Tytuł oryginału: Toll the Hounds

Copyright © 2008 by Steven Erikson
First published as Toll the Hounds in 2007 by Bantam, an imprint of Transworld
Transworld is part of the Penguin Random House group of companies
Copyright for the Polish translation © 2022 by Wydawnictwo MAG

ISBN 978-83-67023-99-3
Wydanie V

Redakcja: Joanna Figlewska
Korekta: Urszula Okrzeja
Ilustracja na okładce: Steve Stone
Opracowanie graficzne okładki: Piotr Chyliński

Wydawca:
Wydawnictwo MAG
Pl. Konstytucji 5/10, 00-657 Warszawa
www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor:
Dressler Dublin sp. z o. o.
ul. Poznańska 91, 05-850 Ożarów Maz.
tel. 227 335 010
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowno w systemie Zecer

Ta powieść jest dedykowana
Pamięci mojego ojca
R.S. Lundina
1931–2007.
Brak mi Ciebie.

Podziękowania

Podziękowania

Jak zwykle dziękuję czytelnikom wczesnej wersji: Bowenowi, Rickowi, Markowi i Chrisowi. Szczególna wdzięczność należy się też Billowi i Hazel, za słowa zachęty i wsparcie podczas trudnego dla mnie roku. Jestem również wdzięczny ludziom z Black Stilt Café oraz Pacific Union Café za udostępnienie pomieszczeń służbowych.

Wyrazy wdzięczności dla Clare i Bowena, za wszystko.

Dramatis Personae

Dramatis Personae

Nożownik: skrytobójca

Scillara: jego towarzyszka

Iskaral Krost: wielki kapłan Cienia, Mag, bóg bhok’arala

Siostra Złośliwość: jednopochwycona

Mogora: okazjonalna żona Iskarala

Barathol Mekhar: turysta

Chaur: łagodny mężczyzna

Mappo Konus: Trell

Wykałaczka: dawna żołnierka z Podpalaczy Mostów i jedna z udziałowców Baru K’rula

Niewidka: dawna żołnierka z Podpalaczy Mostów i jedna z udziałowców Baru K’rula

Nerwusik: dawny żołnierz z Podpalaczy Mostów i jeden z udziałowców Baru K’rula

Młotek: dawny żołnierz z Podpalaczy Mostów i uzdrowiciel

Niebieska Perła: dawny żołnierz z Podpalaczy Mostów

Rybak: bard, regularny gość w Barze K’rula

Duiker: dawny historyk imperialny Imperium Malazańskiego

Bellam Nom: młody mężczyzna

Rallick Nom: przebudzony skrytobójca

Torvald Nom: kuzyn Rallicka

Tiserra: żona Torvalda

Coll: rajca z Darudżystanu

Estraysian D’Arle: rajca z Darudżystanu

Hanut Orr: rajca z Darudżystanu, bratanek nieżyjącego Turbana Orra

Shardan Lim: rajca z Darudżystanu

Murillio: bawidamek

Kruppe: pękaty człowieczek

Meese: właścicielka gospody „Pod Feniksem”

Irilta: regularny gość gospody „Pod Feniksem”

Scurve: barman w gospodzie „Pod Feniksem”

Sulty: kelnerka w gospodzie „Pod Feniksem”

Challice: żona Vidikasa, córka Estraysiana D’Arle

Gorlas Vidikas: najnowszy członek darudżystańskiej Rady, dawny bohater fety

Krute z Talientu: agent Gildii Skrytobójców

Gazz: zabójca

Thordy: żona Gazza

Quell: nawigator i czarodziej z Gildii Kupieckiej Trygalle

Blada: udziałowiec

Reccanto Ilk: udziałowiec

Najsłodsza Udręka: udziałowiec

Glanno Tarp: udziałowiec

Amby Pień: dawny bojownik z Mottańskich Pospolitaków i nowy udziałowiec

Jula Pień: dawny bojownik z Mottańskich Pospolitaków i nowy udziałowiec

Skarbunia Naparstek: dawna bojowniczka z Mottańskich Pospolitaków i nowy udziałowiec

Zrzęda: strażnik karawanowy na przedłużającym się urlopie

Stonny Menackis: właścicielka szkoły pojedynków

Harllo: dziecko

Bedek: „wujek” Harlla

Myrla: „ciocia” Harlla

Przypon: dziecko

Bainisk: robotnik w kopalni

Venaz: robotnik w kopalni

Plama: nowo wynajęty strażnik

Leff: nowo wynajęty strażnik

Madrun: nowo wynajęty strażnik podwórzowy

Lazan Drzwi: nowo wynajęty strażnik podwórzowy

Sukosmyk (albo Sumienny Kosmyk): kasztelan

Skromny Wkład: tajemniczy człowiek działający w przestępczym półświatku Darudżystanu

