Andrzej Friszke

Zawód: historyk

rozmawiają
Jan Olaszek
i Tomasz Siewierski

Biblioteka „Więzi”
Tom 380
Warszawa

Copyright by Andrzej Friszke, Jan Olaszek, Tomasz Siewierski, Warszawa 2022

Projekt typograficzny i graficzny – Janusz Górski
Fotografia autora na okładce – © Dawid Żuchowicz / Agencja Wyborcza.pl
Przygotowanie wersji elektronicznej – Marcin Kiedio
Redakcja – Paweł Kądziela
Korekta – Cezary Gawryś

Wydawnictwo dołożyło wszelkich starań, aby ustalić autorstwo i skontaktować się ze wszystkimi autorami materiału ilustracyjnego bądź ich spadkobiercami i podpisać stosowne umowy. W niektórych przypadkach okazało się to niemożliwe. Dlatego sekretariat prosi o pilny kontakt wszystkich zainteresowanych.

ISSN 0519-9336
ISBN 978-83-66769-42-7

Towarzystwo „WIĘŹ”
00-074 Warszawa, ul. Trębacka 3, tel. 22 827 29 17

Zapraszamy do naszej księgarni internetowej: www.wydawnictwo.wiez.pl
Zamówienia – Dział Handlowy, tel. 22 828 18 08, handlowy@wiez.pl

Rozdział 15:
Wokół Instytutu Pamięci Narodowej i lustracji

Jaki był Twój stosunek do lustracji?

Żądania przeprowadzenia lustracji miały przeważnie genezę w mitycznej wierze, która mówiła o wielkim wpływie tajnych służb na życie po 1989 r., wierze w „szarą sieć, co oplata Polskę”. Ta mitologia przyjmowała w pewnych środowiskach moc wiary, która już nie potrzebowała dowodów. Z potrzeby zmierzenia się z tą mitologią, odebrania jej mocy organizowania wyobraźni, zrodziła się zgoda parlamentu na przyjęcie w 1997 r. ustawy lustracyjnej. Kandydaci na stanowiska państwowe, w tym startujący do Sejmu i Senatu, musieli złożyć oświadczenie, że w przeszłości nie współpracowali ze służbami specjalnymi PRL. Oświadczenia miało badać Biuro Rzecznika Interesu Publicznego, a w wypadku stwierdzenia kłamstwa, poseł, senator czy minister musiał złożyć mandat albo zabiegać o oczyszczenie przed sądem.

Zdawałeś sobie sprawę z tego, że akta policji politycznej PRL mogą być cennym źródłem?

O potrzebie udostępnienia historykom do badań akt UB/SB publicznie powiedział minister Andrzej Milczanowski wiosną 1995 r. Zapowiedział ujawnienie akt sprzed 1956 i w niedługiej przyszłości również do 1965 r., czyli zgodnie z trzydziestoletnią karencją archiwalną. Wówczas napisałem w „Więzi” komentarz, który zacytuję, by pokazać, jaki pogląd miałem wtedy. „Po pierwsze, będziemy bogatsi o wiedzę dotyczącą MBP i MSW oraz ich miejsca w systemie politycznym PRL. Jest oczywiste, że resort należał do najważniejszych ogniw władzy, pod wieloma względami kontrolował aparat partyjny, wpływał na decyzje kierownictwa partii, był jednym z głównych narzędzi kontroli sowieckiej nad Polską. Zapoznanie się z funkcjonowaniem MBP/MSW pozwoli odpowiedzieć na wiele pytań dotyczących mechanizmów podejmowania ważnych decyzji, stopnia podległości PRL wobec ZSRR, relacji między bezpieką a partią, stopnia zależności wymiaru sprawiedliwości od tajnej policji itp. Są to pytanie niezmiernie istotne dla opisania państwowości PRL.

Po drugie, MBP i MSW było strukturą organizowania i przeprowadzania represji, ale też inwigilowania społeczeństwa i zbierania wszelkich informacji o obywatelach. Ujawnienie archiwów pozwoli więc poznać nie tylko rozmiary represji w poszczególnych okresach [...] ale też ogromnie powiększy naszą wiedzę o działalności podziemia, poszczególnych jego grup i organizacji, o legalnej opozycji powojennej, o nastrojach społecznych. [...] Utajnienie nazwisk agentów nie pozwoli nam niestety stwierdzić, kto w poszczególnych organizacjach (dotyczy to PSL, SP, w latach następnych ZSL, SD, działaczy katolickich i opozycyjnych) odgrywał rolę agenturalną, otrzymywał instrukcje z resortu. Dla poznawania prawdy o przeszłości jest to znaczne utrudnienie. [...] Istnieje przecież jednak również wymiar doraźny – możliwość wskazania i policzenia konkretnych ofiar, wskazania nazwisk oprawców, pchnięcia do przodu spraw sądowych, które jak proces Humera i towarzyszy grzęzną od lat lub śledztw, które utknęły w martwym punkcie, jak sprawa śmierci Stanisława Pyjasa. [...] Osłanianie i utajnianie dziejów tego resortu oraz jego «produkcji» nie ma żadnego uzasadnienia – był narzędziem reżimu, który został obalony i którego dzieje powinny być zupełnie swobodnie badane. Utrzymanie cezury 30-letniej tajności wszelkich akt jest więc mało przekonywujące. Dlaczego nadal tajne mają być raporty, instrukcje i stenogramy narad dotyczących np. Marca, Grudnia, Czerwca, Sierpnia, strategii postępowania z opozycją czy emigracją, albo raporty dotyczące pielgrzymek Papieża?” („Więź” 1995, nr 5).

Ostatecznie za rządów koalicji AWS i UW zdecydowano, że porządkowaniem i udostępnianiem akt UB i SB miał zajmować się Instytut Pamięci Narodowej. Uczestniczyłeś w tworzeniu jego koncepcji?

Kiedy ruszyły prace nad utworzeniem Instytutu Pamięci Narodowej, początkowo mało się tym interesowałem, gdyż zajmowałem się sprawami emigracji, pisałem habilitację. Inicjatorem był Janusz Pałubicki, ważna postać podziemia solidarnościowego, a w rządzie Jerzego Buzka zwierzchnik tajnych służb. Projekt ustawy o IPN pisali prawnicy prof. Andrzej Rzepliński i prof. Witold Kulesza, przewodniczący Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu, współdziałał przy tym w zakresie spraw archiwalnych i pionu badawczego Andrzej Paczkowski.

Przypomnij, jakie zadania postawiono przed IPN.

Chodziło o parę rzeczy.

Po pierwsze, o przeniesienie archiwów SB spod bezpośredniego zarządzania służb III RP do miejsca neutralnego politycznie. Wzorem były rozwiązania niemieckie z 1992 r., kiedy utworzono urząd gromadzący akta służb NRD, zwany Instytutem Gaucka. Różnica jednak była taka, że NRD przestała istnieć, w tym jej służby, gdy Polska istniała nadal i trwała pewna ciągłość spraw, kadr itd. Uznawano jednak słusznie, że te akta pozostawione w dyspozycji aktualnej władzy kuszą, mogą służyć rozgrywkom polityczno-personalnym, szantażom itd. Sposób „ujawnienia agentów” w 1992 r. i późniejsze weryfikacje prawdziwości tych zapisów i wynikających z nich oskarżeń, tylko pogłębiały rozbieżność ocen i konflikty. A wkrótce doszła następna „afera”: oskarżenie premiera Józefa Oleksego o współpracę z KGB. Z tajnych akt dawnych spraw wydostawały się poszczególne fragmenty, streszczenia, pomówienia, a jaka jest prawda? Sprawa wymagała jakiejś instytucjonalizacji.

