Jacek Berbeka

Ostrzeżenia

i inne opowiadania

© Copyright by Jacek Berbeka & e-bookowo

Projekt okładki: Jacek Berbeka +AI

ISBN e-book: 978-83-8166-512-4

Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

www.e-bookowo.pl

Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl

Ten e-book jest zgodny z wymogami

Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA).

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości

bez zgody wydawcy zabronione.

Wydanie I 2026

Ewie, która jest moim wszystkim!

Bez niej, tej książki by nie było…

Słowo wstępne autora

Ta książka nie powstała po to, by umilać wieczory.

Powstała, gdyż nie potrafię milczeć, kiedy widzę, jak łatwo człowiek oswaja zło, jak szybko przyzwyczaja się do kłamstwa, jak chętnie oddaje rozum w dzierżawę krzykliwym hasłom.

Powstała z niepokoju.

Z gniewu.

Z bezsilności.

I – paradoksalnie – z wiary, że jeszcze nie wszystko stracone.

„Ostrzeżenia” to zbiór krótkich form, które wzięły się z jednego źródła: z myśli powracających jak natrętna mucha.

Że czasem najstraszniejsze rzeczy nie nadchodzą z hukiem. Nadchodzą miękko. Przez niedopowiedzenie. Przez obojętność. Przez „to mnie nie dotyczy”.

Przez śmiech w złym momencie, przez odwrócenie wzroku. Przez nie wyciąganie wniosków z bolesnej przeszłości. Przez uleganie manipulacji.

Te opowiadania są jak sny, ale nie te lekkie. Raczej te, po których budzisz się z przyspieszonym oddechem i jeszcze długo patrzysz w ciemność, próbując zrozumieć, czy to był tylko sen, czy ostrzeżenie.

Zdarza się, że historia wchodzi w człowieka jak drzazga. Że jedno zdanie, obraz, twarz, gest – zostaje i zaczyna pracować.

W moich tekstach pracuje czas. Pracuje historia. Pracuje pamięć.

Pracuje lęk o przyszłość.

I pracuje pytanie: dokąd zmierzamy, jeśli wciąż wybieramy łatwiejszą wersję siebie?

Nie oferuję w tych opowieściach rozwiązań tanich i natychmiastowych.

Nie obiecuję „dobrego zakończenia”. Szukam czegoś innego: momentu, w którym człowiek mógłby się zatrzymać.

Powiedzieć STOP!

Zanim powie kolejne kłamstwo. Zanim uwierzy w kolejne kłamstwo. Zanim otworzy usta. Zanim podniesie rękę. Zanim odwróci wzrok. Zanim kliknie „udostępnij” i dołoży cegłę do muru głupoty, który potem wszystkich przygniecie.

W tytule jest „ostrzeżenie” a ostrzeżenia są po to, by je usłyszeć na czas.

Tyle, że człowiek ma dziwną cechę: zwraca uwagę na ostrzeżenia dopiero po fakcie. Wtedy są mu potrzebne jak wszystkie jego pieniądze w trumnie.

To nie jest tom moralitetów. To jest tom pytań. Czasem ubranych w metaforę, czasem w groteskę, czasem w zimny realizm, czasem w apokaliptyczny sen.

Są tu historie o proroctwach i religii, o ślepocie, która widzi więcej, o kamieniu, który pamięta bardziej niż ludzie, o końcu świata, który nie potrzebuje do armagedonu archanielskich trąb, o głupocie, która ma imperialne ambicje.

Są też teksty cichsze, bardziej osobiste, w których mniej krzyczę, a bardziej słucham – siebie, świata, i tego, co pomiędzy a pomiędzy…

Piszę krótką formą, bo krótkie uderzenie bywa mocniejsze niż długi wywód.

Bo czasem jedno zdanie potrafi zrobić w głowie wyłom. A ja chciałbym, żeby w głowie czytelnika coś pękło – nie z bólu, tylko z przebudzenia.

Jeśli po lekturze poczujesz dyskomfort – dobrze. Dyskomfort bywa początkiem nowego myślenia. Jeśli poczujesz złość – też dobrze, byle była budująca.

Jeśli się przestraszysz – pamiętaj: strach ma sens tylko wtedy, gdy prowadzi do odwagi, a nie do ucieczki.

A jeśli wściekniesz się w jakimś miejscu – zatrzymaj się, pomyśl i spytaj spokojnie siebie, dlaczego.

Nie wiem, czy literatura może zmienić świat. Wiem, że może zmienić człowieka.

A człowiek – jeśli zechce – potrafi zmienić wszystko!

Nic nie zrobimy? Przyszłość napisze się cudzym pismem i naszą krwią.

Ta książka jest z głębi mojej głowy.

Ale napisałem ją z myślą o Twojej.

