgniarka opatrunkowa. Jej praca polega na zmianie opatrunków i usuwaniu szwów, pomaga również przy drobnych zabiegach chirurgicznych i estetycznych. Zajmuje się także opieką nad pacjentami po zabiegach operacyjnych.

Marek Szczyt – lekarz, specjalista chirurgii plastycznej. Chirurgią plastyczną zajmuje się już niemal 25 lat. Absolwent Białostockiej Akademii Medycznej. Specjalizował się w najstarszym w Polsce i jednym z najlepszych ośrodków chirurgii plastycznej w Europie pod kierownictwem Prof. Kazimierza Kobusa w Polanicy Zdroju. Od prawie 15 lat prowadzi własną klinikę, w której we współpracy z doskonałymi fachowcami przeprowadza zabiegi z zakresu chirurgii plastycznej, medycyny estetycznej, ginekologii estetycznej i chirurgii naczyniowej.

Radosław Wójcicki – od początku swojej pracy zafascynowany psychiatrią i ludzkimi zachowaniami. Pracuje jako internista i psychiatra, co pozwala mu spojrzeć na pacjenta całościowo. Zwraca uwagę nie tylko na stan psychiczny pacjenta, lecz także na wygląd zewnętrzny i wpływ wyglądu na samopoczucie. Często pracuje z pacjentami, którzy nie akceptują swojego życia i samych siebie i mają trudności w polubieniu siebie takimi, jakimi są. W takich przypadkach bardzo często dopiero połączenie terapii psychiatrycznej z poprawieniem wyglądu zewnętrznego daje spektakularny efekt.

Przedmowa

Dwie rzeczy są dla mnie istotne zawodowo. Staram się wykonywać swoją pracę najlepiej jak potrafię oraz chcę, aby moje działania były jak najbardziej efektywne. Zastanawiałem się nawet, czy to leniwa część mojej osobowości nie wymusza na mnie, żebym dążył jak najmniejszym nakładem pracy do optymalnych rezultatów. Nie jest to wykluczone. Nie lubię też schematycznego działania i omawiania wciąż tych samych zagadnień w pracy, gdyż doprowadza to do rutyny i monotonii. Widziałem potrzebę napisania przewodnika, jak postępować podczas rehabilitacji po operacjach estetycznych, tak żeby pacjenci mogli zapoznać się z tym, co przechodzą i żeby wiedzieli, jak mogą sobie pomóc. W trakcie opracowywania algorytmów i przygotowywania odpowiedzi na typowe pytania przekonałem się, że materiału wystarczy na napisanie książki. Okazało się, że PZWL jest zainteresowane tą publikacją. Aby książka zyskała na uniwersalności, zaprosiłem do współpracy znamienitych fachowców z dużym doświadczeniem praktycznym w swoich dziedzinach. Bez ich udziału nie osiągnąłbym zamierzonego rezultatu.

W książce szukałem właściwego kompromisu między informacjami teoretycznymi a praktycznymi. Jednak tym drugim poświęciłem więcej uwagi i pracy. Stanowią bowiem główną część autorskiego programu fizjoterapii, który stworzyłem i stosuję w swojej praktyce. Ćwiczenia praktyczne jako terapia uzupełniająca do działań operacyjnych to przysłowiowy strzał w dziesiątkę, o czym przekonują mnie rozmowy z pacjentami i ich chirurgami.

Spis treści

Wprowadzenie J. Szwedo

Część I

1. Przed operacją

Na dobry początek J. Szwedo

Racjonalna motywacja i oczekiwania

Oczami psychiatry R. Wójcicki, J. Szwedo

Inne ważne zagadnienia do przemyślenia przed operacją J. Szwedo

Jak znaleźć odpowiedniego chirurga? J. Szwedo

Przygotowanie do operacji

Wprowadzenie J. Szwedo

Palenie tytoniu a operacje estetyczne J. Szwedo

Aktywność fizyczna J. Szwedo

Poprawa stanu zdrowia J. Szwedo

Przygotowanie miejsca na rekonwalescencję J. Szwedo

Przygotowanie się na reakcję otoczenia po operacji J. Szwedo

Strój i środki pomocnicze J. Szwedo

Zalecenia dietetyczne dla pacjentów poddanych zabiegom medycyny estetycznej K. Gajda

2. Przybycie na operację J. Szwedo

3. Po operacji J. Szwedo

Postępowanie pooperacyjne

Przebieg gojenia – podstawy teoretyczne

Procesy naprawcze

Krwiak a siniak (wybroczyna)

Czy po operacji musi boleć?