Drugą kwestią było poszerzenie działalności Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu o zbrodnie komunistyczne, głównie z pierwszego powojennego dziesięciolecia, co przyjęto w ustawie z 1991 r. Zbrodnie te ścigano, o czym świadczy sprawa Adama Humera i całej grupy śledczych z MBP, oskarżonych o znęcanie się nad więźniami. Ich proces odbył się w latach 1992–1994, wiele mówiono i pisano o tym w mediach, główny oskarżony otrzymał 9 lat więzienia. Powstawał jednak problem innych katów, mniej znanych, a także zbrodni sądowych, z których najgłośniejszymi były wyroki na Emila Fieldorfa i Witolda Pileckiego, a także na czwartą komendę WiN-u. Sprawy te wymagały wyjaśnień i ukarania winnych. Istniało poczucie niesprawiedliwości, że np. oskarżyciel w wielu procesach kończących się wyrokami śmierci – Zarako-Zarakowski nie został pociągnięty do odpowiedzialności karnej. Istniało też poczucie konieczności wzmocnienia działań, co znalazło wyraz w zmianie nazwy samej Komisji – w ustawie z 1999 r. słowo „badania” zmieniono na „ścigania”, a okres objęty ustawą przedłużono do 1990 r.

Trzecim problemem było znormalizowanie i poddanie regułom badań nad aparatem represji oraz udostępnianie dokumentów historykom. W MSW znajdowały się pierwszorzędnej wagi dokumenty dotyczące represji, śledztw, spraw sądowych, a także działań aparatu bezpieczeństwa w okresach dramatycznych wystąpień społecznych, jak Poznań 1956, Grudzień 1970 czy stan wojenny. Wszystko to wymagało badań, ale też miało znaczenie dla byłych więźniów, rodzin zabitych, itd. Stąd pomysł, by Instytut na podstawie zachowanych akt mógł nadawać status „pokrzywdzonego” ofiarom represji, osobom inwigilowanym, którym łamano kariery, życie osobiste itd.

Te kwestie były chyba najważniejsze, poprowadzenie ich wymagało przejęcia akt z MSW, Urzędu Ochrony Państwa i innych instytucji, by mogli je swobodnie przeglądać prokuratorzy i historycy. Dla mnie osobiście ta sprawa zaistniała w momencie, kiedy w kwietniu 1999 r. została przyjęta ustawa o IPN i pojawiło się moje nazwisko jako potencjalnego kandydata do Kolegium IPN, a więc liczącego 11 osób naczelnego organu wyłanianego przez Sejm. Moją i Andrzeja Paczkowskiego kandydaturę wysunął Jan Lityński, jeden z autorów ustawy i poseł Unii Wolności.

Jak zareagowałeś na taką propozycję?

Dokładniej przejrzałem ustawę i prócz rozmowy z Jankiem, który oczywiście namawiał, poszedłem na rozmowę z dwoma osobami, na których opinii mi zależało, czyli do Tadeusza Mazowieckiego i do Ryszarda Bugaja. Reprezentowali oni inne pokolenia, trochę inne wrażliwości, do obu miałem duże zaufanie. W rozmowach przeanalizowaliśmy możliwe zagrożenia, ale i szanse. Powiązanie pracy historyka i prokuratora mogło być potencjalnie groźne, zwłaszcza dla historyka. Ten bowiem powinien analizować, wyjaśniać, badać okoliczności, gdy celem prokuratora jest oskarżanie. Istniała też groźba nadużyć na poziomie pracy historyków, czyli tendencyjnego wykorzystania materiału z teczek SB. Można jednak było sądzić, że w takim wypadku inny historyk może polemizować. Ryzyko wiązało się z upublicznieniem akt przez „pokrzywdzonych”, którzy mogli opacznie intepretować otrzymane dokumenty i rzucać oskarżenia na osoby niewinne. Przyjęto więc w ustawie zasadę anonimizowania nazwisk osób trzecich. Początkowo chciano też anonimizować, a więc zakreślać na kserokopiach na czarno nazwiska w kopiach wydawanych historykom. Oczywiście takie dokumenty byłyby niewiele warte i przeciwko temu Kolegium występowało. Wracając do rozmowy z Mazowieckim oraz Bugajem, obaj radzili przyjąć propozycję. Było to miłe, dowód zaufania i to w sprawach trudnych, a jak należało się spodziewać, nawet ryzykownych.

Byłeś związany ze środowiskiem sceptycznym wobec lustracji.

IPN nie miał zajmować się lustracją, do tego powołano osobny urząd Rzecznika Interesu Publicznego, na którego czele stał sędzia Bogusław Nizieński. W związku z tym przez pierwszych parę lat istnienia IPN-u mogłem powiedzieć sobie, a może nawet oszukiwać się trochę, że tak zwana lustracja jest poza kompetencją IPN. Pewnie bym się nie zdecydował na pójście do instytucji lustracyjnej.

Indeks

A

Abakanowicz Piotr

Abakanowicz Donata zob. Eska Donata

Abramowski Edward

Achmatowicz Magdalena

Adamowicz Paweł

Adamowicz Piotr

Adenauer Konrad

Adler Friedrich

Afeltowicz Stanisław

Afeltowicz Teresa, z d. Lechnicka

Ajnenkiel Andrzej

Ajzner Jan

Aleksiejewa Ludmiła

Alter Wiktor

Amalrik Andriej

Ambroziak Jacek

Amsterdamski Stefan

Anders Władysław

Andrzejewska Tatiana

Andrzejewski Jerzy

Andrzejewski Roman

Anstadt Janina, z d. Wieczorek

Anstadt Karol

Anstadt Rudolf

Anstadt Zenon

Anstadtowa (matka Ireny)

Anstadtowie

Applebaum Anne

Arciszewski Tomasz

Arkuszewski Wojciech

Arnold Irena

Arnold Irena zob. Friszke Irena

Arski Stefan

Askenazy Szymon

August Mocny

Auleytner Wacław

B

Bachurzewski Piotr

Baczko Bronisław

Baez Joan

Bahr Egon

Baka Władysław

Baker Krystyna, z d. Włodarska, secundo voto Sanderson

Baker Lindsay

Bakinowska Elżbieta

Bakinowski Stefan

Balcerowicz Leszek

Balicki Zygmunt

Banaszkiewicz Bolesław

Baraniecki Józef

Baranowski Ryszard

Barański Marek

Barański Paweł

Barcikowski Andrzej

Barcikowski Kazimierz

Bardach Juliusz

Bardachowa Zofia

Barroso José Manuel

Bartnicki Andrzej

Bartoszek Stanisław

Bartoszewicz Joachim

Bartoszewicz Włodzimierz

Bartoszewski Władysław

Baszkiewicz Jan

Bauer Otto

Bauman Zygmunt

Bazydło Janusz

Bąk Jacek

Bąkowski Paweł

Beethoven Ludwig van

Bensch Teodor, bp

Benesz Edward

Berberyusz Ewa

Berdychowska Bogumiła

Berent Grzegorz

Berezowska Małgorzata

Berling Zygmunt

Berman Jakub

Berner Marek

Bertram Łukasz

Beylin Marek

Beynar-Czeczott Ewa

Bielecki Czesław

Bielecki Jan Krzysztof

Bielecki Tadeusz

Bieliński Konrad

Bień Adam

Bieńkowska Inga

Bieńkowski Władysław

Bierezin Jacek

Biernat Andrzej

Bierut Bolesław

Bieżuńska-Małowist Iza

Bikont Anna

Biliński Wojciech

Bingen Dieter

Blajfer Bogusława

Blaton Jan

Blanton Tom

Blaton Olena

Blumsztajn Seweryn

Błaszczak Mariusz

Błażejewska Justyna

Błażyński Zbigniew

Błoński Jan

Bobiński Stefan

Bobrowski Czesław

Bocheński Jacek

Boerner Edward ks.

Boerner Ignacy

Bogdanowicz Stanisław, ks.

