Recenzenci

prof. dr hab. Jerzy Nowakowski

prof. dr hab. Magdalena Zioło

Tłumaczenie

Sławomir Krzysztof Juszczyk

Projekt okładki

Anna Kulikowska

Wydawca

Dorota Siudowska-Mieszkowska

Koordynator ds. redakcji

Renata Ziółkowska

Redakcja

Anna Marecka, Magda Witkowska (ang.)

Korekta

Anna Wasilewska

Koordynator produkcji

Monika Ciesielska-Kacprzak

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.: Michał Latusek

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo.

Więcej na www.legalnakultura.pl.

Polska Izba Książki

Copyright © Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2024

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2024 r. (Wydanie I)

Warszawa 2024

ISBN: 978-83-01-24031-8

DOI: https://doi.org/10.53271/2024.162

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321

www.pwn.pl

1
Od autora

Przychodzi taki czas, gdy człowiek czuje, że może coś szczególnego dać innym. To, co chciałbym Ci dać, drogi Czytelniku, to moje przemyślenia, w istocie myśli, sentencje dotyczące przyzwoitej działalności bankowej, gdyż większość swojej aktywności naukowej poświęciłem właśnie bankowości komercyjnej i spółdzielczej. Ktoś może powiedzieć, że kodeks etyki może opracować i uaktualniać Związek Banków Polskich lub inna instytucja sektora bankowego. Może, ale ja chciałbym u schyłku swojej aktywności naukowej i działalności w radach nadzorczych banków wyeksponować to, co według mnie jest ważne, a nawet fundamentalne, a mimo to nie zawsze jest przedmiotem dyskusji, rozważań czy tym bardziej istotą pomiaru czy też w ogóle zwracania uwagi, a jednak jest ważne, często nawet strategicznie ważne dla banku jako instytucji zaufania publicznego. I to słowo „publicznego” ma szczególne, jak sądzę, znaczenie, ponieważ to, co się dzieje w banku, oddziałuje nie tylko na sam bank, ale również na klientów, i co ważne, na tych obecnych, na tych potencjalnych, i na tych, którzy w ogóle tego banku nie widzieli i nie będę korzystać z jego usług. Stabilność banku i całego sektora to wartość bardzo ważna dla całej gospodarki narodowej, jej równowagi i dla prestiżu Polski na arenie międzynarodowej także.

Warto zauważyć, że właścicielom banku ciągle chodzi o zwiększanie jego efektywności, i to nie tylko w ujęciu wskaźnikowym, lecz przede wszystkim w ujęciu miernikowym, a zatem chodzi przede wszystkim o zwiększanie zysku i to w wyraźnym, zadowalającym< tempie, przy jednocześnie nieprzekroczeniu akceptowalnego, rozsądnego, wcześniej określonego przez zarząd i właścicieli poziomu ryzyka. Chodzi zatem, generalnie rzecz ujmując, o wielkie pieniądze i o jeszcze większe pieniądze w przyszłości. I tu właśnie należy się zatrzymać i dobrze podumać, by dojść do wniosku, że o wielkich pieniądzach w istocie decyduje to, co wyjątkowo ulotne, delikatne, subtelne, ludzkie. I być może najważniejsze jest to, że wartości te są niematerialne. Są to: przyzwoitość, umiar, rozsądek, zaufanie, empatia dla klienta banku, chęć wspólnego i partnerskiego robienia interesów, i o tym właśnie są te sentencje.

Życzę miłego czytania i czerpania przyjemności z twórczego myślenia nie tylko o bankowości, lecz w drugiej części tego opracowania również o życiu i jego przemijaniu.

Z wyrazami szacunku

Sławomir Krzysztof Juszczyk

Warszawa, w 21 dniu kwietnia 2023 roku

1
From the Author

There comes a time when a man feels he can give something special to others. What I would like to share with you, dear Reader, are my thoughts and maxims on decent banking, as I have devoted most of my scientific activity to commercial and cooperative banking. Someone may say that the Code of Ethics can be developed and updated by the Polish Bank Association or some other institution of the banking sector. Perhaps, but at the end of my scientific and supervisory activity in banking, I would like to emphasize what I consider important or even fundamental. These observations are not always the subject of discussion, consideration or measurement, but they are important, often even strategically important for a bank as an institution of public trust. In this context, the word "public" has a very special meaning, I think, because what happens in the bank affects not only the bank itself, but also its customers. It is important for current and potential customers, but also for those who have not seen the bank at all and will not use its services, because the stability of the bank and the entire sector is very important for the entire national economy and for international prestige of Poland.

It is worth noting that the bank's owners want to constantly increase its efficiency, not only in terms of ratios, but above all in terms of metrics, so it is primarily about increasing net profit at a satisfactory pace, without exceeding the acceptable, reasonable level of risk previously determined by the management and owners. So, generally speaking, it's about big money and even bigger money in the future. And here we have to stop and think carefully to conclude that big money is actually determined by what is extremely ephemeral, delicate, subtle and human. And perhaps most importantly, intangible. These are: decency, moderation, common sense, trust, empathy for the bank's clients, and willingness to do business together and in partnership, and that is what these maxims are about.

