Projekt okładki i stron tytułowych Lidia Michalak

Zdjęcie na okładce Shutterstock/JIANG HONGYAN

Wydawca Katarzyna Włodarczyk-Gil

Koordynator ds. redakcji Renata Ziółkowska

Redaktor Małgorzata Nawrot

Produkcja Mariola Grzywacka

Skład wersji elektronicznej na zlecenie PZWL Wydawnictwa Lekarskiego: Marcin Kapusta / konwersja.virtualo.pl

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo.

Więcej na www.legalnakultura.pl.

Polska Izba Książki

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2019

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2019 r., (wyd. I)

Warszawa 2019

ISBN 978-83-01-20482-2

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl; reklama@pwn.pl

www.pwn.pl

Wstęp

W przewodniku znajdują się krótkie ćwiczenia laboratoryjne, dotyczące wybranych zagadnień z algologii, do samodzielnego, praktycznego wykonania m.in. przez studentów różnych kierunków akademickich, ale również uczniów i nauczycieli szkół licealnych. Przewodnik ma pomóc w poszerzeniu i uaktualnieniu dotychczasowych wiadomości (np. z zakresu morfologii, ekologii czy taksonomii), związanych z prezentacją poszczególnych gatunków lub rodzajów omawianych na zajęciach przedmiotowych. Stąd w przewodniku pojawiają się zwięzłe opisy taksonomiczne i ekologiczne glonów i sinic najczęściej spotykanych w różnego rodzaju biotopach wodnych (np. źródłach, strumieniach, potokach, rzekach, stawach, jeziorach). Pozostałe informacje Czytelnik może uzupełnić na wykładach lub na podstawie dostępnej literatury kierunkowej przedmiotu (np. Starmach i in. 1976; Mikulski 1982; Kawecka & Eloranta 1994; Lampert & Sommer 1996; Kajak 2001; Żmudziński i in. 2002; Bucka & Wilk-Woźniak 2002, 2007; Szweykowska & Szweykowski 2007; Burchardt 2010, Witkowski i in. 2010; Bąk i in. 2012; Pliński & Surosz 2013). Jednocześnie przewodnik może być również pomocny dla pracowników WIOŚ (którzy m.in. wykonują badania wód powierzchniowych w zakresie elementów biologicznych) w poszerzeniu i uaktualnieniu dotychczasowych wiadomości z zakresu algologii.

Przewodnik został przygotowany na podstawie wyników wieloletnich badań własnych oraz dostępnych preparatów mikro- i makroskopowych glonów i sinic. Wykorzystano zarówno materiał świeży, konserwowany, jak i zielnikowy.

Kompletując materiał algologiczny prezentowany w przewodniku zwrócono uwagę na:

1. uporządkowanie materiału algologicznego według przyjętego (aktualnego) podziału taksonomicznego; wykorzystano system taksonomiczny glonów i sinic opracowany przez Van den Hoeka, Manna i Jahnsa (1995);

2. dostępność poboru prób, tj. stosunkowo częste występowanie poszczególnych gatunków glonów i sinic w różnych biotopach wodnych;

3. przytoczenie jak największej liczby przykładów w celu przedstawienia najistotniejszych elementów budowy morfologicznej i anatomicznej glonów i sinic;

4. techniki mikroskopowe stosowane podczas opracowywania materiału, a nie wymagające specjalnej lub nietypowej aparatury.

Do każdego zestawu ćwiczeń dołączono fotografie omawianych gatunków w celu lepszego przedstawienia i poznania ich budowy morfologicznej i anatomicznej. W przewodniku zaprezentowano także szeroki wachlarz gatunków glonów i sinic, tak aby korzystający mogli dokonać swobodnego wyboru w zależności od dostępności materiału algologicznego oraz aktualnie realizowanych celów dydaktycznych.

W tym miejscu pragnę także podziękować Paniom: dr hab. Elżbiecie Wilk-Woźniak, prof. IOP PAN za inspiracje, dr hab. Beacie Messyasz, prof. UAM za cenne uwagi w recenzji, dr hab. Iwonie Jasser CNBCh UW za życzliwe słowa krytyki oraz dr hab. Agacie Z. Wojtal, prof. IOP PAN za wnikliwe i cenne uwagi dotyczące okrzemek oraz Pani prof. dr hab. Teresie Mrozińskiej za rewizję grupy Oedogoniales.