Bogucka Teresa

Bogusz Elżbieta

Bohdziewicz Anna

Bohuszewicz Jan

Bojarska Joanna

Bojko Szymon

Bolecki Włodzimierz

Boni Michał

Boniecki Adam, ks.

Borejsza Jerzy W.

Borkowicz Jacek

Bornus Rafał

Borodziej Włodzimierz

Borowik Marek

Borowik Wojciech

Borusewicz Bogdan

Boruta-Spiechowicz Mieczysław zob. Spiechowicz-Boruta Mieczysław

Bożyk Paweł

Bójko Leon

Bracisiewicz Jerzy

Bralczyk Jerzy

Brandt Willy

Brandys Marian

Bratkowski Stefan

Braun Andrzej

Braun Jerzy

Breczko Wacław

Brehm Alfred

Brejnakowscy

Brojer Wojciech

Broniewski Stanisław

Brożyna Piotr

Brudziński Joachim

Brus Anna

Brus Włodzimierz

Brzechwa Jan

Brzeziecki Andrzej

Brzezińska Wanda

Brzeziński Zbigniew

Brzostek Błażej

Brzozowski Andrzej

Buber Martin

Bucharin Nikołaj

Buczacki Leopold

Buczek Roman

Budionny Siemion

Bugaj Ryszard

Bujak Zbigniew

Bułhak Władysław

Bursche Alfred

Bursche Edmund

Bursche Juliusz, bp

Bursche Stefan

Burski Tomasz

Bury zob. Rajs Romuald

Buszko Józef

Buzek Jerzy

Bydlińska-Czarnuszczyk Zofia

Byrne Malcolm

C

Cederberg Daniel

Celiński Andrzej

Celt Marek, ps. Michał Lasota

Cenckiewicz Sławomir

Cepnik Henryk

Chłopicki Józef

Chmiel Beata

Chmielarz Andrzej

Chodakowski Jan

Chodkowscy

Choińska-Mika Jolanta

Chojecki Mirosław

Chojnowski Andrzej

Chomicki Jan

Chopin Fryderyk

Chrapek Jan, ks.

Chruszczow Nikita

Chrzanowski Andrzej

Chrzanowski Ignacy

Chrzanowski Wiesław

Churchill Winston

Chwalba Andrzej

Chwedeńczuk Bohdan

Chwin Stefan

Ciacek Piotr

Cichocki Marek

Ciechanowski Jan

Ciecierski Grzegorz

Ciemniewski Jerzy

Ciepliński Łukasz

Ciołkosz Adam

Ciołkosz Andrzej

Ciołkoszowa Lidia, z d. Kahan

Ciołkoszowie

Ciosek Stanisław

Cisło Anna

Cisło Maciej

Cohen Leonard

Cohn Ludwik

Curry Jane

Cybulska Lidia

Cynarski Jan

Cyrankiewicz Józef

Cywińska Dorota

Cywińska Izabela

Cywińska Katarzyna

Cywiński Bohdan

Cywiński Jan

Cywiński Jerzy

Czabański Krzysztof

Czajka Michał

Czajkowski Michał, ks.

Czapiewski Edward

Czapiński Kazimierz

Czapów Czesław

Czapski B.

Czaputowicz Jacek

Czarlewski Sławomir

Czarnek Przemysław

Czarnocka Halina

Czarnocki Ryszard

Czepulis-Rastenis Ryszarda

Czerniakowski Piotr

Czubiński Antoni

Czuma Andrzej

Czystowski Andrzej

D

Dante Alighieri

Dargas Antoni

Daszyński Ignacy

Datner Helena

Davis John

Dawid Emil, ks.

Dąbrowska Maria

Dąbrowski Bronisław, abp

Dąbrowski Waldemar

Dejmek Kazimierz

Demarczyk Ewa

Dembiński Ryszard

Dembowski Bronisław, bp

Derwiński Zdzisław

Dębska Agnieszka

Diatłowicki Jerzy

Dietrich Marlena

Dłubak Zbigniew

Dmitrów Edmund

Dmowski Roman

Dobrowolski Paweł

Doczadis Wilhelmina zob. Friszke Wilhelmina

Dollfuss Engelbert

Domagalska Stanisława

Domańska Ewa

Donten Krzysztof

Dontenowie

Dorn Ludwik

Doroszewska Urszula

Dostatni Tomasz OP

Draus Jan

Draus (córka Jana)

Drawicz Andrzej

Drewnowski Tadeusz

Drozdek Zygmunt

Dubacki Leonard

Dubois Kazimiera

Duda Andrzej

Duda Franciszek, ks.

Duda Wojciech

Dudek Antoni

Dukaczewski Marek

Dulkiewicz Aleksandra

Duraczyński Eugeniusz

Duriasz Ewa

Duriasz Józef

Duriasz Justyna

Duriaszowie

Dworak Jan

Dybciak Krzysztof

Dylan Bob

Dziak Waldemar

Dziarmaga-Działyński Zygmunt

Dziedzic Irena

Dzielski Mirosław

Dzierżanowski Marcin

Dzierżyński Feliks

Dziewanowski Kazimierz

Dzięgielewski Józef

Dżilas Milovan

E

Edelman Marek

Eisler Jerzy

Ela (pracownica księgarni w Olsztynie)

Emilewicz Jadwiga

Engelting Barbara

Erlich Henryk

Eska Donata, z d. Abakanowicz

Eska Juliusz

Euteneier Ewa

Euteneier Waldi

Falewicz Andrzej

Falkowska Wanda

Falski Marian

Falzman Aleksander, ks.

Fałkowski Wojciech

Fedrowicz Anna

Fedorowicz Jacek

Fedyszak-Radziejowska Barbara

Felczak Zygmunt

Feldman Wilhelm

Fiedler Arkady

Fieldorf Emil

Fijak Zbigniew

Fik Marta

Filar Władysław

Filipow Krzysztof

Filipski Ryszard

Firlejczyk Grzegorz

Firlejczyk Hanna

Firlejczyk Joanna

Fiszer Józef

Fitowa Alina

Flack Roberta

Ford Aleksander

Fornalska Małgorzata

Fotyga Anna

Franczak Józef, ps. Laluś

Frankiewicz Stefan

Frasyniuk Władysław

Frąckiewicz Wojciech

Frentzel-Zagórska Janina

Friszke Adela zob. Schiele Adela

Friszke Andrzej (1762–1833)

Friszke August

Friszke Augustyna, z d. Klimaszewska

Friszke Edmund, ks.

Friszke Edyta

Friszke Gabriela

Friszke Irena, z d. Arnold

Friszke Jan (1786-?), syn Andrzeja

Friszke Jan Andrzej

Friszke Krzysztof

Friszke Wilhelmina, z d. Doczadis

Friszke Zofia, z d. Woltersdorf, ps. Stefania Gajewska

Frybes Marcin

Frybes Stanisław

G

Gadomski Bogdan

Gajewska Stefania zob. Friszke Zofia

Galewski Jacek

Galiński Adam

Gargas Anita

Garlicki Andrzej

Garlicki Stanisław

Garliński Józef

Garstka Wojciech

Garztecki Juliusz, ps. Maks

Gaspary Waldemar, ks.

Gauck Joachim

Gawin Dariusz

Gawin Magdalena

Gawryś Cezary

Gąsiorowski Krzysztof

Gąssowska Maja

Gebethner Stanisław

Gelberg Andrzej

Geller Maciej

Geremek Bronisław

Geremkowa Hanna

Gersdorf Małgorzata

Gerszon

Geyer Robert

Giedroyc Jerzy

Gielewska Anna

Gierek Edward

Gierowska Joanna

Giertych Maciej

Giertych Roman

Gieysztor Aleksander

Giżejewska Małgorzata

Glapiński Adam

Glemp Józef, kard.