Odmrozin: demon

Baruk: członek Koterii T’orrud

Vorcan: mistrzyni Gildii Skrytobójców

Seba Krafar: mistrz Gildii Skrytobójców

Apsal’ara: jedna z Zabitych w Dragnipurze

Kadaspala: jeden z Zabitych w Dragnipurze

Derudan: czarownica władająca Tennes

K’rul: pradawny bóg

Draconus: jeden z Zabitych w Dragnipurze

Korlat: jednopochwycona Tiste Andii

Orfantal: jednopochwycony Tiste Andii, brat Korlat

Kallor: pretendent

Pani Zawiść: bierna obserwatorka

Anomander Rake: Syn Ciemności, Rycerz Ciemności, władca Czarnego Koralu

Spinnock Durav: Tiste Andii

Endest Silann: czarodziej Tiste Andii

Caladan Brood: wódz

Kaptur: Bóg Śmierci

Przekop: jeden z Zabitych w Dragnipurze

Samar Dev: czarownica

Karsa Orlong: wojownik z Teblorów Toblakai

Wędrowiec: nieznajomy

Tron Cienia: Bóg Cienia

Kotylion: Sznur, bóg patron skrytobójców

Prorok Błagacz: wielki kapłan Upadłego, dawniej przeciętny artysta zwany Munugiem

Silanah: Eleint

Starucha: Wielki Kruk

Raest: jaghucki tyran (emerytowany)

Klips: Śmiertelny Miecz Ciemności

Nimander Golit: Tiste Andii

Kleszcz: Tiste Andii

Nenanda: Tiste Andii

Aranatha: Tiste Andii

Kedeviss: Tiste Andii

Desra: Tiste Andii

Sordiko Qualm: wielka kapłanka

Salind: wielka kapłanka

Jasnodomin: mieszkaniec Czarnego Koralu

Gradithan: zbir

Mnisiszczur: mag

Baran: Ogar Cienia

Gear: Ogar Cienia

Blind: Ogar Cienia

Rood: Ogar Cienia

Shan: Ogar Cienia

Pallid: nowy Ogar Cienia

Lock: nowy Ogar Cienia

Chodzący po Krawędzi: podróżnik

Chodzący z psami: dwoje świadków

Prolog

Prolog

Mów prawdę i czekaj spokojnie, aż wody między nami będą czyste.

Medytacje Tiste Andii

– Nie znam nazwy tego miasta – przyznał obdarty mężczyzna, pociągając za wystrzępione obrąbki bogatego ongiś płaszcza. Za pleciony pas zatknął sobie zwinięty kawałek skórzanej smyczy, zbutwiałej i rozlatującej się. – Ktoś chyba powinien mu ją nadać – ciągnął, podnosząc głos, by przekrzyczeć wściekłe warczenie walczących psów. – Mnie jednak nie dopisuje wyobraźnia, a nikt inny nie jest zainteresowany.

Te wygłoszone miłym tonem uwagi kierował do kobiety, która dopiero przed chwilą przystanęła u jego boku. Po jej poprzednim życiu pozostało bardzo niewiele śladów. Nigdy nie miała psa, a mimo to szła teraz główną ulicą tego dziwnego, rozpadającego się miasteczka, ściskając w rękach smycz ciągniętą przez złośliwe bydlę rzucające się na wszystkich przechodniów. Zbutwiała skóra w końcu puściła i zwierzę pomknęło przed siebie, by zaatakować psa mężczyzny.

Oba zwierzaki walczyły na śmierć i życie pośrodku ulicy. Jedynymi świadkami walki byli ich domniemani właściciele. Kurz ustąpił miejsca krwi oraz strzępkom skóry.

– Był tu ongiś garnizon złożony z trzech żołnierzy, którzy nie znali się nawzajem – oznajmił mężczyzna. – Ale odeszli stąd, jeden po drugim.

– Nigdy przedtem nie miałam psa – odezwała się kobieta i nagle uświadomiła sobie, że to pierwsze słowa, jakie wypowiedziała od… No cóż, od tamtej chwili.

– Ja również nie – przyznał mężczyzna. – Do tej pory mój pies był jedynym w mieście. O dziwo, jakoś nie zdołałem polubić wrednego bydlaka.

– Jak długo już… hm, tu mieszkasz?

– Nie mam pojęcia, ale wydaje mi się, że od zawsze.

Rozejrzała się wokół, a potem skinęła głową.

– Ze mną jest tak samo.

– Niestety, twój zwierzak chyba zdechł.

– Och! Rzeczywiście. – Przyjrzała się z uwagą zerwanej smyczy. – W takim razie pewnie nie będę potrzebowała nowej.

– Nie bądź taka pewna – ostrzegł ją mężczyzna. – Mam wrażenie, że tu wszystko się powtarza. Dzień po dniu. Ale wiesz co? Weź moją. Jak widzisz i tak jej nie używam.

Przyjęła od niego zwiniętą smycz.

– Dziękuję – powiedziała i podeszła do martwego, rozszarpanego zwierzęcia. Zwycięzca czołgał się ku swemu panu, zostawiając za sobą ślad krwi.

Wszystko wydawało się dziwnie wypaczone. Uświadomiła sobie, że to samo dotyczy jej odruchów. Przykucnęła i delikatnie uniosła zmasakrowany łeb psiska. Przesunęła go przez pętlę, którą wsunęła na rozdartą szyję. Potem położyła zakrwawioną, brudną od śliny głowę z powrotem na ziemi i wyprostowała się, ze smyczą luźno zwisającą z prawej dłoni.

Mężczyzna podszedł do niej.

– Trudno się w tym wszystkim połapać, co?

– Ehe.

– A myśleliśmy, że to życie jest skomplikowane.

Obrzuciła go spojrzeniem.

– To znaczy, że umarliśmy?

– Tak sądzę.

