Szepty zgładzonych

Wybór najlepszych opowiadań polskich fanów
Uniwersum Metro 2033

Autorzy
Piotr Jedliński, Komodo, Wojciech Magiera, Ewa „Pani_Cogito” Malinowska,
malynosorozec, Paweł Naskręt, Marek Pietrusewicz, Tomasz Przyłucki

Pomysł serii Uniwersum Metro 2033
Dmitry Glukhovsky, 2009
Copyright © Dmitry Glukhovsky, 2015

Konsultacja merytoryczna
Paweł Podmiotko

Redakcja
Dominika Repeczko | ragana.com.pl
Piotr Mocniak
Pracownia 12a | pracownia12a.pl

Koordynator projektu
Admin_uniwersum

Konwersja
Tomasz Brzozowski

Zdjęcia wykorzystane na okładce
mężczyzna © Bortn66 | Dreamstime.com; ruiny © Catalin Petolea | DepositPhotos
krajobraz © Yorkberlin | Dreamstime.com; niebo i spękana ziemia © Marina Pissarova | DepositPhotos

Projekt logotypu serii
Jacek Doroszenko,www.doroszenko.com

Copyright © for this edition Insignis Media, Kraków 2015
Wszelkie prawa zastrzeżone.

ISBN 978-83-63944-92-6

Insignis Media
ul. Szlak 77/228–229, 31-153 Kraków
telefon / fax +48 (12) 636 01 90
biuro@insignis.pl, www.insignis.pl
facebook.com/Wydawnictwo.Insignis
twitter.com/insignis_media (@insignis_media)
instagram.com/insignis_media

Od wydawnictwa

Antologia Szepty zgładzonych to efekt drugiej edycji konkursu na najlepsze opowiadania z Uniwersum Metra 2033, ogłoszonego w 2014 roku na forum portalu www.metro2033.pl zrzeszającym polskich fanów postapokalipsy, zwłaszcza autorskiego projektu Dmitrija Glukhovsky’ego. Spośród zgłoszonych prac jury składające się z użytkowników portalu i redaktorów naszego wydawnictwa wyłoniło trzynaście opowiadań, i to one tworzą oddawany w Wasze ręce zbiór.

Zachęceni olbrzymią popularnością pierwszej fanowskiej antologii zatytułowanej W blasku ognia, którą wydaliśmy w formie darmowego e-booka (do tej pory 37 tys. pobrań z Google Play Books i 11 tys. pobrań z Apple iBooks, nie licząc pozostałych e-księgarni!) oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom czytelników, zdecydowaliśmy się na wydanie kolejnego zbioru opowiadań fanów Uniwersum Metra 2033 drukiem.

Jest to wydarzenie bezprecedensowe – debiutanci otrzymują bowiem szansę dotarcia do wielkiej rzeszy czytelników: niniejsza książka jest wydrukowana w takim samym nakładzie (20 tys. egzemplarzy!) i w identycznej szacie graficznej, jak „regularne” tomy Uniwersum Metra 2033.

Szepty zgładzonych dystrybuowane są jako darmowy dodatek do Ciemnych tuneli Siergieja Antonowa – najnowszej powieści Uniwersum. Antologia ta jest również dostępna w formie bezpłatnego e-booka. To pierwsza na taką skalę promocja twórczości fanów postapokalipsy spod znaku Metra 2033!

Wszystkim uczestnikom konkursu serdecznie dziękujemy za udział. Laureatom – gratulujemy publikacji! Rozwijajcie Wasze pisarskie talenty! A Czytelnikom Szeptów zgładzonych życzymy pasjonującej lektury i zapraszamy do wzięcia udziału w kolejnym konkursie – może w roku 2016 w podobnym zbiorze znajdzie się opowiadanie kogoś spośród Was?

Wydawnictwo Insignis

Piotr Jedliński

Iteracja

Kałasznik pamiętał ciemność i różne w ciemności rzeczy.

Błyski, wizje – przemieszane, dziwne.

Wędrówka tunelami, przeprawa przez zawiesinę czerni. Potem baza.

– Nu, bez takich – mówi Kozak.

Geigerniak burczy, jak to ma w zwyczaju. Światłem zwiastowane potwory, straszne, bo ludzkie.

Rozdzierający krzyk:

– To jeden z nich! Strzelać! Zabić!

Wirują w aksamitnej czerni odcienie jaśniejsze, podrygująca latarka rozcina ciemność, tnie i tnie, odcina od ściany sylwetkę, bryłowate monstrum, szpony i krew, i…

…wali się obelisk metalowy, przygniata i ogłusza.

***

Kałasznik przebudził się.

***

Skończyła się wódka. Po tym poznał, że na nic wysiłki, i darował sobie syzyfową pracę oraz płonne nadzieje.

Rana się paskudziła, przed gangreną nie było już ratunku. Gardło suche, usta spieczone, myśli ciemne, ciemniejsze niźli otoczenie. W głowie szum jak z zepsutej radiostacji, w skroniach pulsujące ogniska bólu.

Amfiladą serwisowych pomieszczeń niosły się odgłosy tej podziemnej nekropolii – kakofoniczna symfonia jęków, zawodzenia i incydentalnych skowytów. Zasnąć nie sposób; ciągle hałas i wizja rychłej śmierci, kłów i szponów albo straszniejszych odeń głodu, odwodnienia i zakażenia.

Wszystkie te lęki i niedobory chociaż tymczasowo zrekompensować dało się wódką – ale wódka się skończyła. W piersiówce pustka.

Z tego też powodu Kałasznik zapłakał, ze zmęczonych wpatrywaniem się w mrok oczu łzy płynęły jak grochy. Nie był to jednak płacz desperata i żałobnika, ale człowieka, który padł ofiarą ironii losu i nie pozostało mu nic innego, jak śmiać się z tego dowcipu.