Dziękuję bardzo pani Katarzynie Włodarczyk-Gil i całemu zespołowi WN PWN za życzliwą pomoc w redagowaniu praktycznego przewodnika.

1. Ogólna charakterystyka glonów

Glony (Algae) to szczególna grupa organizmów pro- i eukariotycznych, licznie występujących, kosmopolitycznych i ubikwistycznych zarazem, o niezwykłym bogactwie rozmaitych form, różnej budowie i organizacji komórkowej.

Do glonów należy ok. 33 260 (wg AlgaeBase) gatunków, występujących zarówno w wodach słodkich, słonych (morza, słone jeziora, źródła), jak również na lądzie (na korze drzew, na glebie lub w glebie, itp). W środowisku wodnym mogą przytwierdzać się do dna (bentos), do przedmiotów zanurzonych (peryfiton) lub unosić się swobodnie w toni wodnej (plankton). Wykazują szereg przystosowań do zasiedlanych ekosystemów na całej kuli ziemskiej i we wszystkich strefach klimatycznych (Podbielkowski &Tomaszewicz 1979; Szweykowska & Szweykowski 2007).

Ze względu na liczne występowanie glony odgrywają istotną rolę w obiegu pierwiastków w przyrodzie. Ich znaczenie dla człowieka i środowiska jest ogromne. Glony są w większości fotoautotrofami, ale spotyka się też saprofagi, heterotrofy i pasożyty (np. bruzdnice, niektóre krasnorosty). W wyniku specyficznej symbiozy glonów (sinic i zielenic) i grzybów (głównie woreczniaków lub podstawczaków) powstają porosty. Nieliczne gatunki glonów współżyją z jamochłonami (np. jednokomórkowe glony ze stułbią).

Wśród glonów, właściwie tylko eugleniny nie mają ściany komórkowej. Pozostałe grupy wykształcają ścianę zbudowaną głównie z celulozy, ale również pektyn i hemiceluloz, przy czym u niektórych glonów może być ona dodatkowo inkrustowana SiO₂ (np. u okrzemek), nasycona CaCO₃ lub MgCO₃ (np. u krasnorostów, ramienic), ześluzowaciała (np. u brunatnic, krasnorostów i zielenic) albo też może zawierać kwas alginowy (np. u brunatnic). Chloroplasty, o różnych kształtach, zawierają chlorofile a i c, karoteny i ksantofile. Materiałem zapasowym są głównie skrobia i tłuszcz, a ponadto skrobia krasnorostowa, paramylon, laminaryna, mannitol lub chryzoza (tab. 1).

Tabela 1. Skład chemiczny ściany komórkowej, budowa jądra, zestaw barwników komórkowych i rodzaj substancji zapasowych u poszczególnych gromad sinic i glonów

Gromada

Chemizm ściany komórkowej

Jądro

Barwniki

Materiał zapasowy

Cyanophyta

mukopeptyd

nukleoid

chlorofil a,

β-karoten, ksantofile, chromoproteidy

skrobia sinicowa

Prochlorophyta

mureina

nukleoid

chlorofil a i b,

divinylchlorofil a i b,

fikoerytryna

Glaucophyta

celuloza

eukariotyczne

chlorofil a, fikobiliny

skrobia

Rhodophyta

celuloza,

pektyny

eukariotyczne

chlorofil a i d,

α i β-karoten, ksantofile, fikobiliny

skrobia krasnorostowa

Heterokontophyta

celuloza, pektyny, ściana mineralna, nagie

eukariotyczne

chlorofil a i c,

β-karoten, ksantofile

chryzolaminaryna, lipidy,

paramylon, laminaryna, mannitan

Haptophyta

celuloza

eukariotyczne

chlorofil a i c, karotenoidy

chryzolaminaryna

Cryptophyta

celuloza

eukariotyczne

chlorofil a i c,

α-karoten, ksantofile, fikobiliny

skrobia

Dinophyta

celuloza

dinokarion

chlorofil a i c,

β-karoten, ksantofile

skrobia

Euglenophyta

peryplast,

domki mineralne

dinokarion

chlorofil a i b,

β-karoten, ksantofile

paramylon

Chlorarachniophyta

brak

eukariotyczne

chlorofil a i b, ksantofile

Chlorophyta

pektyny, celuloza, hemiceluloza

eukariotyczne

chlorofil a i b,

α i β-karoten, ksantofile

skrobia

Glony występując w bardzo różnych biosiedliskach i wykazując ogromną plastyczność (tak morfologiczną, jak i anatomiczną) są pionierami w zasiedlaniu nowych biotopów. Mogą również pełnić rolę wskaźników aktualnie istniejących warunków ekologicznych. Jak podaje Fałtynowicz (1994) bioindykatorami (biowskaźnikami, biotestami) mogą być całe ekosystemy, zbiorowiska roślin oraz zwierząt, populacje, a także pojedyncze organizmy należące do różnych grup taksonomicznych, w tym glonów.