– Czegoś nie rozumiem. Mieli mnie pochować w krypcie. Była piękna i solidna. Wiem, bo ją widziałam. Bogato wyposażona i zabezpieczona przed złodziejami. Wypełniono ją beczułkami wina, suszonym mięsem i owocami na drogę. – Wskazała na spowijające ją łachmany. – Mieli mnie ubrać w najpiękniejsze szaty i włożyć całą biżuterię.

Przyjrzał się jej uważniej.

– To znaczy, że byłaś bogata.

– Tak.

Ponownie zerknęła na martwego psa.

– Ale to już przeszłość.

Łypnęła ze złością na mężczyznę, nagle jednak uświadomiła sobie, że gniew nic tu nie pomoże.

– Nigdy przedtem nie widziałam tego miasta. Całe się rozpada.

– Ehe. To trafne spostrzeżenie.

– Nie wiem, gdzie mieszkam… To dziwnie zabrzmiało, co? – Znowu się rozejrzała. – Wszędzie tylko kurz i zgnilizna. I chyba nadciąga burza.

Wskazała na widoczny na końcu ulicy horyzont. Nad ogołoconymi wzgórzami zbierały się gęste, dziwnie rozświetlone chmury.

Przyglądali się im przez pewien czas. Wydawało się, że kapią z nich nefrytowe łzy.

– Byłem kiedyś kapłanem – odezwał się mężczyzna. Pies położył się na ziemi wsparty o jego stopy. Dyszał ciężko, a z pyska kapała mu krew. – Kiedy zbliżała się burza, zamykaliśmy oczy i śpiewaliśmy jeszcze głośniej.

Popatrzyła nań z lekkim zaskoczeniem.

– Byłeś kapłanem? To… czemu nie jesteś u swego boga?

Mężczyzna wzruszył ramionami.

– Gdybym znał odpowiedź na to pytanie, rzeczywiście zaznałbym oświecenia, w które ongiś bezpodstawnie wierzyłem. – Wyprostował się nagle. – Och, mamy gościa.

Wysoka istota zbliżała się urywanym krokiem. Była tak wysuszona, że jej kończyny przypominały korzenie drzew, kości twarzy zaś pokrywała zbutwiała, wyschnięta skóra. Z bladej, łuszczącej się skóry głowy opadały długie siwe włosy.

– Pewnie będę się musiała przyzwyczaić do takich widoków – mruknęła kobieta.

Jej towarzysz nie odezwał się ani słowem. Oboje z uwagą obserwowali wychudłego, utykającego przybysza. Kiedy ich minął, odwrócili się i zobaczyli następnego. Dorównywał wzrostem pierwszemu, a jego ciało spowijała wystrzępiona, ciemnoszara szata. Żaden nie zwracał uwagi na przyglądających im się ludzi.

– Witaj, Chodzący po Krawędzi – rzekł zakapturzony osobnik.

– Wezwałeś mnie tu, żebym… załagodził – odparł tamten.

– To prawda.

– Zajęło ci to sporo czasu.

– Można by tak pomyśleć, Chodzący po Krawędzi.

– Dlaczego teraz? – zapytał, unosząc głowę, siwowłosy mężczyzna, który z pewnością nie żył już od dawna.

Zakapturzony odwrócił się nieco. Kobieta pomyślała, że być może patrzy na martwego psa.

– Wstręt – wyjaśnił.

Chodzący po Krawędzi odpowiedział cichym, ochrypłym śmiechem.

– Co to za okropne miejsce? – dobiegł z zaułka kolejny, syczący głos.

Kobieta wypatrzyła tam sylwetkę – zamazaną plamę cienia – która robiła wrażenie wspartej na lasce. Wtem nowego przybysza otoczyły ogromne bestie: dwie, cztery, pięć.

Kapłan chrząknął.

– Ogary Cienia. Gdybyż tylko mój bóg mógł być tego świadkiem!

– Może patrzy na to twoimi oczyma?

– Och, wątpię w to.

Chodzący po Krawędzi i jego zakapturzony towarzysz skierowali spojrzenia na widmową postać. Była niska i migotliwa, ale potem nabrała solidniejszych kształtów. Czarna laska stukała o podłoże, wzbijając obłoczki kurzu. Ogary oddaliły się od niej z opuszczonymi łbami, węsząc. Żaden nie zbliżał się do ścierwa psa należącego do kobiety ani do żywego zwierzęcia, które ziajało u stóp jej nowego przyjaciela.

– Okropne? – powtórzył zakapturzony. – Pewnie masz rację. To coś w rodzaju nekropolii, Tronie Cienia. Wioska odrzuconych. Ponadczasowa i, tak jest, bezużyteczna. Takie miejsca można znaleźć wszędzie.

– Mów za siebie – sprzeciwił się Tron Cienia. – Tylko na nas spójrz. Czekamy. Wciąż czekamy. Och, gdybym tylko był zwolennikiem przyzwoitości i stosownego zachowania! – Zachichotał niespodziewanie. – Gdyby ktokolwiek z nas nim był!

Wszystkie Ogary wróciły nagle do niego. Jeżyły sierść, spoglądając na coś widocznego w oddali.

– Jeszcze jeden – wyszeptał kapłan. – Jeszcze jeden i, tak jest, ostatni.