Oto leżał w dawnej siłowni, z nogami unieruchomionymi przez przewrócony generator, jedną dodatkowo rozoraną do kości, i po osuszeniu piersiówki marzył jedynie o wódce. Jego plecak, upuszczony podczas ataku, leżał dwa metry dalej i wyładowany był butelkami po brzegi. Kilka pewnie się rozbiło, bo poza stęchlizną, pleśnią i zapachem jątrzącej się rany czuł woń alkoholu.

Dwa metry. Blisko, a za daleko. Ba, nie tyle za daleko, ile zupełnie poza zasięgiem. W obecnym położeniu dla Kałasznika nie było różnicy między dwoma a dwustoma metrami. Na metalowej podłodze rozlała się kałuża wódki, on jednak konał o suchym pysku. I śmiał się, a jego zgrzytliwy rechot niósł się echem po podziemnym kompleksie, dołączał do upiornego chóru tutejszej fauny. Broni też nie miał. Zgubił. Chyba. Nie pamiętał.

Skończyła się wódka, pomyślał, a ja zdechnę o suchym pysku. Ja, który zaopatrywałem połowę metra w gorzałę. Ja, baron pijaństwa i hrabia alkoholowej kontrabandy.

Szarpnął się – niespodzianka, niespodzianka, wciąż przygnieciony, bezsilny; stal dociska nogę, nie ma już nawet bólu. Paradoksalnie – brak bólu równa się złej wróżbie. Oto nadchodzi koniec.

Coś przemknęło po podłodze, zapewne szczur. Tuptały po metalu drobne pazurki. Gdzieś z daleka dobiegł przejmujący dźwięk, ni to wycie, ni warczenie, coś pomiędzy, coś zdecydowanie nieludzkiego. Kałasznik nie przejmował się harmidrem. Obawy znikły. W tej chwili nie lękał się żadnych skrzywionych wytworów radiacji, żadnych genetycznych pomyłek i zmutowanych ślepych zaułków ewolucji.

Umieranie, skonstatował, to dziwna sprawa. Niby mówią, że widzisz życie, że odtwarza się jak w tych przedwojennych dziwactwach, w ruchomych obrazkach… w filmach. A tu nic, pustka, pamięć wykastrowana. Nie potrafił przypomnieć sobie, jaki splot wydarzeń przywiódł go do tego miejsca pod zwałami stali. Może z winy szoku. Może wyparł wspomnienia. Może jakowaś z tych anomalii, o których tyle bajdurzy się na stacjach.

Wiedział, gdzie był – kompleks pomieszczeń gospodarczych z wejściem od nieużywanej bocznicy, kilometr od najbliższej stacji. Ziemia zakazana, ziemia nawiedzona, nietknięta przez szabrowników – poza, rzecz jasna, Kałasznikiem i jego śmiałą bandą. Tam, dwa piętra niżej, mieściła się w pełni wyposażona bimbrownia. Gorzelnia na miarę roku 2033.

Co pamiętał sprzed wypadku? Niósł nowy ładunek, ot, typowa przebieżka, realizacja zamówienia dla którejś z sekt; nazwę zapomniał, tyle się ich na stacji rozpleniło. Nihil novi sub terra, jak zwykła mawiać Smartna w którymś z dziwnych narzeczy umarłego świata… Smartna! Ona, ona. Była, mignęła – kojarzył rozmowę. Chyba przed powrotem ze stacji. Mieszały się wspomnienia, ścierały, stapiały w niewyraźną plamę. Jeden wielki kleks konfuzji.

W każdym razie pamiętał ją. Gdzieś. Kiedyś. Niedawno. Pamiętał też przybycie do kryjówki. Zapas był przygotowany, Kałasznik napił się dla dodania sobie animuszu, Geigerniak i Kozak chyba też łyknęli, potem wysłali go z powrotem. Albo sam się zgłosił.

Cokolwiek by było, kurs na stację. Drezyna w pomocniczym tunelu zepsuta, wybrał się więc na piechotę trasą, którą pokonał już dziesiątki razy. Szedł albo i biegł, załóżmy, że szedł, nie doszedł – bo… Strach, zapamiętane wrażenie zwierzęcego lęku.

Napadli mnie, pomyślał. Napadli, cholera. Ktoś poważył się wejść w tę dzicz. Śledził? Kto wie, może i śledził.

Gdyby napadli, dodał głos rozsądku, czy leżałbym przygnieciony żelastwem? Czy nie zabraliby łupu?

Dywagacje przerwał nagły raban. Nieludzki dźwięk powtórzył się, zrazu nieznośnie głośny, szczęściem urwał się chwilę później. Zastąpił go odgłos jak najbardziej ludzki. Kroki – jedna osoba, ciężkie buty, równo, jeden za drugim, w wojskowym rytmie. Kałasznik jeszcze niedawno drżał na samą myśl o żołnierzach penetrujących tunele. Teraz tylko czekał i próbował zgadnąć. Kto? Czemu? Czy to wojskowi mnie w opały wpakowali? Nie – oni nie zostawiali żywych. Jeśli zrobiliby nalot na gorzelnię, zostałyby same trupy. Profesjonaliści. Chyba ostatni fachowcy w tym świecie. Medycy leczyli na czuja, mechanicy naprawiali metodą prób i błędów, rusznikarze – kupa śmiechu. Ale siły zbrojne każdej większej stacji, ci szafarze śmierci, działały zawsze rzetelnie i niczego nie pozostawiały przypadkowi.

Rozbłysła latarka, rozcinając kotarę czerni. Jej posiadacz stanął w wejściu do pomieszczenia. Zaświecił po suficie (pęki kabli i stalowa kratownica), po zastawionych śmieciem regałach (śmieci jak śmieci), po beczkowatych generatorach. Promień światła natrafił na generator przewrócony, ześliznął się po nim, reflektor wyłowił z mroku Kałasznika. I zgasł.

