Tytuł oryginału: Golden Fool

Copyright © 2003 by Robin Hobb

Copyright for the Polish translation © 2005 by Wydawnictwo MAG

Redakcja i korekta: Urszula Okrzeja

Okładka oraz grafiki: Dagmara Matuszak

Projekt typograficzny, skład i łamanie: Tomek Laisar Fruń

ISBN 978-83-7480-700-5

Wydanie III

Wydawca:
Wydawnictwo MAG
ul. Krypska 21 m. 63, 04-082 Warszawa
tel./fax 22 813 47 43
e-mail: kurz@mag.com.pl
www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor: Firma Księgarska Jacek Olesiejuk
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A.
ul. Poznańska 91, 05-850 Ożarów Maz.
tel. 227 213 000
www.olesiejuk.pl

Skład wersji elektronicznej: pan@drewnianyrower.com

Prolog
Straty

Uczucia związane ze stratą zwierzęcia, z którym było się związanym Rozumieniem, trudno wyjaśnić nawet komuś pozbawionemu tej magii. Osoba potrafiąca skwitować śmierć zwierzęcia słowami „To był tylko pies” nigdy tych uczuć nie pojmie. Inni, umiejący zdobyć się na więcej współczucia, postrzegają taką stratę jako śmierć czworonożnego ulubieńca. Nawet ci, którzy mówią: „To pewnie jakby stracić dziecko albo żonę”, wciąż widzą tylko jedną stronę medalu. Strata żywego stworzenia, z którym było się związanym Rozumieniem, to coś więcej niż odejście towarzysza czy ukochanej osoby. To była nagła amputacja połowy mego fizycznego ciała. Widziałem mniej wyraźnie, a mdły smak jedzenia odebrał mi apetyt. Gorzej słyszałem i...

Rękopis, rozpoczęty przed tak wielu laty, kończy się natłokiem kleksów i dziurek, które powstały na skutek gniewnych uderzeń piórem. Pamiętam chwilę, kiedy zdałem sobie sprawę, że uogólnienia zmieniły się w mój własny, intymny opis bólu. W miejscu, gdzie podeptałem ciśnięty na podłogę zwój, są zagięcia. Aż dziwne, że tylko go gdzieś odkopnąłem, a nie wrzuciłem do ognia. Nie wiem, kto się nad nim zlitował i włożył do stojaka. Może Młotek, robiący porządki po swojemu – metodycznie i bezmyślnie.

Taki los nierzadko spotykał moje pisarskie próby. Wysiłki spisania historii Królestwa Sześciu Księstw często rozmywały się w historię mojego życia. Traktat o ziołach zbaczał w dygresje o rozmaitych lekarstwach na dolegliwości wywoływane używaniem Mocy. Moje studia nad białymi prorokami zagłębiają się zbyt wnikliwie w ich relacje z katalizatorami. Nie wiem, czy to zarozumialstwo zawsze popycha mnie do rozważań nad moim własnym życiem, czy moja pisanina stanowi żałosną próbę wyjaśnienia własnych losów samemu sobie. Minęły dziesiątki lat, a ja noc w noc biorę do ręki pióro i piszę. Wciąż usiłuję zrozumieć, kim jestem. Wciąż sobie obiecuję, że następnym razem pójdzie mi lepiej, żywiąc nazbyt ludzkie przekonanie, że zawsze będzie jakiś „następny raz”.

Nie zrobiłem tak jednak, kiedy straciłem Ślepuna. Nie obiecałem sobie, że znów się zwiążę z jakimś zwierzęciem i będę lepiej traktował mojego następnego partnera. To byłaby zdradziecka myśl. Śmierć Ślepuna wywróciła mnie na nice. Bezpośrednio po tym wydarzeniu kroczyłem przez życie poraniony, nie zdając sobie sprawy, jak bardzo mnie ono okaleczyło. Byłem jak ktoś, kto narzeka na swędzenie odciętej nogi. Swędzenie odwraca uwagę od świadomości, że już do końca życia będzie się kuleć. Tak więc żałoba po śmierci wilka ukryła pełny zakres zniszczeń, jakie ta śmierć we mnie poczyniła. Byłem zdezorientowany, sądząc, że mój ból i strata są tym samym, a w rzeczywistości jedno stanowiło wyłącznie objaw drugiego.

W dziwny sposób było to powtórne uzyskanie dojrzałości. Tym razem nie wszedłem w wiek męski, lecz raczej powoli uświadomiłem sobie, kim jestem. Okoliczności wciągnęły mnie z powrotem w dworskie intrygi Koziej Twierdzy. Cieszyłem się przyjaźnią Błazna i Ciernia. Stałem u progu prawdziwego związku z wróżką Dziewanną. Mój chłopiec, Traf, całym sercem oddał się terminowaniu oraz romansom i wyglądało na to, że rozpaczliwie usiłuje przebrnąć przez jedno i drugie. Książę Sumienny, znajdujący się w przededniu zaręczyn z narczeską Wysp Zewnętrznych, zwrócił się do mnie jak do mentora; nie tylko jako nauczyciela posługiwania się Mocą i Rozumieniem, ale i kogoś, kto przeprowadzi go do męskości przez bystrzyny dorastania. Nie brakło mi ludzi, którym na mnie zależało ani na których zależało mnie. Mimo to byłem bardziej samotny niż kiedykolwiek przedtem.

A najdziwniejsza z tego wszystkiego okazała się powoli budząca się świadomość, że sam wybrałem to odosobnienie.

Ślepun był niezastąpiony; podczas wspólnie spędzonych lat bardzo mnie zmienił. Nie był połową mnie, choć razem stanowiliśmy całość. Nawet kiedy w naszym życiu pojawił się Traf, ujrzeliśmy w nim młodą istotę, za którą wspólnie musimy wziąć odpowiedzialność. Decyzje podejmował jednolity zespół składający się z wilka i ze mnie. Byliśmy partnerami. Gdy Ślepun odszedł, poczułem, że nigdy już nie zaznam podobnego związku, czy to z człowiekiem, czy ze zwierzęciem.

Kiedy jako młodzieniec spędzałem czas w towarzystwie księżnej Cierpliwej i jej służącej Lamówki, często słyszałem, jak bez ogródek oceniają mężczyzn przebywających na dworze. Obie kobiety dzieliły przekonanie, że osoba po trzydziestce, która jest samotna, prawdopodobnie taka już pozostanie.

– Ma swoje przyzwyczajenia – kwitowała księżna Cierpliwa plotkę, że jakiś siwiejący szlachcic nagle zaczął się zalecać do młodej dziewczyny. – Wiosna zawróciła mu w głowie, ale mała wkrótce się przekona, że w jego życiu nie ma miejsca na partnerkę. Za długo wszystko robił po swojemu.

I tak, bardzo powoli, zacząłem postrzegać samego siebie. Często bywałem samotny. Wiedziałem, że sięgam Rozumieniem, poszukując towarzystwa, chociaż była to czynność odruchowa, podrygiwanie odciętej kończyny. Nikt, człowiek ani zwierzę, nie mógłby wypełnić luki, jaka została w moim życiu po Ślepunie.

Powiedziałem o tym Błaznowi w jednej z nielicznych rozmów w czasie drogi powrotnej do Koziej Twierdzy. Obozowaliśmy wtedy przy trakcie. Zostawiłem go z księciem i Leszczyną, łowczynią królowej; usiedli przy ognisku, usiłując odegnać nocne zimno i posilić się skromnymi zapasami. Książę sposępniał i zamknął się w sobie, wciąż cierpiąc świeży ból po stracie kocicy. Przebywanie w jego pobliżu było dla mnie jak przysuwanie oparzonej dłoni do płomienia – tym dotkliwiej czułem własny ból, dlatego pod pretekstem przyniesienia drewna oddaliłem się od ogniska.

Zima oznajmiała swoją bliskość ciemnym, chłodnym wieczorem. W ponurym świecie nie zachowały się żadne kolory i z dala od ognia szukałem drewna po omacku. W końcu dałem sobie z tym spokój i usiadłem na kamieniu nad brzegiem strumienia, czekając, aż oczy przyzwyczają mi się do ciemności. Siedząc tak w samotności i czując wdzierające się wszędzie zimno, straciłem chęć szukania drewna, a właściwie robienia czegokolwiek. Patrzyłem przed siebie, słuchałem szumu strumienia i wchłaniałem ponury mrok nocy.

W ciemności przyszedł do mnie Błazen. Usiadł na ziemi obok mnie i przez jakiś czas milczeliśmy. A potem położył mi dłoń na ramieniu i powiedział:

– Chciałbym ci jakoś ulżyć w żalu.

To były zupełnie niepotrzebne słowa i trefniś chyba to wyczuł, bo zamilkł. Może to duch Ślepuna zganił mnie za gburowate milczenie wobec naszego przyjaciela, bo po pewnej chwili spróbowałem znaleźć jakieś słowa, które rozjaśniłyby mrok między nami.

– To jak rozcięcie na głowie, Błaźnie. Zagoi się z czasem i najlepsze życzenia na świecie tego nie przyśpieszą. Nawet jeśliby istniał sposób na rozproszenie tego bólu, jakieś zioło czy alkohol, który by go przytępił, nie skorzystałbym z niego. Nic nigdy nie złagodzi żalu po śmierci Ślepuna. Mogę jedynie liczyć na to, że przyzwyczaję się do samotności.

Wbrew moim wysiłkom te słowa i tak brzmiały jak wyrzut. A nawet gorzej, sprawiały wrażenie, jakbym użalał się nad sobą. Dobrze świadczy o moim przyjacielu, że nie obraził się za nie. Wstał tylko z wdziękiem i cicho westchnął.

– A zatem cię zostawię. Myślę, że wolisz opłakiwać go samotnie, i uszanuję twoją decyzję. Nie uważam jej za najmądrzejszą spośród wszystkich twoich decyzji, ale ją uszanuję. – Milczał przez chwilę. – Teraz coś zrozumiałem; przyszedłem tu, bo chciałem, byś wiedział, że jestem świadom twego bólu. Nie dlatego że mógłbym cię od niego uwolnić, ale dlatego że chciałem dać ci znać, że dzielę go poprzez naszą więź. Podejrzewam, że jest w tym domieszka samolubstwa, i chciałem, żebyś wiedział i o tym. Wspólne dźwiganie ciężaru może go nie tylko zmniejszyć, ale i przyczynić się do powstania więzi między tymi, którzy go niosą. Żeby nikt nie musiał zmagać się z nim w pojedynkę.

Wiedziałem, że w jego słowach jest jakieś ziarno mądrości, coś, nad czym powinienem się zastanowić, lecz byłem zbyt zmęczony i zdruzgotany, by je wyłuskać.

– Za chwilę wrócę do ogniska – powiedziałem i Błazen wyczuł w mym głosie odprawę.

Zdjął rękę z mojego ramienia i odszedł.

Zrozumiałem jego słowa dopiero później, kiedy się nad nimi zastanowiłem. Wtedy chciałem zostać sam; nie było to nieuniknione następstwo śmierci wilka ani nawet starannie rozważona decyzja. Z otwartymi ramionami przyjmowałem moją samotność, flirtowałem z bólem. Postępowałem tak nie pierwszy raz.

Obracałem tę myśl ostrożnie, była bowiem wystarczająco ostra, by mnie zabić. Sam wybrałem lata odosobnienia z Trafem w mojej chatce. Nikt mnie nie skazał na to wygnanie. Ironia tkwiła w tym, że było to spełnienie mego często wypowiadanego życzenia. Przez całą młodość zawsze twierdziłem, że tak naprawdę chcę prowadzić życie, w którym mógłbym dokonywać własnych wyborów, niezależny od „obowiązków” związanych z moim pochodzeniem i pozycją. Zdałem sobie sprawę z kosztów tego życzenia dopiero wtedy, gdy los je spełnił. Mogłem pozbyć się odpowiedzialności wobec innych i żyć tak, jak chciałem, tylko wtedy, gdy przeciąłem jednocześnie łączące mnie z nimi więzy. Nie mogłem mieć i jednego, i drugiego. Bycie częścią rodziny czy jakiejkolwiek społeczności oznacza posiadanie obowiązków i bycie odpowiedzialnym, związanym zasadami przyjętymi przez tę grupę. Przez jakiś czas żyłem z dala od tego wszystkiego, ale teraz wiedziałem, że takiego dokonałem wyboru. Postanowiłem odrzucić obowiązki wobec rodziny i przyjąłem wiążącą się z tą decyzją izolację. Wówczas wmawiałem sobie, że to los zmusił mnie do odegrania tej roli. Tak jak teraz też dokonywałem wyboru, mimo że usiłowałem przekonać samego siebie, iż podążam jedynie ścieżką wytyczoną mi przez los.

Uświadomienie sobie, że samemu jest się źródłem własnej samotności, nie uleczy jej. Będzie jednak krokiem ku zrozumieniu, że nie jest ona nieunikniona i że decyzja tkwienia w niej nie musi być nieodwołalna.

Rozdział 1
Srokaci

Srokaci zawsze utrzymywali, że pragną jedynie wolności od prześladowań, którymi od pokoleń nękano Rozumiejących w Królestwie Sześciu Księstw. Ich zapewnienia można odrzucić jako zarówno kłamstwo, jak i sprytne oszustwo. Srokaci pragnęli władzy. Ze wszystkich Rozumiejących Królestwa Sześciu Księstw zamierzali stworzyć zjednoczoną siłę, która by powstała przeciwko monarchii, przejęła nad nią kontrolę i oddała władzę w ich ręce. Twierdzili między innymi, że od abdykacji Rycerskiego wszyscy królowie są samozwańcami i że nieprawe pochodzenie Bastarda Rycerskiego Przezornego zostało mylnie uznane za przeszkodę uniemożliwiającą mu odziedziczenie tronu. Legendy o „Wiernym Bastardzie”, który wstał z grobu, by służyć królowi Szczeremu podczas jego misji, rozpleniły się ponad wszelki rozsądek i przypisywały Bastardowi Rycerskiemu moce czyniące z niego niemal bóstwo. Z tego powodu Srokaci byli także znani jako wyznawcy kultu Bastarda.

Te śmieszne twierdzenia miały w pewnym stopniu uzasadnić dążenia Srokatych do obalenia monarchii Przezornych i osadzenia na tronie kogoś spośród siebie. W tym celu rozpoczęli oni przemyślną kampanię zmuszania ludzi obdarzonych Rozumieniem do przyłączania się do nich pod groźbą ujawnienia, że ludzie ci władają zwierzęcą magią. Być może taka taktyka została podyktowana postępowaniem Kebala Żelaznorękiego, przywódcy Zawyspiarzy podczas wojny ze szkarłatnymi okrętami, powiada się bowiem, że przyciągał on do siebie zwolenników nie dzięki charyzmie, lecz wiązał ich strachem przed tym, co mógłby uczynić ich domom i rodzinom, gdyby nie dostosowali się do jego planów.

Srokaci postępowali w prosty sposób. Rodziny skażone Rozumieniem albo przystępowały do ich sojuszu, albo były o praktykowanie Rozumienia publicznie oskarżane, co prowadziło do egzekucji. Podobno Srokaci często rozpoczynali podstępny atak na obrzeżach jakiejś potężnej rodziny, ujawniając najpierw sługę czy mniej zamożnego kuzyna i przez cały czas dając jasno do zrozumienia, że jeśli senior niezłomnej familii nie spełni ich żądań, to i jego spotka ostatecznie taki sam koniec.

Nie jest to postępowanie ludzi, którzy pragną położyć kres prześladowaniom swoich pobratymców. Jest to postępowanie bezwzględnej frakcji, zdecydowanej zdobyć władzę przez podporządkowanie sobie ludzi własnego pokroju.