– Czy to się powtórzy? – zapytała kobieta. Przeszył ją strach. Ktoś się zbliża. O, bogowie, ktoś się zbliża. – Jutro? Odpowiedz mi!

– Myślę, że raczej nie – odparł po chwili kapłan. Przeniósł spojrzenie na martwego psa. – Nie – powtórzył. – Myślę, że nie.

Od wzgórz dobiegły dźwięki gromów i nefrytowego deszczu, gęstego jak strzały z dziesięciu tysięcy bitew. Na ulicy rozległ się łoskot kół karety.

Kobieta odwróciła się z uśmiechem, usłyszawszy ten ostatni odgłos.

– Och – rzekła z ulgą. – Nadjeżdża mój transport.

***

Był ongiś czarodziejem z Pale i desperacja doprowadziła go do zdrady. Anomandera Rake’a nic jednak nie obchodziła desperacja ani żadne inne usprawiedliwienia, jakie mogliby przedstawić Przekop i jego towarzysze. Karą za zdradzenie Syna Ciemności był pocałunek Dragnipura. Gdzieś w tłumie trudzących się w nieustannym mroku znalazłby znajome twarze, znajome oczy. Cóż jednak mógłby w nich wyczytać?

Tylko to, co kryło się w jego własnych. Desperacja to za mało.

Podobne myśli nawiedzały go rzadko i były gośćmi widzianymi równie niemile jak inne. Drwiły z niego, swobodnie się pojawiając i znikając. Kiedy nie było ich w pobliżu, być może unosiły się gdzieś pod obcymi niebami, na ciepłych wiatrach delikatnych jak śmiech. Tylko sam Przekop i ci, których widział wokół siebie, nie mogli uciec od tłustego błota, ostrych, czarnych kamieni, przebijających zbutwiałe podeszwy jego butów, i od morderczej wilgoci, z powodu której skórę pokrywała mu brudna, śliska warstewka, jakby cały świat dręczyła gorączka i zlewał pot. Od słabych krzyków, które zawsze wydawały się Przekopowi dziwnie odległe – a także od znacznie bliższego zgrzytu i chrzęstu potężnej konstrukcji z drewna i brązu oraz stłumionego pobrzękiwania łańcuchów.

Naprzód, ciągle naprzód. Ścigająca ich burza była coraz bliżej, chmury piętrzyły się wysoko, srebrzyste, skłębione, poprzeszywane wygiętymi włóczniami z żelaza. Z nieba zaczął się sypać popiół i od tej pory padał już bez przerwy. Jego drobiny były zimne jak płatki śniegu, ale popiół nie topniał, lecz pokrywał błoto warstwą szlaki i innych odpadów.

Choć Przekop był czarodziejem, nie należał do słabych i wątłych. Cechował się twardością, przywodzącą na myśl zbirów albo rzezimieszków, jakich znał w poprzednim życiu. Miał grube, kanciaste, toporne rysy twarzy. Był silnym mężczyzną, ale wcale mu to nie pomagało, gdy został przykuty łańcuchami do Brzemienia. Nie wewnątrz mrocznej duszy Dragnipura.

Wysiłek był nie do zniesienia, lecz mimo to jakoś go znosił. Droga przed nimi ciągnęła się bez końca, przywołując szaleństwo, ale on uczepił się zdrowych zmysłów, jak tonący chwyta się wystrzępionej liny, i wlókł się naprzód krok po kroku. Kończyny krwawiły mu od żelaznych okowów i nie mógł liczyć na wytchnienie. Po obu bokach widział pokryte błotem sylwetki towarzyszy. Dalej w mroku majaczył niezliczony tłum kolejnych.

Czy wspólna niedola mogła się stać źródłem pociechy? Już samo to pytanie wywoływało histeryczny śmiech, grożący zepchnięciem w otchłań szaleństwa. Z pewnością nie znajdzie w tym pocieszenia. Doprowadziły ich tu lekkomyślność, pech i uporczywa głupota, a te cechy nie sprzyjały braterstwu. Poza tym jego sąsiedzi zmieniali się co chwila, jeden nieszczęsny dureń zastępował drugiego w mrocznych tumanach popiołu.

Ciągnęli ze wszystkich sił łańcuchy, nie pozwalając Brzemieniu się zatrzymać. Ta koszmarna ucieczka nie zostawiała im czasu ani siły na rozmowy. Dlatego Przekop zignorował dłoń, która szturchnęła go w ramię raz, a potem drugi. Za trzecim razem uderzenie było jednak tak silne, że czarodziej się zachwiał. Zaklął, odwrócił się i spojrzał ze złością na tego, kto szedł teraz u jego boku.

Kiedyś, dawno temu, wzdrygnąłby się trwożnie na widok podobnej zjawy. Serce załomotałoby mu z przerażenia.

Demon był olbrzymi i masywnie zbudowany. Jego ongiś królewska krew nie zapewniała mu w Dragnipurze żadnych przywilejów. Przekop zauważył, że istota niesie upadłych, pokonanych. Co najmniej dwadzieścia ciał wlokło za sobą łańcuchy. Demon napinał mięśnie, brnąc z wysiłkiem naprzód. Wychudli, bezwładni nieszczęśnicy sterczeli spod jego pach, upakowani gęsto jak szczapy drewna na opał. Kobieta, która była nadal przytomna, choć jej głowa zwisała bezwładnie, siedziała na jego szerokich plecach niczym małpi noworodek. Jej szkliste spojrzenie padło na twarz czarodzieja.