Ze wszystkich grup organizmów, glony wykazują największą różnorodność form (Bell & Woodcock 1974; Round 1981; Szweykowska & Szweykowski 2007).

Wyróżniamy następujące stopnie organizacji budowy glonów:

• monadowy (wiciowcowy; naga komórka z jedną lub kilkoma wiciami),

• ryzopodialny (rizopodialny; komórka pełzakowata, naga),

• kokkalny (komórki obłonione, bez wici, zazwyczaj nieruchome),

• kapsalny (stopień organizacji kolonii, polega na utrzymaniu czterech lub więcej komórek zespolonych galaretą lub błoną),

• trychalny (stopień organizacji kolonii mający postać nici, złożonych z jednojądrowych komórek),

• syfonalny (plecha wielojądrowa, w postaci nitkowatych lub kulistych komórczaków),

• syfonokladialny (wielojądrowe komórki łączą się w plechy gałęziste lub inne),

• plektenchymatyczny (zbudowane z tkanki rzekomej),

• tkankowy.

Formy jednokomórkowe

1. forma pełzaka (ameba) – jednokomórkowe glony pozbawione ściany komórkowej (np. u przedstawicieli Chrysophyceae);

2. forma wiciowca – komórka opatrzona jedną, dwoma lub kilkoma wiciami (np. niektóre zielenice, klejnotki, kryptofity); palmella – nieruchome komórki (pozbawione wici) otoczone wielocukrową galaretowatą wydzieliną;

3. forma kokoidalna – komórki nieruchome, otoczone ścianą komórkową (m.in. składnik planktonu, neustonu, np. przedstawiciele zielenic z rodzajów: Chlorella, Closterium, Cosmarium, okrzemek).

Formy wielokomórkowe

1. forma kolonijna – mniej lub bardziej regularne zespoły komórek o dużej niezależności funkcjonalnej (np. u sinic z rodzaju Gloeocapsa, Synura uvella, zielenic z rodzaju Gonium, Pediastrum, Pandorina);

2. forma komórczakowa – komórki wielojądrowe (np. Botrydium sp., Vaucheria sp., Caulerpa sp.);

3. forma nitkowata – komórki dzielą się w jednym kierunku (pojedynczy szereg), tworzą rozgałęzienia dychotomiczne lub boczne, niekiedy brak odgałęzień (proste, nierozgałęzione nici występują np. u gatunków z rodzaju Ulothrix, Spirogyra, natomiast silnie rozgałęzione, nitkowate plechy spotyka się u zielenic z rodzaju Cladophora);

4. forma plektenchymatyczna – nici zlepiają się za pomocą śluzowaciejących ścian komórkowych tworząc nibytkankę (np. u wielu krasnorostów i niektórych brunatnic);

5. forma tkankowa – tworzą prymitywne tkanki, np. u brunatnic (miotełki – Sphacelaria fluviatilis i diktjoty – Dictyota dichotoma).

Stopnie organizacji budowy glonów można również podzielić na:

1. Protophyta

– jednokomórkowce,

– cenobia (luźne połączenia komórek powstałych w wyniku podziału komórki macierzystej),

– plazmodia (nagie masy plazmy).

2. Thallophyta

– skupienia komórek,

– kolonie (zbiory komórek połączonych przez całe życie),

– plechy nitkowate.

3. Cormophyta (nieplechowata budowa osiowa i tkankowa).

Glony rozmnażają się płciowo przez koniugację oraz różne rodzaje syngamii (od izogamii do oogamii) oraz bezpłciowo przez podział komórki w różnych płaszczyznach, fragmentację oraz za pomocą zarodników.

Fot. 1. Sprzężnice (Zygnematales).

