Dane oryginału

Copyright © 2019 by Anna Anthropy. Title of English-language original: Make your own Scratch Games!, ISBN 978-1-59327-936-1, published by No Starch Press. All rights reserved.

Przekład Monika Andryszczyk

Projekt okładki polskiego wydania INT-MEDIA Dawid Mazur na podstawie oryginału

Wydawcy Edyta Kawala, Joanna Banasiak-Lach

Redaktor prowadzący Jolanta Kowalczuk

Redaktor Małgorzata Dąbkowska-Kowalik

Koordynator produkcji Anna Bączkowska

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN Michał Latusek

Zastrzeżonych nazw firm i produktów użyto w książce wyłącznie w celu identyfikacji.

Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2020

ISBN 978-83-01-21397-8

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2020r. (wyd. I)

Warszawa 2020

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl, reklama@pwn.pl, www.pwn.pl

Dla nowego pokolenia i dla pokolenia, które dorastało nie mając narzędzi. Oto one.

O AUTORCE

Anna Anthropy jest projektantką gier komputerowych, autorką książek oraz pedagogiem. Mieszka w Chicago z małym, czarnym kotem Encyclopedia Frown (Niezadowolona Encyklopedia), gdzie uczy projektowania gier na Uniwersytecie DePaul.

O REDAKTORZE TECHNICZNYM

Kyle Reimergartin jest rodzicem oraz nauczycielem drugiej klasy szkoły podstawowej. Tworzy gry komputerowe, piecze ciasta, pisze gazety oraz nagrywa. Do tematów, które najchętniej umieszcza w swoich grach, należą: skóra, miejsca, rytuały, drzwi, zarazki, zęby oraz koty. Jest twórcą gry Fiordy. Obecnie opracowuje grę Banana Chalice (Bananowy Kielich), którą ukończy za 15 lat.

Bezpłatny fragment

Podziękowania

Każdy może tworzyć gry

Czego będziesz potrzebować

Krótka historia gier

Kto tworzy gry komputerowe?

W jakim celu tworzy się gry komputerowe?

O czym powinna być moja gra?

Czym jest Scratch?

Ile kosztuje Scratch?

Czy muszę umieć programować?

A jeśli od dawna uwielbiam programować?

Inne narzędzia do projektowania gier

1. Leaf me alone!: Scratch bez tajemnic

Początek przygody ze Scratchem

Zostaw mnie w spokoju (kiedy jem ten liść)

Tworzenie własnych duszków

Rysowanie dziwnych robaków

Rysowanie tła

Kategoria Zdarzenia

Poruszanie robakiem

Sterowanie robakiem

Rysowanie otworów wygryzionych w liściach za pomocą pióra

Rozpoczynanie gry od nowa

Kontakt robaka z liściem

Odtwarzanie dźwięków

Porządkowanie kodu

Wyzwanie

Udostępnianie gry

To już umiesz

2. Obżarstwo dziwnego robaka: zbieranie przedmiotów i unikanie przeszkód

Kopiowanie i modyfikowanie projektu

Porządkowanie kodu

Rysowanie tęczowego śladu

Projektowanie pożywienia dla robaka

Klonowanie duszka

Użycie liczb ujemnych

Tworzenie strefy bez jagód

Programowanie poleceń dla sklonowanych jagód

Nadawanie komunikatów

Gra „na czas”

Wykorzystanie animacji do tworzenia zepsutych jagód

Tworzenie rozgałęzienia za pomocą jeżeli i w przeciwnym razie

Nagrywanie dźwięku fuj

Przeszkody

Dlaczego śmierdzące przeszkody działają

Tworzenie kup poprzez klonowanie duszków

Kodowanie śmierdzących przeszkód

Podnoszenie poprzeczki

Tworzenie własnych zmiennych

Zmiana prędkości

Zakończenie gry

Wybór kostiumu motyla

Kodowanie metamorfozy

Zmiana zachowania motyla

Wprowadzenie komunikatu rozpoczynającego grę

Co jeszcze możesz wypróbować

To już umiesz

3. Tworzenie gry platformowej Hatlight

O grze Hatlight

Kodowanie ruchu platformowego

Tworzenie duszka hitbox

Tworzenie okna testowego

Porządkowanie kodu za pomocą zdarzeń

Tworzenie zmiennych

Kodowanie ruchu gracza

Poruszanie się w lewo i w prawo

Wspinaczka po zboczach i schodach

Spadanie

Skoki

Tworzenie naturalnego ruchu za pomocą zmiennych

Tworzenie świata pełnego odkrywczych wypraw

Tworzenie mapy z siatką współrzędnych za pomocą zmiennych

Przechodzenie między ekranami

Kodowanie zmiany ekranu

Światłość i ciemność

Kodowanie światła padającego z latarki

Tworzenie przedmiotów do zbierania

To już umiesz

4. Projektowanie poziomów

Przejdźmy do tworzenia poziomów!