– Ty durniu, rzuć ich na wóz! – warknął Przekop.

– Nie ma miejsca – odparł demon piskliwym, dziecięcym głosikiem.

Czarodziej nie miał już jednak w sobie więcej współczucia. Gdyby demon kierował się tylko własnym interesem, powinien porzucić upadłych, ale wtedy wszyscy odczuliby dodatkowy ciężar żałosnych ofiar. Co jednak się stanie, jeśli on również padnie? Jeśli zawiodą go nadzwyczajna siła i wola?

– Przeklęty głupiec! – warknął Przekop. – Czemu nie zabije kilku kolejnych smoków, do cholery?

– Słabniemy – oznajmił demon.

Przekop miał ochotę zawyć. Czyż to nie było oczywiste dla wszystkich? Drżący głos istoty był jednak tak smętny i zarazem pełen zdziwienia, że przeniknął aż do serca maga.

– Wiem, przyjacielu. Już niedługo.

– I co stanie się wtedy?

– Nie wiem – odparł Przekop, kręcąc głową.

– A kto wie?

Na to czarodziej również nie potrafił odpowiedzieć.

– Musimy znaleźć kogoś, kto wie – nie ustępował demon. – Pójdę już. Ale wrócę. Proszę, nie lituj się nade mną.

Szarość i czerń zawirowały nagle i miejsce u boku Przekopa zajęła jakaś przypominająca niedźwiedzia bestia, zbyt zmęczona i otępiała, by spróbować na niego skoczyć. Niektóre istoty nadal to robiły.

– Spędziłeś tu zbyt długi czas, przyjacielu – oznajmił jej Przekop.

Kto wie? To było interesujące pytanie. Czy ktoś wiedział, co się stanie, gdy chaos ich dopędzi? Ktoś tu, w Dragnipurze?

Wkrótce po tym, jak zaznał pocałunku miecza, w przerwach między rozpaczliwymi próbami ucieczki i przeraźliwymi krzykami, zasypywał wszystkich pytaniami. Próbował się zwrócić do Ogara, ale zajęta szarpaniem łańcucha bestia omal go nie stratowała. Z jej potężnego pyska ciekła piana. Przekop już nigdy więcej jej nie widział.

Ktoś jednak mu odpowiedział, ktoś do niego przemówił. Mówił o… nie zapamiętał niczego poza imieniem.

Draconus.

***

Podczas tej ciągnącej się bez końca przerwy w jej karierze była świadkiem wielu wydarzeń, nic jednak nie przyprawiło jej o większą frustrację niż ucieczka dwóch Ogarów Cienia. Nie godziło się, by ktoś taki jak Apsal’ara, Pani Złodziei, kalał swą egzystencję haniebnym wysiłkiem, jakim było ciągnięcie łańcuchów przez całą wieczność. Z okowów należało się uwalniać, a od dźwigania brzemion sprytnie wykręcać.

Już od chwili, gdy zjawiła się nagle w tym miejscu, skupiła się na zadaniu zerwania łańcuchów więżących ją w tym straszliwym królestwie. Było to jednak niemal niemożliwe, dopóki była zmuszona ciągnąć ten przeklęty wóz. Nie miała też najmniejszej ochoty ponownie oglądać koszmarnego korowodu na samym końcu łańcuchów: pokaleczonych ochłapów nadal żywego mięsa wleczonych po błotnistym gruncie, nagle otwierających się oczu, kikutów wyciągających się ku niej rozpaczliwie, straszliwej armii pokonanych – tych, którzy się poddali, i tych, którym zabrakło sił.

Nie, Apsal’ara przesuwała się stopniowo w stronę olbrzymiego wozu, aż wreszcie znalazła się obok jednego z potężnych, drewnianych kół. Potem zwolniła kroku i zajęła pozycję tuż za kołem. Następnie przesunęła się ku środkowi, pod poskrzypujące łoże wozu i deszcz brązowej wody, krwi oraz wydalin kapiący nieustannie z gnijących, ale wciąż żywych ciał. Wlokąc za sobą łańcuch, przesunęła się do półki podwozia, tuż nad przednią osią, a wreszcie wcisnęła się w ciasną szczelinę, podciągając nogi i opierając się plecami o śliskie drewno.

Ogień był darem, skradzionym darem, ale w tym wilgotnym, podziemnym świecie nie sposób go było rozpalić. Pozostało jej jedynie… tarcie. Zaczęła pocierać jednym kawałkiem łańcucha o drugi.

Ile już lat minęło? Nie miała pojęcia. Nie znała tu głodu ani pragnienia. Łańcuch przesuwał się w przód i w tył. Poczuła ciepło, przesuwające się ogniwo po ogniwie, aż wreszcie wniknęło w jej dłonie. Czy żelazo zmiękło? Czy pojawiły się na nim srebrzyste wyżłobienia? Dawno już przestała to sprawdzać. Wystarczał jej sam wysiłek. Wystarczał jej przez bardzo długi czas.

Ale wszystko zmieniły te cholerne Ogary.

A także oczywisty fakt, że wóz posuwał się coraz wolniej, a tych, którzy leżeli na nim, było tyle samo, co tych, którzy nadal ciągnęli uparcie za łańcuchy. Tuż nad jej głową było słychać rozpaczliwe jęki nieszczęśników przygniecionych ciałami niezliczonych towarzyszy.