Obrzęki

Blizny prawidłowo uformowane

Blizny uformowane nieprawidłowo

Niedoczulica, przeczulica (hiperalgezja)

Prawidłowa aktywność ruchowa po operacji

4. Fizjoterapia po operacjach estetycznych J. Szwedo

Fizykoterapia i masaż po operacjach estetycznych

Zabiegi z użyciem energii elektrycznej

Zabiegi wykorzystujące energię mechaniczną

Zabiegi z użyciem energii świetlnej

Zabiegi z użyciem energii termicznej

Kinezyterapia po operacjach estetycznych

Przeciwwskazania do kinezyterapii

5. Działania anestezjologa w chirurgii estetycznej M. Chrzanowski

Rodzaje znieczulenia

Sedacja

Znieczulenie ogólne

Znieczulenie miejscowe i przewodowe

Przygotowanie do operacji

Premedykacja

Na bloku operacyjnym

Znieczulenie podpajęczynówkowe

Znieczulenie ogólne

Pobyt w sali pooperacyjnej

Wypis do domu w dniu zabiegu

Część II

6. Terapia pooperacyjna – zalecenia uniwersalne

Kiedy skontaktować się z lekarzem J. Szwedo

Standardowe objawy nieświadczące o zaburzeniach gojenia J. Szwedo

Dobór ubrania J. Szwedo

Farmakoterapia pooperacyjna i interakcje z zabiegami fizjoterapii J. Szwedo

Fizjoterapia w profilaktyce powikłań dotyczących układu oddechowego i krwionośnego po operacjach estetycznych J. Szwedo

Ćwiczenia przeciwzakrzepowe

Ćwiczenia oddechowe

Efektywny kaszel

Kichanie

Zalecenia w przypadku wystąpienia bólu pleców w nocy J. Szwedo

Zalecenia w przypadku wystąpienia bólu układu ruchu w ciągu dnia J. Szwedo

Zmiany pozycji po operacji J. Szwedo

Szwy chirurgiczne J. Szwedo

Złuszczanie się naskórka po operacji J. Szwedo

Pielęgnacja blizn J. Szwedo

Terapie fizykalne zmniejszające widoczność blizn

Wskazówki ogólne J. Szwedo

Mechanizm działania lasera frakcyjnego CO₂ w leczeniu blizn

Powrót do uprawiania sportu i rekreacji J. Szwedo

7. Operacje estetyczne i opis procesu rehabilitacji – część szczegółowa

Plastyka twarzy

Wprowadzenie M. Szczyt

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Korekcja nosa

Wprowadzenie M. Szczyt

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Liposukcja, czyli odsysanie tkanki tłuszczowej

Wprowadzenie M. Szczyt

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Redukcja i plastyka piersi

Wprowadzenie M. Szczyt

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Powiększanie piersi implantami

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Plastyka powłok brzusznych (abdominoplastyka)

Wprowadzenie M. Szczyt

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Plastyka (lifting) ud

Wprowadzenie M. Szczyt

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Plastyka ramion (brachioplastyka)

Wprowadzenie M. Szczyt

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Estetyczne operacje ginekologiczne

Labioplastyka R. Kuźlik

Waginoplastyka R. Kuźlik

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

Plastyka powiek górnych i dolnych

Wprowadzenie M. Szczyt

Opis przebiegu operacji M. Szczyt

Istotne informacje J. Szwedo

Wypoczynek w nocy J. Szwedo

Aktywność dzienna J. Szwedo

Zalecenia dotyczące stroju J. Szwedo

Opis typowego przebiegu rehabilitacji z zaleceniami fizjoterapeutycznymi J. Szwedo, A. Stodołkiewicz

WPROWADZENIE
J. Szwedo

Szanowni Państwo, jeżeli zajrzeliście do tej książki, to mogę chyba założyć, że interesują Was operacje estetyczne. Być może myślicie o poprawie własnego wyglądu albo chcecie zapoznać się bliżej z tą tematyką, często pojawiającą się w mediach. W pierwszym przypadku książka będzie Waszym przewodnikiem. Znajdziecie tu informacje o tym, czego się po operacjach plastycznych spodziewać oraz jak i w czym mogą one pomóc. Jeżeli jesteście przedstawicielami drugiej grupy, wzbogacicie swoją wiedzę w tym zakresie.

Postaram się przedstawić mój punkt widzenia oparty na 17 latach praktyki. W tym okresie prowadziłem ponad 15 tys. pacjentów po różnych operacjach estetycznych. Pisząc tę książkę, bazowałem na doświadczeniach własnych, a także na informacjach pozyskanych od specjalistów, z którymi współpracuję. Uwzględniłem również najnowsze doniesienia naukowe.