Rysowanie poziomów

Rysowanie jaskini

Odkładanie szczegółów na później

O tym warto pamiętać

Dodawanie scenerii w tle

Jak prawidłowo grać w grę

Wyświetlanie obiektów, do których gracz nie może się dostać

Tworzenie charakterystycznych obiektów

Tworzenie animacji

Animowanie ruchów gracza

Postać w formie kropli

Tworzenie odbicia lustrzanego kostiumu

Tworzenie kodu dla animacji

Dodatkowe wyzwania

To już umiesz

5. Tworzenie efektów dźwiękowych

Narzędzie do projektowania dźwięku

Nagrywanie i edytowanie dźwięków w programie Audacity

Nagrywanie śmiertelnego upadku

Selekcja dźwięku

Użycie narzędzia Efekt

Zapisywanie dźwięków

Wykorzystanie dźwięków pobranych z Internetu

Generowanie dźwięków za pomocą programu sfxr

Kształt fali

Zmiana dźwięków za pomocą suwaków

Eksportowanie dźwięków

Narzędzie bfxr

Tworzenie pętli muzycznej za pomocą narzędzia Drumcircle

Tworzenie pętli grających bębenków

Dodawanie dźwięków bębna

Dodawanie kolejnych dźwięków

Dodawanie melodii

Zapisywanie i eksportowanie pętli

Narzędzie Bosca Ceoil

Dodawanie pętli do gry w Scratchu

Dodatkowe wyzwania

Skomponuj muzykę do gry jedynie za pomocą ust

Użycie muzyki do tworzenia kontrastujących ze sobą nastrojów

Stwórz prawdziwą muzyczną grę

To już umiesz

6. Co dalej?

Zadawanie pytań

Nagraj swoją grę

Udostępnij swoją grę na portalu itch.io

Współpraca z innymi

Gra dla wielu graczy

Utwórz nietypowe urządzenie sterujące

Odkrywaj i twórz!

Przypisy

Podziękowania

Dziękuję Haksowi za pomoc w realizacji tych książek oraz Caitlin za wszystko, co musiała znosić. Podziękowania dla mojej doskonałej Camilli Grace, za to, że dała mi ważny powód do napisania i wydania tej książki.

KAŻDY MOŻE TWORZYĆ GRY

Gry komputerowe mogą być wesołe, dziwne, ekscytujące, interesujące, magiczne, a nawet przerażające. Lubimy w nie grać, ponieważ dzięki nim poznajemy inne światy – takie, które poruszają się i zmieniają podczas zabawy, a zasady w nich obowiązujące są inne niż w naszym własnym świecie. (Czasami wydaje nam się, że te zasady mają więcej sensu niż te panujące w naszym świecie). Gry to sposób na szybki relaks lub długie godziny spędzone przed komputerem. Poprzez gry możemy wcielać się w inne postaci oraz odkrywać inne perspektywy.

Cokolwiek znaczą dla ciebie gry, musisz wiedzieć, że możesz tworzyć swoje własne. Jest to prostsze, niż ci się wydaje! Serie książek „Zostań twórcą gier komputerowych” pokazują, jak od podstaw stworzyć zabawną, interaktywną grę za pomocą kilku narzędzi.

Czego będziesz potrzebować

Aby projektować gry z pomocą tej książki, będziesz potrzebować:

• dostępu do komputera,

• połączenia internetowego.

W książce będziemy korzystać z narzędzia o nazwie Scratch, które ułatwia rysowanie interaktywnych postaci poprzez łączenie prostych bloków kodów, co pozwala na budowanie zabawnych, dziwnych gier.

Zanim dowiesz się, jak pobrać program Scratch, i zaczniesz tworzyć własne gry, zapoznajmy się z historią gier, które tak lubisz.

Krótka historia gier

Gry są z nami od zawsze, a przynajmniej od początków cywilizacji. Tak naprawdę nasi najstarsi przodkowie grali za pomocą kości owiec (były one pierwszymi kostkami do gry!). Przy użyciu nasion i dołków w ziemi powstała gra, którą teraz nazywamy mankala. W „Kółko i krzyżyk” po raz pierwszy zagrano w Egipcie ponad 3000 lat temu!

Gry istniały na długo przed pisaniem, malowaniem czy filmami 3D. Wydaje się, że ludzie byli stworzeni do grania. Zawsze kiedy grupa ludzi zgadza się na pojedynek według pewnych zasad, rodzi się nowa gra. Ponieważ gry są przekazywane nowym graczom, każdy z nich dodaje coś od siebie. Na przykład uczestnik zabawy w berka może się zastanowić: „Czy gra nie byłaby bardziej ekscytująca, gdyby można było ratować ludzi, którzy zostali berkiem?”. Właśnie tak powstaje nowa zasada – gry rozrastają się i zmieniają niczym dziwne rośliny.