Wioślarz „Spisek Srokatych”

Zmieniły się straże. Dzwon i okrzyk strażnika miejskiego ledwie przebił się przez odgłosy burzy, ale go usłyszałem. Noc oficjalnie się skończyła, nadchodził ranek, a ja wciąż siedziałem w domku Dziewanny, czekając na Trafa. Wraz z nią cieszyłem się ciepłem przytulnego kominka. Jakiś czas temu wróciła jej siostrzenica i zanim poszła spać, chwilkę z nami porozmawiała. Spędzaliśmy z Dziewanną czas, dokładając drew do ognia i plotkując o błahostkach. W domku wróżki było ciepło i miło, a jej towarzystwo przyjemne, i oczekiwanie na mojego chłopca stało się pretekstem do robienia, co mi się podobało, czyli po prostu do spokojnego siedzenia.

Rozmawialiśmy z przerwami. Dziewanna zapytała, czy udało mi się załatwić moje sprawy. Odparłem, że tylko towarzyszyłem mojemu panu. Nie chcąc, by zabrzmiało to zbyt szorstko, dodałem, że wielmożny pan Złocisty zdobył kilka piór do swojej kolekcji, a potem opowiedziałem o Mojejkarej. Wiedziałem, że wróżki tak naprawdę nie interesuje mój koń, ale słuchała z życzliwością. Słowa przyjemnie wypełniały dzielącą nas niewielką przestrzeń.

W rzeczywistości nasze interesy nie miały nic wspólnego z piórami i wiązały się bardziej ze mną niż z wielmożnym panem Złocistym. Wspólnie odbiliśmy księcia Sumiennego z rąk Srokatych, którzy najpierw się z nim zaprzyjaźnili, a potem go schwytali. Przywieźliśmy go do Koziej Twierdzy tak, że żaden z wysoko urodzonych dworzan niczego się nie domyślił. Dzisiejszego wieczoru arystokracja Królestwa Sześciu Księstw ucztowała i tańczyła, a jutro miała sformalizować zaręczyny księcia Sumiennego z zawyspiarską narczeską Ellianią. Pozornie nic się nie zmieniło.

Niewiele osób miało się dowiedzieć, ile kosztowało nas z księciem bezbolesne przywrócenie normalności na zamku. Jego kotka, z którą był związany Rozumieniem, oddała za niego życie. Ja straciłem wilka. Przez niemal dwadzieścia lat Ślepun był moim drugim ja, opiekunem połowy mojej duszy, a teraz odszedł. Spowodowało to w moim życiu tak głęboką zmianę, jak zgaszenie lampy w ciemnym pokoju. Nieobecność wilka wydawała się dotykalna, była ciężarem, który musiałem dźwigać oprócz żałoby. Noce były ciemniejsze. Nikt już nie czuwał za moimi plecami. Mimo to wiedziałem, że będę żył. Czasami ta świadomość wydawała się najgorszym, co mnie spotkało.

Powstrzymałem się przed całkowitym pogrążeniem w żalu nad sobą. Nie tylko ja kogoś straciłem. Chociaż książę był związany z kotką krócej, wiedziałem, że on też bardzo cierpi. Rozumienie tworzy między człowiekiem i zwierzęciem złożoną magiczną więź. Przerwanie jej nigdy nie jest łatwe. Niemniej jednak chłopiec zapanował nad swoją żałobą i dzielnie stwarzał pozory, że wypełnia swe obowiązki. Ja nie musiałem jutro wieczorem stawić czoła własnym zaręczynom. Od wczorajszego popołudnia, kiedy wróciliśmy do Koziej Twierdzy, książę natychmiast został wciągnięty w wir swoich codziennych zajęć. Zeszłego wieczoru brał udział w uroczystościach powitalnych przyszłej małżonki. Dzisiaj będzie musiał uśmiechać się i uczestniczyć w biesiadzie, prowadzić rozmowy, przyjmować życzenia, tańczyć i sprawiać wrażenie zadowolonego z tego, co dostał od losu i matki. Pomyślałem o jaskrawym świetle, piskliwej muzyce, śmiechu oraz głośnych rozmowach i pokręciłem głową, pełen współczucia dla Sumiennego.

– O czym myślisz, że tak kręcisz głową, Tomie Borsuczowłosy?

Moje rozmyślania przerwał głos Dziewanny; uświadomiłem sobie, że milczę już dość długo. Odetchnąłem głęboko i znalazłem nieszkodliwe kłamstwo.

– Burza nie chce jakoś ucichnąć, prawda? Żałowałem tych, którzy muszą tej nocy być poza domem. Jakie to szczęście, że nie jestem jednym z nich.

– No tak. Dodam do tego, że jestem ci wdzięczna za towarzystwo – powiedziała z uśmiechem wróżka.

– A ja tobie – mruknąłem niezręcznie.

Spokojne spędzanie nocy w towarzystwie miłej kobiety było dla mnie nowym doświadczeniem. Jej kot mruczał na moich kolanach, a sama Dziewanna robiła coś na drutach. Przytulne ciepło ognia odbijało się w kasztanowych pasmach jej kręconych włosów i piegach porozrzucanych na przedramionach. Twarz też miała piegowatą, bynajmniej nie piękną, ale spokojną i sympatyczną. Tego wieczoru rozmawialiśmy o wszystkim, począwszy od ziół, z których zrobiła herbatę, i tego, jak drewno wyrzucone przez morze pali się czasami kolorowym ogniem, a skończywszy na nas. Odkryłem, że Dziewanna jest o jakieś sześć lat młodsza ode mnie, a ona wyraziła zdumienie, kiedy stwierdziłem, że mam jakoby czterdzieści dwa lata. Dodałem ich sobie siedem; starszy wiek stanowił część mojej roli Toma Borsuczowłosego. Sprawiło mi przyjemność wyznanie wróżki, że widziała we mnie raczej swego rówieśnika. Żadne z nas nie przywiązywało jednak wagi do wypowiadanych słów. Kiedy tak siedzieliśmy przy kominku i cicho rozmawialiśmy, połączyło nas interesujące lekkie napięcie, niczym wibrująca struna.

Zanim udałem się na wyprawę ze Złocistym, spędziłem z Dziewanną jedno popołudnie. Pocałowała mnie wtedy. Nie towarzyszyły temu żadne słowa, żadne zapewnienia o miłości czy komplementy. Był tylko ten jeden pocałunek, przerwany powrotem jej siostrzenicy z targu. Teraz żadne z nas nie bardzo wiedziało, jak wrócić do chwili, w której była możliwa taka intymność. Co prawda nie byłem pewien, czy chcę to powtórzyć. Nie byłem gotów na drugi pocałunek, nie mówiąc już o tym, do czego mógłby on doprowadzić. Miałem na to zbyt obolałe serce. Chciałem jednak siedzieć przy jej kominku. Brzmi to jak sprzeczność sama w sobie i może nią było. Nie pragnąłem nieuniknionych komplikacji, do których doprowadziłyby pieszczoty, lecz poniósłszy taką stratę w Rozumieniu, czerpałem z towarzystwa tej kobiety pociechę.

Nie przyszedłem tu jednak dla Dziewanny. Chciałem się zobaczyć z Trafem, moim przybranym synem. Przybył niedawno do miasta leżącego u stóp Koziej Twierdzy i zatrzymał się u wróżki. Chciałem sprawdzić, czy dobrze mu się terminuje u stolarza Dębka. Musiałem mu też powiedzieć o śmierci Ślepuna, choć bardzo się tego bałem. Wilk wychował chłopaka w takim samym stopniu, jak ja. Krzywiąc się na samą myśl o przekazaniu tej wieści, miałem jednak nadzieję, że, tak jak mówił Błazen, zmniejszy to nieco ciężar mojego smutku. Z Trafem mogłem dzielić żałobę, bez względu na to, jak bardzo to było samolubne. Przez ostatnie siedem lat Traf należał do mnie. Razem żyliśmy i przebywaliśmy w towarzystwie wilka. Jeśli nadal należałem do kogoś lub do czegoś, to do mojego chłopca. Bardzo chciałem to poczuć.

– Jeszcze herbaty? – zapytała Dziewanna.

Nie chciałem więcej herbaty. Wypiliśmy już trzy dzbanki i dwa razy odwiedziłem wygódkę. Mimo to wróżka proponowała mi ten napój na znak, że mogę jeszcze zostać, bez względu na późną – albo wczesną – godzinę. Poprosiłem więc o kolejną porcję i Dziewanna odłożyła robótkę, by powtórzyć rytuał napełniania czajnika świeżą wodą z beczułki i zawieszania go na haku nad ogniem. Na zewnątrz wichura szarpała i łomotała okiennicami w nowym przypływie wściekłości. A potem to nie była już wichura, tylko stukający do drzwi Traf.

– Dziewanna? – zawołał niepewnym głosem. – Nie śpisz jeszcze?

– Nie śpię – odparła i odwróciła się od czajnika. – Na twoje szczęście, bo inaczej ty spałbyś w szopie z kucem. Już otwieram.

Uniosła skobel, a ja wstałem, delikatnie zrzucając kota z kolan.

„Imbecyl. Kotu było wygodnie”.

Koper obruszył się, zeskakując na podłogę, ale był zbyt otępiały od ciepła, by przyłożyć się do protestu. Wskoczył tylko na krzesło Dziewanny i zwinął się tam, nie racząc nawet na mnie spojrzeć.

Kiedy Traf pchnął drzwi, razem z nim do chatki wpadła wichura. Podmuch wiatru wpędził do pokoju krople deszczu.

– Ależ pogoda. Wsadź kołek na miejsce, chłopcze – skarciła Trafa wróżka.

Posłusznie zamknął za sobą drzwi i zaryglował je, a potem stanął przed nimi, ociekając wodą.

– Na dworze szaleje burza – stwierdził z błogim pijackim uśmiechem, ale oczy rozświetlało mu coś więcej niż wino. Błyszczało w nich zadurzenie tak wyraźne, jak krople deszczu spływające mu z prostych włosów na twarz.

Dopiero po kilku chwilach Traf zorientował się, że jestem w pokoju i go obserwuję.

– Tom! Wreszcie wróciłeś! – zawołał w końcu, rozpościerając ramiona z pijacką żywiołowością, a ja ze śmiechem uściskałem mojego mokrego chłopaka.

– Nie zalej Dziewannie całej podłogi! – zbeształem go.

– Nie, nie powinienem tego robić. No tak. No to nie zaleję – oznajmił i ściągnął przemoczony płaszcz.

Powiesił go na kołku przy drzwiach i zdjął wełnianą czapeczkę, by też obciekła z wody. Usiłował zdjąć buty na stojąco, ale stracił równowagę, więc usiadł na podłodze i tam dokończył dzieła. Odchylił się i ustawił buty przy drzwiach pod płaszczem, po czym wyprostował się z błogim uśmiechem.

– Poznałem dziewczynę, Tomie.

– Naprawdę? Sądząc po zapachu, myślałem, że poznałeś butelkę.

– O, tak – przyznał bez żenady. – To też. Ale wiesz, musieliśmy wypić zdrowie księcia. I jego przyszłej. I za szczęśliwe małżeństwo. I za dużo dzieci. No i za takie samo szczęście dla nas. – Uśmiechnął się do mnie głupkowato. – Mówi, że mnie kocha. Podobają się jej moje oczy.

– To dobrze.

Ile razy w życiu Trafa ludzie patrzyli na jego odmienne oczy, jedno piwne, a drugie niebieskie, i czynili znak przeciwko złu? Poznanie dziewczyny, która uznała je za atrakcyjne, musiało być balsamem na duszę chłopaka.

I nagle uświadomiłem sobie, że nie pora obciążać go teraz moimi smutkami. Odezwałem się łagodnie, lecz stanowczo:

– Chyba powinieneś się położyć, synu. Przecież twój mistrz będzie cię rano oczekiwał u siebie.

Wyglądał, jakbym go zdzielił rybą. Uśmiech zniknął mu z twarzy.

– Ojej. To prawda. Będzie na mnie czekał. Stary Dębek wymaga, by jego terminatorzy przychodzili do pracowni przed czeladnikami, a czeladnicy pracowali już w najlepsze, kiedy sam się w niej pojawia. – Zebrał się w sobie i powoli wstał. – Tomie, terminowanie u niego wcale nie spełnia moich oczekiwań. Zamiatam, noszę deski i obracam suszące się drewno. Ostrzę narzędzia, czyszczę narzędzia i nacieram narzędzia oliwą. Potem znów zamiatam. Wcieram olej w ukończone przez czeladników sprzęty. A przez te wszystkie dni ani razu nie trzymałem w ręku narzędzia po to, by coś nim zrobić. Cały czas słyszę tylko „Patrz, jak to się robi, chłopcze” albo „Powtórz, co ci właśnie powiedziałem” i „Nie o to prosiłem. Odnieś to na stos drewna i przynieś mi drobnoziarnistą wiśnię”. I wiesz co? Oni mnie przezywają. Wieśniakiem i tępakiem.

– Dębek przezywa wszystkich swoich terminatorów, Trafie. – Łagodny głos Dziewanny uspokajał i pocieszał, ale i tak dziwnie było mieć trzeciego uczestnika naszej rozmowy. – Całe miasto o tym wie. Jeden z czeladników przejął nawet swoje przezwisko, kiedy otworzył własny warsztat. Teraz za stół Prostaka płaci się spore pieniądze.

Dziewanna wróciła już do swego krzesła i robótki, ale nie usiadła – jej miejsce wciąż zajmował kot.

Usiłowałem nie okazać, jak bardzo zmartwiły mnie słowa Trafa. Spodziewałem się usłyszeć, że uwielbia swoje zajęcie i jest mi wdzięczny, że udało mi się umieścić go u Dębka. Wierzyłem, że jego terminowanie okaże się jedyną rzeczą, która się powiodła.

– No cóż. Uprzedzałem cię, że będziesz musiał ciężko pracować – zacząłem.

– I byłem na to gotowy, Tomie, naprawdę. Jestem gotów przez cały dzień ciąć drewno, dopasowywać je i kształtować. Nie spodziewałem się jednak śmiertelnej nudy. Zamiatanie, polerowanie i przynoszenie różnych rzeczy... Jeśli chodzi o naukę, to równie dobrze mógłbym zostać w domu.

Niewiele rzeczy kłuje tak dotkliwie, jak bezmyślne słowa z ust młodzieńca. Jego pogarda dla naszego dawnego życia, wyrażona tak jasno, odjęła mi mowę. Popatrzył na mnie oskarżycielsko.

– A gdzie ty byłeś i dlaczego zniknąłeś na tak długo? Nie wiedziałeś, że cię potrzebuję? – Spojrzał na mnie spod przymrużonych powiek. – Co zrobiłeś z włosami?

– Obciąłem je – odparłem.

Przeciągnąłem z zakłopotaniem dłonią po skróconych w żałobie kosmykach. Nagle nie chciałem powiedzieć nic więcej. Wiedziałem, że to tylko chłopak, który widzi we wszystkim najpierw to, co dotyczy bezpośrednio jego samego. Niestety, już sama lakoniczność mojego wyjaśnienia powiedziała mu, że nie usłyszał ode mnie wszystkiego.

Powiódł wzrokiem po mojej twarzy.

– Co się stało? – zapytał ostro.

Zaczerpnąłem tchu. Nic już nie da się zrobić.

– Ślepun nie żyje – powiedziałem cicho.

– Ale... to moja wina? On uciekł ode mnie, ale się nim opiekowałem, przysięgam, że się nim opiekowałem. Dziewanna może ci powiedzieć...