Warunkiem koniecznym osiągnięcia zadowalających efektów operacji jest prawidłowy jej przebieg. Jednak nie stanowi to warunku wystarczającego. Istotne jest również postępowanie pooperacyjne. Zmiany opatrunków, pielęgnacja rany, zdejmowanie szwów czy zachowania pacjentów w domu są bardzo istotnymi elementami, składającymi się na oczekiwane rezultaty. Wszystkie te działania wspomagają proces dochodzenia do pełni sprawności po operacji, czyli rehabilitację. Jednak gdy rozmawiam z pacjentami, ciągle słyszę ich skargi na zbyt małą ilość dostępnych informacji na ten temat.

We wspomniane działania pooperacyjne idealnie wpisują się możliwości, jakie daje fizjoterapia. Umożliwia ona szybsze i bezpieczniejsze gojenie. Nierzadko też pozwala na uzyskanie lepszych efektów estetycznych zabiegu.

Można zaobserwować, że w nowoczesnej medycynie coraz większą wagę przywiązuje się do komfortu pacjentów. Nie chodzi tylko o eliminowanie negatywnych odczuć. Ważne jest również to, że u pacjentów, którym ograniczono poziom stresu, bardziej prawidłowo przebiega proces gojenia. Mniejszy jest chociażby poziom kortyzolu, który niekorzystnie wpływa na gojenie się ran. Zatem osoby w komfortowych warunkach mogą liczyć na lepsze efekty operacji; rany pooperacyjne pacjentów zrelaksowanych, znajdujących się w komfortowych warunkach, goją się szybciej i z bardziej zadowalającymi rezultatami. W świetle najnowszej wiedzy okazuje się, że ograniczenie się jedynie do przeprowadzenia operacji i czekania na jej skutki nie jest postępowaniem optymalnym.

Uważam, że na to, jak pacjenci czują się po zabiegu, kolosalny wpływ ma ich aktywność fizyczna. Śmiem twierdzić, że ma ona równie duże znaczenie, jak przebieg samej operacji. Odpowiednio dobrane, proste ćwiczenia rehabilitacyjne zmniejszają ból i obrzęk oraz zwiększają pewność siebie pacjentów.

Jednym z głównych powodów, dla którego powstała ta książka, była chęć przekazania osobom zainteresowanym tą tematyką przydatnych, sprawdzonych i rzetelnych informacji. Moim celem było opisanie w przystępny sposób tego, jak przebiega proces gojenia i co można zrobić, aby stał się jak najsprawniejszy. Publikacji na ten temat jest mało, a na dodatek dość szybko się dezaktualizują ze względu na szybki rozwój medycyny estetycznej. Potencjalnym pacjentom pozostają konsultacje lekarskie i „dr Google”.

Konsultacje lekarskie uważam za najważniejsze w procesie leczenia, bo to wtedy zapadają ostateczne decyzje dotyczące całokształtu terapii. Jednak lekarz podczas całego procesu widzi pacjenta kilkukrotnie. Liczba przydatnych zaleceń jest ogromna. Zdenerwowana przed operacją osoba nie jest w stanie wszystkiego zapamiętać. Zwyczajowo chirurdzy udostępniają numery swoich telefonów, jednak bywa, że pacjenci krępują się i nie dzwonią, mimo że po operacji w ich głowach kłębią się dziesiątki pytań: „Czy rana dobrze się goi?”, „Dlaczego boli?”, „Czy nie ma krwiaka?”, „Czy mogę podjąć się jakiejś aktywności w domu?” itp.

Jak wspomniałem, zostaje zatem „dr Google”, który zna odpowiedź na wszystkie pytania. A że na to samo pytanie udziela różnych, często sprzecznych odpowiedzi, cóż, zawsze można sobie jakąś wybrać.

Oczywiście ironizuję. Uważam bowiem, że choć internet jest doskonałym źródłem informacji, to jednak wymaga od czytelnika wiedzy pozwalającej je zweryfikować. Trzeba umieć rozróżnić to, co ma jakąś wartość, od kompletnej bzdury. W przeciwnym razie sieć może się okazać niebezpiecznym źródłem dezinformacji. I prawdę powiedziawszy, zbyt często zmuszony byłem do tłumaczenia źle zinterpretowanych, kłamliwych i szkodliwych informacji pozyskanych tą drogą.