Nie, uznał Kałasznik. To ja. Zwyczajnie zaciskam oczy. By nie oślepnąć – albo w oczekiwaniu na strzał.

– Już – usłyszał kobiecy głos. – Możesz patrzeć.

Spojrzał. Snop światła zwrócony w bok, zarysowane na tle mroku kontury postaci. Wiedział, kogo przed sobą ma. Tylko jedna kobieta mogła znaleźć się w tym labiryncie, tylko jedna w trzech słowach potrafiła zawrzeć tyle wyższości (stężenie przekraczające wytrzymałość Kałasznika i przyprawiające go o irytację). Smartna – wojskowa, radna, nauczycielka.

– Możesz także mówić – dodała.

Chcę, pomyślał. Ale wargi spieczone, a gardło zmumifikowane. Chcę mówić, pani profesor. Kląć, prosić o pomoc, dziwić się, pytać. Chociaż wiem, że fałszywa to nadzieja. Smartna z pewnością nie pojawiła się tutaj przypadkiem – od dawna węszyła i tropiła, z niewiadomych pobudek interesowała się wzbierającą ilością alkoholu i jego źródłem. Ale jako członkini rady stacji oraz tamtejsza nauczycielka, skarbnica wiedzy, była też nietykalna. Gorzelnicy z zasady nie wikłali się w politykę i po rozwiązania ostateczne nie sięgali. Zabójstwo wywołałoby na stacji chaos. A obecna sytuacja była im na rękę, zmian nie chcieli; stosunki z klientelą doskonałe, rynek zbytu pewny i znany.

Smartna (przezwisko, prawdziwego imienia Kałasznik nie znał) odłożyła latarkę na regał, zbliżyła się. Kroki ciężkie, sylwetka masywna. Pancerz bojowy, przysługujący wyłącznie elitarnej gwardii. Kevlarowe płytki, serwomotory, amortyzatory, maska z filtrem, teraz zdjęta – cud, dziedzictwo militarnej potęgi i myśli technicznej przodków. Kobieta dotknęła szyi, zapaliła się dioda, nikłe błękitne światło wystarczyło, by wyłowić z lepkiego cienia jej twarz.

Profesor Smartna. Radna i krzewicielka oświaty, relikt dawnych czasów. Zdumiewająco dobrze zachowany. Zmarszczki wokół oczu, włosy przetykane siwizną i w strąkach – ale oczy inteligentne, spojrzenie bystre, zębów komplet, a głos z upływem lat zupełnie niezdarty. A w ciele siła, by podźwignąć wojskowy pancerz. W metrze, gdzie kobiety starzały się szybko i bez gracji, Smartna była chlubnym wyjątkiem.

Kałasznik wydobył wreszcie głos.

– …naboje… – wydusił. – Dam wszystkie… Byleś… byleś mnie…

Kobieta położyła mu palec na ustach.

– Dobiła? Łaski się upraszasz, młodzieńcze. Zrozumiałe, chociaż sama propozycja wymiany, twarda waluta za usługę, zgoła nielogiczna. Gdybym chciała naboi, zabrałabym je. I, powiedzmy, odeszła.

– W gorzelni więcej, tam sejf, żeśmy składowali… Zaprowadzę…

– Ach, skoro gotowość do oprowadzania zgłaszasz, to i nie dobicia się domagałeś. Ratunku zatem. Ratunek! Z rąk wroga! Za wroga mnie przecież masz, czyż nie? Nie produkuj się nadaremnie, głos zupełnie stracisz. Zamiast tego: pomyśl. Jestem sama, żołnierzy odesłałam już na stację, ot, kaprys dowódcy. Więc jak jedna samotna kobiecina w sile wieku ma cię wydostać spod ton złomu? Tutaj nie potrzeba obliczeń, i bez arytmetyki i pomiarów mogę ci rzec: ten generator to cholernie ciężki kawał żelastwa.

Stracił inicjatywę, stracił wątek – nie przychodziły mu do głowy żadne odpowiedzi ani też pytania. Ponowił więc apel:

– …pomoc sprowadź, a zapłacę, podzielę się… bogactwem, łupami, cośmy je nagromadzili…

– Fortuna szabrowników. Z kontrabandy i przemytu. Owoc rozpijania naszych żołnierzy i siania fermentu wśród mieszkańców stacji. Nie bez powodu rada zaostrzyła rygor. Grozi naszej stacji wojna, grożą ekspansywni sąsiedzi. Bez prohibicji nie utrzymamy się w ryzach, a wyście prohibicję potraktowali jako dar losu i eksploatowali do cna. Ty, młodziaku, i twoi lekkomyślni kompani. Niepotrzebna mi twoja fortuna, niepotrzebne skarby gorzelników, obsłużyłam się sama.

Oblicze skonfundowanego Kałasznika musiało przybrać bardzo wymowny wyraz.

– Ach – żachnęła się Smartna. – Nie domyślasz się? Czy nie pamiętasz…? Czy… Ach. Więc działa. Działa! Potwierdzasz?

– Co?

– Samo twoje pytanie jest potwierdzeniem! Powiedz. Nie smakowała inaczej woda ognista, gdy strzeliliście ostatnio po kielichu? Niczego… hmm… egzotycznego? Wspaniale. Więc niewykrywalne.

Nagłe oświecenie w skołowanym umyśle.

– W wódce? – wyszeptał Kałasznik, po czym zaniósł się kaszlem. – Dodaliście, otruliście, potem… potem atak?

– Zaprawił trunek jeden z was. Mieliście u siebie wtykę.

– Wtykę…?