– To nie twoja wina. Poszedł za mną i mnie znalazł. Byłem przy nim, kiedy umierał. To nie przez ciebie, Trafie. Po prostu się zestarzał. Nadszedł jego czas i Ślepun odszedł ode mnie.

Wbrew wszelkim wysiłkom słowa więzły mi w gardle.

Ulga, która pojawiła się na twarzy chłopca, wbiła mi się w serce kolejną strzałą. Czy poczucie, że w niczym nie zawinił śmierci wilka, było dla niego ważniejsze od tego, że Ślepun nie żyje? Zrozumiałem go jednak, kiedy powiedział:

– Nie mogę uwierzyć, że go nie ma.

To była prawda. Dopiero za dzień, a może kilka dni, uświadomi sobie, że stary wilk już się nie pojawi. Ślepun już nigdy nie rozciągnie się obok niego przy kominku, nigdy już nie szturchnie go łbem, by Traf podrapał go za uszami, nigdy już nie ruszy u jego boku na polowanie na króliki. Do oczu napłynęły mi łzy.

– Wszystko będzie dobrze. Tylko trochę to potrwa – zapewniłem go zduszonym głosem.

– Miejmy nadzieję – odpowiedział ponuro.

– Idź do łóżka. Jeszcze zdążysz się przespać parę godzin.

– Tak – zgodził się. – Chyba powinienem się położyć. – Postąpił krok w moją stronę. – Tak mi przykro, Tomie – powiedział i jego niezręczny uścisk prawie zniwelował złe wrażenie, jakie zrobiły na mnie jego wcześniejsze słowa. Uniósł wzrok i zapytał z powagą: – Przyjdziesz jutro wieczorem, prawda? Muszę z tobą porozmawiać. To bardzo ważne.

– Przyjdę. Jeśli Dziewanna nie będzie miała nic przeciwko temu.

Wypuszczając Trafa z objęć, spojrzałem ponad jego ramieniem na wróżkę.

– Dziewanna nie będzie miała przeciwko temu nic a nic – zapewniła mnie. Miałem nadzieję, że tylko ja słyszę w jej głosie dodatkową ciepłą nutę.

– Dobrze, zatem do wieczora. Kiedy będziesz trzeźwy. A teraz do łóżka, chłopcze.

Zmierzwiłem mu wilgotne włosy i usłyszałem wymruczane w odpowiedzi „Dobranoc”. Traf poszedł do swojej sypialni, a ja nagle znalazłem się sam na sam z Dziewanną. Na kominku zapadła się kłoda i przez chwilę jedynym dźwiękiem rozlegającym się w pokoju był syk iskier.

– No tak. Muszę iść. Dziękuję, że pozwoliłaś mi tu zaczekać na Trafa.

Dziewanna po raz kolejny odłożyła robótkę.

– Bardzo proszę, Tomie Borsuczowłosy.

Mój płaszcz wisiał na kołku przy drzwiach. Zdjąłem go i okręciłem sobie nim ramiona. Wróżka uniosła ręce, by go zapiąć. Nasunęła mi kaptur na podcięte włosy i z uśmiechem pociągnęła za brzegi kaptura, przyciągając moją twarz do swojej.

– Dobranoc – powiedziała bez tchu.

Uniosła podbródek. Położyłem dłonie na jej ramionach i pocałowałem ją. Chciałem to zrobić, a jednak dziwiłem się, że sobie na to pozwoliłem. Przecież taka wymiana pocałunków mogła doprowadzić tylko do komplikacji i kłopotów.

Czy wyczuła moje obawy? Kiedy oderwałem wargi od jej ust, potrząsnęła lekko głową i chwyciła mnie za rękę.

– Za dużo się martwisz, Tomie Borsuczowłosy. – Uniosła moją dłoń i złożyła na jej wewnętrznej stronie ciepły pocałunek. – Niektóre rzeczy są o wiele mniej skomplikowane, niż sądzisz.

Poczułem się niezręcznie, ale wykrztusiłem:

– Byłoby cudownie, gdyby to była prawda.

– Jaki dworny język. – Jej słowa ogrzały moje serce, ale po chwili dodała: – Ale łagodna mowa nie uchroni Trafa przed ugrzęźnięciem na mieliźnie. Niedługo będziesz musiał wziąć tego młodego człowieka w ryzy. Trzeba mu nałożyć pewne ograniczenia, bo inaczej miasto zagarnie go dla siebie. Nie byłby pierwszym porządnym chłopcem ze wsi, który stoczył się w mieście.

– Chyba znam mojego własnego syna – powiedziałem nieco cierpko.

– Może znasz chłopca. Ja się boję o młodego mężczyznę. – Ośmieliła się roześmiać z mojego marsa i dorzuciła: – Zachowaj to spojrzenie dla Trafa. Dobrej nocy, Tomie. Do jutra.

– Dobrej nocy, Dziewanno.

Wypuściła mnie, a potem stanęła w drzwiach i odprowadzała mnie wzrokiem. Obejrzałem się na nią, na postać rysującą się w plamy ciepłego żółtego światła. Wiatr szarpał jej kręconymi włosami. Zamachała do mnie, więc jej odmachnąłem, a wtedy zamknęła drzwi. Westchnąłem i mocniej otuliłem się płaszczem. Największy deszcz już przeszedł i burza uspokoiła się do podmuchów wiatru czających się na rogach ulic, ale przedtem poigrała sobie z dekoracją miasta. Porywisty wicher zrzucił girlandy na ulice, gdzie miotały się wężowymi ruchami, i poszarpał na strzępy proporce. Zwykle w uchwytach przy drzwiach tawern płonęły pochodnie wskazujące klientom drogę, ale o tej porze albo się wypaliły, albo zostały zdjęte. Większość tawern i zajazdów zamknęła na noc swoje podwoje. Wszyscy porządni ludzie oraz większość nieporządnych od dawna leżeli w łóżkach. Szedłem śpiesznie zimnymi, ciemnymi ulicami, polegając bardziej na wyczuciu kierunku niż na wzroku. Kiedy wydostanę się z przytulonego do skały miasta i zacznę wspinać krętą drogą przez las do Koziej Twierdzy, zrobi się jeszcze ciemniej, ale tę drogę znałem od dzieciństwa. Stopy same zaprowadzą mnie do domu.

Kiedy wychodziłem spomiędzy ostatnich rozrzuconych domów miasta, uświadomiłem sobie, że idą za mną jacyś ludzie. Wiedziałem, że mnie śledzą, a nie tylko podążają tą samą drogą, bo kiedy zwolniłem, oni zrobili to samo. Najwyraźniej nie zamierzali mnie dogonić, dopóki nie wyjdę z miasta. To nie świadczyło dobrze o ich intencjach. Moje wiejskie nawyki obróciły się przeciwko mnie, bo wyszedłem z zamku bez broni. Miałem za pasem nóż, jaki przydaje się każdemu mężczyźnie dziesiątki razy dziennie, ale nic większego. Mój nieładny, zwyczajny miecz schowany w sfatygowanej pochwie wisiał na ścianie w moim pokoiku. Powiedziałem sobie, że prawdopodobnie są to tylko zwykli rabusie szukający łatwego łupu. Zapewne myśleli, że jestem pijany i nieświadom ich obecności. Gdy tylko stawię im czoło, uciekną.

Wątła to była pociecha. Wcale nie chciałem walczyć. Miałem dosyć wszelkich konfliktów i byłem zmęczony zachowywaniem czujności. Wątpiłem, by ich to obchodziło, zatrzymałem się więc i odwróciłem na ciemnej drodze, by stanąć twarzą w twarz z napastnikami. Dobyłem noża, stanąłem w rozkroku i czekałem.

Za mną ciszę mącił jedynie szum wiatru w drzewach tworzących sklepienie nad drogą. Po chwili usłyszałem fale rozbijające się o dalekie urwiska. Nasłuchiwałem szelestu krzaków roztrącanych przez ludzi czy szurania kroków na drodze, ale nic nie usłyszałem. Straciłem cierpliwość.

– Wyłaźcie! – ryknąłem w noc. – Niewiele możecie mi zabrać oprócz noża, ale nie dostaniecie go trzonkiem do przodu. Miejmy to już za sobą!

Po tych słowach nastąpiła cisza i moje wykrzykiwanie w ciemności nagle wydało mi się głupie. Kiedy niemal uznałem, że wyobraziłem sobie tych prześladowców, coś przebiegło mi przez stopę. Było to jakieś drobne, zwinne i szybkie zwierzątko; szczur, łasica albo może nawet wiewiórka, ale oswojona, bo uszczypnęła mnie w nogę. Zdenerwowałem się i odskoczyłem. Z prawej strony dobiegł mnie stłumiony śmiech. Kiedy odwracałem się w jego kierunku, usiłując dojrzeć coś w ciemnym lesie, z lewej, z dość bliska, dobiegł głos:

– Gdzie twój wilk, Tomie Borsuczowłosy?

W tych słowach dźwięczały drwina i wyzwanie. Usłyszałem za plecami zgrzytanie pazurów na żwirze; to mogło być jakieś duże zwierzę, może pies, ale kiedy się odwróciłem, wtopiło się już w mrok. Znowu się odwróciłem do wtóru cichego śmiechu. Co najmniej trzech mężczyzn, pomyślałem, i dwoje zwierząt związanych Rozumieniem. Starałem się myśleć tylko o czekającej mnie walce i niczym poza nią. Nad pełnym znaczeniem tego spotkania zastanowię się później. Oddychałem powoli, głęboko, i czekałem. Otworzyłem zmysły całkowicie na noc, odpychając od siebie nagłą tęsknotę nie tylko za ostrzejszym postrzeganiem otoczenia przez Ślepuna, ale też za dodającą otuchy świadomością, że strzeże mnie mój wilk. Tym razem usłyszałem chrobot łap zbliżającego się mniejszego zwierzęcia. Wyrzuciłem nogę w jego stronę, gwałtowniej niż zamierzałem, ale tylko je musnąłem. Zniknęło.

– Zabiję je! – rzuciłem, ale moja groźba spotkała się jedynie z szyderczym śmiechem. A potem narobiłem sobie wstydu wściekłym krzykiem: – Czego ode mnie chcecie?! Zostawcie mnie w spokoju!

Echa tego dziecinnego pytania i prośby uleciały z wiatrem. Straszna cisza, jaka potem zapadła, stanowiła cień mojej samotności.

– Gdzie twój wilk, Tomie Borsuczowłosy?! – zawołał ktoś w ciemności i tym razem był to głos kobiety, rozedrgany od tłumionego śmiechu. – Tęsknisz za nim, odszczepieńcze?

Strach, który płynął w moich żyłach razem z krwią, zmienił się nagle w lodowatą wściekłość. Nie ruszę się stąd, dopóki ich wszystkich nie zabiję i nie zostawię na drodze ich dymiących wnętrzności. Moja pięść zaciśnięta na trzonku noża nagle rozluźniła się i ogarnęła mnie fala spokoju. Czekałem na nich nieruchomy, opanowany. Zaatakują mnie nagle ze wszystkich kierunków, zwierzęta przy ziemi, a ludzie wyżej, bronią. Miałem tylko nóż. Będę musiał zaczekać, aż się zbliżą. Gdybym zaczął uciekać, dopadliby mnie z tyłu. Lepiej zaczekać i zmusić ich, by wyszli na mnie. Wtedy ich zabiję, zabiję wszystkich.

Naprawdę nie wiem, jak długo tam stałem. Takie napięcie może sprawić, że czas staje w miejscu albo mknie wichrem. Odezwał się jakiś ptak, odpowiedział mu drugi, a ja wciąż czekałem. Kiedy nocne niebo zaczęło jaśnieć, odetchnąłem głębiej. Rozejrzałem się uważnie dookoła, zapuszczając wzrok między drzewa, ale niczego nie zobaczyłem. Poruszały się jedynie jakieś ptaszki, polatujące wysoko w gałęziach drzew, i spadające srebrem potrącone przez nie krople deszczu. Moi prześladowcy zniknęli. Zwierzątko, które mnie ukąsiło, nie zostawiło żadnych śladów na wilgotnych kamieniach drogi. To większe, które przeszło za mną, postawiło łapę w błocie na skraju drogi. Mały pies. I to wszystko.

Odwróciłem się i podjąłem wędrówkę do zamku. Po kilku krokach zacząłem drżeć, ale nie ze strachu – to opuszczało mnie napięcie, a zamiast niego pojawiła się wściekłość.

Czego chcieli? Przestraszyć mnie. Uświadomić mi swoją obecność, dać do zrozumienia, że wiedzą, kim jestem i gdzie mieszkam. No to im się udało, i nie tylko to. Zmusiłem się do uporządkowania myśli i spróbowałem chłodno ocenić zagrożenie, jakie stanowili. Rozciągnąłem je też na innych. Czy wiedzą o Dziewannie? Czy szli za mną od jej drzwi, a jeśli tak, to czy wiedzą też o moim chłopcu?

Przekląłem własną głupotę i lekkomyślność. Jak mogłem sobie wyobrażać, że Srokaci dadzą mi spokój? Wiedzieli, że pan Złocisty przybył z Koziej Twierdzy i że jego służący, Tom Borsuczowłosy, jest obdarzony Rozumieniem. Wiedzieli, że Tom odrąbał Chwalebnemu rękę i odebrał im książęcego zakładnika. Będą chcieli zemsty. Mogliby jej z łatwością dokonać przez wywieszenie jednego ze swoich zwojów, w którym ujawniliby, że uprawiam Rozumienie, pogardzaną zwierzęcą magię. Zostałbym za to powieszony, poćwiartowany i spalony. Czy sądziłem, że ukryję się przed nimi w Koziej Twierdzy albo w mieście?

Powinienem był wiedzieć, że stanie się coś takiego. Wróciwszy na dwór, do jego intryg i polityki, wystawiłem się na wszystkie spiski i knowania związane z władzą. Przyznałem z goryczą, że wiedziałem, że tak będzie. Przez jakieś piętnaście lat trzymałem się dzięki tej wiedzy z dala od Koziej Twierdzy. Zwabił mnie do niej tylko Cierń i jego prośba o pomoc w odbiciu księcia Sumiennego. Teraz czułem dotyk zimnej rzeczywistości. Miałem przed sobą jedynie dwie drogi postępowania: albo przeciąć wszelkie więzy i uciec, jak kiedyś, albo rzucić się całym sobą w wir intryg, jaki zawsze stanowił dwór Przezornych. Gdybym został, musiałbym znów zacząć myśleć jak skrytobójca, zawsze świadom ryzyka i grożących mi niebezpieczeństw oraz tego, jaki mają one wpływ na otaczających mnie ludzi.

A potem wepchnąłem myśli na ścieżkę mającą więcej wspólnego z prawdą. Skrytobójcą będę musiał znowu być, a nie tylko myśleć jak on. Kiedy napotkam ludzi zagrażających mojemu księciu albo mnie, będę musiał być gotów ich zabić. Nie da się bowiem uniknąć naszego związku: ci, którzy chcieli rozdrażnić Toma Borsuczowłosego szyderstwami z jego Rozumienia i śmierci wilka, wiedzieli, że ich pogardzaną zwierzęcą magią dysponuje też książę Sumienny. To był ich środek nacisku na księcia, argument, którym posłużą się nie tylko po to, by zakończyć prześladowania ludzi obdarzonych Rozumieniem, ale też po to, by zyskać władzę dla siebie. Wcale mi nie pomagała świadomość, że częściowo opowiadam się po ich stronie. Sam wiele wycierpiałem przez to, że byłem skażony Rozumieniem. Nie chciałem patrzeć, jak inni uginają się pod tym ciężarem. Gdyby nie stanowili takiego zagrożenia dla mojego księcia, być może przystałbym do nich.

