Projekt okładki i stron tytułowych

Anna Gogolewska

Ilustracja na okładce

Roman Amanov/123RF

Wydawca

Katarzyna Rosińska

Redakcja

Anna Marecka

Korekta

Małgorzata Nowak

Produkcja

Monika Dąbrowska

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN
Michał Latusek

Recenzenci

dr hab. Baha Kalinowska-Sufinowicz, prof. UEP

dr hab. Jan Acedański

Publikacja została dofinansowana ze środków przyznanych Uniwersytetowi Ekonomicznemu w Krakowie w ramach dotacji na utrzymanie potencjału badawczego.

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN
Warszawa 2020

ISBN 978-83-01-21551-4

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2020r. (wyd. I)

Wydawnictwo Naukowe PWN SA
02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2
tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 280
e-mail: pwn@pwn.com.pl, www.pwn.pl

Bezpłatny fragment

Wstęp
Marek A. Dąbrowski

Rozdział I
Powiązania rynków finansowych w kontekście renesansu badań nad liberalizacją finansową
Paweł Kawa

Rozdział II
Nowe kierunki badań nad międzynarodowymi przepływami kapitału
Andrzej Wojtyna

Rozdział III
Współzależności długoterminowych stóp procentowych
Jakub Janus

Rozdział IV
Globalny cykl finansowy jako ograniczenie niezależności w prowadzeniu polityki pieniężnej
Marek A. Dąbrowski

Przypisy

Wstęp

Marek A. Dąbrowski

Wahania cen aktywów, fluktuacje wolumenu kredytu, zmiany skali i kierunku międzynarodowych przepływów kapitału wywierają silny wpływ na sytuację gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i państw. Tego rodzaju zmiany w sferze finansowej jednego kraju, zwłaszcza jeżeli jest on zlokalizowany w centrum światowego systemu finansowego, rozprzestrzeniają się na inne kraje. Skala i dynamika tego procesu są pochodną współzależności finansowych między krajami: im są one mocniejsze i im gęstsza jest sieć powiązań, tym większe znaczenie dla funkcjonowania gospodarki krajowej mają zmiany aktywności w sferze finansowej w innych krajach. W efekcie czynniki finansowe wpływają na ogólny poziom aktywności w gospodarce światowej, kształtując relacje między oszczędnościami a inwestycjami oraz oddziałując na cechujące ją rodzaje ryzyka i podatność na zjawiska kryzysowe.

Obserwowane wzmocnienie współzależności finansowych między krajami na różnym poziomie rozwoju skłania do postawienia ważnych pytań badawczych: w jakich warunkach liberalizacja finansowa przyczynia się do silniejszego wzrostu gospodarczego, nie stwarzając zagrożenia dla stabilności finansowej i makroekonomicznej; jakie są przyczyny zwiększonych międzynarodowych przepływów kapitału; jak silne są zależności między długoterminowymi stopami procentowymi w różnych krajach i jak zmieniają się w czasie; czy zasadne jest opisywanie zmian w sferze finansowej różnych krajów za pomocą koncepcji światowego cyklu finansowego, a jeśli tak, to jak tego rodzaju cykl oddziałuje na krajową politykę makroekonomiczną. W książce podjęto próbę udzielenia odpowiedzi na wymienione pytania.

Książka składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono zarys ewolucji poglądów na liberalizację krajowych i międzynarodowych rynków finansowych. Analizie poddano relacje między korzyściami a kosztami wynikającymi z silniejszych współzależności finansowych między krajami na różnym poziomie rozwoju będących następstwem procesu liberalizacji finansowej.

Rozdział drugi został poświęcony przedstawieniu kierunków badań teoretycznych i empirycznych nad optymalną wielkością przepływów kapitału między krajami na różnym poziomie rozwoju oraz czynnikami, które sprawiają, że rzeczywiste przepływy odchylają się od poziomu optymalnego. Scharakteryzowano kontrowersje na temat długo- i średniookresowych przyczyn zmian poziomu, struktury i dynamiki przepływów kapitału.

Długookresowe stopy procentowe są ważną determinantą popytu zagregowanego, stanowiąc zarazem istotny punkt odniesienia dla polityki makroekonomicznej i finansowej. W rozdziale trzecim badano wielostronne zależności między tymi stopami w krajach na różnym poziomie rozwoju przez pryzmat roli, jaką odgrywają one w międzynarodowym przenoszeniu impulsów finansowych. Zidentyfikowane zależności oceniono pod kątem ich siły oraz czynników, które pozwoliłyby wyjaśnić zachodzące w nich zmiany.

Obserwowane współzależności finansowe między krajami są wiązane w literaturze ekonomicznej z występowaniem światowego cyklu finansowego. W rozdziale czwartym omówiono koncepcję światowego cyklu finansowego oraz przedstawiono wyniki badań ukierunkowanych na ustalenie, czy ten cykl wywiera silny wpływ na sferę finansową pojedynczej gospodarki, ograniczając zarazem niezależność w prowadzeniu krajowej polityki pieniężnej. Nawiązując do hipotezy nierozwiązywalnego dylematu, badano również, czy analizowane ograniczenie jest niezależne od stosowanego systemu kursu walutowego.

Badania nad współzależnościami finansowymi, których wyniki przedstawiono w tej książce, wpisują się w linię długofalowych badań nad zjawiskami i procesami gospodarczymi w krajach na średnim poziomie rozwoju prowadzonych w Katedrze Makroekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Opracowania opublikowane w minionych latach dotyczyły m.in. czynników zagrażających trwałości wzrostu gospodarczego w krajach na średnim poziomie rozwoju, podatności tych krajów na kryzysy finansowe, a także ich relacji z krajami na wysokim poziomie rozwoju w sferze handlu, produkcji i zatrudnienia (zob. Dąbrowski i Wojtyna 2018, 2017; Wajda-Lichy i in. 2020).

Bibliografia

Dąbrowski M.A., Wojtyna A. (red.) (2018), Czy krajom na średnim poziomie rozwoju zagraża sekularna stagnacja?, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Dąbrowski M.A., Wojtyna A. (red.) (2017), Otwartość gospodarki a podatność na kryzysy w krajach na średnim poziomie rozwoju, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Wajda-Lichy M., Glinka K., Tarnowska J., Sordyl M. (2020), Koniec globalnego kryzysu finansowego. Zmiany we współzależnościach między krajami na różnym poziomie rozwoju, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.