– Szpicla, zdrajcę, konfidenta. Nieważne, mój drogi pokrzywdzony młodzieńcze. Nuży cię mój wykład, przecież widzę. Odejdę już, zabiorę tylko skarby, jakie ze sobą niosłeś. Dziwisz się? Po co mi wasza marnej jakości wódka, pytasz. Otóż, Kałaszniku, nie chodziło wyłącznie o zatrzymanie haniebnego procederu. Chodziło o przejęcie wytworów tego procederu. Posłuży do lepszych celów, posłuży za bazę do pewnego… eksperymentu. Posłuży za broń, którą pokonamy konkurentów. Dlatego zabrałam nie bogactwa, ale to, co ich przysporzyło. Zapas alkoholu, wszystko, co mieliście. I widzę, że nie na próżno udałam się na obchód okolic waszej kryjówki.

Wstała, chwyciła latarkę i zaświeciła do wnętrza plecaka.

– To chociaż… – wycharczał. – Chociaż wódkę podaj… raźniej i lżej będzie…

Zawahała się. Odejdzie, pomyślał. Nie odeszła. Napełniła jego piersiówkę w milczeniu, postawiła przed twarzą, ruszyła. Zatrzymała się w progu.

– Powiedz – zaczęła – czy nie przyuważyłeś czegoś dziwnego…? Zapominasz, to wiem. Ale widy i zwidy, tego nie testowaliśmy. Ciężko o jednoznaczną definicję „dziwności” w tym wypaczonym, zdegenerowanym świecie, ale… Nic? Absolutnie? Cóż. Jeszcze może ujrzysz. Specyfik na jednych działa szybciej, na innych wolniej. Kto wie, czy przed niechybną śmiercią nie zobaczysz jeszcze rzeczy osobliwych i niewytłumaczalnych. Żegnaj, młodzieńcze. Miłego spektaklu.

I zniknęła, chociaż długo jeszcze słyszał rytmiczne uderzenia ciężkich butów o beton.

Trucizna – pomyślał, przetrawiając informacje. Trucizna… Mam coś w żyłach. Pod jej przewodem zrobili nalot na gorzelnię, a uprzednio jeden z nas – wtyka, zdrajca – czymś trunek zakropił. Wznieśliśmy toast. Ja i partnerzy, spółka gorzelnicza Kałasznik, Geigerniak i Kozak.

Jakie zwidy? Jakie majaki? Czy te wspomnienia pocięte i zmieszane miała na myśli? Ach, żachnął się w duchu, było nie słuchać bredni, było sięgnąć, kiedy klęczała, za czerep złapać, rozprawić się z szydercą…

Litanię pobożnych życzeń przerwał ból. Wrócił nagle, uderzył z cicha; ostre impulsy strzeliły wzdłuż nogi w górę, rozpełzły się po torsie. Nacisk na przygniecioną kończynę zwiększył się, chrupnęło – Kałasznik nie krzyczał, nazbyt był zaskoczony – i naraz generator z potwornym wizgiem i jękiem giętego metalu przewalił się do tyłu, wyrżnął o ścianę. Zwielokrotniony echem łoskot ogłuszył Kałasznika i, paradoksalnie, pierwsze wrażenie po zniknięciu ciężaru z nogi okazało się od bólu znacznie gorsze.

Zaklął. O dziwo nie szeptem, lecz całkiem głośno – ot, zbawczy wpływ żywych emocji na nadwyrężone gardło. Minęła może minuta (ale dłużyła się jak godzina), nim zdecydował się podnieść i zdiagnozować stopień uszkodzeń.

Gorzej bywało, okłamał sam siebie. Widywałem gorsze, utwierdził się w kłamstwie, kontemplując ranę. Choćby ostatnia sensacja na stacji: ekspedycja naziemna przeczekać musiała trzy dni i trzy noce w rozwalonym blokowisku, a przewodnik, niejaki Iwan, czy to na rauszu, czy też ze zgnuśnienia, postanowił sam jeden wleźć na szczyt budynku. Czemu? To nieistotne. Istotne, że wyczyn powiódł się połowicznie – Iwan dostał się na dach dziesięciopiętrowca, ale triumfem się nie nacieszył. Zmurszałe deski i popękana podłoga nie wytrzymały nacisku, zapadły się, Iwan spadł z wysokości kilku pięter, rymnął na hałdę gruzu. Pogruchotał obie nogi i zaliczył trzy otwarte złamania.

Kałasznik widział, jak kamraci przynieśli Iwana na stację, jak do leczenia wziął się miejscowy medyk Dymitr Samochlaniec. Dziad tak stary, że pamiętał chyba nie tylko epokę naziemnej dominacji człowieka, ale i owiane legendami czasy „carów” i „zrywów proletariackich”, o których jakże chętnie opowiadał (Kałasznik w historii rozeznania nie miał, bo i nie dostrzegał sensu w jej zgłębianiu). Dzięki interwencji medyka i sporej ilości wódki (dostarczał ją Kałasznik właśnie) Iwan migiem odzyskał względną sprawność; nie minął miesiąc, a już kuśtykał na powierzchnię i z powrotem.

Moje szczęście, niezgruchotane, pomyślał Kałasznik. Ale dopiero po minucie poważył się na weryfikację tezy. Nogi w istocie pogruchotane nie były. Poruszał palcami u stóp, zginały się stawy kolanowe. Ale bolało jak diabli. Lewa kończyna, ta, na której głównie opierał się ciężar, ćmiła. Prawa, rozcięta wzdłuż piszczela, głęboko, aż po kość, swędziała, piekła, aż chciało się sięgnąć i drapać, rozdrapać ją całą. Opanował odruch.

Kolejna minuta – i Kałasznik wstał. Podźwignął się, zakolebał, zatańczył niezgrabnie, ściana posłużyła za oparcie. Chodził, a więc żył. Żył, a więc mógł uciekać. Bądź szukać zemsty. Ewentualnie – odpowiedzi. Zastanowił się. I na początek wybrał wódkę.