Wściekłe tempo marszu zaprowadziło mnie do bramy Koziej Twierdzy. Znajdowała się przy niej wartownia, z której dochodziły męskie głosy i brzęk naczyń stołowych. Jeden z żołnierzy, młodzieniec może dwudziestoletni, rozparł się w drzwiach z chlebem i serem w jednej ręce i kuflem piwa w drugiej. Zerknął na mnie i mając pełne usta, kiwnięciem głowy przepuścił mnie przez bramę. Zatrzymałem się, czując, jak po ciele rozlewa mi się niczym trucizna fala gniewu.

– Wiesz, kim jestem? – spytałem go wojowniczo.

Wzdrygnął się i przyjrzał mi się uważniej. Najwyraźniej bał się, że uraził jakiegoś drobnego szlachcica, ale rzut oka na moje ubranie uspokoił go.

– Jesteś służącym z twierdzy, prawda?

– Czyim służącym? – zapytałem.

To głupota w taki sposób zwracać na siebie uwagę, ale nie potrafiłem się powstrzymać. Czy zeszłej nocy przeszli tędy jacyś inni ludzie? Czy są teraz w twierdzy? Czy jakiś nieuważny strażnik wpuścił tu ludzi chcących zabić księcia? Wydawało się to bardzo możliwe.

– No... nie wiem! – wyrzucił z siebie chłopak. Wyprostował się, ale i tak musiał patrzeć w górę, by zgromić mnie wzrokiem. – Skąd mam to wiedzieć? Co mnie to obchodzi?

– Ponieważ strzeżesz głównego wejścia do Koziej Twierdzy, ty przeklęty głupcze. Twoja królowa i twój książę zawierzyli twojej czujności i temu, że nie wpuścisz tu ich wrogów. Po to tu jesteś. Tak?

– No... tak. – Chłopak potrząsnął gniewnie głową i odwrócił się nagle do drzwi wartowni. – Sokole! Możesz tu przyjść?

Sokół był mężczyzną od niego wyższym i starszym. Poruszał się jak szermierz, a jego oczy błyszczały nad siwą brodą. Oceniły zagrożenie, jakie przedstawiałem, i wzrok strażnika ześliznął się po mnie obojętnie.

– O co chodzi? – zapytał nas obu. W jego głosie brzmiała pewność, że poradzi sobie z każdym z nas tak, jak na to zasługujemy.

Strażnik machnął kuflem w moją stronę.

– Złości się, bo nie wiem, komu służy.

– Co?

– Jestem służącym wielmożnego pana Złocistego – wyjaśniłem. – Niepokoi mnie, że wartownicy pilnujący tej bramy tylko obserwują ludzi wchodzących do twierdzy i z niej wychodzących. Ja to robię już od jakichś dwóch tygodni i ani razu nikt mnie nie okrzyknął. Nie wydaje mi się to właściwe. Kiedy odwiedziłem to miejsce przed dwudziestu laty, wartownicy pełniący tu służbę traktowali swoje zadanie poważnie. Kiedyś...

– Kiedyś istniała taka potrzeba – przerwał mi Sokół. – Podczas wojny ze szkarłatnymi okrętami. Teraz mamy pokój, człowieku, a do twierdzy i miasta przyjechało na zaręczyny księcia pełno Zawyspiarzy i szlachty z innych księstw. Chyba nie sądzisz, że wszystkich znamy.

Przełknąłem ślinę, żałując, że w ogóle się odezwałem, ale postanowiłem doprowadzić rzecz do końca.

– Wystarczy jeden błąd, by nad naszym księciem zawisło niebezpieczeństwo.

– Albo jeden błąd, by obrazić jakiegoś zawyspiarskiego wielmożę. Ja wykonuję rozkazy królowej Ketriken, a ona powiedziała, że mamy być serdeczni i gościnni. Nie podejrzliwi czy nieprzyjemni. Chociaż wobec ciebie mógłbym zrobić wyjątek.

Uśmiech, jakim mnie obdarzył, złagodził nieco te słowa, ale było jasne, że nie w smak mu krytyka jego postępowania.

Skłoniłem przed nim głowę. Źle się do tego zabrałem. Powinienem zainteresować tą sprawą Ciernia i zobaczyć, czy może jemu uda się postawić ich w stan większej czujności.

– Rozumiem – powiedziałem pojednawczo. – No tak. Tylko się zastanawiałem.

– No to, jak następnym razem będziesz stąd wyjeżdżał na tej swojej karej klaczy, pamiętaj, że nie trzeba wiele mówić, by wiele wiedzieć. Ja też się nad czymś zastanawiam. Jak się nazywasz?

– Tom Borsuczowłosy, służący wielmożnego pana Złocistego.

– Ach tak. Jego służący. – Uśmiechnął się porozumiewawczo. – Oraz jego osobisty obrońca? Tak, słyszałem coś o tym. I o innych rzeczach też. Nie jesteś człowiekiem, jakiego spodziewałbym się u jego boku. – Spojrzał na mnie dziwnie.

Czułem, że powinienem jakoś na to zareagować, ale powściągnąłem język, nie wiedząc, do czego pije Sokół. Po chwili wzruszył ramionami.

– No cóż. Cudzoziemiec zawsze będzie myślał, że mieszkając w Koziej Twierdzy, musi mieć osobistego strażnika. No dobrze, idź już, Tomie Borsuczowłosy. Teraz już cię znamy i mam nadzieję, że odtąd będziesz spał spokojniej.

Tak więc wpuścili mnie do zamku. Oddalałem się od nich z poczuciem zażenowania i niezadowolenia. Postanowiłem porozmawiać z Ketrikien i przekonać ją, że Srokaci wciąż stanowią realne zagrożenie dla Sumiennego. Wątpiłem jednak, czy w najbliższych dniach królowa znajdzie dla mnie choćby chwilę czasu. Tego wieczoru miały się odbyć zaręczyny. Królowa będzie myślała tylko o negocjacjach z Zawyspiarzami.

W kuchni wrzało. Pokojówki i paziowie przygotowywali całe szeregi dzbanków z herbatą i waz z owsianką. Unoszące się z nich zapachy obudziły we mnie głód, zatrzymałem się więc, by przygotować tacę ze śniadaniem dla pana Złocistego. Nałożyłem na półmisek wędzoną szynkę i świeże bułeczki, a obok postawiłem garnczek z masłem i konfitury z truskawek. Z kosza z gruszkami zerwanymi w zamkowym sadzie wybrałem kilka twardych owoców. Gdy wychodziłem z kuchni, pozdrowiła mnie ogrodniczka z płaskim koszem kwiatów w ręku.

– Jesteś służącym pana Złocistego? – zapytała, a kiedy kiwnąłem głową, zatrzymała mnie gestem i położyła na mojej tacy wiązankę świeżo ściętych kwiatów oraz bukiecik ślicznych białych pączków. – Dla jego wielmożności – poinformowała mnie niepotrzebnie i pośpieszyła w swoją stronę.

Po schodach dotarłem do komnat Złocistego, zastukałem i wszedłem do środka. Drzwi do jego sypialni były zamknięte, ale zanim skończyłem nakrywać do stołu, wszedł do pokoju, w pełni ubrany. Lśniące włosy odgarnął z czoła i związał na karku niebieską jedwabną wstążką. Przez ramię przerzucił niebieski żakiet; miał na sobie koszulę z białego jedwabiu, spienioną na piersi od koronek, oraz obcisłe spodnie o odcień ciemniejsze od żakietu. Dzięki złocistym włosom i bursztynowym oczom osiągnął efekt letniego nieba. Uśmiechnął się do mnie ciepło.

– Miło mi, że uświadomiłeś sobie, iż twoje obowiązki wymagają wczesnego wstawania, Tomie Borsuczowłosy. Gdybyś tylko podobnie obudził u siebie wrażliwość na przyodziewek.

Skłoniłem się mu z powagą i odsunąłem krzesło od stołu.

– Po prawdzie nie kładłem się do łóżka – powiedziałem, cicho i swobodnie, raczej jako przyjaciel niż służący. – Traf wrócił do domu bladym świtem. A w drodze powrotnej natknąłem się na kilkoro Srokatych.

Uśmiech zniknął z twarzy Błazna. Nie usiadł na krześle, tylko chwycił mnie za rękę chłodnymi palcami.

– Jesteś ranny? – zapytał z niepokojem.

– Nie – zapewniłem go i gestem zaprosiłem do stołu.

Usiadł niechętnie. Stanąłem z boku i odkryłem stojące przed nim naczynia.

– Nie mieli takiego zamiaru. Chcieli tylko dać mi do zrozumienia, że wiedzą, jak się nazywam, gdzie mieszkam i że posługuję się Rozumieniem. Oraz że mój wilk nie żyje.

Te ostatnie słowa wymówiłem z wysiłkiem. Zupełnie jakbym mógł żyć z tą prawdą, jeśli tylko nie ubierałem jej w słowa. Kaszlnąłem i pośpiesznie wziąłem do ręki kwiaty. Podałem Błaznowi bukiecik i mruknąłem:

– Postawię je przy twoim łóżku.

– Dziękuję – odparł głosem równie cichym, jak mój.

Znalazłem w jego pokoju wazon. Najwyraźniej nawet ogrodniczka znała nawyki pana Złocistego lepiej ode mnie. Nalałem do wazonu wody z dzbanka stojącego obok miski i ustawiłem kwiaty na nocnym stoliku. Kiedy wróciłem do pokoju, Złocisty już włożył żakiet. Biały bukiecik przypiął sobie na piersi.

– Muszę jak najszybciej porozmawiać z Cierniem – powiedziałem, nalewając herbaty. – Nie mogę jednak łomotać w jego drzwi.

Złocisty uniósł filiżankę i upił nieco płynu.

– Nie możesz dostać się do jego komnat tajemnymi przejściami?

Spojrzałem na niego.

– Znasz tego starego lisa. Jego tajemnice są wyłącznie jego tajemnicami. Nie chce się narazić na ryzyko, że ktokolwiek będzie go szpiegował w chwili nieuwagi. Na pewno ma dostęp do tych korytarzy, ale ja go nie znam. Czy zeszłej nocy położył się spać bardzo późno?

Złocisty skrzywił się.

– Kiedy postanowiłem udać się na spoczynek, jeszcze tańczył. Gdy pragnie się zabawić, znajduje zdumiewające zasoby energii jak na starego człowieka. Poślę mu jednak wiadomość przez pazia. Zaproszę go na popołudniową przejażdżkę. Nie będzie to dla ciebie za późno?

Usłyszał niepokój w moim głosie, lecz o nic nie pytał. Byłem mu za to wdzięczny.

– Dobre i to – zapewniłem go. – Wcześniej pewnie nie będzie potrafił jasno myśleć. – Pokręciłem głową, jakby to miało uporządkować moje myśli. – Nagle trzeba myśleć o tylu sprawach, o tyle rzeczy muszę się martwić. Jeśli ci Srokaci wiedzą o mnie, to wiedzą i o księciu.

– Rozpoznałeś któregoś z nich? To ludzie z bandy Chwalebnego?

– Było ciemno i trzymali się z dala ode mnie. Słyszałem głos kobiety i mężczyzny, ale jestem pewien, że było ich co najmniej troje. Jedno z nich związane z psem, inne z drobnym, zwinnym ssakiem, szczurem, łasicą czy może wiewiórką. – Zaczerpnąłem tchu. – Chcę, żeby wartownicy przy bramach Koziej Twierdzy zwiększyli czujność. Księciu przez cały czas powinien ktoś towarzyszyć. „Jakiś dobrze umięśniony nauczyciel”, jak to kiedyś zasugerował sam Cierń. Muszę też ustalić z nim sposoby kontaktowania się w razie, gdybym natychmiast potrzebował jego pomocy lub rady. I trzeba codziennie patrolować twierdzę w poszukiwaniu szczurów, szczególnie w komnatach księcia.

Złocisty zaczerpnął tchu, by się odezwać, ale zaniechał pytania i powiedział tylko:

– Obawiam się, że muszę ci dać jeszcze jeden temat do przemyślenia. Zeszłego wieczoru książę Sumienny przekazał mi liścik z pytaniem, kiedy zaczniesz go uczyć posługiwania się Mocą.

– Tak napisał?

Niechętne kiwnięcie głową pana Złocistego przeraziło mnie. Miałem świadomość, że książę za mną tęskni; wiedzę tę dawała mi nasza więź zrodzona z Rozumienia. Ja sam wzniosłem mury obronne, by ukryć przed młodzieńcem moje myśli, lecz on nie miał takich umiejętności. Kilka razy wyczułem jego słabe wysiłki sięgnięcia ku mnie, lecz zignorowałem je, obiecując sobie, że wkrótce nadejdzie stosowniejsza chwila. Najwyraźniej mój książę nie był tak cierpliwy.

– Trzeba chłopca nauczyć ostrożności. Niektórych spraw nigdy nie powinno się powierzać papierowi, a te...

Język stanął mi nagle kołkiem w ustach. Chyba zbladłem, bo pan Złocisty gwałtownie wstał i podsuwając mi swoje krzesło, zmienił się w mego przyjaciela Błazna.

– Dobrze się czujesz, Bastardzie? Zbliża się atak?

Opadłem na krzesło. Kręciło mi się w głowie, tak głęboka była otchłań mojego szaleństwa, które nagle dostrzegłem. Ledwie mogłem zaczerpnąć tchu, by przyznać się, jakim jestem idiotą.

– Dureń. Wszystkie moje zwoje, cała pisanina. Tak szybko przybyłem na wezwanie Ciernia, że zostawiłem je w mojej chatce. Powiedziałem Trafowi, by przed wyruszeniem do Koziej Twierdzy zamknął dom, ale on na pewno ich nie ukrył, tylko zamknął drzwi do mojego gabinetu. Jeśli Srokaci są na tyle sprytni, by powiązać mnie z Trafem...

Nie dokończyłem myśli. Nie musiałem Błaznowi mówić nic więcej. Jego oczy zrobiły się ogromne. Przeczytał wszystko, co tak lekkomyślnie przelałem na papier. Ujawniłem tam nie tylko moją tożsamość, lecz także wiele spraw związanych z Przezornymi, które lepiej byłoby pozostawić w zapomnieniu. W tych przeklętych zwojach odsłoniłem też wiele moich własnych czułych punktów. Sikorkę, moją utraconą miłość. Pokrzywę, moją córkę z nieprawego łoża. Jak mogłem być tak głupi, by przelewać takie myśli na papier? Jak mogłem pozwolić, by fałszywa pociecha, jaką przynosiło pisanie o takich sprawach, doprowadziła do ich ujawnienia? Żaden sekret nie jest bezpieczny, chyba że jest zamknięty wyłącznie w umyśle jego posiadacza. Wszystko to powinno było zostać spalone dawno temu.

– Proszę cię, Błaźnie. Porozmawiaj z Cierniem w moim imieniu. Muszę tam jechać. Zaraz. Dzisiaj.

Błazen położył mi rękę na ramieniu.

– Bastardzie. Jeśli zwoje zniknęły, już jest za późno. Jeżeli Tom Borsuczowłosy opuści dzisiaj zamek w dzikim pośpiechu, wzbudzi tylko ciekawość i chęć pościgu. Możesz doprowadzić Srokatych prosto do tych zapisków. Po tym, jak cię osaczyli, będą się spodziewać twojej ucieczki. Będą obserwować bramy Koziej Twierdzy. Przemyśl to na chłodno. Być może twoje obawy są bezpodstawne. W jaki sposób mieliby powiązać Toma Borsuczowłosego z Trafem, nie mówiąc już o dowiedzeniu się, skąd chłopak przybył? Nie podejmuj żadnych lekkomyślnych działań. Spotkaj się najpierw z Cierniem i powiedz mu o swoich obawach. I porozmawiaj z księciem Sumiennym. Dziś wieczorem odbędą się jego zaręczyny. Chłopak dobrze się trzyma, ale to cienka i krucha fasada. Spotkaj się z nim, dodaj mu otuchy. – Przerwał i po chwili zaproponował: – Może by wysłać kogoś innego...