Closterium moniliferum – schemat budowy komórki desmidii widzianej w mikroskopie świetlnym (ściana komórkowa złożona z dwóch części, liczne pory, przez które wydzielany jest śluz) oraz fragment nici skrętnicy (Spirogyra sp.) ze ścianą komórkową nie podzieloną na części i bez porów śluzowych

2. Przegląd systemów taksonomicznych

Nazwa taksonomia pochodzi od greckich słów: taktis (układ) i nemos (prawo) i odnosi się do nauki o zasadach i metodach klasyfikowania jednostek systematycznych (taksonów). Autorem terminu taksonomia był szwajcarski botanik Augustyn Pyramus de Candolle (1913), który uważał go za bliskoznaczny do terminu systematyka (nauka opisywania i klasyfikowania wszystkich, zarówno współczesnych, jak i żyjących w dawnych epokach roślin). Pierwszy sztuczny system taksonomiczny, w dziele Systema Naturae, przedstawił szwedzki przyrodnik Karol Linneusz, który zapoczątkował zarówno systematykę botaniczną, jak i zoologiczną. Wprowadził on porządek opisywania i nazywania gatunków (nomenklatura binominalna – dwuimienna). W jego systemie klasyfikacji organizmów rośliny zostały podzielone na 24 klasy, wśród których kryptogramy obejmowały rośliny zarodnikowe (paprocie, mchy, grzyby i glony). W miarę jak poznawano je coraz lepiej, systematyka ulegała rozbudowie.

Glony, algi (łac. algae, grec. phykos) nie stanowią grupy systematycznej, lecz grupę ekologiczną, do której należą gatunki o bardzo różnym pochodzeniu, różnej organizacji oraz różnych cechach morfologicznych (Polakowski 1991). Nazwę glony zapożyczył Rostafiński (polski botanik) z gwary góralskiej i włączył do systematyki botanicznej. Algologia (fykologia) to nauka o glonach, dział botaniki zajmujący się opisywaniem gatunków, ich biologią, ekologią i znaczeniem gospodarczym.

Współczesna algologia dzieli glony na dwie grupy:

A: glony prokariotyczne, obejmujące gromady Cyanophyta i Prochlorophyta,

B: glony eukariotyczne, do których należą protisty (eugleniny, tobołki, chryzofity) oraz rośliny (glaukofity, krasnorosty, zielenice).

Wyodrębnienie poszczególnych jednostek systematycznych u glonów odbywa się w oparciu o:

– budowę aparatu fotosyntetycznego,

– rodzaj barwników asymilacyjnych,

– skład chemiczny ściany komórkowej,

– rodzaj materiałów zapasowych,

– stopnie organizacji,

– sposoby rozmnażania.

Te odrębności posłużyły do wyróżnienia poszczególnych linii rozwojowych.

Jednym z powszechnie stosowanych systemów jest klasyfikacja Van den Hoek i in. (1995), którzy wyróżnili wśród glonów 12 gromad, tj. trzy prokariotyczne – bezjądrowe oraz dziewięć gromad eukariotycznych (obecne jądro).

Królestwo: PROKARYOTA – PROKARIONTY (BEZJĄDROWE)

a: Archaebacteria – archebakterie

b: Eubacteria – eubacterie

I. Inne gromady: Eubacteria – eubacterie

II. Gromada: Cyanophyta (=Cyanobacteria, Cyanoprokaryota) – sinice, cyjanobakterie

Klasa: Cyanophyceae – sinicowe, cyjanofitowe

Rząd: Chroococcales – chrookokowce

Rodzaj: Cyanothece

Rodzaj: Aphanothece

Rodzaj: Merismopedia

Rodzaj: Chroococcus

Rodzaj: Gloeocapsa

Rodzaj: Microcystis

Rodzaj: Chamaesiphon

Rząd: Pleurocapsales – pleurokapsowce

Rodzaj: Cyanocystis

Rodzaj: Pleurocapsa

Rząd: Oscillatoriales – drgalnicowce

Rodzaj: Oscillatoria

Rodzaj: Lyngbya

Rodzaj: Microcoleus

Rząd: Nostocales – trzęsidłowce

Rodzaj: Nostoc

Rodzaj: Anabaena

Rodzaj: Aphanizomenon

Rodzaj: Scytonema

Rodzaj: Rivularia

Rząd: Stigonematales – stygonematowce

Rodzaj: Stigonema

III. Gromada: Prochlorophyta (=Chloroxybacteria) – prochlorofity

Klasa: Prochlorophyceae – prochlorofitowe

Królestwo: EUKARYOTA – EUKARIONTY (JĄDROWE)

