Projekt okładki i stron tytułowych Agata Muszalska

Fotografia na okładce optimarc/Shutterstock

Produkcja Mariola Iwona Keppel

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwa Naukowego PWN: Marcin Kapusta / konwersja.virtualo.pl

Recenzenci: prof. dr hab. Andrzej Bałandynowicz, prof. dr hab. Stanisław Pikulski

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo

Więcej na www.legalnakultura.pl

Polska Izba Książki

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2016

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2014 r., (wyd. I)

Warszawa 2016

ISBN 978-83-01-19161-0

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321; faks 22 69 54 228

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl; www.pwn.pl

Spis treści

Od Autora

Część pierwsza. Destruktywne zachowania

Rozdział 1. Destrukcja wobec świata zewnętrznego

1.1. Zachowania destruktywne wymierzone w otoczenie społeczne

1.2. Destrukcja człowieka wymierzona w świat przyrody

1.3. Destrukcja wymierzona w świat wytworów cywilizacji technicznej

Rozdział 2. Destrukcja wobec własnej osoby

2.1. Zachowania zagrażające życiu i zdrowiu – autodestrukcja fizyczna

2.2. Mechanizmy i uwarunkowania autodestruktywności psychicznej

Część druga. Destabilizacja systemu kształtowania i zaspokajania potrzeb – zachowania kompulsywne

Rozdział 3. Uzależnienie od środków psychoaktywnych – tradycyjnych i nowych

Rozdział 4. Zachowania kompulsywne związane z czynnościami życia codziennego

Rozdział 5. Zachowania kompulsywne związane z używaniem mediów elektronicznych

Rozdział 6. Uzależnienia na podłożu psychopatologii seksualnej

Rozdział 7. Uzależnienie od ryzyka

Rozdział 8. Uzależnienie od władzy jako specyficzna postać zachowań kompulsywnych

8.1. Uniwersalny charakter zjawiska uzależnienia od władzy

8.2. Pojęcie władzy

8.3. Istota władzy politycznej i ekonomicznej

8.4. Niebezpieczne sytuacje w sprawowaniu władzy

8.5. Model władzy-statusu

Część trzecia. Dehumanizacja więzi międzyludzkich

Rozdział 9. Desensytyzacja w kontaktach interpersonalnych

Rozdział 10. Instrumentalizacja relacji międzyludzkich w cywilizacji konsumpcjonizmu

Rozdział 11. Dehumanizacja relacji międzyludzkich w dziedzinie współczesnej opieki zdrowotnej i opieki społecznej

Rozdział 12. Psychospołeczne mechanizmy biurokratyzacji i instrumentalizacji relacji organizacja–jednostka

Rozdział 13. Prostytucja jako skrajna forma dehumanizacji

Rozdział 14. Alienacja jednostki w stechnicyzowanym i dehumanizującym się społeczeństwie

Rozdział 15. Upublicznianie intymności oraz wirtualizacja kontaktów interpersonalnych

Część czwarta. Dezorientacja w świecie wartości i norm

Rozdział 16. Erozja norm moralnych w relacjach interpersonalnych

Rozdział 17. Atrofia postaw obywatelskich i prawnych we współczesnym społeczeństwie

Rozdział 18. Postawy nietolerancji i ksenofobii w relacjach społecznych

Rozdział 19. Postawy eskapistyczne we współczesnym świecie

Część piąta. Dezorganizacja życia społecznego i politycznego

Rozdział 20. Wykluczenie społeczne uwarunkowane ekonomicznie

Rozdział 21. Wykluczenie społeczne uwarunkowane kulturowo

Rozdział 22. Społeczne reakcje na nierówność i niesprawiedliwość

Rozdział 23. Cyberterroryzm w zglobalizowanym świecie

Rozdział 24. Sport jako arena zjawisk patologii społecznej

Bibliografia

Przypisy

Od Autora

Problematyka ładu społecznego jest niezwykle istotna w wymiarze zarówno teoretycznym, jak i praktycznym. Jednocześnie jest to zagadnienie komplementarne do wielu kwestii rozpatrywanych zbiorczo jako patologia społeczna.

W pierwszym tomie, który ukazał się w 2013 r., omówiono metodologię badań nad patologią społeczną, a także konteksty analiz zagrożeń ładu społecznego (m.in. moralny, etyczny, psychologiczny, biologiczny, prawny, społeczno-kulturowy, mikrospołeczny). Dokonano również przeglądu przejawów patologii społecznej w różnych środowiskach: rodzinnym, pracowniczym, rówieśniczym, w społeczności lokalnej. Osobne rozdziały poświęcono zjawiskom patologii społecznej będącym następstwem konfliktów zbrojnych oraz zagrożeniom ze strony mediów.

Drugi tom składa się z pięciu części. Część pierwsza została poświęcona zachowaniom destruktywnym – zarówno wobec świata zewnętrznego, jak i wobec własnej osoby.

W części drugiej omówiono destabilizację systemu kształtowania i zaspokajania potrzeb. Zwrócono uwagę na: uzależnienie od środków psychoaktywnych (tradycyjnych i nowych), zachowania kompulsywne związane z czynnościami dnia codziennego oraz z używaniem mediów elektronicznych, uzależnienia na podłożu psychopatologii seksualnej, uzależnienie od ryzyka, a także od władzy.

W części trzeciej poddano analizie dehumanizację więzi międzyludzkich: desensytyzację w kontaktach interpersonalnych, instrumentalizację relacji międzyludzkich w cywilizacji konsumpcjonizmu, dehumanizację relacji międzyludzkich w sferze nowoczesnej opieki zdrowotnej i opieki społecznej, psychospołeczne mechanizmy biurokratyzacji i instrumentalizacji relacji organizacja–jednostka, prostytucję jako skrajną formę dehumanizacji, a także alienację jednostki we współczesnym społeczeństwie. W tej części są rozważane także upublicznianie intymności oraz wirtualizacja kontaktów interpersonalnych.

W części czwartej zawarto omówienie zagadnień dotyczących dezorientacji w zakresie wartości i norm. Analizie zostały poddane takie kwestie, jak: erozja norm moralnych w relacjach interpersonalnych, atrofia postaw obywatelskich i prawnych we współczesnym społeczeństwie, postawy ksenofobii i nietolerancji w relacjach społecznych, a także postawy eskapistyczne.

W części piątej przedstawiono dezorganizację życia społecznego i politycznego, ze szczególnym uwzględnieniem wykluczenia społecznego uwarunkowanego ekonomicznie oraz uwarunkowanego kulturowo, społecznych reakcji na nierówności i niesprawiedliwości społeczne, cyberterroryzmu w zglobalizowanym świecie oraz sportu jako areny zjawisk patologii społecznej.

Warszawa, marzec 2014