Wymacał w mroku piersiówkę, upił łyk, powędrowała do kieszeni. Podparłszy się o regał, zzuł jeden but, wydobył zeń nóż. Niewielki, o stępionej krawędzi, jak by nie patrzyć lichy oręż mimo wszystko dodawał otuchy. Odciął rękaw koszuli, byle jak oplótł ranną nogę. Potem zadumał się Kałasznik po raz drugi. Iść prosto na stację? Przez posterunek graniczny może i przepuszczą, odwiedziny na peronie to jednak pewna śmierć. Smartna musiała już wrócić. A do przebaczenia skłonności nie miała.

Zatem do gorzelni. Ocenić, przekonać się, spustoszenie ujrzeć na własne oczy. Ucichły wszelkie odgłosy, krwiożercza menażeria albo się przyczaiła, albo odeszła na tereny bardziej rokujące. Z nożem w spoconej dłoni, ze wzrokiem wbitym w mroczną bezdeń i szczęką zaciśniętą z bólu ruszył Kałasznik przez labirynt pomieszczeń, warsztatów i magazynów, przez plątaninę kładek i tuneli, w mroku jednakowych i jednako odrealnionych.

Jeśli zjawią się jakieś halucynacje, stwierdził, to umkną niezauważone.

Potęgujący się ból przypominał, że Kałasznik nie śni i nie majaczy. Na inną jawę liczyć nie mógł.

***

Klapa, szyb, drabina. Wymacane w ciemności. Drogę znał Kałasznik na pamięć. Wyuczył się jej nie tylko z racji codziennych niemalże wędrówek, ale z przymusu. Razu pewnego Geigerniak, celebrując samogonem mnogość naboi, rozmnożonych ostatnimi transakcjami, rzekł do Kałasznika: „Tyś się, synek, spisał pierwszorzędnie, partnerem naszym zostaniesz, ino jedną rzecz zrobić musisz – na stację skocz, zagrychę przynieś”. Nic trudnego, gdyby nie fakt, iż Geigerniak wypchnął Kałasznika na zewnątrz, pozbawiając go przy tym latarki (broń łaskawie zostawił). Zaryglował też śluzę. Skoczył wówczas Kałasznik od razu na głęboką wodę (choć znaczenia tego zwrotu w pełni nie rozumiał) i zmuszony okolicznościami, pokonał drogę na stację w mroku absolutnym. Wracał już z latarką.

Teraz z nawigacją radził sobie bezproblemowo, gorzej z nogą. Prawa, rozorana, nie krwawiła obficie, ale czuł, jak rana rośnie. Pnie się w górę nogi, przy każdym ruchu wydłuża o milimetr. Przy schodzeniu wąskim szybem po drabinie opierał się kilkakrotnie na poranionej kończynie; omal nie skończyło się to upadkiem na dno tunelu, dwadzieścia metrów niżej. Wreszcie zszedł, stanął w pozornie niewyróżniającym się magazynie, przedsionku ukrytej gorzelni. Chwila odpoczynku, czas na oddech; cisza, ból ledwie wyczuwalny, bo już znajomy (siła przyzwyczajenia). Kałasznik oddychał ciężko, a powietrze smakowało kurzem, pyłem tak starym, że pamiętającym jeszcze genezę tego podziemnego świata.

Minuta, na tyle sobie pozwolił. Potem odnalazł wejście. W ciemności nie potrafił dostrzec śladów świadczących o wizycie żołnierzy, słowa Smartnej mogły przecież okazać się tylko blefem, ba, może posłużyła się nim, szła jego śladem. Że nic nie słyszał, nic nie wyczuł – zmysły miał przytępione i priorytety zgoła odmienne.

Wrota gorzelni kryły się za załomem muru, dla niepoznaki przysłonięte fałszywą ścianką (kiepska robota, ale test zdawała). Mechanizm otwierający drzwi od zewnątrz mieścił się pod obluzowaną cegłą, zaraz obok.

Pociągnął za dźwignię – zamaskowane drzwi uchyliły się do wewnątrz, a w Kałasznika buchnęło światło. Ślepota minęła po dziesięciu sekundach. Zaklął, zamrugał, przetarł łzy z oczu i wśliznął się do gorzelni.

A tam – jak gdyby nigdy nic. Pokój pierwszy, dawna pompownia: żarząca się pergaminową żółcią świetlówka, liszaje mchu na gołych ścianach, dwa krzesła w kącie, niezasłana prycza, ponad gmatwaniną rur i zaworów wisiały wyblakłe tablice, z ostrzeżeniami wypisanymi zatartą cyrylicą. Śladów walki czy inspekcji brak. Izba wyglądała zupełnie tak, jak ją Kałasznik zostawił (przynajmniej na tyle swojej pamięci wierzył).

Ruszył tam, gdzie najjaśniej. Betonowy korytarz, oświetlony dla odmiany oślepiającą bielą, zaprowadził go do drzwi właściwej części gorzelni. Solidna, stalowa i dźwiękoszczelna bariera ustąpiła po uruchomieniu przełącznika. Oczekiwał Kałasznik krwi i trupów, wnętrza ograbionego ze wszystkiego, co wartościowe. Nie spodziewał się natomiast widoku dwóch kompanów, Geigerniaka i Kozaka, żywych i jak najbardziej zdrowych.

Grali w karty. Popijając między rozdaniami.

Geigerniak, o potężnej posturze i kałdunie wylewającym się z poobdzieranego kombinezonu, rechotał, burczał, chrząkał, tradycyjnie emocje uwidaczniał onomatopejami i przesadną wręcz gestykulacją. Kozak, dla odmiany, chował łysy łeb w ramionach, koścista sylwetka i szarawy odcień skóry nadawały mu wygląd nieźle zakonserwowanego trupa. Żaden nie zwrócił uwagi na Kałasznika, nazbyt zaabsorbowani byli grą.