IV. Gromada: Glaucophyta – glaukofity

Klasa: Glaucophyceae – glaukofitowe

V. Gromada: Rhodophyta – krasnorosty

Klasa: Bangiophyceae – bangiowe

Rząd: Porphyridiales

Rząd: Rhodochaetales

Rząd: Erythropeltidales

Rząd: Compsogonales

Rząd: Bangiales – bangiowce

Klasa: Florideophyceae – krasnorostowe, krasnorosty właściwe

Rząd: Acrochaetiales

Rząd: Palmariales

Rząd: Nemaliales – nemalionowce

Rząd: Batrachospermales – żabiroślowce

Rząd: Corallinales – koralkowce

Rząd: Hildenbrandiales – hildenbrandowce

Rząd: Bonnemaisoniales

Rząd: Gelidiales

Rząd: Gigartinales – gigartynowce

Rząd: Gracilariales

Rząd: Ahnfeltiales

Rząd: Rhodymeniales

Rząd: Ceramiales – rozróżkowce, drewlinkowce

VI. Gromada: Heterokontophyta – heterokontofity

Klasa: Chrysophyceae – złotowiciowce, złotki

Rząd: Ochromonadales

Rząd: Mallomonadales (=Synurophyceae)

Rząd: Pedinellales (=Pedinellophyceae)

Rząd: Chrysamoebidales

Rząd: Chrysocapsales – chryzokapsowce

Rząd: Chrysosphacerales – chryzosferowce

Rząd: Phaeothamniales – feotamniowce

Klasa: Parmophyceae

Rząd: Parmales

Klasa: Sarcinochrysidophyceae

Rząd: Sarcinochrysidales

Klasa: Xanthophyceae – różnowiciowce

Rząd: Chloramoebales

Rząd: Rhizochloridales – ryzochlorydowce

Rząd: Heterogloeales – heterokapsowce

Rząd: Mischococcales – heterokokowce

Rząd: Tribonematales – różnoniciowce

Rząd: Botrydiales

Rząd: Vaucheriales – woszeriowce

Klasa: Eustigmatophyceae – eustigmatofity

Klasa: Bacillariophyceae (=Diatomophyceae) – okrzemki

Rząd: Centrales (Biddulphiales) – okrzemki promieniste

Rząd: Pennales (Bacillariales) – okrzemki pierzaste

Klasa: Rhaphidophyceae – rafidofity, rafidomonady

Klasa: Dictyochophyceae

Klasa: Phaeophyceae – brunatnice

Rząd: Ectocarpales – kłoskowce

Rząd: Sphacelariales

Rząd: Syringodermatales

Rząd: Dictyotales – diktjotowce

Rząd: Scytosiphonales

Rząd: Cutleriales – katleriowce

Rząd: Dictyosiphonales

Rząd: Chordariales

Rząd: Sporochnales

Rząd: Desmarestiales

Rząd: Laminariales – listownicowce

Rząd: Fucales – morszczynowce

Rząd: Durvillaeales

Rząd: Ascoseirales

Klasa: Oömycetes

VII. Gromada: Haptophyta (=Prymnesiophyta) – haptofity

Klasa: Haptophyceae

Rząd: Prymnesiales

Rząd: Isochrysidales

Rząd: Coccolithophorales

Rząd: Pavlovales

VIII. Gromada: Cryptophyta – kryptofity, kryptomonady

Klasa: Cryptophyceae – kryptofitowe

IX. Gromada: Dinophyta (=Pyrrophyta) – dinofity, tobołki

Klasa: Dinophyceae – dinofitowe

Rząd: Gymnodiniales – gymnodinia

Rząd: Gloeodiniales

Rząd: Thoracosphaerales

Rząd: Phytodiniales (=Dinococcales)