– Nie – wpadłem mu w słowo. – Muszę pojechać sam. Niektóre zwoje zabiorę, a resztę zniszczę.

Sięgnąłem myślami do atakującego kozła, którego Błazen wyrzeźbił na mym stole. Emblemat Bastarda Rycerskiego Przezornego zdobił blat Toma Borsuczowłosego. Teraz wydawało mi się, że i w tym tkwi zagrożenie. Postanowiłem go spalić. Spalić całą chatkę. Nie zostawić żadnych śladów, że kiedykolwiek tam mieszkałem. Nawet zioła rosnące w ogrodzie mówiły o mnie zbyt wiele. Nie powinienem zostawiać po sobie tej „skorupy”, którą każdy mógł przetrząsnąć, nie powinienem pozwolić sobie na zostawienie tak wyraźnych śladów.

Błazen poklepał mnie po ramieniu.

– Zjedz coś – poradził. – Potem umyj twarz i przebierz się. Nie podejmuj żadnych pochopnych decyzji. Jeśli nie zboczymy z kursu, przetrwamy to, Bastardzie.

– Borsuczowłosy – przypomniałem mu i wstałem. Postanowiłem, że musimy mocno się trzymać naszych ról. – Błagam o wybaczenie, panie. Poczułem chwilową słabość, ale już odzyskałem siły. Przepraszam, że zakłóciłem ci śniadanie.

Przez chwilę w oczach Błazna błyszczało nieskrywane współczucie. A potem bez słowa zajął swoje miejsce przy stole. Napełniłem jego filiżankę. Złocisty jadł w zamyśleniu. Krążyłem po pokoju, wynajdując sobie zajęcia, ale jego wrodzona dbałość o porządek nie pozostawiała mi wielkiego pola do popisu w roli służącego. Nagle uświadomiłem sobie, że stanowi ona część jego prywatności. Nauczył się nie zostawiać żadnych śladów swej bytności oprócz tych, które chciał pokazać innym. Dobrze by było, gdybym też przyjął taką zasadę.

– Czy mój pan pozwoli mi się oddalić na kilka chwil? – zapytałem.

Odstawił filiżankę i zastanawiał się przez moment.

– Oczywiście. Niedługo wyjdę, Borsuczowłosy. Nie zapomnij sprzątnąć po śniadaniu, przynieś świeżą wodę do mycia, wyczyść kominek i przynieś drew. Potem mógłbyś nadal szlifować z gwardzistami umiejętność posługiwania się mieczem. Spodziewam się, że będziesz mi towarzyszył podczas popołudniowej przejażdżki. Proszę, ubierz się odpowiednio.

– Tak, panie – powiedziałem cicho.

Zostawiłem go przy stole i poszedłem do mojego ciemnego pokoiku. Zastanawiałem się krótko. Będę tu trzymał tylko rzeczy odpowiednie dla Toma Borsuczowłosego. Umyłem twarz i przygładziłem zmasakrowane włosy. Włożyłem niebieski strój służącego. Potem zebrałem wszystkie stare ubrania, juki, zawiniątko z wytrychami i narzędziami, które dostałem od Ciernia, oraz jeszcze kilka przedmiotów zabranych z chatki. Kiedy pośpiesznie wszystko przerzucałem, natknąłem się na skurczoną od morskiej wody sakiewkę z czymś ciężkim w środku. Rzemyki wyschły i zesztywniały, musiałem więc je rozciąć, by otworzyć sakiewkę. Kiedy wytrząsnąłem jej zawartość, ciężki przedmiot okazał się tą dziwną figurką, którą książę podniósł na plaży podczas naszej niefortunnej przygody z Mocą. Wsadziłem ją z powrotem do zniszczonej sakiewki, by oddać mu ją później, i położyłem na wierzchu ułożonej kupki. Następnie zamknąłem zewnętrzne drzwi sypialni, uruchomiłem zamek ukryty w ścianie i przeszedłem przez pogrążony w całkowitej ciemności pokój, by nacisnąć odpowiedni fragment muru. Poddał się mojemu naciskowi bezszelestnie. Nieśmiałe smugi dziennego światła padające z góry świadczyły o szczelinach, przez które słońce dostawało się do tajemnych przejść w twierdzy. Zdecydowanym ruchem zamknąłem za sobą drzwi i rozpocząłem wspinaczkę do wieży Ciernia.

Rozdział 2
Służący Ciernia

Chopak Biały miał królika, którego nadzwyczaj lubił. Królik mieszkał w jego ogrodzie, przychodził na wołanie i całymi godzinami potrafił bez ruchu odpoczywać na jego kolanach. Katalizatorem Chopaka była bardzo młoda kobieta, niewiele starsza od dziecka. Nazywała się Czerwona, lecz Chopak zwał ją „Dzikooką”, ponieważ jedno jej oko zawsze zerkało w bok. Nie lubiła królika, bo ilekroć sadowiła się obok Chopaka, zwierzątko usiłowało ją odegnać, mocno ją podgryzając. Pewnego dnia królik zdechł i kiedy Czerwona znalazła go w ogrodzie, wypatroszyła go, obdarła ze skóry i pokroiła na kolację. Chopak Biały zauważył nieobecność swego ulubieńca dopiero wtedy, gdy go zjadł. Czerwona z radością mu oznajmiła, że podała królika na kolację. Skarcona, bez skruchy odparła: „Ależ panie, sam to przewidziałeś. Czyż nie napisałeś w swoim siódmym zwoju: »Prorok odczuwał głód ciepła jego ciała, choć wiedział, że będzie to oznaczało jego koniec«?”.

Skryba Kucharzyn, o białym proroku Chopaku

Byłem mniej więcej w połowie drogi do wieży Ciernia, kiedy nagle uświadomiłem sobie, co tak naprawdę robię. Uciekałem, zmierzałem do mysiej dziury i żywiłem tajemną nadzieję, że znajdę tam mojego dawnego mentora, który powie mi, jak mam postąpić – tak jak to robił w czasach, gdy terminowałem u niego jako przyszły skrytobójca.

Zwolniłem kroku. Postępowanie odpowiednie dla siedemnastolatka nie przystoi trzydziestopięcioletniemu mężczyźnie. Czas, bym zaczął znajdować własną drogę w świecie dworskich intryg. Albo żebym całkowicie go porzucił.

Mijałem w korytarzu jedną z niewielkich nisz znamionujących obecność judasza. Stała tam ławeczka. Położyłem na niej tobołek z moim dobytkiem i usiadłem, by zebrać myśli. Jakie wyjście, rozsądnie rzecz biorąc, jest dla mnie najlepsze?

Zabić ich wszystkich.

Byłby to dobry plan, gdybym wiedział, kim są. Drugie wyjście było bardziej skomplikowane. Musiałem chronić przed Srokatymi nie tylko księcia, ale i siebie. Odłożyłem na bok obawy o własne bezpieczeństwo, by zastanowić się nad tym, co groziło Sumiennemu. Ich bronią była możliwość ujawnienia, że władamy zwierzęcą magią. Książęta Królestwa Sześciu Księstw nie zaakceptowaliby takiej skazy u swego monarchy. Zniszczyłoby to nie tylko nadzieję Ketriken na pokojowy sojusz z wyspami Zewnętrznymi, ale prawdopodobnie doprowadziłoby również do obalenia tronu Przezornych. Nie sądziłem jednak, by takie skrajne działanie miało dla Srokatych jakąś wartość. Użyteczność ich wiedzy skończyłaby się wraz ze zdemaskowaniem Sumiennego. Co gorsza, razem z nim zniszczyliby królową, która popierała wśród swego ludu tolerancję dla obdarzonych Rozumieniem. Nie. Groźba zdemaskowania Sumiennego była użyteczna tylko wtedy, gdy książę pozostawał następcą tronu. Nie będą chcieli go zabić, a jedynie nakłonić do swej woli.

A co to mogło oznaczać? Czego by żądali? Czy tego, by królowa surowo egzekwowała prawo zakazujące zabijania obdarzonych Rozumieniem tylko za to, że mają tę magię we krwi? Czy może chcieliby czegoś więcej? Byliby głupcami, gdyby nie usiłowali zagwarantować sobie choćby skrawka władzy. Jeśli istnieją książęta czy szlachta pradawnej krwi, Srokaci być może staraliby się uzyskać dla nich królewską przychylność. Zastanawiałem się, czy na uroczystość zaręczyn przybyli na dwór Brzeczkowie. Warto by się tego dowiedzieć. Matka i syn zdecydowanie są pradawnej krwi i spiskowali ze Srokatymi, by uprowadzić księcia. Czy teraz zechcieliby odegrać bardziej aktywną rolę? I w jaki sposób Srokaci chcą przekonać Ketriken, że ich groźby są poważne? Kogo lub co mogą zniszczyć dla pokazania swej siły?

Odpowiedź była prosta: Toma Borsuczowłosego. Jeśli chodzi o nich, byłem tylko pionkiem w grze, pomniejszym służącym, ale i nieprzyjemnym osobnikiem, który już zniweczył ich plany i okaleczył jednego z ich przywódców. Pokazali mi się zeszłej nocy, pewni, że przekażę tę „wiadomość” osobom władającym Kozią Twierdzą. A potem, by udowodnić Przezornym, że nie są nietykalni, Srokaci powalą mnie tak, jak psy powalają jelenia. Moja klęska stanie się lekcją poglądową dla Ketriken i Sumiennego.

Ukryłem twarz w dłoniach. Najlepszym wyjściem dla mnie jest ucieczka. Wróciwszy jednak do Koziej Twierdzy, choćby na tak krótko, nie chciałem jej znów opuszczać. Ten zimny kamienny zamek był mi niegdyś domem i choć pochodziłem z nieprawego łoża, Przezorni byli moją rodziną.

Nagle usłyszałem jakiś szmer. Wyprostowałem się i wtedy uświadomiłem sobie, że przez grubą ścianę z kamienia dociera do mojej kryjówki głos młodej dziewczyny. Z pełną znużenia ciekawością pochyliłem się ku judaszowi. Moim oczom ukazała się bogato umeblowana sypialnia. Zwrócona plecami do mnie stała ciemnowłosa dziewczynka. Na krześle obok kominka rozpierał się siwy starszy wojownik. Niektóre blizny na jego twarzy powstały z delikatnych nacięć, w które wcierano popiół, uważanych przez Zawyspiarzy za ozdobę, lecz inne świadczyły o zetknięciu oblicza wojownika z klingą. Włosy i krótką brodę przetykała mu siwizna. Czyścił i obcinał sobie paznokcie podręcznym nożem, a dziewczynka ćwiczyła przed nim taneczny krok.

– I dwa do boku, jeden w tył i obrót – nuciła bez tchu, drobnymi stopami wykonując własne polecenia.

Kiedy obróciła się lekko z furkotem haftowanych spódnic, przez chwilę mignęła mi jej twarz. To była narczeska Elliania, przyszła małżonka Sumiennego. Niewątpliwie przygotowywała się do ich pierwszego wspólnego tańca.

– I znowu dwa kroki do boku, dwa do tyłu i...

– Jeden krok do tyłu, Elli – przerwał jej starszy mężczyzna. – A potem obrót. Spróbuj jeszcze raz.

Dziewczynka znieruchomiała i powiedziała coś szybko we własnym języku.

– Ćwicz mowę tych rolników, Ellianio. Pasuje do ich tańca – odparł z niewzruszonym spokojem.

– Nie chcę – oznajmiła dziewczynka z rozdrażnieniem. – Ich bezbarwny język jest tak samo mdły jak ten taniec. – Wypuściła rąbek spódnicy z dłoni i założyła ręce na piersi. – Jest głupi. Wszystkie te kroczki i obroty. Zupełnie jak gołębie, które przed parzeniem się kiwają główkami i wzajemnie się dziobią.

– Owszem – zgodził się mężczyzna. – A jak myślisz, dlaczego to robię? Przećwicz to jeszcze raz. I zrób to teraz bezbłędnie. Jeśli potrafisz zapamiętać kroki do ćwiczeń z mieczem, potrafisz opanować i to. A może wolałabyś, by ci wyniośli rolnicy myśleli, że Runy Boga przysłały na żonę dla ich ładnego księcia jakąś niezdarną niewolnicę?

Skrzywiła się, pokazując bardzo białe zęby. A potem chwyciła spódnice, uniosła je skandalicznie wysoko, ukazując bose stopy i gołe nogi, i powtórzyła kroki w szaleńczym tempie.

– Dwa kroki do boku, jeden do tyłu i obrót, dwa kroki do boku, jeden do tyłu i obrót, dwa kroki do boku...

Jej wściekła recytacja zmieniła pełen wdzięku taniec w gorączkowe podskoki. Mężczyzna uśmiechał się do rozhasanej dziewczynki, lecz nie przerywał zabawy. Runy Boga, pomyślałem i wydobyłem z pamięci znajome brzmienie tych słów. Tak Zawyspiarze nazywali porozrzucane wyspy tworzące ich krainę. A na jedynej zawyspiarskiej mapie, jaką widziałem w życiu, każda z drobinek lądu wyłaniająca się z lodowatych wód rzeczywiście była oznaczona runami.

– Dosyć! – prychnął nagle wojownik.

Dziewczynka szybko oddychała, twarz miała zaczerwienioną z wysiłku. Zatrzymała się jednak dopiero wtedy, gdy mężczyzna nagle wstał i chwycił ją w objęcia.

– Dosyć, Ellianio. Dosyć. Pokazałaś mi, że potrafisz to zatańczyć, i to bezbłędnie. Na razie przestań. Natomiast wieczorem musisz być wcieleniem wdzięku, piękna i czaru. Jeśli pokażesz, że jesteś złośnicą, twój ładny książę może się zdecydować na pokorniejszą pannę młodą. A tego byś nie chciała.

Postawił ją na ziemi i z powrotem usiadł na krześle.

– Owszem, chciałabym – odparła błyskawicznie.

Jego odpowiedź była bardziej wyważona.

– Nie. Nie chciałabyś. Chyba że chciałabyś poczuć na siedzeniu mój pas?

– Nie.

Odparła tak sztywno, że od razu pojąłem, iż jego groźba nie była gołosłowna.

– Nie – zgodził się z nią. – A i mnie nie sprawiłoby to przyjemności. Jesteś jednak córką mojej siostry i nie dopuszczę do okrycia wstydem rodu naszych matek. A ty?

– Nie chcę okryć wstydem rodu moich matek. – Dziewczynka oznajmiła to, stojąc prosto, jakby połknęła kij. W miarę jednak, jak mówiła dalej, zaczęły jej się trząść ramiona. – Ale ja nie chcę poślubić tego księcia. Jego matka wygląda jak śnieżna harpia. Przez niego stanę się gruba od dzieci, a wszystkie będą blade i zimne jak lodowe upiory. Proszę cię, Peottre, zabierz mnie do domu. Nie chcę mieszkać w tej wielkiej, zimnej jaskini. Nie chcę, żeby ten chłopak robił mi to, od czego ma się dzieci. Chcę tylko mieszkać w niskim domu naszych matek i jeździć na moim kucu w wietrzną pogodę. I chcę mieć własną łódź, w której wiosłowałabym po Sendalfiordzie, i własne łyżwy, żebym mogła się wyprawiać na ryby. A kiedy dorosnę – własną ławkę w domu matek i mężczyznę, który wie, że należy mieszkać w domu matek żony. Chcę tylko tego, czego chce każda dziewczynka w moim wieku. Ten książę oderwie mnie od rodu moich matek, jak odrywa się gałązkę od winorośli, i zrobię się tu krucha i sucha, aż połamię się na kawałeczki!