Tradycyjne gry, przekazywane z pokolenia na pokolenie, mają wielu twórców. Berka nie wymyśliła jedna osoba. Bardziej prawdopodobne jest to, że miał on wielu autorów, a każdy z nich dodał do gry coś od siebie. Właśnie dlatego dzisiaj istnieje wiele odmian berka, na przykład berek kucany, berek zamrażany czy berek z piłkami. Wystarczy, że ktoś wpadł na inny, ciekawszy sposób na grę, a dotychczasowe wersje stawały się historią.

Gry dostępne na telefonach komórkowych to gry projektowane przez jedną bądź kilka osób. Nie są to gry tradycyjne, lecz powstają dzięki temu, że ludzie grają w gry i starają się ulepszać je na różne sposoby, lub kierując się wyobraźnią, tworzą nowe.

Czy kiedykolwiek grając w grę zdarzyło ci się pomyśleć: „Ta gra byłaby o wiele ciekawsza, gdyby tylko…”. Jeśli podczas grania przychodzą ci do głowy różne pomysły, gratulacje! Jesteś projektantem gier.

Kto tworzy gry komputerowe?

W latach sześćdziesiątych XX wieku komputery były wielkości całego pokoju. Te ogromne maszyny nazywane były komputerami typu mainframe. Były one tak drogie i skomplikowane, że tylko niewielka liczba osób była w stanie tworzyć gry komputerowe za ich pomocą.

Jedna z najstarszych gier komputerowych – Spacewar (gra, w której zadaniem gracza jest eliminowanie statków kosmicznych) została zapisana przez dziurkowanie kart papierowych, które następnie były odczytywane w komputerze. Po napisaniu kodu na karcie trzeba było ustalić, które miejsca przedziurawić, aby komputer mógł rozczytać i zrozumieć karty. Jeśli któryś z otworów był niepoprawny, należało przedziurawić wszystkie karty od początku!

Jak możesz sobie wyobrazić, w tamtych czasach posługiwanie się komputerem było bardzo trudne. Były one tak duże i drogie, że stać na nie było tylko szkoły. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku były one projektowane przez studentów na uniwersytetach, takich jak na przykład Instytut Technologii w Massachusetts, w Stanach Zjednoczonych.

Studentów nie uczono projektowania gier, lecz poważnego programowania komputerowego. Mimo to między zajęciami wymykali się do pracowni komputerowych i odkrywali sposoby na tworzenie gier komputerowych, które uważali za ekscytujące. Ukrywali swoje gry jako poważne programy komputerowe. Każdy program, który wyglądał jak gra, zostałby usunięty przez administratorów, którzy uważali je za marnowanie miejsca na dysku komputera.

Dziś pamiętamy niektóre z pierwszych gier, a zapominamy o wielu poważnych programach komputerowych. Pamiętaj o tym, kiedy ktoś będzie narzekał na to, ile czasu poświęcasz na tworzenie gier. Ludzie spędzają długie godziny na graniu, zapominając o poważnych sprawach.

Od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku komputery znacznie się zmieniły. Obecnie możesz nosić komputer w kieszeni – na przykład smartfon – który potrafi o wiele więcej oraz jest o wiele szybszy niż dawne komputery. Te kieszonkowe komputery są także tańsze oraz łatwiejsze w użyciu.

Nauczysz się, jak łatwo można tworzyć gry komputerowe za pomocą darmowego, prostego narzędzia takiego jak Scratch, z którego korzystają setki osób.

To ludzie o różnym kolorze skóry i płci, młodzi i starsi, chorzy i zdrowi, studenci oraz ci, którzy nie podjęli nauki na uczelni. Ludzie, którzy lubią koty, psy, oraz ci, którzy są miłośnikami jednych i drugich. W skrócie – ludzie z najróżniejszych kręgów. Więc odpowiedź na pytanie, kto tworzy gry wideo, brzmi – wszyscy!

W jakim celu tworzy się gry komputerowe?

Ludzie tworzą gry z wielu powodów. Być może próbowałeś rysować komiksy i spodobało ci się to zajęcie, a może lubisz pisać historie, jesteś miłośnikiem sztuki lub też tworzenia muzyki. Jeśli jesteś kreatywny, istnieje dużo prawdopodobieństwo, że spodoba ci się także projektowanie gier.

Jeśli naprawdę lubisz gry i chcesz się nauczyć, jak działają, to kolejny powód, dla którego powinieneś spróbować. Tworzenie gier to najlepszy sposób, aby zrozumieć decyzje podejmowane przez projektantów podczas tworzenia twoich ulubionych gier.