A on nie od razu dał o sobie znać. Stał oniemiały. Czyli Smartna kłamała…? Czyli… Pamięć nadal szwankowała nieskora do udzielenia odpowiedzi. Otrząsnął się, podszedł do stołu, mijając retorty, zbiorniki i łączący je chaos rur, rurek i przewodów.

– Nie może być! – wydarł się nagle Geigerniak, a wydatny brzuch zadygotał. – Nie może być, żeś zaiwanił mi kartę, no widział kto, patrzaj, nie mam asiska, a miałem, ty chłyście jeden, ty…

– Nu, bez takich – ostrzegł Kozak, zgarniając pulę (góra kapsli, zanurzone w niej nieliczne naboje). – Sam się wpakowałeś, było na pałę nie ciągać, a pomyślunku trochę w grę włożyć. Tera…

Kałasznik rąbnął pięścią w blat. Popatrzyli na niego jak na szaleńca. Spojrzenie odwzajemnił.

– Smartna – powiedział. – Gdzie ona?

Geigerniak zdumiał się niepomiernie.

– Młody, młody, tyś pijany czy jak? Czego o tym babsztylu wrednym gadasz? Dajże pokój, siadaj, strzelim po kielichu, o, czym se, ty też, Kozak, miglancu jeden… Polejmy wyrobu naszego własnego… I w gardło hop, będzie wódy kop!

Siła przyzwyczajenia przejęła nad nim władzę. Gorzały się nie odmawia, i nim się obejrzał, już wychylił kielona.

– Nu – prychnął Kozak. – Tera możem dalej grać. Jeśli dobytku całego żeś nie stracił. Czekaj, czekaj, na dwóch rozdawaj, młody nie gra!

Absurd sytuacji nie pozwalał Kałasznikowi znaleźć właściwych słów.

– Ach, ach – wymamrotał Geigerniak. Wstał, ramieniem otoczył oszołomionego Kałasznika i slalomem zaczął prowadzić go z powrotem do przedsionka. Mruczał przy tym: – Taaak… Właśnie. Ty, Kałasznik, ty na stację drałuj. Rychtuj się, klienci czekają, o, tam plecak jest, w plecaku butelki, w butelkach gorzała, dosyć podła, acz sekciarzom styknie, tym, jak im tam… Ach, nieważne, nieważne, sekty wszystkie jednakie, a sekciarze różnym bzdurom hołubią, ale każda także w wódę wierzy… Weźmisz plecak, o, uważaj, nie stłucze się, ale…

Tego nawet skołowanemu Kałasznikowi było za wiele.

– Na ciul mi ten plecak! Co ty, szalony?! Co wy, oboje uchlani?! Tam Smartna na zewnątrz, tam żołnierze, coś mnie zaatakowało, ledwiem się tu dowlókł, patrz na moją nogę, patrz, ślepyś?!

Geigerniak nie słuchał zajęty burkliwym monologiem (z przerwami na posapywanie). Rany Kałasznika zdawał się nie zauważać. Siłą wcisnął młodszemu kompanowi do rąk pobrzękujący plecak, za pas zatknął latarkę, potem pistolet, i całym sobą jął spychać go w kierunku wyjścia. Przed szerokimi barami i ogromnym brzuszyskiem musiał Kałasznik ustąpić. Drzwi do kryjówki stanęły otworem, Geigerniak rzucił jeszcze na pożegnanie: „Tylko se krzywdy, młody, nie zrób i wracaj czem prędzej!”, po czym wrota zawarły się i Kałasznik znów stał w mroku. Sam. Bez odpowiedzi, z jeszcze większym mętlikiem w porwanych na strzępy myślach. Jedno się w nich formułowało pytanie: co tu się wyprawia?

„Miłego spektaklu”, powiedziała mu Smartna. Cholera – pomyślał. – Może i się zaczęło. Dziwnie, dziwnie, a tamci schlani, ale żeby tak wypchnąć, żeby nie pogadać, a ja wmurowany, uległy, żem nie zapytał o nic, żem… Może i oni struci czymś, kto to wie. Trzeba iść, z dala, ukryć się gdzieś, przeczekać, chociażby do stacji podejść, na barykadzie znajdzie się może znajomek, mam czym przekupić, kupię sobie spokój, przynajmniej na chwilę. Byle dalej od tego leża szaleństwa.

Do drezyny zatem. Skrótem, tunelem pomocniczym. Pamiętał jak przez sen, że był przy drezynie, że chyba awaria, psuło się dziadostwo non stop… Ale nic to, sprawdzić nie zaszkodzi, inne opcje wydają się mniej przyjazne.

Ból w nodze powrócił, krew sączyła się przez prowizoryczny opatrunek i ściekała wąskimi strużkami. Kroczył powoli, ostrożnie, z plecakiem na jednym ramieniu, w dłoni trzymał latarkę. Druga dzierżyła pistolet (nóż powędrował do buta). Tak wyekwipowany, zagłębił się Kałasznik w metalowo-betonowy gąszcz, a ten wnet go połknął i otulił lepkim i chłodnym mrokiem.

***

Przy drezynie ktoś majstrował. Ktoś, kto na robocie się znał – może wojskowi. Jeśli tu byli, mogą też wrócić. Obejrzał mechanizm; wymontowana przekładnia, wykręcone śruby. Kałasznik zaklął, jedyną opcją pozostał mozolny spacer, z powrotem do miejsca, gdzie przygniótł mu nogi generator, i dalej, ku stacji. Nie że się obawiał – teraz miał światło, miał broń, a i ryzyko napotkania drapieżników było małe, żadnego wszak nie spotkał podczas swej ślepej wędrówki.