Ogary uderzyły o boki wozu i zniknęły w paszczy ciemności po-środku.

Był też nieznajomy, który nie nosił łańcuchów. Drwił z Ogarów… z Ogarów! Pamiętała jego twarz, och tak, nawet gdy już zniknął.

Apsal’ara spróbowała podążyć za bestiami, ale powstrzymał ją straszliwy chłód bijący z portalu. Był tak porażający, że niszczył ciało, zimniejszy niż sama Omtose Phellack. Chłód zaprzeczenia. Odmowy.

Nie było straszliwszej klątwy niż nadzieja. Mniej warta istota rozpłakałaby się w owej chwili, dałaby za wygraną, rzuciła się pod jedno z kół, by wóz powlókł ją za sobą jako kolejny ochłap krwawiącego mięsa i połamanych kości, podskakujący w kamienistym błocie. Ona jednak wróciła na swą grzędę i znowu zaczęła pocierać łańcuchy.

Kiedyś ukradła księżyc.

Ukradła ogień.

Chodziła po milczących salach o łukowatych sklepieniach, w mieście wewnątrz Odprysku Księżyca.

Była Panią Złodziei.

A miecz ukradł jej życie.

Tak nie może być. Tak nie może być.

***

Leżący jak zwykle na płaskim głazie przy brzegu strumienia, sparszywiały pies o uszkodzonym biodrze uniósł raptem głowę. Owady zerwały się z bzyczeniem do lotu. Po chwili zwierzę wstało. Grzbiet pokrywały mu blizny, niektóre tak głębokie, że docierały aż do mięśni. Pies żył w wiosce, ale nie był jej częścią. Nie wchodził też w skład wioskowej sfory. Nie spał przed wejściem do żadnej z chat, nikomu nie pozwalał się do siebie zbliżać. Unikały go nawet będące własnością plemienia konie.

Wszyscy się zgadzali, że w jego oczach widać głęboką gorycz i jeszcze głębszy smutek. Starcy Urydów mówili, że dotknęli go bogowie. Dzięki tym słowom zwierzę nigdy nie zaznało głodu i nikt też go nie odpędzał. Tolerowano je, jak wszystko, co zaznało boskiego dotyku.

Choć pies miał zniekształcone biodro, poruszał się zaskakująco zwinnie. Przemierzył truchtem całą przecinającą wioskę drogę, minął południową granicę osady i podążał dalej w dół zbocza, omijając omszałe głazy oraz pozostawione przez Urydów sterty kości.

Jego odejście nie umknęło uwagi dwóch dziewcząt, które nadal dzielił co najmniej rok od nocy przejścia w dorosłość. Ich twarze były podobne, wiekiem również nie odbiegały zbytnio od siebie. Jedna urodziła się zaledwie kilka dni po drugiej. Nie były też zbyt rozmowne. Połączyła je ze sobą chęć zachowania milczenia – wspólne cechy często zdarzają się u bliźniaczek, jakimi przecież nie były. Wydawało się, że to im wystarcza. Gdy ujrzały, że utykający pies opuszcza wieś, wymieniły spojrzenia, zebrały zapasy i broń, jakie miały pod ręką, i ruszyły w ślad za zwierzęciem.

Mieszkańcy zauważyli ich odejście, ale to wszystko.

Zmierzały na południe, schodząc z wysokich, rodzinnych gór, gdzie wokół szczytów krążyły kondory, a wilki wyciem witały nadejście zimowych wichrów.

Na południe, ku ziemiom znienawidzonych nathijskich dzieci, gdzie mieszkali ci, którzy przynosili Teblorom wojnę i zarazę, zabijając ich albo obracając w niewolników. Nathijczycy mnożyli się niczym lemingi, wydawało się, że wkrótce na świecie nie będzie miejsca dla nikogo poza nimi.

Podobnie jak kulawy pies, dziewczęta były śmiałe i nieustraszone. Choć o tym nie wiedziały, odziedziczyły te cechy po ojcu, którego nie znały.

Pies nie oglądał się, a kiedy go dogoniły, zachował obojętność. Jak mówili starsi, dotknęli go bogowie.

W wiosce matce i córce opowiedziano o ucieczce ich dzieci. Córka płakała, ale matka nie. Poczuła nisko w ciele nagłe ciepło i na chwilę pogrążyła się we wspomnieniach.

***

– Och, bezbronne miasto, do którego przybywają obcy…

Pusta równina pod pustym, nocnym niebem. Samotne ognisko, płonące tak słabo, że jego blask niemal całkowicie niknął za pierścieniem poczerniałych, spękanych głazów, który je otaczał. Na jednym z płaskich kamieni blisko ognia siedział niski, pękaty człowieczek o rzadkich, przetłuszczonych włosach. Wyblakłą czerwoną kamizelkę włożył na lnianą koszulę o brudnych, ongiś białych mankietach, z których wystawały pulchne dłonie. Pyzata, rumiana twarz błyszczała w świetle płomieni. Z małego, wystającego podbródka wyrastał kosmyk czarnych włosów – niestety, jeszcze za krótki, by można go było spleść w warkocz. Mężczyzna głaskał się po tej nowej ozdobie albo pociągał za nią, gdy tylko pogrążył się w głębokim – bądź nawet płytkim – zamyśleniu. W gruncie rzeczy robił to także wtedy, gdy w ogóle nie myślał, a jedynie starał się wywrzeć takie wrażenie na ewentualnych obserwatorach.