– Ellianio, Ellianio, serce moje, przestań! – Mężczyzna wstał płynnym ruchem wojownika, choć był typowym krępym i masywnym Zawyspiarzem.

Podniósł dziewczynkę, a ona skryła twarz na jego ramieniu. Wstrząsał nią szloch i w oczach wojownika stanęły łzy.

– Cicho już, cicho. Jeśli będziemy sprytni, jeśli będziesz silna i szybka, i zatańczysz jak jaskółki nad wodą, to nigdy do tego nie dojdzie. Nigdy. Dzisiaj odbędą się tylko zaręczyny, moja błyskotko, a nie ślub. Myślisz, że Peottre by cię tu zostawił? Głupiutka rybka! Nikt nie zrobi z tobą dziecka dzisiaj w nocy ani żadnej innej nocy jeszcze przez wiele lat! A nawet wtedy stanie się to tylko za twoją zgodą. To ci obiecuję. Sądzisz, że okryłbym wstydem ród naszych matek, pozwalając na coś innego? To tylko taniec, ale musimy go wykonać bezbłędnie. – Postawił ją z powrotem na ziemi, uniósł jej podbródek, by musiała na niego spojrzeć, i grzbietem poznaczonej bliznami dłoni starł z policzków dziewczynki łzy. – No, już. Już. Uśmiechnij się do mnie. I pamiętaj. Pierwszy taniec musisz zatańczyć z tym ładnym księciem, ale drugi jest dla Peottrego. Pokaż mi więc, jak zatańczymy razem, pokaż mi te głupie podskoki rolników.

Zaczął nucić coś niemelodyjnie, by poddać rytm, i dziewczynka wyciągnęła do wuja drobne dłonie. Razem ruszyli w tan; ona poruszała się jak puch ostu na wietrze, a on jak szermierz. Obserwowałem ich taniec. Bosonoga dziewczynka skupiła wzrok na oczach mężczyzny, a wojownik patrzył nad jej głową w przestrzeń, którą widział tylko on.

Taniec przerwało im stukanie do drzwi.

– Wejść! – zawołał Peottre i do środka wkroczyła służąca z przewieszoną przez ramię sukienką.

Peottre i Elliania odstąpili gwałtownie od siebie i znieruchomieli. Gdyby do pokoju wśliznął się wąż, nie mogliby zachować się ostrożniej. Kobieta miała jednak na sobie strój zawyspiarski, była jedną z nich.

Zachowywała się dziwnie. Nie dygnęła. Rozpostarła sukienkę, by się jej przyjrzeli, i potrząsnęła nią, demonstrując strój w całej krasie.

– Narczeska włoży ją dzisiejszego wieczoru.

Peottre powiódł wzrokiem po sukience. Ja sam nigdy nie widziałem czegoś podobnego. Była to damska suknia skrojona dla dziewczynki. Bladoniebieski materiał odsłaniał dekolt. Piana koronek i przemyślne zaszewki z przodu zbierały materiał w fałdy, co pomoże narczesce udać, że ma biust. Elliania poczerwieniała. Peottre był bardziej bezpośredni. Stanął między siostrzenicą a sukienką, jakby chciał dziewczynkę przed nią obronić.

– Nie. Nie włoży.

– Owszem, włoży. Pani się podoba. Młody książę uzna ją za niezwykle atrakcyjną.

To nie była opinia, lecz polecenie.

– Nie, nie włoży. To kpina z tego, kim jest Elliania. To nie jest strój dla narczeski Runów Boga. Gdyby to włożyła, obraziłaby ród naszych matek.

Peottre postąpił krok do przodu i nagłym ruchem ręki strącił sukienkę z rąk służącej na podłogę.

Myślałem, że kobieta cofnie się albo poprosi o wybaczenie. Zamiast tego spojrzała tylko na niego beznamiętnie i po chwili oznajmiła:

– Pani mówi: „To nie ma nic wspólnego z Runami Boga. To jest sukienka, która przypadnie do gustu mężczyznom z Królestwa Sześciu Księstw. Ona ją włoży”. – Przerwała, jakby się nad czymś zastanawiała, i dodała: – Jeśli jej nie włoży, sprowadzi niebezpieczeństwo na ród waszych matek.

Pochyliła się i podniosła sukienkę, jakby to, co zrobił Peottre, było wybrykiem kapryśnego dziecka.

Stojąca za wujem Elliania wydała cichy okrzyk, w którym zabrzmiała nuta bólu. Kiedy Peottre się odwracał, mignęła mi jej twarz, zastygła w kontrolowanym bezruchu, lecz na czole dziewczynki pojawiły się nagle kropelki potu, a ona sama pobladła tak bardzo, jak poprzednio była zaczerwieniona.

– Przestań! – powiedział wojownik cicho i najpierw pomyślałem, że odezwał się do dziewczynki, ale on obejrzał się przez ramię. Kiedy jednak przemówił ponownie, wcale nie sprawiał wrażenia, że zwraca się do służącej. – Przestań! – powtórzył. – Przebieranie jej za dziwkę nie stanowiło części naszej umowy. Nie zmusisz nas do tego. Przestań albo ją zabiję i stracisz tu swoje oczy i uszy.

Dobył zza pasa nóż, podszedł do kobiety i przyłożył ostrze do jej gardła. Służąca nie zbladła ani się nie wzdrygnęła, stała spokojnie z błyszczącymi oczyma, niemal uśmiechając się szyderczo. Nie zareagowała na jego słowa. Wtem Elliania zaczerpnęła chrapliwie tchu i zgarbiła się. Po chwili się wyprostowała.

Jednym płynnym ruchem Peottre porwał strój z rąk kobiety. Jego nóż musiał być ostry jak brzytwa, ponieważ bez najmniejszego wysiłku rozciął nim przód sukienki. Rzucił trzepoczące kawałki materiału na podłogę i podeptał je.

– Wynoś się! – rzucił do kobiety.

– Wedle twego życzenia, panie, oczywiście – mruknęła, lecz w jej głosie pobrzmiewała nuta szyderstwa, potem odwróciła się i wyszła z komnaty.

Nie śpieszyła się, a Peottre odprowadzał ją wzrokiem, dopóki nie zamknęły się za nią drzwi. Wtedy odwrócił się do Ellianii.

– Bardzo cię boli, rybko?

Potrząsnęła głową, wysoko unosząc podbródek. Odważne kłamstwo, ponieważ wyglądała, jakby miała zemdleć.

Wstałem cicho. W czoło wbiły mi się drobinki kurzu od opierania się o mur. Zastanawiałem się, czy Cierń wie, że narczeska nie chce poślubić naszego księcia. Zastanawiałem się, czy wie, że Peottre nie uważa zaręczyn za wiążący gest. Zastanawiałem się, jaka choroba dolega narczesce, kim jest „Pani” i dlaczego służąca była taka niegrzeczna. Upchnąłem strzępy informacji razem z pytaniami w zakątkach umysłu, wziąłem tobołek i znów ruszyłem do wieży Ciernia. Dzięki szpiegowaniu przynajmniej na krótką chwilę zapomniałem o własnych troskach.

Wszedłem po ostatnim stromym odcinku schodów do komnaty na szczycie wieży i pchnąłem małe drzwi. Z jakiejś odległej części zamku dobiegły mnie dźwięki muzyki. Prawdopodobnie minstrele przygotowywali się do wieczornych uroczystości. Dostałem się do pokoju Ciernia, wykorzystując tajne wejście za stojakiem na wino. Wstrzymałem oddech, cicho popchnąłem ramieniem stojak na miejsce i położyłem obok niego moje zawiniątko. Mężczyzna pochylony nad roboczym stołem Ciernia mruczał gardłowo coś do siebie, jakby recytował śpiewnie listę skarg. Muzyka stała się głośniejsza i wyraźniejsza. Od kąta przy kominku i miecza Szczerego dzieliło mnie pięć kroków. Kiedy mężczyzna odwrócił się do mnie, właśnie dotknąłem rękojeści. Był to ten głupek, którego zauważyłem przed dwoma tygodniami na dziedzińcu stajni. Zaskoczony, przechylił trzymaną w rękach tacę z miseczkami, tłuczkiem i filiżanką, tak że cała ta porcelana zjechała na bok. Szybko postawił tacę na stole. Muzyka ucichła.

Przez jakiś czas patrzyliśmy na siebie skonsternowani. Linia powiek mężczyzny sprawiała, że wydawał się stale zaspany. Z jego ust wystawał koniec języka przytknięty do górnej wargi. Małe uszy ściśle przylegały mu do głowy pod nierówno ostrzyżonymi włosami. Ubranie na nim wisiało; rękawy koszuli i nogawki zostały obcięte na końcach, co świadczyło, że donaszał rzeczy po kimś roślejszym. Sam był niski i pulchny i wszystkie osobliwości jego wyglądu budziły dziwny niepokój. Przebiegł mnie ostrzegawczy dreszcz. Wiedziałem, że ten człowiek nie stanowi dla mnie zagrożenia, ale nie chciałem, by znajdował się w pobliżu. Z tego, jak się krzywił na mój widok, było widać, że podziela moje uczucia.

– Odejdź! – odezwał się gardłowym, ale cichym głosem.

Zaczerpnąłem tchu i powiedziałem spokojnie:

– Mnie wolno tu przebywać. A tobie?

Domyśliłem się, że to służący Ciernia, chłopak, który przynosił mu drewno oraz wodę i sprzątał komnatę. Nie wiedziałem jednak, jak bardzo stary mu ufa, więc nie wypowiedziałem jego imienia. Chyba stary skrytobójca nie mógł być na tyle nieostrożny, by powierzyć tajemnicę swoich ukrytych przejść półgłówkowi.

„Ty. Odejdź. Nie widź mnie!”.

Zachwiałem się pod potężnym pchnięciem Mocy, którym mnie zaatakował. Gdybym nie wzniósł wcześniej swoich murów obronnych, to na pewno bym tak zrobił, to znaczy odszedł i go nie widział. Błyskawicznie zacieśniając i pogrubiając chroniące mnie ściany, zadałem sobie przelotnie pytanie, czy już mi to kiedyś robił. A jeśli tak, to czy pamiętałbym to?

„Zostaw mnie! Nie rób mi krzywdy! Odejdź, śmierdzipsie!”.

Odczułem jego drugie pchnięcie, ale już mnie tak nie przestraszyło. Mimo to nie opuściłem murów obronnych, by odpowiedzieć mu Mocą.

– Nie zrobię ci krzywdy – powiedziałem drżącym głosem, chociaż bardzo się starałem go uspokoić. – Nigdy nie miałem takiego zamiaru. Zostawię cię w spokoju, jeśli tego chcesz, ale nie odejdę. I nie pozwolę, żebyś tak mnie popychał.

Usiłowałem mówić stanowczym tonem dorosłego karcącego dziecko za złe zachowanie. Służący prawdopodobnie nie miał pojęcia, co robi; niewątpliwie używał tylko broni, która już się sprawdziła.

Ale na jego twarzy zamiast skruchy pojawił się gniew. I czyżby strach? Jego oczka, kiedy je zmrużył, niemal zniknęły w fałdach łuszczu. Przez chwilę nie zamykał ust, a język wysunął jeszcze bardziej. Potem wziął tacę i z powrotem postawił na stole z taką siłą, że podskoczyły wszystkie naczynia.

„Odejdź!” – powtórzył Mocą gniewne słowa. „Nie widzisz mnie!”.

Podszedłem chwiejnie do krzesła Ciernia i rozsiadłem się na nim.

– Widzę cię – odparłem beznamiętnie. – I nigdzie nie pójdę. – Skrzyżowałem ręce na piersi. Miałem nadzieję, że nie dostrzega, jak bardzo jestem roztrzęsiony. – To ty powinieneś wykonywać swoją pracę i udawać, że mnie nie widzisz. A kiedy skończysz, powinieneś odejść.

Nie zamierzałem mu ustąpić; nie mogłem tego zrobić. Gdybym stąd wyszedł, wyjawiłbym mu, w jaki sposób przyszedłem, a jeżeli tego nie wiedział, nie chciałem mu tego pokazywać. Odchyliłem się na oparcie krzesła i starałem się sprawiać wrażenie odprężonego.

Spojrzał na mnie złym wzrokiem; jego wściekłe uderzenia Mocą w moje mury obronne przerażały mnie. Był silny. Jeśli jest tak silny bez szkolenia, to jaki okaże się jego talent, gdyby nauczył się nad nim panować? To była przerażająca myśl. Patrzyłem na zimny kominek, ale kątem oka obserwowałem służącego. Albo skończył pracę, albo postanowił nic nie robić. W każdym razie podniósł tacę, przeciął pokój i pociągnął stojak na zwoje. Z tego wejścia skorzystał raz na moich oczach Cierń. Służący zniknął, ale kiedy stojak wrócił na swoje miejsce, znów dosięgnął mnie jego głos i Moc.

„Śmierdzisz jak psia kupa. Porąbać cię i spalić”.

Jego gniew był jak cofająca się fala, która zostawiła mnie na brzegu. Po pewnym czasie przycisnąłem dłonie do skroni. Zaczęło mi się dawać we znaki napięcie towarzyszące podtrzymywaniu tak szczelnych i grubych ścian, ale jeszcze nie śmiałem ich opuścić. Gdyby udało mu się wyczuć, że osłabiam osłonę, i gdyby właśnie wtedy nakazał mi coś Mocą, to uległbym mu, tak jak Sumienny uległ mojemu impulsywnemu rozkazowi, by ze mną nie walczył. Obawiałem się, że jego umysł wciąż nosi ślad tamtego polecenia.

To była kolejna sprawa, którą musiałem się zająć. Czy ten rozkaz wciąż go ogranicza? Postanowiłem sobie wtedy, że muszę dojść, jak się odwołuje rozkaz wydany Mocą. Wiedziałem, że jeśli mi się nie powiedzie, stanie się to wkrótce przeszkodą do powstania między nami jakiejkolwiek prawdziwej przyjaźni. A potem zastanowiłem się, czy książę w ogóle wie, co mu zrobiłem. To był przypadek, powiedziałem sobie, i od razu wzgardziłem tym kłamstwem. Ten rozkaz w umyśle księcia wypalił mój wybuch złości. Wstydziłem się tego uczynku i im szybciej go cofnę, tym większą korzyść przyniesie to nam obu.

Znów niejasno zdałem sobie sprawę z dźwięków muzyki. Wykonałem ostrożny eksperyment. W miarę, jak powoli opuszczałem mury, muzyka stawała się w moim umyśle coraz głośniejsza. Zakrycie uszu rękami niczego nie zmieniło. Muzyka Mocy. Nigdy nawet nie wyobrażałem sobie czegoś takiego, a tworzył ją ten półgłówek. Kiedy przestałem zwracać na nią uwagę, wtopiła się w szemrzącą falę myśli, zawsze obecną na skraju mojej Mocy. W większości były to bezkształtne szepty, podsłuchane myśli ludzi, którzy mieli akurat tyle talentu, by ich najważniejsze myśli włączyły się w nurt Mocy. Jeśli skupiałem na nich swoje umiejętności, czasami potrafiłem wydobyć z umysłów tych ludzi całe myśli i obrazy, lecz oni sami nie dysponowali taką Mocą, by mnie wyczuć, a co dopiero mi odpowiedzieć. Ten półgłówek był inny. Ogień Mocy płonął w nim z rykiem, a ta muzyka stanowiła żar i dym jego dzikiego talentu. Nie starał się go ukrywać; prawdopodobnie nie miał pojęcia, jak to zrobić, ani powodu, by to uczynić.

