Marta Półtorak

koniec widzenia

© Copyright by Marta Półtorak & e-bookowo

Okładka: obraz Jeana Honoré Fragonarda

„Źródło miłości”

Foto Autorki: Barbara Zajączkowska 

(zdjęcie wykonane podczas wernisażu wystawy 

„Beata Długosz i Maria Wasilewska. Nikt nie spodziewa się hiszpańskiej inkwizycji” ZPAF GALLERY w Krakowie)

ISBN e-book 978-83-8166-360-1

ISBN druk 978-83-8166-361-8

Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

www.e-bookowo.pl

Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione.

Wydanie I 2023

OD AUTORKI

Dzieło Jeana Honoré Fragonarda „Źródło miłości” to czarowna scena, gdzie Amory proponują kobiecie i mężczyźnie łyk cudownej wody, która ma sprawić, że staną się kochankami. Obraz jest wypełniony drżącą namiętnością, zmysłowością, wirującym szczęściem. Artysta po raz kolejny pokazuje łatwość malowania, wyrafinowania, ekspresji, pod-kreśleniem koloru i światła oraz płynną zdolność kompozycyjną. Malowidło ma paletę barw nawiązującą do nocnej tajemnicy. Podobnie jak inne alegorie Fragonarda jest eteryczne, bardzo odległe od XVIII wiecznego libertyńskiego rokoka. Obraz zdobiący kolekcję The J. Paul Getty Museum
w Los Angeles jest piękny i cenny, ale jakże naiwny
w swym przesłaniu. W tej prostej metaforze miłości, Kupidyn wyrzuca swoje strzały, by porazić obezwładniającym uczuciem. Co stało się dalej z tą parą? Może żyli długo i szczęśliwie, może tylko długo? Może każde z nich poszło w swoją stronę? Może jedno umierało z miłości, a drugie zapomniało o tym epizodzie? Może jedno pomiatało drugim, igrając z jego uczuciami? Może ktoś kogoś znienawidził? A może jedno nie miało prawa nic oczekiwać od drugiego, ale czuło się cholernie poniżane? Może wszyscy udawali, że nie wypada? Scenariuszy jest wiele, bo miłość niejedno ma imię
i na różne sposoby może być przeżywana. Czasem sprawia, iż stajemy się niewolnikami swoich uczuć, bo kieruje nami ambicja, chęć zemsty, udowodnienia swojej racji. Ciemna aura obrazu, zwierająca się między brązem a palisandrem przywodzi na myśl miejsce odosobnienia. Więzienie miłości, w którym jasne postacie to tylko elementy widzenia, krótkie chwilę rozrywkowe w cieniu celi. Często tak funkcjonujemy, że mamy >widzenia<, omamiamy się drugą osobą. Tworzymy skrojone na naszą miarę archetypy, a potem wszystko znika jak haluny, widziadła, urojenia. Popełniamy błędy, miotamy się, rozpaczamy, bo nie potrafimy inaczej. Kieruje nami zwierzęca żądza, bezmyślna nadzieja. Miłość gubi się
w brutalnym świecie egoistów, uwodzicieli, narcystycznych osobowości. Daje nam tylko upokorzenia, klęskę i natrętne myśli. A ci, przez których to się dzieje, nie mogą się o tym dowiedzieć. Nie wolno nam nic po sobie zdradzić — mamy cierpieć samotnie lub być uznanym za pomylonych. Te wszystkie historie, które co rusz słyszę, bardzo mnie smucą. Pytam: Dlaczego robimy to sobie
i innym? Może dlatego, że biegamy za cieniami, stawiamy ponad, a potem i tak wszystko powraca do punktu wyjścia. Jedni się z tym godzą, inni walczą. Wszyscy skrycie nienawidzą. Czy mamy jeszcze czas, żeby to naprawić? Nic innego nas nie czeka, bo prócz lirycznych toposów, za którymi i tak chichocze śmierć — najbardziej demokratyczna istota. Dlatego dedykując ten tomik Wszystkim złamanym sercem, umysłem i życiem powtarzam za moim ulubionym Koheletem: „Postanowiłem w sercu swoim krzepić ciało moje winem — choć rozum miał zostać moim mądrym przewodnikiem — i oddać się głupocie, aż zobaczę, co dla ludzi jest szczęściem” (Koh2,3). Każdy z nas jest głupcem, wędrowcem, kuglarzem, pijakiem. Bawimy się ze sobą w kotka i myszkę. Nawet już nie chodzi o to, że tej myszki nie dogonimy. Tylko dlaczego ona ucieka? Dlaczego prowokuje do tego, żeby chcieć ją już tylko zagryźć? Koniec widzenia!

Marta Półtorak

CEDRY LIBANU

mogłabym pisać o tobie

na murach wulgarnie

pod płaszczykiem

eleganckich gestów

kryjesz miałkość

pielęgnowaną latami

jesteś moją obsesją

sztandarem

pod którym będę leżeć

i obrażać w piśmie uczonych

jesteś symbolem zagłady

której łaknę

jak Bejrut zabawy

masz w sobie coś z cedrów Libanu

pożądanych i drogich

rozprawiał o nich król Salomon             

amator wschodnich elegancji

i wszystkich możliwych

sposobów na rybę

obtoczoną popiołami

kochasz to bardziej jak mnie

kochasz to bardziej jak siebie

jeśli potrafisz kochać

potrafisz też nienawidzić

bylebyś coś do mnie czuł

byle nie byłbyś obojętny

jak ruiny wojenne

zapadłe ze strachu

zaułki Bejrutu

METALE ŚMIERTELNE

metalowe cysterny

ciężkie maszyny

żelazne krzyże

czy ty myślisz czasem

że świat nie kończy się

na rozpartości twoich rąk

czy ty myślisz czasem o innych

a może są jak żelazne krzyże

te wszystkie myśli

odwracają duszę wnętrznościami

do góry by gnił język

uwiązany do gardła

jesteś zimny

nierdzewny

ale każde słowo

piecze w usta                        

MIĘSO

czasem bywam czuła

bo nie samym mięsem

żyje człowiek

upoluje upiecze przyrządzi

zawsze musi być jakiś powód

żeby ruszyć ręką lub głową

czasem rzuci mięsem człowiek

potem długo liże rany

zadane przez padlinę

iluzją żyje człowiek

płacze nad wodami Babilonu

kawałkiem mięsa zaspokoisz żądzę

udźcem do chleba

naszego powszedniego

zależy ci tylko na tym                  

bym była mięsem

karmisz mnie swoją duszą

niczym szpondrem

duszonym w cielesnych sokach

i zatrutym winie