Teraz również głaskał i pociągał kosmyk, wpatrując się z uwagą w ogień.

Jak brzmiały słowa, które wyśpiewał dziś wieczór siwowłosy bard na niewielkiej scenie w Barze K’rula? Słuchał go wówczas ze spokojem, zadowolony ze swego miejsca we wspaniałym grodzie, który nieraz już uratował.

„Och, bezbronne miasto, do którego przybywają obcy…”.

– Muszę ci coś powiedzieć, Kruppe.

Pękaty mężczyzna obejrzał się i zobaczył zakapturzoną postać, która siedziała na drugim płaskim kamieniu, wyciągając ku ognisku chude, blade dłonie. Grubasek odchrząknął.

– Minęło już wiele czasu, odkąd Kruppe ostatnio siedział w miejscu, w którym widzisz go teraz. Dlatego też, gdy tylko się tu znalazł, doszedł do wniosku, że chcesz mu przekazać coś tak straszliwie ważnego, że tylko Kruppe jest godny to usłyszeć.

W ciemności pod kapturem coś błysnęło.

– Nie biorę udziału w tej wojnie.

Kruppe pogłaskał mizerne kosmyki brody, zachwycając się własnym milczeniem.

– Dziwi cię to? – zapytał pradawny bóg.

– Kruppe zawsze spodziewa się niespodzianek, stary przyjacielu. Jak mogłeś się spodziewać, że jest inaczej? Kruppe jest wstrząśnięty. Ale zjawia się myśl, popchnięta w stronę mózgu przez szarpnięcie za tę wspaniałą brodę. K’rul oznajmia, że nie bierze udziału w tej wojnie. Kruppe podejrzewa jednak, że ma on się stać w niej łupem.

– Tylko ty to rozumiesz, przyjacielu – rzekł z westchnieniem pradawny bóg. Uniósł głowę. – Przedtem tego nie zauważyłem, ale chyba jesteś smutny.

– Smutek ma wiele smaków, a Kruppe poznał je wszystkie.

– Pragniesz pomówić o tych sprawach? Sądzę, że jestem dobrym słuchaczem.

– Kruppe widzi, że masz poważne kłopoty. To chyba nie jest odpowiednia chwila.

– To nie ma znaczenia.

– Dla Kruppego ma.

K’rul zerknął w bok. Zbliżał się ku nim siwy, wychudły mężczyzna.

– Och, bezbronne miasto, do którego przybywają obcy… A reszta? – zaśpiewał Kruppe.

– Wciska się w szczeliny, szukając schronienia – odpowiedział głębokim głosem przybysz.

Pradawny bóg westchnął.

– Dołącz do nas, przyjacielu – zaproponował Kruppe. – Usiądź z nami przy ognisku. Jak dobrze wiesz, ta scena uwieczniła się w historii naszego rodzaju. Noc, ognisko i historia do opowiedzenia. Mój drogi K’rulu, najmilszy przyjacielu Kruppego, widziałeś kiedyś, jak Kruppe tańczy?

Nieznajomy usiadł. Na jego twarzy malowały się smutek i ból.

– Nie widziałem – odparł pradawny bóg. – Nie wydaje mi się. Ani tańca kończyn, ani słów.

Kruppe uśmiechnął się blado. W jego oczach coś błysnęło.

– Zostańcie więc tu na noc, przyjaciele. I bądźcie świadkami.

Księga pierwsza

Przysięga złożona słońcu

To posługujące się słowami stworzenie dociera

Do sedna sprawy, wzdycha i umyka.

Szkarłatny deszcz leje

Z pogodnego, błękitnego nieba,

Szok zrodzony z tego, co ujawniono.

Na cóż zda się zbroja,

Gdy słowa tak łatwo przenikają

Przez szczeliny?

Ten bóg obietnic śmieje się

Z niewłaściwych rzeczy w niewłaściwych chwilach,

Z celową złośliwością

Marnotrawi wszelkie ofiary

I cofa się jak żołnierz rozbitej armii,

Choć nie ma szansy odwrotu,

Nim pod murami zgromadzą się sterty trupów.

Wiedziałeś, że to w końcu się stanie,

Więc nie udawaj zaskoczenia,

Gdy puchar wypełnił

Ból kogoś innego.

Nigdy nie jest tak źle, jak się zdaje,

Smak jest słodszy, niż się spodziewałeś,

Gdy czaisz się w snach głupca.

Zabierz więc swą wojowniczość

Dokądkolwiek zapragniesz,

Ów zawzięty kundel

Jest szarżą mojej duszy

Ku środkowi ulicy.

Kręci się wkoło, szczerząc kły

Na spragnione włócznie.

Zimne pchnięcie oczyści twe dłonie.

Polowanie na słowa
Brathos z Czarnego Koralu

Rozdział pierwszy

O, bezbronne miasto!

Do którego przybywają obcy,

Wciskając się w szczeliny,

Żeby tu pozostać.

O, błękitne miasto!

Starzy przyjaciele zbierają westchnienia

Przy wejściu do portu

Po przypływie.