I wish you an enjoyable read and the pleasure of thinking creatively not only about banking, but also, in the second part of this study, about life and its transience in general.

Yours faithfully,

Sławomir Krzysztof Juszczyk

Warsaw, on the 21st day of April 2023

2
Od Przyjaciół

Opinia o książce pt. Sentencje dla bankowców i nie tylko

Autor prof. dr hab. Sławomir Juszczyk w opiniowanej książce dzieli się swoimi przemyśleniami, które zebrał i wygłaszał w czasie swojej długoletniej pracy naukowej. Przemyślenia mają formę sentencji, czyli zwięźle sformułowanych myśli zawierających pewną prawdę życiową, moralną lub filozoficzną (Słownik języka polskiego, PWN 2007). Z treści książki wynika, że Autor lubuje się w wygłaszaniu uniwersalnych sentencji.

Sentencje są pogrupowane wg grup odbiorców: bankowców, naukowców, przedsiębiorców, polityków, juniorów i seniorów. Są zatem skierowane do szerokiej rzeszy odbiorców. Urozmaicenie sentencji to przyjemność czytania i zapamiętywania, czyli Variatio delectat (łac. urozmaicenie sprawia przyjemność).

Każdą z sentencji Autor przypisał miejscu, kiedy ją wygłaszał. Dodatkową wartością książki jest zapisanie sentencji po polsku i angielsku, co znacznie rozszerza krąg Czytelników.

Polecam Czytelnikom opiniowaną książkę, każdy z nas znajdzie bowiem sentencję odpowiednią do różnych sytuacji życiowych, tak bardzo potrzebną współczesnemu człowiekowi.

Prof. dr hab. Jerzy Nowakowski

Instytut Bankowości

Szkoła Główna Handlowa

w Warszawie

2
From Friends

About Maxims not only for Bankers

In his book, prof. dr hab. Sławomir Juszczyk, shares his thoughts that he has collected and presented during his many years of academic career. The thoughts are in the form of maxims, i.e. concisely formulated thoughts containing some life, moral or philosophical truths. The content of the book shows that the author enjoys expressing universal maxims (Dictionary of the Polish Language, PWN 2007).

The maxims are assembled according to the target audience: bankers, scientists, entrepreneurs, politicians, juniors and seniors. Therefore, the maxims are addressed to a wider audience. Variety of the Maxims is a source of pleasure when reading and remembering, as in Variatio delectat (Latin: Variety brings pleasure).

The author has assigned each of the maxims to the place where he delivered them. An additional value of the book is that the maxims are written in Polish and English, which significantly expands the circle of readers.

I recommend the book to the readers because each of us will find a suitable and helpful maxim applicable in various life situations.

Prof. dr hab. Jerzy Nowakowski

Institute of Banking

Warsaw School of Economics

Opinia o książce pt. Sentencje dla bankowców i nie tylko

Opracowanie Sentencje dla bankowców i nie tylko (dalej: Sentencje) liczy 221 stron maszynopisu i składa się ze wstępu, zbioru sentencji (w układzie sentencje dla bankowców, sentencje dla naukowców, sentencje dla polityków, sentencje dla juniorów i sentencje dla seniorów) oraz zakończenia.

Sentencje dla bankowców i nie tylko S.K. Juszczyka to opracowanie, które zawiera zbiór myśli (sentencji) zredagowanych w języku polskim oraz angielskim. Taki układ tekstu zwiększa zasięg i zainteresowanie potencjalnych Czytelników.

Zbiór sentencji to próba podzielenia się przez Autora z Czytelnikami jego doświadczeniami zawodowymi oraz życiowymi, a także przemyśleniami na temat tego, co w życiu ważne. Autor prezentuje w szczególności swoje wieloletnie spostrzeżenia wyrażone poprzez sentencje adresowane do bankowców, a odnoszące się do:

• roli banków i ich kultury organizacyjnej,

• motywów ich działania,

• budowania relacji z otoczeniem oraz

• aspektów etyki w działalności bankowej.

Wiele z sentencji z tej części książki to trafnie zdefiniowane zasady, które mogą zostać wykorzystane w procesie zarządzania instytucjami bankowymi.

W drugiej części Autor dzieli się przemyśleniami odnoszącymi się do prowadzenia działalności naukowej i formułuje wiele przemyśleń związanych m.in. z:

• warsztatem pracy badacza,

• potrzebą realizacji badań naukowych,

• rolą nauki i uczelni w życiu społeczno-gospodarczym.

Ta część stanowić może z kolei swoisty zbiór dobrych praktyk, best practices, dla osób związanych ze szkolnictwem wyższym i nauką.

W kolejnej części Sentencji Autor przedstawia zbiór myśli kierowany do polityków, które odnoszą się do działań i wartości na rzecz budowania dobra wspólnego w szerokim rozumieniu tego pojęcia. W opracowaniu znalazło się też miejsce na sentencje adresowane do juniorów i seniorów uwzględniające postawy i oczekiwania każdego z tych segmentów, a także różnice międzypokoleniowe determinowane fazą życia. Zarówno juniorzy, jak i seniorzy po lekturze sentencji mogą czerpać z doświadczeń Autora i wykorzystać je w swoich decyzjach i postawach.