Gliński Piotr

Gluth-Nowowiejski Wacław

Gluza Zbigniew

Gluziński Przemysław

Gluziński Tadeusz

Głogowski Karol

Głowacki Edward

Głowacki Janusz

Gmitruk Janusz

Gmyz Cezary

Goering Hermann

Golak Paweł

Golik Piotr

Golónko Mieczysław

Gołubiew Antoni

Gomułka Władysław

Gontarczyk Piotr

Gontarz Ryszard

Gorbaczow Michaił

Gottesman Krzysztof

Gowin Jarosław

Goździk Lechosław

Grabiańska Joanna

Grabowska Anna

Grabowska Mirosława

Grabowski Jan

Grabska Stanisława

Graczyk Roman

Graf Włodzimierz

Grajewski Andrzej

Grala Hieronim

Gratkowska Irena

Grażyński Michał

Gribkow Anatolij

Grochola Wiesława

Grohman

Gross Feliks

Gross Jan Tomasz

Grudzińska Anna

Grudzińska Irena

Grum Jerzy

Gruszecki Tomasz

Gruza Jerzy

Gryciuk Franciszek

Grzecznarowski Józef

Grzelak Janusz

Gugulski Ireneusz

Gutt Stanisława

Gwiazda Andrzej

Gwiazda Joanna

Gwiazdowie

H

Habielski Rafał

Hagemajer Krzysztof

Hajnicz Artur

Halbersztadt Jerzy

Hall Aleksander

Handzlik Stanisław

Hankiewicz Jerzy

Hanna, ps. TW

Hass Ludwik

Hauke-Ligowski Aleksander OP

Havel Václav

Heinrich Wincenty

Hejmo Konrad OP

Heller Michaił, ps. Adam Kruczek

Hepke Władysław

Herbst Stanisław

Herling-Grudziński Gustaw

Hertyk Alicja, z d. Woltersdorf

Hertyk Kazimierz

Hertyk Stanisław

Herzog Roman

Hirsch Helga

Hirszowicz Maria

Hitler Adolf

Hnatiuk Ola

Hniedziewicz Przemysław

Hoffman Małgorzata

Hoffmanowie

Holland Henryk

Hollender Magdalena

Holoubek Gustaw

Holzer Jerzy, ps. Warecki, Iks

Holzer Ryszard

Hołownia Michał

Homerska Maria

Honowscy

Honowska Teresa

Horodyński Dominik

Horyń Mychajło

Hrabyk Klaudiusz

Hryciuk Grzegorz

Hułas Magdalena

Humer Adam

Huzar Lubomyr, kard.

I

Ignatiew Radosław

Ikonowicz Piotr

Iljuszyn Ihor

Iranek-Osmecki Kazimierz

Isakowicz-Zaleski Tadeusz, ks.

Iwaszczuk Ryszard

J

Jabłońska Katarzyna

Jabłoński

Jabłoński Henryk

Jackowski Jan

Jagła Michał

Jagielski Mieczysław

Jagiełło Krystyna

Jagiełło Michał

Jagucki Alfred, ks.

Jagucki Janusz, bp

Jakir Iona

Jakubiak Elżbieta

Jakubowicz Szymon

Jakubowski Grzegorz

Jan, św.

Jan Paweł II

Jan III Sobieski

Janajew Giennadij

Janas Zbigniew

Janion Maria

Janiw Wołodymyr

Jankowiak Janusz

Jankowska Janina

Jankowski Henryk, ks.

Janowski Gabriel

Janowski Józef

Jantar Anna

Januszewska

Jarmołkowicz Wiktor

Jarocki Robert

Jarosz Dariusz

Jarosz Maria

Jaroszewicz Piotr

Jaruzelski Jerzy

Jaruzelski Wojciech

Jasienica Paweł

Jasiewicz Krzysztof

Jasiewicz Krzysztof

Jasiński Grzegorz

Jasiński Grzegorz (kolega ze studiów)

Jastrun Tomasz

Jaszczuk Bolesław

Jaworowski Jerzy

Jaworski Marian, kard.

Jaworski Seweryn

Jaworski Władysław

Jedlicki Jerzy

Jedlicki Witold

Jegliński Piotr

Jencz (Jentsch) Karol

Jencz Aurelia zob. Woltersdorf Aurelia

Jezus Chrystus

Jędruszczak Hanna

Jędruszczak Tadeusz

Józefiak Cezary

Jóźwiak Jerzy

Junes Tom

Jurczyk Marian

Juszczenko Wiktor

Juzwenko Adolf

K

Kaczmarski Jacek

Kaczorowski Ryszard

Kaczyńska Jadwiga

Kaczyński Andrzej

Kaczyński Jarosław

Kaczyński Lech

Kadenacy Tadeusz

Kadłubek Wincenty

Kahan Lidia zob. Ciołkoszowa Lidia

Kahane Jerzy, ks.

Kajka Michał

Kalabiński Jacek

Kalińska Elżbieta

Kaliski Bartosz

Kałwa Dobrochna

Kamińska Zofia

Kamiński Franciszek

Kamiński Łukasz

Kamiński Marek Kazimierz

Kancewicz Jan

Kania Dorota

Kania Stanisław

Kapela Piotr

Kapuściński Ryszard

Karczewski Andrzej

Karolak Tadeusz

Karoń-Ostrowska Anna

Karp Marek

Karpińska Małgorzata

Karpiński Andrzej

Karpiński Jakub, ps. Marek Tarniewski

Karpiński Marek

Karpiński Rafał

Karpiński Wojciech

Karski Jan

Katajew Walentin

Kawalec Krzysztof

Kawalec Stefan

Kawalerowicz Jerzy

Kazia, niańka

Kądziela Jerzy

Kądziela Łukasz

Kądziela Paweł

Kądziela Teresa

Kądzielowie

Kąkol Kazimierz

Kedryn Iwan

Kelles-Krauz Stanisław

Kelus Jan Krzysztof

Kenney Padraic

Kerski Basil

Kersten Adam

Kersten Krystyna

Kępa Józef

Kidawa-Błońska Małgorzata

Kieniewicz Leszek

Kieniewicz Stefan

Kiepura Jan

Kieres Leon

Kijowski Andrzej

Kijowski Jerzy

Kijowski Mateusz

Kiliszek Joanna

Kiliszek, ks.

Kimontt Aldona

Kishenblatt-Gimblett Barbara

Kisiel zob. Kisielewski Stefan

Kisielewski Stefan, ps. Kisiel

Kisielewski Tadeusz

Kisner Małgorzata (Maria)

Kissinger Henry

Kiszczak Czesław

Kiszczakowa Maria

Kiszczakowie

Kizwalter Tomasz

Klaus Václav

Kleiber Michał

Kleyff Jacek

Klimaszewska Augustyna zob. Friszke Augustyna

Kliszko Zenon

Kłoczowski Jerzy

Kłoczowski Piotr

Kłopotowski Krzysztof

Kłoskowska Antonina

Kłuszyńska Dorota

Knast Alicja

Knoch Konrad

Knyt Agnieszka

Kobzdej Danuta

Koch Erich

Kochanowicz Jacek

Kochanowska Małgorzata

Kochański Aleksander

Kociołek Stanisław

Koczerska Maria

Kofman Jan

Kofta Mirosław

Kohl Helmut

Kolarska Lena

Kołakowski Leszek

Kołodziejczyk Ewa

Kołodziejski Rafał

Kołtan Jacek

Komorowski Bronisław

Komorowski Paweł

Komorowski Tadeusz, ps. Bór

Konarski Andrzej

Kondracki Tadeusz

Konopczyński Władysław

Konopka Tadeusz

Konwicki Tadeusz

Kopacz Ewa

Kopczyński Krzysztof

Kopernik Mikołaj

Koralewicz Jadwiga

Korboński Stefan

Kordys Jan

Kornacki Jerzy

Kornat Marek

Kornecka Barbara

Korolec Jan

Korolec Jerzy

Korwin-Mikke Janusz

Korzeniowska Maria

Kosman Małgorzata

Kosmowska Irena

Kossecki Józef

Kostro Robert

Kostrzewa-Zorbas Grzegorz

Kot Stanisław

Kotarbiński Tadeusz

Kotula Jan

Kotula Karol, bp

Kowal Paweł

Kowalik Tadeusz

Kowaliow Sergiej

Kowalska Anka

Kowalski Sergiusz

Kowalski Włodzimierz T.