Drezynę uszkodzono celowo i zanim podjął decyzję, zanim rozważył na spokojnie plan postępowania, z dalszej części wąskiego, nisko sklepionego tunelu dobiegł go szmer głosów, który zaraz przeobraził się w cichy zaśpiew. Rozpoznawał melodię, nieoficjalny żołnierski hymn.

– Idą, idą, idą legioniści…! Będą, będą wisieć komuniści…! Rozstrzelamy, rozwalimy, tałatajstwo my zgnoimy…!

I w polu widzenia pojawiły się smugi światła, a władały nimi potwory najstraszniejsze, bo ludzkie. Szli, nie widział dokładnie, kroki wojskowych, przynajmniej dziesiątka. Reflektory zwróciły się ku drezynie, rozegnały ciemność i wyłowiły jego sylwetkę. Znajomy głos zawołał:

– To jeden z nich! Strzelać! Zabić!

Smartna, poznał, Smartna wróciła. I rzucił się do ucieczki, na tyle szybko, na ile nadwątlone siły i kondycja pozwalały. Z tunelu do bocznych korytarzy, z nich wznoszącym się łagodnie szybem, dalej prosto, przed siebie, z ciążącym mu plecakiem (zbyt cennym, by wyrzucić), z pistoletem w dłoni, ze strachem pierwotnym w myślach.

I biegł. Biegł, a nieprzenikniony mrok otwierał swoje podwoje, by zamknąć się zaraz za plecami Kałasznika. Wirowały w aksamitnej czerni odcienie jaśniejsze, podrygująca latarka chirurgicznie cięła ciemność, skupiona wiązka światła wyłuskiwała przeszkody i nadawała sens ledwie widocznym kształtom. Biegł, na chwilę zapomniał o poranionej nodze, o rozsądku, o wszystkim poza samą istotą biegu. Za nim kroki, szczęk broni i pancerzy, żołnierskie nawoływania, coraz cichsze, coraz dalsze, coraz bardziej stłumione.

Biegł.

Niedawno jeszcze pogodzony z wizją śmierci, teraz poddający się pierwotnemu instynktowi. Butelki brzęczały, kilka się pewnie zbiło. Broń wypadła z rąk, nie zauważył kiedy. Latarka – ta nagle wymsknęła się z uścisku, poturlała po podłodze do kąta, stamtąd rzucała blask na całe pomieszczenie.

Zatrzymał się jak wryty. Wnętrze wyglądało bliźniaczo podobnie do tamtego, w którym się ocknął, w którym odwiedziła go Smartna. Beczkowate generatory i prądnice na ukośnych, stalowych belkach, pod ścianami regały, okupowane przez kolekcję śmieci, na suficie stalowa kratownica. Identycznie, jak w miejscu tajemniczego wypadku i niedokonanej agonii – tyle że żaden z szeregu obłych generatorów nie leżał zwalony na ziemię, śladu nie było po krwi czy zniszczeniu, nic, nic.

Istniały w metrze pomieszczenia podobne czy wręcz identyczne, świata podziemnego nie charakteryzowała różnorodność i niepowtarzalność, stworzyły go ludzkie ręce, według planów, podług zapotrzebowania. Tak sobie tłumaczył zdumiony i przelękniony Kałasznik i nic a nic w to nie wierzył.

I gdy lustrował pomieszczenie wzrokiem, naraz widziana kątem oka część zadrżała, nagły ruch zwrócił uwagę, kazał mieć się na baczności; Kałasznik odskoczył, upuścił plecak (brzęk tłuczonego szkła) i ujrzał potwora, tym razem rzeczywiście strasznego, w pełnej krasie. Fragment kratownicy na suficie oderwał się, spadł na ziemię, a przez otwór spłynęła na podłogę postać, której naturę trudno było zdefiniować nawet w bladym świetle latarki. Stwór był chudy, skarlały, groteskowo wykręcony, oblepiała go chropowata skóra, nie miał oczu ani otworu gębowego, nic, wyglądał jak kokon na dwóch krzywych nogach. Być może kreatura wywodziła się od człowieka – Kałasznik nie wiedział, nie rozsądzał, bo intruz zaatakował bez zwłoki.

Runął na Kałasznika. Ze sflaczałych, zwisających po bokach niby-rąk wysunęły się szpony i stwór sieknął raz, drugi, skosem w dół; sztych pazura zahaczył o nogę Kałasznika, który spóźnił się z reakcją i zawył, jakby dopiero teraz poczuł w nodze prawdziwy ból. Uskakując poza zasięg bestii, plecami wpadł na jeden z generatorów. Stwór rzucił się w ślad za ofiarą. Skrzeczał przy tym, dźwięk wydobywał się gdzieś z wnętrza zapadniętej piersi i zwiastował śmierć.

Kałasznik sam się zapędził w kozi róg i rozpłaszczony na ścianie generatora, mógł tylko patrzeć, jak cofa się powykręcana kończyna potwora, bierze zamach, uderza; uchylił się w ostatnim momencie, padł na płask, szpon przejechał po metalu ze zgrzytem, krzesząc iskry. Następnego ciosu nie miał prawa uniknąć, zbyt wiele już szczęścia, zbyt wiele zbiegów okoliczności; uniknął, jednak uniknął. Przeturlał się o metr w bok i zdobył się nawet na kontratak, napędzany adrenaliną, z myślami opanowanymi przez animalne odruchy. Wymierzył kopniaka chuderlawemu drapieżnikowi, coś zachrzęściło, i drugi raz i drugi chrzęst, i jakby trzask, i jakby ryk bólu, i już Kałasznik odtoczył się znów pod generator, obok podtrzymującego urządzenie stalowego rusztowania.