Odprężyłem się, podtrzymując tylko mury obronne, pozwalające ukryć moje prywatne myśli przed kiełkującym talentem Sumiennego. A potem z jękiem ukryłem twarz w dłoniach – czaszkę zaczął mi rozsadzać ból wywołany użyciem Mocy.

– Bastardzie?

Obecność Ciernia wyczułem na moment przed tym, jak dotknął mego ramienia. Mimo to obudziłem się gwałtownie i uniosłem ręce, jakbym się bronił przed ciosem.

– Co ci dolega, chłopcze? – zapytał ostro i pochylił się jeszcze bardziej, by przyjrzeć mi się z bliska. – Masz przekrwione oczy! Kiedy ostatnio spałeś?

– Chyba teraz. – Udało mi się słabo uśmiechnąć. Przeciągnąłem dłońmi po obciętych włosach. Mokre od potu przylegały płasko do głowy. Pamiętałem jedynie strzępy ulotnego koszmaru. – Poznałem twojego służącego – oznajmiłem drżącym głosem.

– Młotka? No tak. Nie jest to najbystrzejszy człowiek w twierdzy, ale doskonale służy moim celom. Trudno mu wyjawić jakieś sekrety, skoro nie ma dość rozumu, by rozpoznać tajemnicę, nawet gdyby się o nią potknął. Ale dosyć o nim. Przyszedłem na górę, gdy tylko dotarła do mnie wiadomość pana Złocistego, mając nadzieję, że cię złapię. O co chodzi z tymi Srokatymi w mieście?

– Napisał ci o nich? – zapytałem, nagle rozsierdzony.

– Nie dosłownie. Tylko ja mogłem się tego domyślić. Mów.

– Szli za mną zeszłej nocy... dziś o świcie. Żeby mnie przestraszyć i dać znać, że mnie znają. Że w każdej chwili mogą mnie odnaleźć. Cierniu, nie myśl o tym przez chwilę. Wiedziałeś, że twój służący... jak on się nazywa? Młotek? Wiedziałeś, że on dysponuje Mocą?

– Do czego? Tłuczenia filiżanek? – Stary prychnął, jakbym opowiedział kiepski żart. Westchnął i z niesmakiem machnął ręką w kierunku zimnego kominka. – Ma codziennie rozpalać ogień i ciągle o tym zapomina. O czym ty mówisz?

– Młotek jest obdarzony Mocą. Szczodrze obdarzony. Niemal mnie powalił, kiedy go tu przez przypadek zaskoczyłem. Gdybym nie podtrzymywał murów obronnych, by pilnować umysłu przed Sumiennym, to Młotek wymazałby mi chyba z głowy wszystkie myśli. Powiedział, żebym odszedł i go nie widział. I żebym nie robił mu krzywdy. I wiesz co, Cierniu, myślę, że on to już robił wcześniej. Kiedyś widziałem, jak na dziedzińcu stajni droczą się z nim chłopcy, i usłyszałem, zupełnie jakby ktoś głośno powiedział: „Nie widźcie mnie”. I wtedy stajenni rozeszli się do swoich zajęć, a ja nie pamiętam, żebym w ogóle go tam spotkał.

Cierń powoli opadł na krzesło. Wyciągnął rękę i chwycił mnie za dłoń, jakby to mogło uczynić moje słowa bardziej zrozumiałymi. A może chciał sprawdzić, czy nie owładnęła mną gorączka.

– Chcesz mi powiedzieć, że Młotek dysponuje Mocą – powiedział ostrożnie.

– Tak. Jest surowa i nieukształtowana, lecz płonie w nim jak ognisko. Nigdy nie zetknąłem się z czymś podobnym. – Zamknąłem oczy, przycisnąłem dłonie do skroni i spróbowałem na powrót scalić czaszkę. – Czuję się, jakby mnie ktoś pobił.

– Masz. Może to ci sprawi ulgę – powiedział po chwili szorstko Cierń.

Wziąłem zimną, wilgotną szmatkę i położyłem ją sobie na oczach. Wiedziałem, że nie ma sensu prosić go o coś mocniejszego. Uparty starzec uznał, że stosowane przeze mnie leki na uśmierzenie bólu umniejszą moje zdolności nauczenia Sumiennego posługiwania się Mocą. Nie ma co tęsknić za ulgą, jaką mógłby mi przynieść kozłek. Jeśli na zamku jeszcze go trochę zostało, był dobrze ukryty.

– I co ja mam z tym zrobić? – mruknął.

Uniosłem róg szmatki, by na niego zerknąć.

– Z czym?

– Z Młotkiem i jego Mocą.

– Zrobić? A co możesz zrobić? Ten półgłówek jest nią obdarzony.

Usiadł na swoim krześle.

– Z tego, co przetłumaczyłem ze zwojów traktujących o Mocy, wynika, że stanowi on dla nas niejakie zagrożenie. Jego talent jest dziki, nikt go nie uczył i Młotek nie wie, co to dyscyplina. Posługując się Mocą, może niechcący przeszkodzić Sumiennemu w nauce. Rozzłoszczony, potrafi użyć Mocy przeciwko innym; zresztą najwyraźniej już to robił. Co gorsza, mówisz, że jest silny. Silniejszy od ciebie?

Uniosłem rękę w bezradnym geście.

– Nie mam pojęcia. Mój talent zawsze był nieobliczalny, Cierniu. Nie znam żadnego sposobu na zmierzenie go. Nie czułem się jednak tak osaczony od czasu, gdy cały krąg Mocy Konsyliarza uderzył we mnie swymi połączonymi siłami.

– Hm. – Odchylił się na krześle i wbił wzrok w sufit. – Być może najbardziej rozważnym posunięciem byłoby go po prostu uśmiercić. Oczywiście bez przemocy. To nie jego wina, że stanowi dla nas zagrożenie. Mniej radykalnym wyjściem byłoby podawanie mu kozłka, by stłumić lub zniszczyć jego talenty. Ponieważ jednak twoje lekkomyślne nadużywanie tego ziela w ciągu minionych dziesięciu lat nie pozbawiło cię całkowicie umiejętności posługiwania się Mocą, mniej ufam w jego skuteczność niż autorzy zwojów o niej traktujących. Skłaniam się ku trzeciej drodze, być może nie tak bezpiecznej. Zastanawiam się, czy właśnie dlatego mnie ona pociąga, że ewentualne korzyści dorównują ryzyku.

– Uczyć go? – Jęknąłem na widok nieśmiałego uśmiechu starego. – Cierniu, nie. Nasza wiedza nie daje nam pewności, że możemy bezpiecznie uczyć Sumiennego, a on jest posłusznym chłopcem o bystrym umyśle. Ten twój Młotek już jest nastawiony do mnie wrogo. Jego obelgi budzą we mnie lęk, że jakoś wyczuł moją zdolność Rozumienia. A to, czego sam się nauczył, wystarczy, by stanowił dla mnie zagrożenie, jeśli spróbowałbym nauczyć go czegoś więcej.

– A zatem uważasz, że powinniśmy go zabić? Albo okaleczyć jego talent?

Nie chciałem podejmować takiej decyzji. Nie chciałem nawet wiedzieć, że waży się taka decyzja, a mimo to znów siedziałem po uszy w intrygach Przezornych.

– Ani jedno, ani drugie – mruknąłem. – Nie moglibyśmy go po prostu wysłać gdzieś bardzo daleko stąd?

– Broń, którą wyrzucimy dziś, jutro poczujemy na gardle – odparł nieustępliwie Cierń. – Dlatego dawno temu król Roztropny zatrzymał swojego wnuka z nieprawego łoża przy sobie. Musimy podjąć podobną decyzję w sprawie Młotka. Wykorzystać go albo unieszkodliwić. Nie ma pośredniej drogi. – Wyciągnął do mnie rękę dłonią ku górze i dodał: – Tak jak widzieliśmy to w przypadku Srokatych.

Nie wiem, czy chciał mnie w ten sposób skarcić, ale jego słowa mnie ubodły. Odchyliłem się na oparcie krzesła, by zimny okład zsunął mi się na oczy.

– A co miałem zrobić? Zabić ich wszystkich, nie tylko Srokatych, którzy wywabili księcia, ale i starszyznę pradawnej krwi, która przyszła nam z pomocą? A potem łowczynię królowej? I rodzinę Brzeczków? I Urodną, przyszłą małżonkę Uprzejmego Brzeczki, i...

– Wiem, wiem – przerwał mi Cierń poszerzanie kręgu ofiar skrytobójstw, które i tak nie uchroniłyby naszego sekretu przed ujawnieniem. – A mimo to zobacz, co się dzieje. Pokazali nam, że są szybcy i sprawni. Wróciłeś do Koziej Twierdzy ledwie dwa dni temu, a oni byli czujni i gotowi na twój powrót. Czy się mylę, że zeszłego wieczoru po raz pierwszy wypuściłeś się do miasta?

Pokręciłem głową.

– A oni natychmiast cię znaleźli. I zadbali o to, byś wiedział, że cię śledzą. Rozmyślny ruch. – Cień zaczerpnął głęboko tchu; widziałem, jak analizuje ten problem, usiłując dostrzec, co chcieli nam przekazać Srokaci. – Wiedzą, że książę jest Rozumiejący. Wiedzą, że Rozumiejący jesteś ty. Mogą zniszczyć każdego z was, kiedy tylko zechcą.

– O tym już wiedzieliśmy przedtem. Myślę, że mieli inny cel. – Odetchnąłem, uporządkowałem myśli i opisałem z grubsza tamto spotkanie. – Teraz widzę je w nowym świetle. Chcieli, żebym się przestraszył i zastanowił, co mogę zrobić, by przestali mi zagrażać. Mogę stanowić dla nich niebezpieczeństwo, które wyeliminują, albo stać się dla nich przydatny. – Nie tak dokładnie widziałem to wcześniej, lecz teraz wnioski wydawały się oczywiste. Przestraszyli mnie, a potem pozwolili odejść, bym miał czas na uświadomienie sobie, że żadną miarą nie dam rady zabić ich wszystkich. Nie miałem możliwości dowiedzenia się, ile osób zna już moją tajemnicę. Mogłem zachować życie tylko wtedy, gdybym stał się dla nich użyteczny. Czego ode mnie zażądają? – Może jako szpieg w Koziej Twierdzy. Albo jako broń w zamku, ktoś, kogo będą mogli zwrócić przeciwko Przezornym od wewnątrz.

Cierń bez wysiłku śledził tok moich myśli.

– Czyż sami nie obralibyśmy takiej drogi? Hm. Tak. Radzę ci ostrożność, przynajmniej przez jakiś czas. Ale i otwartość. Bądź gotów na następne spotkanie. Zorientuj się, czego chcą i co proponują. W razie konieczności daj im do zrozumienia, że zdradzisz księcia.

– Mam sobą pomachać jak przynętą.

Wyprostowałem się i zdjąłem okład z oczu.

W kąciku ust Ciernia czaił się uśmieszek.

– Właśnie. – Wyciągnął rękę, więc podałem mu wilgotną szmatkę. Przechylił głowę, przyglądając mi się krytycznie. – Wyglądasz okropnie. Gorzej niż człowiek po tygodniowym pijaństwie. Bardzo cię boli?

– Poradzę sobie – odparłem szorstko.

Zadowolony skinął głową.

– Obawiam się, że będziesz musiał. Ale za każdym razem ból się zmniejsza, prawda? Twoje ciało uczy się go zwalczać. Może jak szermierz przyzwyczajający mięśnie do wielogodzinnych ćwiczeń.

Pochyliłem się i z westchnieniem potarłem piekące oczy.

– Myślę, że raczej jak bękart, który uczy się znosić ból.

– No cóż. Tak czy owak, jestem zadowolony – odpowiedział z roztargnieniem. Pomyślałem, że nie znajdę u starego współczucia. Wstał. – Idź się umyj, Bastardzie. Zjedz coś. Niech cię widzą. Chodź uzbrojony, ale nie ostentacyjnie. – Zastanowił się. – Zapewne pamiętasz, gdzie trzymam trucizny i narzędzia. Weź, czego ci trzeba, ale zostaw spis, żebym wiedział, co ma uzupełnić mój uczeń.

Nie odpowiedziałem, że niczego nie wezmę, że od dawna nie jestem skrytobójcą. Już nawet myślałem o kilku proszkach, które mogłyby mi się przydać, gdyby znów zaskoczył mnie liczniejszy wróg, tak jak dziś rano.

– Kiedy zobaczę tego twojego nowego ucznia? – zapytałem swobodnym tonem.

– Już go widziałeś. – Cierń uśmiechnął się. – A kiedy go poznasz? Nie jestem pewien, czy byłoby to rozsądne albo przyjemne dla któregokolwiek z was. Albo dla mnie. Bastardzie, zamierzam cię prosić o honorowe zachowanie w tej sprawie. Zostaw mi ten sekret i nie próbuj go rozwikłać. Zaufaj mi, że tak będzie lepiej.

– Skoro już mówimy o wikłaniu, chciałbym ci powiedzieć o czymś jeszcze. Przystanąłem po drodze na górę i usłyszałem głosy. Zajrzałem do komnaty narczeski. Mam pewne informacje, którymi chyba powinienem się z tobą podzielić.

Popatrzył na mnie z ukosa.

– Kuszące. Bardzo kuszące. Ale nie udało ci się całkowicie odwrócić mojej uwagi. Obietnica, Bastardzie, zanim spróbujesz skierować moje myśli na inną ścieżkę.

Prawdę mówiąc, nie chciałem jej dawać. Płonęła we mnie ciekawość, a nawet jakaś dziwna zazdrość. Było to wbrew wszelkim naukom, jakich udzielał mi stary. Nauczył mnie, bym dowiadywał się jak najwięcej o wszystkim, co się wokół mnie dzieje. Nigdy nie wiadomo, co się może okazać użyteczne. Jego zielone oczy patrzyły na mnie złowrogo, aż wreszcie spuściłem wzrok. Pokręciłem głową, ale powiedziałem:

– Obiecuję, że nie będę się rozmyślnie starał odkryć tożsamości twojego nowego ucznia. Czy mogę jednak zapytać o jedno? Czy on wie o moim istnieniu? Czy wie, czym i kim byłem?

– Mój chłopcze, ja nie zdradzam cudzych tajemnic.

Westchnąłem cicho z ulgą. Nieprzyjemnie byłoby wyobrażać sobie, że ktoś w twierdzy mnie obserwuje, wiedząc, kim jestem, i pozostając w ukryciu przede mną. Przynajmniej byłem z tym nowym uczniem na równej stopie.

– A teraz narczeska.

I złożyłem mu raport, choć już nigdy nie spodziewałem się tego robić. Tak jakbym był chłopcem, powtórzyłem mu dokładnie podsłuchane słowa, a potem Cierń pytał, co moim zdaniem te słowa znaczą. Odpowiedziałem bez ogródek.

– Nie wiem, jaką rolę pełni ten mężczyzna w oddaniu narczeski w ręce królowej Ketriken. Nie sądzę jednak, by czuł się związany zaręczynami, a rady, jakie daje dziewczynce, upewniają ją, że ona sama nie musi się czuć do niczego zobowiązana.

– To nadzwyczaj interesująca i cenna ciekawostka, Bastardzie. Ich dziwna służąca też mnie intryguje. Kiedy czas ci pozwoli, mógłbyś znów ich podejrzeć i dać mi znać, co odkryłeś.

– Czy równie dobrze nie mógłby tego zrobić twój nowy uczeń?