Kozak Władysław

Koziarski Grzegorz

Kozicka Elżbieta

Kozicki Stanisław

Kozik Zenobiusz

Kozłowska Regina

Kozłowski Krzysztof

Kozłowski Maciej

Kozłowski Ryszard

Kozłowski Tomasz

Koźmiński Maciej

Koźniewski Kazimierz

Krajewski Stanisław

Krakowiak Daniel

Krall Hanna

Kramer Mark

Krasna Zofia

Kraśko Nina

Krawczyk Andrzej

Krawczyk Jacek

Krawczyk Piotr

Kriegseisen Wojciech

Kronman Wanda

Król Eugeniusz Cezary

Król Marcin

Kruczek Adam zob. Heller Michaił

Kruk Erwin

Krukowski Stanisław

Krupska Nadieżda

Krupski Janusz

Krusche

Krwawicz Marek

Krzeczkowski Henryk

Krzemiński Ireneusz

Krzysztofczyk Leokadia zob. Woltersdorf Leokadia

Krzysztoporski Adam

Książek Mirosław

Kubasińska Mira

Kuchciński Marek

Kuczerepa Mykoła

Kuczma Łeonid

Kuczyńska Halina

Kuczyńska Teresa

Kuczyński Waldemar

Kudelski Zdzisław

Kudliński Romuald

Kudrycka Barbara

Kuisz Jarosław

Kujda Kazimierz

Kukiel Marian

Kula Marcin

Kula Witold

Kulak Teresa

Kulczycki Jerzy

Kulerski Wiktor

Kulerski Witold

Kulesza Stenia

Kulesza Witold

Kulik Ewa

Kulikow Wiktor

Kunert Andrzej Krzysztof

Kunicka Halina

Kunicki-Goldfinger Marek

Kunicki Władysław

Kunicki-Goldfinger Witold

Kunicki-Goldfinger Władysław

Kupiecki Dariusz

Kupiecki Robert

Kura Antoni

Kuratowska Zofia

Kurczewska Joanna

Kurczewski Jacek

Kuroń Danuta

Kuroń Jacek

Kuroń Maciej

Kuroniowa Grażyna

Kurski Jacek

Kurtyka Janusz

Kwapiński Jan

Kwaśniewski Aleksander

Kwiatkowska-Moskalewicz Katarzyna

Kwiatkowski Eugeniusz

Kwieciński Jacek

Kwieciński Wincenty

Kydryński Lucjan

L

Laboret Anne

Laluś zob. Franczak Józef

Lamentowicz Wojciech

Landau Zbigniew

Landau Anna

Lang Krzysztof

Lanzmann Claude

Lasek Jagoda

Laskowik Zenon

Laskowski Krzysztof

Laskowski Michał

Lasota Marek

Lasota Michał zob. Celt Marek

Lauter Gustaw

Lebiediewa Natalia

Lech Jacek

Lechnicka Teresa zob. Afeltowicz Teresa

Lechnicki Felicjan

Lechoń Jan

Leder Andrzej

Legeżyńska Anna

Legutko Ryszard

Leinwald Aleksandra

Lengauer Włodzimierz

Lenin Włodzimierz

Leociak Jacek

Leski Krzysztof

Leszczyński Adam

Leszczyński Anatol

Lewandowski Janusz

Lewczuk Elżbieta

Lewicka Karolina

Lewicka-Strzałecka Anna

Lewinówna Zofia

Leyding Gustaw

Leyk Emil

Libionka Dariusz

Lind Allan

Lipiński Edward

Lipiński Piotr

Lipiński Wacław

Lipscy

Lipska Agnieszka

Lipski Jan Józef

Lipski Jan Tomasz

Lis Bogdan

Lis Tomasz

Lisiecka Alicja

Lisicki Paweł

Litterer Karol

Lityńska Krystyna

Lityński Jan

Loth August, ks.

Lotos, ps. TW

Lubański Michał

Luft Bogumił

Luftowie

Luksemburg Róża

Lutosławska-Meissnerowa Halina

Ł

Łabuszewski Tomasz

Łankiewicz Jerzy

Łapiński Wacław, ks.

Łascy

Łaski Kazimierz

Łepkowski Tadeusz

Łętowska Ewa

Łojek Bożena

Łomnicki Tadeusz

Łopińska Małgorzata

Łopuszański Jan

Łubieński Konstanty

Łubieński Ludwik

Łubieński Tomasz

Łuczak Maciej

Łuczywo Helena

Łuczywowie

Łukasiewicz Iwona

Łukasiewicz Małgorzata

Łukasiewicz Sławomir

Łypacewicz Krzysztof

Łysek Wojciech

M

Machcewicz Anna

Machcewicz Paweł

Machnicka Janina

Machnicki Janusz

Maciak Dariusz

Macierewicz Antoni

Maciszewski Jarema

Mackiewicz Józef

Mackiewicz Stanisław, ps. Cat

Maczek Stanisław

Madejczyk Andrzej

Madajczyk Piotr

Madeyski Maciej

Magdziak-Miszewska Agnieszka

Majchrowski Krzysztof

Majchrzak Grzegorz

Majewski Piotr

Makowski Tomasz

Malanowski Andrzej

Malewska Hanna

Malinowska Halina

Malinowski Roman

Malinowski Władysław

Malinowski Władysław Pobóg

Maliszewska Izabela

Małachowski Aleksander

Małgosia (dziewczyna W. Breczki)

Małkowski Stanisław, ks.

Małłek Karol

Małowist Marian

Maniakówna Maria

Manitius Andrzej

Manitius Gustaw, ks.

Marat Stanisław

Marchlewski Julian

Marchlewski Wojciech

Marciniak Bohdan

Marciniak Piotr

Marczakowa Halina

Marody Mirosława

Marosz Maciej

Marszalec Janusz

Marszałkowski Tomasz

Martin Wiktor

Martinowa Halina

Maryja, Matka Boża

Marynowycz Myrosław

Mastny Vojtek

Maszenda Andrzej

Materski Edward, bp

Materski Jerzy

Materski Wojciech

Matłachowski Jan

Matuszewski Stefan

Matuszyk Tadeusz

Matywiecki Piotr

May Leon, ks.

Mazowiecki Adam

Mazowiecki Tadeusz

Mazowiecki Wojciech

Mazur Andrzej

Mazur Elżbieta

Mazur Grzegorz

Mazurkiewicz Anna

Mażul Lech

Mączak Antoni

Mehlhorn Ludwik

Mencwel Andrzej

Mendaelson Stanisław

Merta Tomasz

Metzger Otto

Mędrzak Marek

Mędrzecki Włodzimierz

Micewski Andrzej

Micgiel John

Michalski Krzysztof

Michał Anioł, właśc. Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni

Michałowski Jacek

Michałowski Stanisław

Michelis Zygmunt, ks.