Szpon siekł na odlew, minął skroń Kałasznika o centymetry, przeszedł przez stal jak przez masło. Masywny generator zadygotał, zaśpiewały jękiem giętego metalu obciążone i tracące balans dźwigary, a Kałasznikowi serce podeszło do gardła. Nie, lamentował w duchu, niemożliwe, ale jak nie, skoro się dzieje, przecież…

Potwór zaskrzeczał raz jeszcze i nagle przepadł, uciekł gdzieś, kołysząc patykowatym korpusem, zbiegł na powrót do leża przycupnąć w ciemności, zregenerować siły, zaleczyć rany.

Kałasznik zdołał jeszcze odpełznąć metr, półtora, niecałe dwa w bok, gdy uszkodzona konstrukcja ustąpiła i runął na podłogę obelisk generatora. Nachylał się powoli, z gracją, i zatrzymał tuż nad ziemią trzymany jednym ocalałym wspornikiem – na tyle wysoko, by nie zmiażdżyć nóg Kałasznika; na tyle nisko, by przygwoździć je i wysłać przez całe ciało Kałasznika potężny impuls bólu, przed którym mózg chciał się ratować utratą świadomości.

Kałasznik nie pozwolił na to. Odebrał cały ból, zachłysnął się nim.

I już wiedział. Już rozumiał.

***

Opadał kurz, cichło echo pękającego metalu.

Latarka zgasła. Może nigdy jej nie było.

Do plecaka z butelkami za daleko, ale jest piersiówka. Wypił wszystko.

Więc to są konsekwencje, myślał, to są efekty wódki halucynogennej. Więc w istocie czegoś do niej dolano, dolał ktoś z polecenia Smartnej, po to nalot, po to jej wódka; ma plan, testuje, doprawi alkohol domieszką tej trucizny, rozprowadzi po wrogich stacjach, tak zapewni sobie przewagę, zniszczy konkurencję od środka… A my, a ja, wszyscyśmy ofiary.

Więc leżę. Leżałem, od kiedy mnie przygniotło. Wstałem jedynie w majaku, we śnie rzeczywistszym od jawy. Więc leżę i umieram, dławi się moja głowa wciąż tym samym, kilkoma wydarzeniami, które przed wypadkiem przeżyłem, i na nowo, i na nowo. Przeżywam na nowo, zacięty jak ten gramofon na stacji, jak to, bodajże stuletnie, badziewie, co w kółko trzy smętne melodie odgrywa.

Więc wkrótce przybędzie (powróci?) Smartna. I rozpocznie się wszystko od nowa – przynajmniej w myślach moich zagmatwanych. Przyjdzie Smartna, niosąc powtórkę…

Nie przyjdzie. Nie, drogę wizjom zastąpię, nie wlezie mi w myśli trucizna. Nie zapomnę. Tym razem nie zapomnę. A pamiętanego się dwa razy nie przeżywa. Przeczekam najgorsze, może ulotni się trutka, to paskudztwo myślogwałtne, może efekty znikną. I przetrwam albo umrę pod tą stertą złomu, wszystko lepsze niźli kolejne powtórzenie.

Nie zapomnę. Nie będzie następnej iteracji.

Baza, Geigerniak i Kozak, zasadzka. Bieg, szalony bieg. I monstrum.

Nie zapomnę.

Nigdy.

Nigdy!

…nigdy, tak, tylko… Tylko co?

Zapomniał. Chwilę wołał w rozpaczy, wykrzykiwał słowa bez znaczenia. Jęki i wycie, język, którym od zarania dziejów posługują się desperaci.

Potem zapadł w płytki sen, a gdy się ocknął – zapomniał, że zapomniał.

Zaschło w gardle przygniecionemu Kałasznikowi, Kałasznikowi dotkniętemu amnezją.

Potrząsnął piersiówką (złudna nadzieja zrzuca przebranie i rechocze prosto w twarz). Pusto, cholera, ani kropli, cholera, cholera, po stokroć cholera. Cóż zrobić. Tylko leżeć. Czekać. Słyszał własne tętno, szum krwi w żyłach. W skołatanej głowie wrażenie na wpół zapomnianego snu czy może majaku – że chyba już widział tę scenę. Że raz przebudził się z mętlikiem niepamięci, że coś wówczas umknęło. Że kiedyś już składał nieporadnie obraz ostatnich zdarzeń i złożyć nie potrafił. Że niegdyś, gdzieś, raczej, może, w innym życiu bądź czasie gniótł mu nogi zwalony generator.

Że nie pierwszy raz skończyła się wódka.

Wojciech Magiera

Układanka

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Ewa „Pani_Cogito” Malinowska

Zwiad

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Wojciech Magiera

Dom ostatnich z nas

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Ewa „Pani_Cogito” Malinowska

Zagłada

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Tomasz Przyłucki

Pejzaże z perspektywy nieba

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

malynosorozec

Stary las

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Piotr Jedliński

Pielgrzym

Katedra oddycha, wyciąga ku mnie czarne pępowiny. Rozrasta się. Sięga ku planetoidom. Oni zbliżają się cichymi falami. (…) Katedra nas otula, jesteśmy Katedrą, fragmentami bryły, jednego dzieła sztuki.

Jacek Dukaj, Katedra

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Piotr Jedliński

Demiurg

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Paweł Naskręt

Czwarty tunel

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Marek Pietrusewicz

Gieroj

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

Komodo

To, co umiera ostatnie

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

malynosorozec

Cóż zostało po jeżozwierzu?

Opowiadanie dostępne w darmowej wersji pełnej.

insignis_logo_nowe_final_ebook
UNIWERSUM METRO 2033
Portal miłośników książek z serii Metro 2033

Dołącz do społeczności portalu,
publikuj swoje teksty i grafiki,
oceniaj i komentuj twórczość innych
i bądź na bieżąco z wydarzeniami
związanymi z postapokaliptycznym światem
Dmitrija Glukhovsky’ego.

www.metro2033.pl
facebook.com/metro2033pl
twitter.com/metro2033pl