Recenzenci

Dr hab. n. med. Andrzej Kotela, prof. UKSW

Dr hab. n. med. Dariusz Marczak, prof. CMKP

Dr hab. n. med. Wojciech Widuchowski, prof. WSF

Wykonanie okładki i stron tytułowych

Przemysław Spiechowski

Zdjęcie na I stronie okładki

Jacek Poremba

Wydawca

Izabela Grabowska

Redakcja

Iwona Szopa

Korekta

Anna Gardyniak

Koordynator produkcji

Mariola Grzywacka

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.:
Michał Latusek

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2025

ISBN 978-83-01-24587-0

DOI https://doi.org/10.53271/2025.141

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2025 r. (Wydanie I)

Warszawa 2025

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia: 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.pl

www.pwn.pl

Fragment

1. Wstęp

2. Wybrane zagadnienia z anatomii stawu kolanowego

2.1. Powierzchnie stawowe, łąkotki

2.2. Więzadła i ścięgna wzmacniające od zewnątrz staw kolanowy

2.3. Unaczynienie i unerwienie ACL

3. Biomechanika stawu kolanowego

4. Mechanizm uszkodzenia ACL

5. Technika operacyjna

5.1. Przygotowanie przeszczepu

5.2. Przygotowywanie kanałów kostnych

5.3. Mocowanie przeszczepu

6. Protokół rehabilitacyjny

6.1. Postępowanie przedoperacyjne

6.2. Trening ukierunkowany na powrót do określonej dyscypliny sportowej

6.3. Powrót do sportu – RTP

6.4. Prewencja powtórnego urazu:

7. Cele pracy

8. Materiał i metodyka

8.1. Metody badawcze

8.2. Ocena jakości życia

8.3. Badania obrazowe MRI

8.4. Metody statystyczne

9. Wyniki

9.1. Metody statystyczne

9.2. Kwestionariusz SF36

9.3. Skala Kujala

9.4. Kwestionariusz KOOS

9.5. Badania radiologiczne

9.6. Ocena funkcjonalna

10. Dyskusja

11. Wnioski

12. Streszczenie

13. Summary

14. Piśmiennictwo

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

1

Wstęp

Problem uszkodzenia więzadła krzyżowego (ang. antertior cruciate ligament, ACL) jest obecnie niezwykle aktualny. Szybkie tempo życia oraz coraz popularniejszy aktywny tryb spędzania czasu sprzyjają wzrostowi częstości urazów stawu kolanowego. Wśród wszystkich urazów występujących w sporcie uszkodzenia stawu kolanowego stanowią około 70%¹.

Problem ten potwierdzają statystyki – w Polsce 1 osoba na 1000 mieszkańców leczona jest z powodu uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego (ACL). W USA przeprowadzanych jest około 127 000 zabiegów rekonstrukcyjnych więzadła krzyżowego przedniego. Pomimo ponad wieku od przeprowadzenia pierwszej rekonstrukcji ACL temat ten nadal wzbudza wiele kontrowersji, a olbrzymia liczba publikacji świadczy o randze problemu.

Racjonalnym uzasadnieniem przeprowadzenia operacji rekonstrukcyjnej jest umożliwienie powrotu do zawodowego uprawiania sportu oraz zminimalizowanie ryzyka wystąpienia pourazowego procesu zwyrodnieniowego².

Wnioski z niedawnej metaanalizy wskazywały na zaskakująco niski odsetek powrotów do uprzedniego poziomu sportowego po rekonstrukcji ACL (44%) w 3-letnim okresie obserwacji³.

W swojej pracy podjąłem się oceny, jak rekonstrukcja ACL wpływa na funkcję stawu kolanowego oraz poprawę jakości życia operowanych przeze mnie pacjentów, a także czy i w jakim czasie powrócili oni do uprawiania sportu.

Jednak wieloletnie obserwacje dowodzą, że oceny wyników leczenia oparte wyłącznie na badaniach klinicznych nie zawsze są w pełni zrozumiałe i zgodne z odczuciami i preferencjami leczonych4–6. Dlatego w swojej pracy posłużyłem się trzema ankietowymi kwestionariuszami, które wypełniali sami pacjenci. Satysfakcjonująca ocena skuteczności leczenia postrzegana przez pacjentów stanowi istotny element warunkujący ich jakość życia4,7–8.

Do chwili obecnej powstało zarówno wiele rodzajów technik operacyjnych, jak i programów rehabilitacyjnych. Uzależnione są one nie tylko od rozmiaru i miejsca uszkodzenia, ale przede wszystkim od czasu, jaki upłynął od urazu, wieku pacjenta, jego aktywności oraz kondycji fizycznej. W swojej pracy ściśle nadzorowałem proces rehabilitacyjny swoich pacjentów, wykonywałem wielokrotne kontrole, będąc w stałym kontakcie z zespołem fizjoterapeutów.