– Znów się dopytujesz i dobrze o tym wiesz. Tym razem jednak odpowiem. Nie. Mój uczeń wie niewiele więcej o sieci tajemnych przejść w zamku niż ty swego czasu. To nie jest wiedza dla uczniów. Mają dość zajęcia z pilnowaniem siebie i własnych tajemnic, żebym im powierzał moje. Chyba jednak każę mojemu uczniowi zwracać szczególną uwagę na tę służącą. To element tej nowej układanki, którego boję się najbardziej. Ale judasze i tajemne przejścia Koziej Twierdzy należą tylko do nas. A więc – usta wykrzywił mu dziwny uśmiech – chyba możesz się uważać za wyzwolonego na czeladnika. Nie chodzi o to, że jesteś skrytobójcą. Obaj doskonale wiemy, że to już przeszłość.

Ten żart trafił w czułe miejsce. Nie chciałem myśleć, jak głęboko wniknąłem w moje stare role szpiega i skrytobójcy. Już zabiłem dla mojego księcia, i to kilka razy. Uczyniłem to w gniewie, kiedy broniłem samego siebie i ratowałem księcia Sumiennego. Czy znów zabiłbym dla Przezornych, potajemnie, posługując się trucizną, z zimną świadomością konieczności? Najbardziej niepokojące w tym pytaniu było to, że nie potrafiłem na nie odpowiedzieć. Skierowałem myśli na bardziej produktywne ścieżki.

– Kim jest ten człowiek w komnacie narczeski? To znaczy poza tym, że to jej wuj Peottre?

– No tak. Twoje pytanie zawiera odpowiedź. To jej wuj, brat jej matki. Wedle dawnych zwyczajów Wysp Zewnętrznych jest ważniejszy niż jej ojciec. U Zawyspiarzy liczy się ród matki. Ważnymi mężczyznami w życiu dzieci są bracia ich matki. Mężowie wstępowali do klanów swoich żon, a dzieci przyjmowały emblemat klanu matek.

Skwitowałem jego słowa skinieniem głowy. Podczas wojny ze szkarłatnymi okrętami czytałem zwoje na temat Zawyspiarzy, które znajdowały się w bibliotece Koziej Twierdzy, usiłując zrozumieć wojnę, jaką nam wypowiedzieli. Służyłem też na pokładzie okrętu „Rurisk” z uciekinierami z wysp Zewnętrznych i od nich dowiedziałem się nieco o ich ziemiach i zwyczajach. To, co teraz mówił Cierń, pasowało do moich wspomnień.

Mój mistrz potarł w zamyśleniu podbródek.

– Kiedy Arkon Krwawooki zaproponował nam ten sojusz, miał wsparcie hetgurdu. Przyjąłem propozycję oraz to, że jako ojciec Ellianii może zaaranżować jej małżeństwo. Pomyślałem, że Wyspy Zewnętrzne odrzuciły swoje matriarchalne zasady, ale teraz zastanawiam się, czy to możliwe, że rodzina Ellianii wciąż je wyznaje. Dlaczego jednak nie ma tu żadnej krewniaczki, która by przemawiała w jej imieniu i układała się o warunki zaręczyn? Wydaje się, że robi to Arkon Krwawooki. Peottre Czarnowody pełni rolę przyzwoitki i gwardzisty narczeski. Teraz jednak rozumiem, że jest także jej doradcą. Hm. Może źle robiliśmy, poświęcając całą uwagę jej ojcu. Dopilnuję, by okazywano więcej szacunku Peottremu. – Zmarszczył czoło, naprędce zmieniając swój obraz oferty małżeństwa. – Wiedziałem o tej służącej. Myślałem, że to powiernica narczeski, może dawna niańka czy uboga krewna, ale twoje spostrzeżenia dowodzą, że przeciwstawia się i Ellianii, i Peottremu. Coś tu jest nie tak, Bastardzie. – Westchnął ciężko i z niechęcią przyznał się do błędu. – Sądziłem, że negocjujemy warunki małżeństwa z Krwawookim, ojcem Ellianii. Może powinienem więcej się dowiedzieć o rodzinie jej matki. Ale jeśli tak naprawdę to oni proponują Ellianię, to Krwawooki jest durniem czy marionetką? Czy jego słowa mają jakiekolwiek znaczenie?

Zastanawiał się nad tymi sprawami z czołem pooranym głębokimi zmarszczkami. Nagle zdałem sobie sprawę, że groźby Srokatych wobec mnie stały się pomniejszym problemem, czymś, z czym według Ciernia mogę sobie w dużym stopniu poradzić sam. Nie potrafiłem rozstrzygnąć, czy jego zaufanie do mnie mi schlebia, czy też czyni mnie zwykłym pionkiem w grze. Chwilę później przywołał mnie do porządku.

– Dobrze. Sądzę, że rozwiązaliśmy sprawę najlepiej, jak można to zrobić w tej chwili. Przekaż swojemu panu wyrazy ubolewania, Tomie Borsuczowłosy. Powiedz mu, że ból głowy nie pozwoli mi dziś po południu cieszyć się jego towarzystwem, ale że mój książę przyjął jego zaproszenie z najwyższym zadowoleniem. To pozwoli Sumiennemu spędzić z tobą trochę czasu, o co mnie zadręcza. Nie muszę ci przypominać, byś w kontaktach z chłopcem zachował dyskrecję. Nie chcemy dawać pożywki żadnym domysłom. I proponuję, żebyście odbyli przejażdżkę albo w odludnej okolicy, gdzie nikt wam nie będzie przeszkadzał, albo na oczach wszystkich, gdzie, chcąc się z tobą skontaktować, Srokaci musieliby postąpić zuchwale. Prawdę mówiąc, nie wiem, która alternatywa jest rozsądniejsza. – Zaczerpnął tchu i dodał: – Bastardzie, nie lekceważ wpływu, jaki masz na księcia. W prywatnych rozmowach mówi o tobie z wielkim podziwem. Nie jestem pewien, czy mądrze zrobiłeś, ujawniając swoje powiązania ze mną, ale trudno, stało się. Jedno twoje nierozważne słowo może skierować naszego samowolnego księcia na drogę, którą żaden z nas nie mógłby bezpiecznie podążyć za nim. Proszę, byś dobrze mówił o jego zaręczynach i zachęcał go do podjęcia monarszych obowiązków z chętnym sercem. A co do gróźb Srokatych... no cóż, dzisiejszy dzień może nie jest najlepszy do obciążania go troską o ciebie. I tak niektórzy mogą krzywo patrzeć na to, że w tak ważnym dniu swego życia nasz książę wybiera się na przejażdżkę z cudzoziemskim szlachcicem i jego służącym. – Przerwał nagle. – Nie myśl, że dyktuję ci, jak masz się zachowywać wobec naszego księcia. Wiem, że nawiązałeś z nim nić porozumienia.

– Owszem – powiedziałem, starając się, by nie zabrzmiało to szorstko. Rzeczywiście, kiedy zaczął recytować swoją długą listę wskazówek, poczułem gniew. Teraz głęboko odetchnąłem. – Cierniu. Jak powiedziałeś, chłopiec szuka u mnie męskiej porady. Nie jestem ani dworakiem, ani doradcą. Gdybym usiłował pokierować Sumiennym tak, by służyło to tylko celom Królestwa Sześciu Księstw... – Zawiesiłem głos i zdecydowałem, że nie powiem, iż takie postępowanie okazałoby się niesłuszne wobec nas wszystkich. Odchrząknąłem. – Chcę być z Sumiennym zawsze szczery. Jeśli poprosi mnie o radę, powiem mu, co naprawdę myślę. Nie sądzę jednak, byś tak bardzo musiał się bać. To Ketriken ukształtowała swego syna. Myślę, że chłopiec będzie wierny jej naukom. A co do mnie, to podejrzewam, że on nie tyle chce mieć kogoś, kto będzie do niego mówił, ile raczej kogoś, kto go będzie słuchał. Jeśli natomiast chodzi o moje poranne spotkanie ze Srokatymi, to nie widzę potrzeby, by Sumienny się teraz o nim dowiedział. Mogę go ostrzec, by nie wyrzucał ich całkowicie z myśli. Zdecydowanie stanowią siłę, z którą należy się liczyć. To prowadzi do kolejnego pytania: czy Brzeczkowie będą obecni na uroczystości zaręczyn księcia?

– Tak sądzę. Zostali zaproszeni i są oczekiwani jeszcze dzisiaj.

Podrapałem się po karku. Ból głowy nie ustępował, ale chyba zmieniał się w zwykłe łupanie.

– Jeśli zechcesz się podzielić ze mną tą informacją, to chciałbym wiedzieć, kto im towarzyszy, na jakich koniach przyjechali i jakie mają ze sobą zwierzęta myśliwskie, sokoły, a nawet zwierzęta domowe. Wszystko z jak największymi szczegółami. Ach, jeszcze jedno. Powinniśmy mieć w tych komnatach fretkę albo psa na szczury, coś małego, co łapałoby szczury i inne szkodniki. Jedno ze zwierząt związanych Rozumieniem, które spotkałem dziś rano, było szczurem, a może łasicą czy wiewiórką. Takie stworzenie byłoby w zamku bardzo wszechstronnym szpiegiem.

– Chyba poproszę o fretkę – odparł Cierń z niepokojem. – Jest cichsza od psa na szczury i mogłaby ci towarzyszyć w tajnych korytarzach. – Przechylił głowę. – Myślisz o związaniu się z nią Rozumieniem?

Skrzywiłem się.

– Cierniu. To nie działa w taki sposób. – Starałem się pamiętać, że zapytał powodowany niewiedzą, a nie bezdusznością. – Czuję się jak wdowiec. W tej chwili nie chcę się wiązać z żadną istotą.

– Przepraszam, Bastardzie. Trudno mi to zrozumieć. Może to zabrzmi dziwnie, ale nie chciałem urazić jego pamięci.

Zmieniłem temat.

– Jeśli mam po południu odbyć przejażdżkę z księciem, lepiej doprowadzę się do porządku. I obaj powinniśmy się zastanowić, co zrobić z tym twoim służącym.

– Chyba zaaranżuję spotkanie nas trzech. Ale nie dzisiaj. Jutro chyba też nie. Teraz trzeba się zająć zaręczynami. Wszystko musi pójść jak z płatka. Myślisz, że sprawa Młotka może zaczekać?

Wzruszyłem ramionami.

– Chyba będzie musiała. Powodzenia z resztą.

Wstałem i ruszyłem do wyjścia, biorąc po drodze miskę i wilgotną szmatkę.

– Bastardzie. – Brzmienie jego głosu sprawiło, że się zatrzymałem. – Wiesz, nie powiedziałem ci tego bezpośrednio, ale teraz powinieneś uważać tę komnatę za swoją. Wiem, że człowiek w twojej sytuacji potrzebuje czasami prywatności. Jeśli chcesz coś tu zmienić... ustawienie łóżka, gobeliny, jeśli chcesz, by zostawiać ci tu jedzenie, albo chciałbyś mieć zapas nalewki... daj mi tylko znać.

Propozycja mnie zmroziła. Nigdy nie chciałem, by ten roboczy pokój skrytobójcy należał do mnie.

– Nie. Dziękuję, ale nie. Zostawmy sprawy takimi, jakie są. Chociaż mógłbym tu trzymać część moich rzeczy. Miecz Szczerego, rzeczy osobiste.

Ze skrywanym żalem w oczach skinął głową.

– Jeśli chcesz tylko tyle, w porządku. Przynajmniej na razie – zgodził się. Spojrzał na mnie krytycznie, ale dodał bardzo łagodnie: – Wiem, że wciąż jesteś w żałobie. Powinieneś jednak pozwolić mi wyrównać ci włosy albo poprosić o to kogoś innego. W takim stanie zwracasz na siebie uwagę.

– Sam o to zadbam. Dzisiaj. Jest jeszcze jedna sprawa... – To dziwne, jak tę pierwszą pilną sprawę przesłoniły inne obawy. Nabrałem tchu. Teraz przyznanie się Cierniowi do lekkomyślności wydawało się jeszcze trudniejsze. – Zrobiłem coś głupiego. Kiedy wyjeżdżałem z chatki, spodziewałem się, że wkrótce tam wrócę. Zostawiłem w niej pewne rzeczy... być może stanowią zagrożenie. Zwoje, na których zapisałem swoje myśli oraz historię obudzenia smoka, która jest może zbyt dokładna, by ją z kimś dzielić. Muszę tam szybko wrócić i albo umieścić te zwoje w bezpieczniejszym miejscu, albo je zniszczyć.

W miarę, jak mówiłem, Ciernia poważniał. W końcu westchnął.

– Niektórych spraw najlepiej nie powierzać papierowi – zauważył cicho. Chociaż nagana była łagodna, i tak mnie dotknęła do żywego. Cierń patrzył na ścianę, ale wyglądało to tak, jakby się wpatrywał w daleką przestrzeń. – Przyznam jednak, że warto mieć gdzieś zapisaną prawdę. Pomyśl tylko, czego mógłby zaoszczędzić Szczeremu w jego poszukiwaniach Najstarszych choćby jeden zachowany szczegółowy zwój. Zbierz więc swoje dzieła, chłopcze, i przywieź je tutaj, gdzie będą bezpieczne. Radzę ci odczekać parę dni, nim wyjedziesz. Srokaci mogą się spodziewać twojej ucieczki. Gdybyś pojechał teraz, prawdopodobnie ktoś by cię śledził. Pozwól mi zorganizować tę podróż. Chcesz, żebym wysłał z tobą kilku zaufanych ludzi? Nie wiedzieliby, kim jesteś ani po co jedziesz, tylko to, że mają ci służyć pomocą.

Zastanowiłem się nad tym i pokręciłem głową.

– Nie. I tak już zostawiłem na widoku zbyt wiele wskazówek. Sam się tym zajmę, Cierniu. Martwi mnie jednak coś jeszcze. Moim zdaniem wartownicy pilnujący bram Koziej Twierdzy są zbyt niedbali. Biorąc pod uwagę kręcących się po okolicy Srokatych, zbliżające się zaręczyny księcia i gości z Wysp Zewnętrznych, chyba powinni być bardziej czujni.

– W takim razie tym też powinienem się zająć. To dziwne, ale sądziłem, że jeśli namówię cię do powrotu, przejmiesz nieco z moich obowiązków, a ja będę miał więcej czasu na bycie starcem. Ty jednak wydajesz się pochłonięty dawaniem mi coraz większej liczby spraw do przemyślenia i zadań do wykonania. Nie, nie patrz na mnie w ten sposób... Tak chyba jest lepiej. Praca, powiadają starzy ludzie, pomaga zachować młodość. Ale może starzy mówią tak tylko dlatego, że wiedzą, że nie muszą dalej pracować. Zmiataj, Bastardzie. I postaraj się już nie odkryć żadnej kryzysowej sytuacji przed końcem dnia.

Tak więc zostawiłem go, siedzącego na krześle z wysokim oparciem przy wygasłym kominku, zamyślonego i sprawiającego wrażenie zadowolonego z siebie.

Rozdział 3
Echa

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 4
Zaręczyny

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 5
Wspólne smutki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 6
Unicestwienie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 7
Lekcje

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 8
Ambicje

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 9
Gra o zakład

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 10
Rozwiązania

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 11
Wieści z Miasta Wolnego Handlu

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 12
Yek

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 13
Wyzwania

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 14
Zwoje

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 15
Kłótnia

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 16
Ojcowie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 17
Eksplozje

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 18
Ciasteczko z różowym lukrem

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 19
Chwalebny

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 20
Krąg Mocy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 21
Rekonwalescencja

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 22
Związki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 23
Rewelacje

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 24
Związki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 25
Zgromadzenie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 26
Negocjacje

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 27
Wiosenny rejs

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Epilog

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.