Rząd: Dinotrichales – dinotrychowce

Rząd: Dinamoebidales

Rząd: Noctilucales

Rząd: Blastodiniales – blastodinia

Rząd: Syndiniales

Rząd: Peridiniales – bruzdnice, peridiniowce

Rząd: Dinophysiales

Rząd: Prorocentrales

X. Gromada: Euglenophyta – eugleniny

Klasa: Euglenophyceae – euglenowe, klejnotkowe

Rząd: Euglenales – euglenowce, klejnotkowce

Rząd: Eutreptiales

Rząd: Euglenamorphales

Rząd: Rhabdomonadales

Rząd: Sphenomonadales

Rząd: Heteronematales

XI. Gromada: Chlorarachniophyta – chlorarachniofity

Klasa: Chlorarachniophyceae

XII. Gromada: Chlorophyta – zielenice, chlorofity

Klasa: Prasinophyceae – prazynofity

Rząd: Mamiellales

Rząd: Pseudoscourfeldiales

Rząd: Pyramimonadales

Rząd: Chlorodendrales

Klasa: Chlorophyceae – zielenice właściwe, chlorofitowe

Rząd: Volvocales – toczkowce

Rząd: Chlorococcales – chlorokokowce

Rząd: Chaetophorales – zieliwa

Rząd: Oedogoniales – uwikłowce

Rząd: Chlamydomonadales – zawłotniowce

Klasa: Ulvophyceae – watkowe

Rząd: Codiolales

Rząd: Ulvales – watkowce

Rząd: Ulotrichales – wstężnicowce

Klasa: Cladophorophyceae – gałęzatkowe

Rząd: Cladophorales – gałęzatkowce

Klasa: Bryopsidophyceae – bryopsydowe

Rząd: Caulerpales – pełzakowce

Rząd: Bryopsidales

Rząd: Halimedales

Klasa: Dasycladophyceae – dasykladowe

Rząd: Dasycladales – dasykladowce

Klasa: Trentepohliophyceae – trentepoliowe

Rząd: Trentepohliales – trentepoliowce

Klasa: Pleurastrophyceae – pleurastrofitowe

Rząd: Pleurastrales

Rząd: Prasiolales

Klasa: Klebsormidiophyceae – klebsormidiowe

Rząd: Klebsormidiales – klebsormidiowce

Rząd: Coleochaetales – tarczowłosowce

Klasa: Zygnematophyceae – zrostnice, sprzężnice

Rząd: Zygnematales – zrostnicowce, sprzężnicowce

Rząd: Desmidiales – wstężnice, desmidie

Klasa: Charophyceae – ramienicowe

Rząd: Charales – ramienice właściwe, ramienicowce

W gromadach Cryptophyta, Dinophyta i Euglenophyta występują formy wiciowcowe (gatunki należące do tych gromad posiadają cechy zarówno roślinne, jak i zwierzęce) dlatego też, umieszczane są one często zarówno w systemach botanicznych, jak i zoologicznych (Wołowski 2003).

W 2000 roku Graham i Wilcox zaproponowali nową klasyfikację sinic (Cyanobacteria/ /Chloroxybacteria) i glonów eukariotycznych (Eukaryotic Algae) wyróżniając tylko klasy i typy, a rezygnując z wyodrębniania gromad: Euglenoids, Cryptomonads, Haptophytes, Dinoflagellates, Ochrophytes I – Diatoms; Ochrophytes II – Raphidophyceans, Chrysophyceans, Synurophyceans, Estigmatophyceans; Ochrophytes III – Pelagophyceans, Silicoflagellates, Pedinellids; Ochrophytes IV – Chrysomeridaleans, Phaeothamniphyceans, Tribophyceans, Phaeophyceans; Red Alga, Green Alga – Ulvophyceans, Trebouxiophyceans, Chlorophyceans, Charophyceans.

W 2005 roku Kalina i Váña opublikowali nowy podział taksonomiczny wyróżniając:

Imperium:

Archea

Prokarya (Prokaryota)

Eukarya (Eukaryota)

oraz

Regnum:

Protozoa

Chromista

Fungi

Plantae.

W Cesarstwie (Imperium) Prokarya obok Cyanobacteria umieszczono Rhodobacteria i Chlorobacteria, a w Królestwie (Regnum) Protozoa znalazły się grupy Euglenophyta i Dinophyta, natomiast do Chromista zaliczono Cryptophyta, Heterokontophyta i Haptophyta.

W ostatnich latach prowadzone są badania nad systemem klasyfikowania okrzemek na podstawie metod biologii molekularnej (Sims i in. 2006). Stosowany dotychczas, dychotomiczny system klasyfikacyjny (Van den Hoek i in. 1995), został zmodyfikowany. W nowym systemie klasyfikacyjnym wyróżnia się pododdziały: Coscinodiscophytina i Bacillariophytina (gdzie wydziela się dwie klasy: Mediophyceae i Bacillariophyceae).