Jacek Berbeka

O Autorze

Jacek Berbeka – autor refleksyjnych tekstów: opowiadań, wierszy i piosenek. Działa na styku literatury, poezji, melorecytacji, muzyki i sztuki wizualnej.

Głównym celem jego twórczości jest wzbudzanie refleksji oraz piętnowanie kłamstwa, ignorancji i głupoty. Jego ważny tekst pt. „TO!” zyskał uznanie red. Wojciecha Manna.

Oprócz opowiadań i poezji wydał album muzyczny LP pt. „pomiędzy a pomiędzy…” oraz dwujęzyczny mini album EP „Głupota/Stupidity”.

Jest także twórcą autorskiego neologizmu o ekspresywnym, pejoratywnym charakterze: „głuptokracja”, opisującego zarówno system polityczny, jak i zjawisko społeczne.

„Ostrzeżenia” to teksty, które nie chcą milczeć.To głosy sprzeciwu wobec zła, przemocy, nienawiści i mechanizmów rodzących ciemność.

Nie po to, by straszyć, lecz by budzić.

By ostrzegać, zanim znów będzie za późno.

Książka zawiera 17 wyjątkowych, oszczędnych w słowa opowiadań z morałem, które pobudzają do refleksji. Wiele z nich prowadzi do zaskakującego finału.

To ludzkie historie na nieludzkie czasy, pełne defetyzmu, zadumy, chwilami czarnego humoru, bezwzględnie skłaniające do myślenia. Począwszy od wnikliwego słowa wstępnego autora, zaczynamy intensywnie myśleć o świecie, który pęka po cichu, bez huku i archanielskich trąb, za to za naszą milczącą zgodą.

W „Profecie” i „Nieumarłym” wybrzmiewa pytanie o sens ostrzegania świata, który nie chce słuchać.

„Kamień Zagłady” to częściowo oparta na faktach historycznych wędrówka mitycznego kamienia przez wieki, opowieść o odwiecznym złu, które zaraża, i pamięci, która zawodzi.

„Koniec” świata przychodzi bez fajerwerków, jak zwykła wiadomość w serwisie: zwyczajny dzień, zwyczajna obojętność i cisza tuż przed końcem czasu.

„Ślepiec” odsłania paradoks dostrzegania więcej niż inni, mimo braku wzroku.

„TO!” działa jak alarm, natrętny i niepokojący, nie pozwalając zasnąć, bo pod powiekami migają obrazy świata ranionego złem, kłamstwem, nienawiścią i wygodnym „mnie nie dotyczy”.

„DLATEGO…” to krzyk zbudowany z milczenia ofiar i obojętności, akt oskarżenia skierowany wprost do nas wszystkich.

Potem nadchodzi „Głuptokracja”, gorzka i szydercza parabola, w której uśmiech zamiera na ustach, bo tuż za progiem stoi rozpoznawalna przez czytelnika rzeczywistość.

Opowiadania religijne, „Zaratusztra” i „Skryba”, sięgają do źródeł wiary. Pierwsze niesie prawdę o wolnej woli i odwiecznej walce dobra ze złem, drugie opowiada o cenie zadania zakazanego pytania o dwoistość Boga.

„Zegar” pyta o naturę czasu. „Chciwy” i „Filmofil” pokazują samotność jako skutek wyborów. „Dar” dotyka parapsychologicznych możliwości, które pozostają nierozpoznane.

W zaskakujący sposób urzeka autobiograficzna i oparta na faktach opowieść „Everest”, o miłości do Gór, cenie pasji i granicy ludzkiej wytrzymałości.

Książkę zamykają teksty „Kobiety” oraz dająca wytchnienie „Miłość”, która wyjaśnia jak zadbać o to wspaniałe uczucie.

Każde opowiadanie jest jak znak wydrapany w mroku, przypominający o złu, które powraca, o głupocie, która rośnie w siłę, o obojętności zabijającej równie skutecznie jak przemoc.

To proza gęsta i bezlitosna, w której proroctwa splatają się z rzeczywistością, historia rzuca światło na przyszłość, a sacrum miesza się z brutalnym realizmem.

Autor nie oferuje ukojenia, zmusza do zatrzymania się, do refleksji i spojrzenia w lustro, w którym odbija się twarz współczesnego człowieka i świata.

„Ostrzeżenia” to książka, po której zostaje krzycząca cisza. Ciężka. Niewygodna.

Taka, w której rodzi się pytanie: czy jeszcze myślimy, czy już tylko pozwalamy, by wszystko „samo” działo się dalej?

To krótka i ważna lektura obowiązkowa, po której świat mógłby pójść w dobrą stronę, gdyby ludzie znów potrafili czytać uważnie i wyciągać wnioski z historii.

To od Ciebie zależy czy tak będzie…