Michnik Adam

Mickiewicz Adam

Miecznikowski Stefan SJ

Miedziński Bogusław

Mielczarek Adam

Mieroszewski Juliusz

Mierzwa Stanisława

Mierzwa Waldemar

Mieszczanek Anna

Mieszko I

Międzybłocka Dorota

Międzyrzecki Artur

Migalski Marek

Mijal Kazimierz

Mikke Jerzy

Mikłasz Paweł

Mikołajczyk Stanisław

Mikołajska Halina

Mikołejko Zbigniew

Mikulski Krzysztof

Milczanowski Andrzej

Milewicz Ewa

Milewicz-Reinbacher Zofia

Milewski Jerzy

Milewski Wacław

Miller Jerzy

Miller Leszek

Miłosz Andrzej

Miłosz Czesław

Minc Hilary

Mink Jerzy

Miodowicz Alfred

Miodowicz Konstanty

Mirabeau Honoré

Mirecki Leon

Mirski Aleksander (Aleksander Korybut-Woroniecki)

Misiewicz Bartłomiej

Miszczak Edward

Miś Jan

Mitterrand François

Moczar Mieczysław

Moczarska Elżbieta

Moczarski Kazimierz

Moczulski Leszek, ps. Leszek Karpatowicz

Modlinger Jerzy

Modzelewski Karol

Modzelewski Zenon SAC

Mołotow Wiaczesław

Monroe Marylin

Moraczewski Jędrzej

Morawiecki Kornel

Morawski Dominik

Morawski Jerzy

Morawski Wojciech

Morgiewicz Emil

Moszyński Fryderyk Józef

Mościcki Henryk

Motyka Grzegorz

Mozart Wolfgang Amadeus

Mroczkowska Małgorzata

Mrowińska Alina

Mrożek Sławomir

Mucharski Piotr

Mudrecki Artur

Mulak Jan

Mularczyk Arkadiusz

Musiał Filip

Musioł Teodor

Mussolini Benito

Muszalski Edward

Muszyński Wojciech

Mützenmacher Józef

Mydlarska Anna

Myknys Rimantas

Myślińska Maria

N

Naimski Piotr

Najder Zdzisław

Nalepa Tadeusz

Nalewajko Ewa

Nałęcz Daria

Nałęcz Tomasz

Namysło Aleksandra

Narojek Winicjusz

Narożniak Jan

Narutowicz Gabriel

Narzyński Janusz, bp

Nawrocki Grzegorz

Nekanda-Trepka Michał

Niedziałkowski Mieczysław

Niedzielak Stefan, ks.

Niekricz Aleksander

Niemczykowa Aleksandra

Niemen Czesław

Niepokojczycka Ewa

Niesiołowski Stefan

Niezabitowska Małgorzata

Niezgodzki Paweł

Nikisch Jan Jacek

Nitecki Piotr, ks.

Nitschman Robert, ks.

Niwiński Piotr

Nizieński Bogusław

Nizinkiewicz Jacek

Nosowski Zbigniew

Noszczak Bartłomej

Notkowski Andrzej

Nowak Andrzej

Nowak Marek

Nowak-Jeziorański Jan

Nowek Zbigniew

Nowicki Marek

Nowina-Konopka Piotr

Nowosad Elżbieta

Nowotko Marceli

O

Obama Barack

Ochab Edward

Ochenduszko Czesław

Odom William

Odorowski Mirosław

Okęcki Karol

Okudżawa Bułat

Okulicki Leopold

Olaszek Jan

Olejnik Leszek

Olek Janina

Oleksy Józef

Olędzka-Frybesowa Aleksandra

Olszewski Jan

Olszewski Witold

Olszewski Włodzimierz

Olszowski Stefan

Omilanowska Małgorzata

Onyszkiewicz Janusz

Onyszkiewicz Wojciech

Opiela Stanisław SJ

Orłowski Bolesław

Orszulik Alojzy, bp

Orwell George

Oryszyn Zyta

Orzechowski Marian

Osadczuk Bohdan

Osęka Andrzej

Osęka Piotr

Osiatyński Jerzy

Osiatyński Wiktor

Osiecka Agnieszka

Osiński Krzysztof

Osóbka-Morawski Edward

Ost David

Ostałowska Lidia

Ostrowski Wojciech

Otto Leopold, ks.

Owsiński Marek

P

Pacewicz Michał

Paczkowski Andrzej

Pająk Jan

Pająk Jerzy

Pajdak Antoni

Pajewski Janusz

Pakulski Jan

Paluchowski Andrzej

Paluszkiewicz Magdalena

Pałubicki Janusz

Pankiewicz Michał

Pankiewicz-Osóbka-Morawska Wisła

Pańków Irena

Paradowska Janina

Parchowski Marian

Paruch Waldemar

Pasiak Dorota

Passent Daniel

Paulsson Gunnar

Pawlak Waldemar

Pawlicka Małgorzata

Paziewski Michał

Pejaś Ewa

Pełczyński Tadeusz

Pełenski Jarosław

Pełenski Zenowij

Perl Feliks

Pernal Ewa

Pernal Marek

Persak Krzysztof

Pęczak Mirosław

Pękalska Marta

Pękalski Stanisław

Piasecki Bolesław

Piątkowski Sebastian

Piekarczyk Stanisław

Piekarska Anna

Pietruszka Adam

Pietrzak Bartosz

Pietrzak Waldemar

Pilch Władysław, ks.

Pilecki Witold

Piłsudski Józef

Piłsudski Rowmund

Pinochet Augusto, właśc. Augusto José Ramón Pinochet Ugarte

Piotrowicz Stanisław

Piotrowski Paweł

Pióro Tadeusz

Pipes Richard

Pirek Ewa

Pisuliński Jan

Piszczek Hanna

Pleskot Patryk

Płoski Józef

Pobóg-Malinowski Władysław zob. Malinowski Władysław Pobóg

Podemski Krzysztof

Podkowiński Władysław

Podlaski Kazimierz zob. Skaradziński Bohdan

Podstawek Irena

Podstawek Leszek

Poksiński Jerzy

Polaczek Jerzy

Polak Barbara

Polak Grzegorz

Polak Wojciech

Polakowa Wiktoria

Polański Roman

Poleszak Sławomir

Pomian Krzysztof

Poniatowski Juliusz

Popiełuszko Jerzy, ks.

Poradowski Szymon

Porczyńscy

Pospieszalski Antoni

Pospieszalski Jan

Postołowicz Leszek

Poznańscy

Pracki Stefan

Pragier Adam

Prauss Ksawery

Prauss Zofia

Prawin Jakub

Prądzyński Ignacy

Precan Vilem

Preiss Waldemar, ks.

Prószyński Mieczysław

Pruchnicka Wanda

Prus Edward

Prus Bolesław

Prus Łucja

Przeciszewscy

Przeciszewska Hanna

Przeciszewski Marcin

Przeciszewski Paweł

Przedpełski Wiktor

Przewłocki Janusz

Przewoźnik Andrzej

Przybora Jeremi

Przybysz Kazimierz

Przybyszewska Urszula

Przyłębski Andrzej

Pszon Mieczysław

Ptasińska Małgorzata

Ptaszyński Radosław

Putin Władimir

Puto Roman

Putyńscy

Putyński Zygmunt

Puzyna Stanisław

Pużak, krewny Kazimierza

Pużak Kazimierz

Pużakowa Jadwiga

Pyjas Stanisław

Pytel Grzegorz

Q

Quirini Edward

R

Rabin Icchak

Rachtan Piotr

Raczyński Edward

Radomska Wanda

Radoń Sławomir

Radziwiłł Anna

Radziwiłł Krzysztof

Radziwiłłowa Anna

Rafael, właśc. Raffaello Santi

Rajpert Iwona

Rakowski Mieczysław F.