Nawet jeśli nie lubisz gier tak bardzo, nie szkodzi! Być może uda ci się stworzyć nowy rodzaj gry, jakiego nikt wcześniej nie widział – grę, która całkowicie różni się od obecnie dostępnych. Gracze potrzebują wyzwań.

Jeśli już wiesz, że chcesz być twórcą gier, możesz spróbować zaprojektować takie, za którymi dzieci będą przepadać i będą w nie grać przez wiele lat, a to zainspiruje je do tworzenia własnych.

Mimo czasu, jaki do tej pory poświęciłam na programowanie, jest ono dla mnie czymś ekscytującym i nowym. Kiedy wydaje mi się, że dany projekt jest skończony, do głowy przychodzi mi nowy pomysł. Nie mogę przestać o nim myśleć, dopóki nie wyjdzie mi on z głowy, a jedynym sposobem jest urzeczywistnienie go. Tworząc nową grę, czuję, że mogę się nią podzielić z całym światem. To jest niesamowite!

Istnieje milion powodów, dla których powinniśmy tworzyć gry, a każdy z nich jest znakomity, jeśli tylko cię ekscytuje.

O czym powinna być moja gra?

Gry mogą być o wszystkim. Naprawdę tak jest. Mogą być o rzeczach dużych, małych, ważnych, głupich, mogą być o ludziach i miejscach, o twojej mamie lub tacie, twoim bracie lub siostrze, twoim kocie lub psie.

Gry mogą opowiadać o wydarzeniach z twojej przeszłości lub o takich, które chciałbyś, aby się zdarzyły. Możesz stworzyć grę o swoich dziwnych snach, śmiesznej, usłyszanej historii, o robotach opanowujących Ziemię lub nawet o sieci tuneli prowadzących z twojej piwnicy do centrum Ziemi (słyszałeś o takich, prawda?) oraz o potworach, które w nich żyją i urządzają pikniki.

Możesz też spróbować ponownie napisać gry, w które grasz i które lubisz, na przykład stworzyć własną grę o hydrauliku z wąsem w zabawnych ogrodniczkach (Mario). Jak Mario spędziłby swój dzień wolny? Poszedłby na piknik? Myślisz, że miałby kota?

Mimo że powstały już gry prawie o wszystkim, zawsze możesz wymyślić coś nowego i nie pozwól, aby ktoś powiedział, że jest inaczej!

Czym jest Scratch?

Scratch to kreatywne narzędzie opracowane z myślą o dzieciach, jednak każdy, niezależnie od wieku, może z niego korzystać. Za pomocą Scratcha można w łatwy sposób utworzyć prostą grę lub animowaną historię, a do projektu dołączyć własne postacie oraz sztukę!

Ile kosztuje Scratch?

Scratch jest darmowy! Utworzenie własnej gry oraz opublikowanie jej w sieci, tak aby inne osoby mogły w nią grać, nic nie kosztuje. Oczywiście ktoś w twoim domu musi zapłacić za dostęp do Internetu, lub możesz też skorzystać z komputera w szkole czy bibliotece.

Czy muszę umieć programować?

Nie, nie musisz wiedzieć jak programować! Scratch wykorzystuje system prostych klocków, podobnych do klocków LEGO, które po odpowiednim dopasowaniu wydają polecenia postaciom z gry. Tylko określone klocki mogą być razem złożone, dlatego w łatwy sposób można je połączyć. Kodowanie może być trudne, ponieważ może się zdarzyć, że program nie będzie działał, i nie będziesz wiedział dlaczego. Jednak łatwy system dopasowywania klocków w Scratchu eliminuje 90 procent takich sytuacji.

A jeśli od dawna uwielbiam programować?

Jeśli programowanie jest twoim hobby, Scratch jest zdecydowanie dla ciebie. Mimo że dopasowywanie klocków w Scratchu jest proste, program opiera się na tych samych pomysłach co każdy inny język programowania. Niezależnie od tego, czy wiesz, jak tworzy się gałęzie, używa zmiennych, pętli itd., czy też musisz się tego nauczyć, Scratch jest doskonałym wprowadzeniem do wszystkich tych pojęć!

Inne narzędzia do projektowania gier

Jeśli nie podoba ci się Scratch, sprawdź dwie inne książki z tej serii: Make Your Own Twine Games oraz Make Your Own PuzzleScript. Twine jest idealny do tworzenia historii za pomocą słów, a w PuzzleScript możesz tworzyć gry oparte na puzzlach. Musisz jednak spróbować nauczyć się Scratcha! Im więcej narzędzi będziesz znał, tym będziesz bardziej wszechstronnym programistą. Najlepsi artyści potrafią tworzyć coś, co pasuje do ich wizji, za pomocą dowolnego narzędzia.