Sentencje przygotowane przez Pana Profesora S.K. Juszczyka to cenny i bogaty materiał oddający pakiet doświadczeń i odwzorowujący wiele osiągnięć Pana Profesora na polu naukowym i zawodowym, dla którego wspólną częścią jest, jak zauważa sam Autor, bankowość. Niektóre z sentencji są tym samym wspólne dla wybranych grup odbiorców.

Opracowanie ma wiele walorów, może być wykorzystane przez decydentów i osoby zaangażowane zarówno w procesy zarządcze, jak i procesy decyzyjne w zakresie dobrego rządzenia oraz zarządzania w prowadzeniu badań naukowych, a także w codziennych decyzjach podejmowanych przez każdego z nas.

Książka jest warta uwagi i polecenia, do tego pisana jest przystępnym i zrozumiałym językiem, a jej lektura skłania do refleksji.

Prof. dr hab. Magdalena Zioło

Wydział Ekonomii, Finansów i Zarządzania

Uniwersytet Szczeciński

Praise for Maximx not only for Bankers

The study Maxims not only for Bankers (hereinafter referred to as Maxims) has 221 pages of typescript and consists of an introduction, a set of maxims (arranged as maxims for bankers, maxims for scientists, maxims for politicians, maxims for juniors and maxims for seniors) and a conclusion.

Maxims not only for Bankers by S.K. Juszczyk is a study containing a collection of thoughts (Maxims) edited in Polish and English. This arrangement of the text increases the range and interest of potential readers.

The collection of Maxims is the author's attempt to share with readers his professional and life experiences, as well as his thoughts on what is important in life. In particular, the author presents his long-standing insights expressed through a series of sayings addressed to bankers and related to:

• the role of banks and their organizational culture,

• the motives for their actions,

• building relationships with the environment, and

• aspects of ethics in banking activities.

Many of the Maxims in this part of the book are aptly defined principles that can be used in the process of managing banking institutions.

In the second part of the book, the author shares his thoughts on conducting scientific activities and formulates a number of thoughts related to, among other things:

• the researcher's workshop,

• the need to carry out scientific research,

• the role of science and universities in socio-economic life.

This part, in turn, can be a kind of collection of best practices for those involved in higher education and science.

In the next part of the Maxims, the Author presents a set of thoughts addressed to politicians, which refer to actions and values for building the common good in the broadest sense of the term. The study also includes Maxims addressed to Juniors and Seniors, taking into account the attitudes and expectations of each of these segments, as well as intergenerational differences determined by the stage of life. Both Juniors and Seniors, after reading the Maxims, can draw from the author's experience and use it in their decisions and attitudes.

The Maxims written by Professor S.K. Juszczyk are a valuable and rich material reflecting a set of experiences and a series of achievements of Professor Juszczyk in scientific and professional fields, of which banking is a common part, as the Author himself notes. Some of the Maxims are therefore common to selected audiences.

The study has many qualities that can be used by decision-makers and those involved in management processes, decision-making processes in the field of good governance and management, in conducting scientific research, and in the daily decisions made by each of us.

The book deserves attention and recommendation, it is written in an accessible and understandable language, so it is a thought-provoking read.

Prof. dr hab. Magdalena Zioło

Faculty of Economics, Finance and Management

University of Szczecin

3
Sentencje dla bankowców

Maxims for Bankers

Sentencje są przeciwieństwem chorób współczesności, słowotoku i pustosłowia.

Warszawa, w 5 dniu lipca 2018 roku

W bankowości kluczowe jest to, by nie popełniać błędów.

Bazylea, w 13 dniu sierpnia 2008 roku

Maxims are the opposite of two modern diseases: verbosity and empty words.

Warsaw, on the 5th day of July 2018

In banking, the key is not to make mistakes.

Basel, on the 13th day of August 2008

W bankowości nie potrzeba spektakularnych sukcesów, wystarczy nie popełniać błędów, a w szczególności dbać o najwyższą jakość portfela kredytowego.

Bazylea, w 13 dniu sierpnia 2008 roku

Pokaż mi jakość portfela kredytowego, a powiem ci, jakim jesteś prezesem.

Bazylea, w 13 dniu sierpnia 2008 roku

In banking, you don't need spectacular successes, just don't make mistakes. In particular, ensure the highest quality of the loan portfolio.

Basel, on the 13th day of August 2008

Show me the quality of your loan portfolio and I'll tell you what kind of CEO you are.

Basel, on the 13th day of August 2008

Kredyt to wartość, która powinna przynieść podobny pożytek kredytobiorcy i kredytodawcy.

Bazylea, w 13 dniu sierpnia 2008 roku

Sukces generuje sukces i dalsze sukcesy, niestety z porażką jest analogicznie.

Saint Louis, w 21 dniu maja 2015 roku

Credit is a value which should be of similar benefit both to the borrower and the lender.

Basel, on the 13th day of August 2008

Success generates success and further successes. Unfortunately, the same applies to failure.

Saint Louis, on the 21st day of May 2015