Rapacki Marek

Rajs Romuald, ps. Bury

Rataj Maciej

Ratajczak Jacek

Rączka Magdalena

Regulski Jerzy

Reiff Ryszard

Reiss Antoni

Reiter Janusz

Reprincew Wołodymyr

Reszczyński Piotr

Reutt Adolf

Reykowski Janusz

Reymont Stanisław

Riefensthal Leni

Rogoń Ewa

Rogoziński Zygmunt

Roguski Władysław

Rokita Jan Maria

Romaszewscy

Romaszewska Agnieszka

Romaszewska Zofia

Romaszewski Zbigniew

Romer Michał

Romkowski Roman

Ronikier Adam

Roosevelt Franklin

Rosiakowa

Rosner Andrzej, ps. Szczęsny

Rosner Jan

Rossman Henryk

Rossman Krzysztof

Rotfeld Adam Daniel

Rottermund Andrzej

Rostworowski Emanuel

Rostworowski Mikołaj

Roszkowski Wojciech

Rowecki Stefan, ps. Grot

Rozwadowski Józef, bp

Różalski Antoni

Różański Józef

Ruchniewicz Krzysztof

Ruckert Bertold, ks.

Rudnicki Szymon

Rudowski Maksymilian

Rudzińska Agnieszka

Rudzińska Anna

Rudziński Janusz

Rulewski Jan

Ruman Jan

Rusinek Stanisław

Ruszar Józef

Ruszczyc Marek

Rybicki Aram

Rybicki Józef

Rybicki Zygmunt

Rybkowski Jan

Rychard Andrzej

Rydlowa Aleksandra

Rydz-Śmigły Edward

Rydzyk Tadeusz, ks.

Rykowski Zbysław

Rytel Piotr

Rywin Lew

Rzepecki Jan

Rzepkowicz Leokadia

Rzepliński Andrzej

Rzewuska Zofia

Rzeźnik Stefan

Sabbat Kazimierz

Sacha Stefan

Sacharow Andriej

Sachowa Zofia

Sachs Jerzy, ks.

Sadowska Magdalena

Salij Jacek OP

Samsonowicz Henryk

Sanderson Colin

Sanderson Bob

Sankowski Leszek

Sanojca Antoni

Sarachman Haklina

Sasanka Paweł

Sawicki Paweł

Sawicki Wojciech

Sawicki Wojciech

Schiele Adela, z d. Friszke

Scheiblerowie

Schetyna Grzegorz

Schiller Anna

Schmidt Helmut

Schoeneich Aleksander, ks.

Schwarzbart Ignacy

Semka Piotr

Sędziak Mirosław

Sękowski Janusz

Siekiera Szczepan

Siemiątkowski Zbigniew

Sienkiewicz Henryk

Sienkiewicz Jan

Sierański

Sierzpowski Mirosław

Sikora Henryk

Sikorski Radosław

Sikorski Władysław

Siła-Nowicki Władysław

Siudak Paweł

Siudakowa Maria

Siwik Anna

Siwko Anna

Skalski Ernest

Skaradziński Bohdan, ps. Kazimierz Podlaski

Skarżyńska Krystyna

Skarżyński Ryszard

Skorupka Waldemar

Skowronek Jerzy

Skórzyński Jan

Skórzyński Zygmunt

Skrzek Józef

Skrzynecki Jan

Skubiszewski Krzysztof

Skurpski Hieronim

Skwarski Ryszard

Skwieciński Piotr

Słabek Henryk

Sławek Tadeusz

Sławek Walery

Słodkowska Inka

Słonimski Antoni

Słowacki Juliusz

Słowik Andrzej

Słowik Wiesław

Smogorzewska Janina

Smogorzewski Kazimierz

Smolar Aleksander

Smolar Eugeniusz

Smolar Nina

Smolarowie

Smosarski Józef

Smykała Jacek

Snopkiewicz Jacek

Sobczyńska Katarzyna

Sochoń Jan, ks.

Sokolnicki Juliusz

Sołdatow Joanna

Sołtyk Stefan

Sołtysiak Grzegorz

Sosnowski Jerzy

Sosnkowski Kazimierz

Sowiński Paweł

Sołżenicyn Aleksandr

Spiechowicz-Boruta Mieczysław

Spychalski Marian

Stachurska Małgorzata

Stalin Józef

Stanek Karin

Staniewicz Restytut

Staniszkis Jadwiga

Stanowski Adam

Stańczyk Piotr

Stasiek, kolega szkolny

Staszewski Stefan

Stećko Sława

Stefanowicz Janusz

Steinbach Erika

Steiner Jean François

Steinsbergowa Aniela

Stelmachowski Andrzej

Stemplowski Ryszard

Stola Dariusz

Stołecka Danuta

Stomma Stanisław

Strasz Małgorzata

Strumiński Igor

Stryjkowski Julian

Strzelczyk Jerzy

Strzelecka Jolanta

Strzelecki Jan

Strzelecki Ryszard

Strzembosz Tomasz

Studziński Bogumił

Stypułkowski Andrzej

Stypułkowski Cezary

Suchcitz Andrzej

Suchocka Hanna

Suchowolec Stefan

Suleja Włodzimierz

Sukertowa-Biedrawina Maria

Süsmutt Rita

Suwała Halina

Svensson Margaretta

Syryjczyk Tadeusz

Syta Andrzej

Syzdek Eleonora

Szachnazarow Georgij

Szacki Jerzy

Szaflik Józef

Szałacki Andrzej

Szałamek Krzysztof

Szaniawski Klemens

Szarek Jan, bp

Szarek Jarosław

Szarota Tomasz

Szczepanik Piotr

Szczepański Gerard

Szczepański Jarosław

Szczepański Piotr

Szczepłek-Piekarska Anna

Szcześnak Andrzej

Szczęsna Joanna

Szczęsny Magdalena

Szczypiorski Adam

Szczypiorski Andrzej

Szejnert Małgorzata

Szekspir William

Szelągowska Krystyna

Szendel Edward, ks.

Szeptycki Andrzej, metropolita

Szerer Mieczysław

Szeruda Jan, bp

Szkaradek Andrzej

Szklarski Alfred

Szlajfer Henryk

Sznarbachowski Włodzimierz

Szostek Andrzej MIC

Szostkiewicz Adam

Szostkiewicz Marta

Szpakowski Zdzisław

Szpociński Andrzej

Szubartowicz Piotr

Szumiejko Eugeniusz

Szumska Danuta

Szwagrzyk Krzysztof

Szwarc Andrzej

Szwarzbart Ignacy

Szydło Beata

Szyma Tadeusz

Szymanik Bogdan

Szyszkowska Maria

Ś

Śliwa Michał

Śliwiński Krzysztof

Śnieżyńska Aleksandra

Śpiewak Jan

Śpiewak Paweł

Światło Józef

Świda-Ziemba Hanna

Świerczewski Karol

Świerzawski Witold

Święcicki Andrzej

Święcicki Marcin

T

Tabako Tomasz

Tanty Mieczysław

Targalski Jerzy

Targalski Jerzy Wojciech

Tarkowski Jacek

Tarło-Maziński Włodzimierz

Tarnowski Sławomir

Tatar Stanisław

Tazbir Janusz

Tazbirowa Julia

Tejchma Józef

Templin Wolfgang

Terej Jerzy Janusz

Terejowa Felicja, z d. Rapaport

Terlecki Ryszard

Thatcher Margaret

Thugutt Stanisław

Tobera Marek

Tomasik Paweł

Tomaszewski Jerzy

Tomaszewski Stanisław

Tomicki Jan

Tondera Ireneusz

Torańska Teresa

Toruńczyk Barbara

Torzecki Ryszard

Touraine Alain

Tranda Zdzisław, bp

Trepczyński Stanisław

Trocki Lew

Trzeciakowska Anna

Trzeciakowski Witold

Trznadel Jacek

Tuchołka Leokadia

Turkowski Krzysztof

Turkowski Romuald

Turlejska Maria

Turnau Jan

Turowicz Jerzy

Turowski Tomasz

Turski Marian

Tusk Donald

Tuwim Julian

Tygielski Wojciech

Tymiński Stanisław

Tymowski Andrzej

Tymowski Michał

Tyszkiewicz

Tytz Jerzy, ks.