Na przestrzeni lat miałem przyjemność i zaszczyt współpracować z wieloma doskonałymi specjalistami z dziedziny chirurgii plastycznej i estetycznej oraz przedstawicielami innych specjalności, np. pielęgniarkami i anestezjologami. Mogłem się od nich wiele nauczyć. Jednocześnie stale poszerzałem swoją wiedzę i umiejętności w teorii i w praktyce. Przyświecał mi jeden cel: bazując na możliwościach, jakie daje fizjoterapia, stworzyć procedury rehabilitacyjne dla pacjentów po operacjach estetycznych. Udoskonalałem je latami. Dążyłem do tego, aby stały się skuteczne, praktyczne i możliwie łatwe do przeprowadzenia. Ważne było dla mnie również to, by okazały się efektywne, dla pacjentów, pod względem finansowym. Wynik moich starań, czyli procedury wspomagające rehabilitację, zostaną przedstawione w niniejszej publikacji.

Szanowna Czytelniczko, szanowny Czytelniku, trzymacie w rękach owoc pracy moich koleżanek i kolegów oraz mojej. Osoby, które udało mi się zaprosić do napisania poszczególnych rozdziałów, to wybitni specjaliści w swoich dziedzinach. Doskonali chirurdzy – dr Marek Szczyt i dr Rafał Kuźlik – pisali, odpowiednio, o chirurgii estetycznej i ginekologii estetycznej oraz o tym, na czym polegają wykonywane przez nich operacje. Oprócz chirurgów udało mi się zaprosić do współpracy dr. Marcina Chrzanowskiego, który zdradza, jak ważna jest rola anestezjologa podczas zabiegów i na czym polega jego opieka nad pacjentem. Bardzo się cieszę, że pielęgniarka Agnieszka Stodołkiewicz zgodziła się przybliżyć jakże istotną rolę swojej profesji w ramach opieki pozabiegowej. Jej wsparcie jest tym cenniejsze, że ma ona doświadczenie w pielęgnowaniu pacjentów po operacjach oraz jest doskonałą pielęgniarką opatrunkową. Swoim doświadczeniem i wiedzą pielęgniarską wsparła nas również pani Danuta Suchecka. Opinie dietetyka, mgr Karoliny Gajdy, i psychiatry, dr. Radosława Wójcickiego, są cennym uzupełnieniem niniejszej książki.

Niniejszą publikację podzieliłem na dwie główne części. W pierwszej staram się omówić zagadnienia teoretyczne związane z operacjami estetycznymi. Znajdziecie tam Państwo rady dotyczące decyzji o zabiegu oraz tego, jak się do niego przygotować. Następnie opisuję przebieg procesu gojenia oraz informuję, czego można się w jego trakcie spodziewać: na co zwrócić uwagę, a czym się nie przejmować.

Druga część książki ma charakter praktyczny. Jest typowym poradnikiem z informacjami skierowanymi do pacjentów po konkretnych operacjach. Przedstawiam w niej sprawdzone i – w moim przekonaniu – bezpieczne zalecenia. Są to procedury fizjoterapeutyczne, dzięki którym usprawniane są tkankowe procesy naprawcze – poprawia się gojenie ran pooperacyjnych oraz komfort pacjentów, a także zmniejsza się prawdopodobieństwo powikłań oraz konieczność zażywania leków. Szczególną uwagę poświęcam tym czynnościom, które pacjenci będą mogli wykonać sami w zaciszu domowym. Niech Państwa nie zwiedzie „prostota” tych działań. Jeżeli wykonuje się je zgodnie z zaleceniami, są to naprawdę bardzo skuteczne metody leczenia, dalekie od porad z gatunku „a Goździkowa radzi…”. De facto bazują one na najnowszych zdobyczach z zakresu biomechaniki, biofizyki, fizjoterapii, chirurgii i pielęgniarstwa.

Chciałbym podkreślić, że zawarte w niniejszej publikacji porady nie mogą być taktowane jako alternatywne leczenie w stosunku do zaleceń lekarza prowadzącego. Każdy pacjent jest inny, zatem proponowane zalecenia, przed ich zastosowaniem, należy skonsultować z chirurgiem.

CZĘŚĆ
I

Jak szacuje Międzynarodowe Towarzystwo Estetycznej Chirurgii Plastycznej (International Society of Aesthetic Plastic Surgery – ISAPS), w 2013 r. na świecie wykonano 23 mln medycznych zabiegów estetycznych. Prognozuje się, że ta liczba będzie wzrastała nawet o 20% rocznie. Forbes w 2013 r. przyjmował, że w Polsce wykonano ich od 25 do 35 tys. na kwotę 200–280 mln zł.