U

Uchański Wiesław

Uhl Petr

Ujazdowski Kazimierz M.

Umer Adam

Urban Jerzy

Urbański Andrzej

Utnik Marian

V

Verne Juliusz

Videla Jorge

Vieviórka Michel

W

Wacławik Beata

Wacławik Ewa

Wacławik Robert

Wacławikowie

Wajda Andrzej

Wajdowie Krystyna i Andrzej

Walc Jan

Walentynowicz Anna

Walicki Andrzej

Walter Jan, ks.

Walukowa Janina

Wałęsa Lech

Wałęsowa Danuta

Wandycz Piotr

Waniek Danuta

Wantuła Andrzej, bp

Wapiński Roman

Warot Paweł

Warska Wanda

Wasilewska Wanda

Wasilewski Andrzej

Wasilewski Leon

Wasilewski Jacek

Wasiutyński

Wat Aleksander

Wawer Zbigniew

Ważniewski Władysław

Ważyk Adam

Wądołowski Ignacy

Wąsik Stanisław

Wąsowicz Krzysztof Dunin

Wedel Edward

Wegener-Wojnowski Henryk, ks.

Wełdycz Ewa

Werblan Andrzej

Wereszycki Henryk

Werfel Edda

Werfel Katarzyna

Werfel Roman

Werflowie

Werner Andrzej

Wesołowski Włodzimierz

Węgleński Piotr

Wiaderny Bernard

Widacki Jan

Wieczorek

Wieczorek Anna

Wieczorek Janina zob. Anstadt Janina

Wieczorek Włodzimierz

Wieczorek Wojciech

Wieczorkiewicz Paweł

Wielowieyski Andrzej

Wierzbicki Marek

Wierzyński Maciej

Więckiewicz Robert

Wilamowski Bohdan

Wilczek Jagienka

Wildstein Bronisław

Wilhelmi Janusz

Wilk Franciszek

Wiścicki Tomasz

Wiślicki Piotr

Witkowski Tadeusz

Witos Wincenty

Witrowy

Wittenberg Otton, ks.

Władyka Wiesław

Włodarska Henryka

Włodarska Jadwiga

Włodarska Krystyna zob. Baker Krystyna

Włodarska-Friszke Barbara

Włodarski Sławomir

Włodawiec Ryszard

Wnuk Rafał

Wnuk-Lipiński Edmund

Wocial Jerzy

Wojciechowski Adam

Wojciechowski Krzysztof

Wojciechowski Marian

Wojciechowski Stanisław

Wojciechowski Teofil

Wojdecki Waldemar

Wojnar-Sujecka Janina

Wojnicz Wanda

Wojtyła Karol, kard. zob. Jan Paweł II

Wolański Marian

Wolfram Agnieszka

Wolfram Tomasz

Wolicki Krzysztof

Wolska Olimpia

Wolski Grzegorz

Wolsza Tadeusz

Woltersdorf Adolf

Woltersdorf Aleksander (Gajewski)

Woltersdorf Aleksandra

Woltersdorf Alicja zob. Hertyk Alicja

Woltersdorf Aurelia, z d. Jencz

Woltersdorf Edward

Woltersdorf Fryderyk Krystian

Woltersdorf Hugon

Woltersdorf Karol

Woltersdorf Leokadia, z d. Krzysztofczyk

Woltersdorf Oskar

Woltersdorf Ryszard

Woltersdorf Stefania

Woltersdorf Wiktoria Alicja

Woltersdorf Wilhelm

Woltersdorf Zofia zob. Friszke Zofia

Woltersdorfowie

Wołek Tomasz

Wołoszyn Władysław SJ

Woroszylski Wiktor

Woydt Marta

Woźniakowscy

Woźniakowski Jacek

Wójcik Zbigniew

Wóycicka Irena

Wóycicki Kazimierz

Wrona Janusz

Wroński Andrzej

Wróbel Piotr

Wróblewski Andrzej Krzysztof

Wrzesiński Wojciech

Wrzodak Zygmunt

Wujcowie

Wujec Henryk

Wujec Ludwika

Wyrozumski Jerzy

Wyrwich Mateusz

Wysłouch Bolesław

Wysocka-Schnepf Dorota

Wysocki Roman

Wyszczelski Lech

Wyszkowski Krzysztof

Wyszyński Stefan, kard.

Zabłocki Janusz

Z

Zabłocki Stanisław

Zachwatowicz-Wajda Krystyna

Zagładin Wadim

Zagórski Krzysztof

Zahorski Andrzej

Zając Ewa

Zając Krzysztof

Zakrzewska Janina

Zakrzewski Andrzej

Zakrzewski Rafał

Zalewska Anna

Załuska Andrzej

Zambrowski Antoni

Zambrowski Roman

Zaorski Andrzej

Zarako-Zarakowski Stanisław

Zarańska Anna

Zarańska-Skórzyńska Katarzyna

Zarański Jan

Zarański Józef

Zaremba Marcin

Zaremba Zygmunt

Zarzycka Alicja

Zaszkilniak Leonid

Zasztowt Leszek

Zawadzka Barbara

Zawadzka Halina (Helena), z d. Niedziałkowska

Zawadzki Janusz

Zawadzki Władysław

Zawieyski Jerzy

Zbiniewicz Fryderyk

Zdrojewski Bogdan

Zdziarski Andrzej

Zdzitowiecki Jan

Zelnik Jerzy

Zełenko Konstanty

Zemelman Leonia

Zieja Jan, ks.

Zielińska Zofia

Zieleński Jerzy

Zieliński Ireneusz

Zieliński Józef

Zieliński Marek

Zieliński Ryszard

Zieliński Zbigniew

Zieliński Zygmunt, ks.

Ziembiński Wojciech

Ziemkiewicz Rafał

Zientara Benedykt

Zięba Andrzej

Zięba Maciej OP

Ziętara Paweł

Zimmerman

Ziobro Zbigniew

Ziomecki Mariusz

Ziółkowski Adam

Zonnowa Krystyna

Zozula Andrzej

Zybertowicz Andrzej

Zygielbojm Szmul

Zyzak Paweł

Ż

Żakowski Jacek

Żarnowska Anna

Żarnowski Janusz

Żaryn Jan

Żbikowski Andrzej

Żebrowski Edward

Żechowicz Olga

Żeleński Tadeusz, ps. Boy

Żeligowski Lucjan

Żenczykowska Daromiła

Żenczykowski Tadeusz

Żeromski Stefan

Żiwkow Todor

Żmijewski Edward, ks.

Żółkiewski Stefan

Żuławski Zygmunt

Żupański Andrzej

Żychiewicz Tadeusz

Życiński Józef, abp

Spis rzeczy

Rozdział 1: Korzenie

Rozdział 2: Dzieciństwo

Rozdział 3: Spotkania z żywą historią

Rozdział 4: Studia

Rozdział 5: Opozycja

Rozdział 6: Solidarnościowa rewolucja

Rozdział 7: Stan wojenny

Rozdział 8: Świat emigracji

Rozdział 9: W środowisku historycznym

Rozdział 10: W szarej strefie. Między legalnością a opozycją

Rozdział 11: Przełom 1989

Rozdział 12: Polityka w latach dziewięćdziesiątych

Rozdział 13: Początki badań nad PRL

Rozdział 14: Historyk prywatnie

Rozdział 15: Wokół Instytutu Pamięci Narodowej i lustracji

Rozdział 16: Cykl o Jacku Kuroniu i inne książki

Rozdział 17: Spory o historię i o politykę

Rozdział 18: Wokół polityki historycznej

Rozdział 19: Instytut Pamięci Narodowej: powrót i odwrót

Rozdział 20: W świecie nauki

Rozdział 21: Upadek

Ukraina, parę słów

Indeks