Nieukoronowane miasto!

Gdzie wróble lądują

Na pajęczych śladach

Pokrywających parapety.

Skazane miasto!

Noc jest coraz bliżej.

Historia się budzi,

Żeby tu pozostać.

Wiek bezbronności
Rybak kel Tath

Stała samotnie na balkonie pośrodku miasta błękitnego ognia. Ciemność, nieproszonego gościa podczas pierwszego dnia Fety Gedderone, wygnano z nieba. Na ulicach Darudżystanu kłębiły się radosne tłumy, pogodnie przyjmujące katastrofę, jaką były koniec starego roku i początek nowego. W wilgotnym nocnym powietrzu unosiły się niezliczone wonie.

Urządzono bankiety. Przedstawiono publicznie młodzieńców i panny na wydaniu. Stoły zastawione egzotycznymi potrawami, damy spowite w jedwabie, mężczyźni i kobiety w niedorzecznych, ociekających pozłotą mundurach – miasto nie miało regularnej armii, co doprowadziło do powstania licznych prywatnych milicji oraz chaotycznej proliferacji szumnie brzmiących tytułów, przyznawanych niemal wyłącznie szlachetnie urodzonym.

Na wszystkich przyjęciach, na których zjawiła się tego wieczoru, wsparta na ramieniu męża, nie spotkała ani jednego prawdziwego oficera darudżystańskiej Straży Miejskiej, ani jednego autentycznego żołnierza z płaszczem o zakurzonym obrąbku, rysami na wyczyszczonych butach, mieczu o rękojeści owiniętej zwykłą skórą i gałce wytartej ze zużycia. Zauważyła za to noszone wysoko na miękkich, tłustych ramionach obręcze przypominające odznaczenia przyznawane żołnierzom malazańskiej armii. Armii imperium, które nie tak dawno służyło darudżystańskim matkom jako straszak dla buntujących się bachorów. „Malazańczycy, dziecko! Czają się w mroku, by porwać głupie szkraby! Zrobią z was niewolników swej straszliwej cesarzowej. Tak jest! Tu, w naszym mieście!”.

Obręczy, które dziś widziała, nie wykonano jednak ze zwykłego brązu czy lekko wytrawionego srebra, jak autentyczne malazańskie odznaczenia czy symbole rangi, przypominające zabytki jakiegoś dawno wymarłego kultu, które można było kupić na miejskim targowisku. Nie, te obręcze były ze złota i wysadzano je klejnotami. Najczęstszy był błękit szafirów, nawet wśród barwionych szkiełek, błękit ognia, z którego słynęło miasto, błękit symbolizujący jakiś wielki, odważny czyn dokonany w służbie Darudżystanowi.

Dotknęła kiedyś podobnej obręczy, noszonej na ramieniu przez jej męża. Pod nią jednak przynajmniej były prawdziwe mięśnie. Ich twardość dorównywała wzgardzie, z jaką przyglądał się grupkom szlachetnie urodzonych w wielkiej, gwarnej sali. Odkąd został członkiem Rady, zachowywał się jak właściciel całego miasta. Lekceważenie widniało w jego oczach już wcześniej i wzmogło się jeszcze po ostatnim, triumfalnym zwycięstwie.

Gdy kroczyli majestatycznie przez tłum, pozdrawiano ich typowymi dla Daru gestami gratulacji i szacunku. Z każdym kolejnym pozdrowieniem rysy twarzy jej męża tężały, ramię twardniało, a kostki dłoni zaciśniętych na pasie bielały. Zgodnie z panującą obecnie wśród pojedynkowiczów modą wsunął kciuki w pętle z plecionej skóry. Och, radował się myślą, że jest teraz jednym z zebranych tu ludzi, a nawet stoi wyżej od wielu. Dla Gorlasa Vidikasa nie znaczyło to jednak, że musi lubić któregokolwiek z nich. Im bardziej mu się przymilali, tym głębsza stawała się jego pogarda. Podejrzewała, że fakt, iż brak owej uniżoności uznałby za zniewagę, był sprzecznością, nad którą wolał się nie zastanawiać.

Szlachetnie urodzeni jedli i pili, stali, przybierali dumne pozy, krążyli po pomieszczeniach, paradowali i tańczyli, aż wreszcie ogarnęło ich znużenie. Teraz w licznych salach bankietowych i recepcyjnych nie było słychać nic poza powolnymi krokami służby. Jednakże na ulicach, poza wysokimi murami posiadłości, plebs nadal bawił się w najlepsze. Zamaskowani, półnadzy ludzie wykonywali na bruku obłąkany taniec obdarcia ze skóry Fander, jakby świt nigdy nie miał nadejść, a przesłonięty mgiełką księżyc znieruchomiał w czeluści nieba, przypatrując się ze zdumieniem ich szaleństwom. Patrole Straży Miejskiej przyglądały się temu obojętnie. Strażnicy otulali się zakurzonymi płaszczami, wspierając zakute w pancerne rękawice dłonie na uchwytach mieczy i pałek.

Pod balkonem, na którym stała, znajdowała się fontanna, szemrząca cicho w nieoświetlonym ogrodzie, osłoniętym wysokimi murami przed tłumami rozbawionych obywateli, przez które musiała przedzierać się ich kareta, gdy wracali do domu. W falującej lekko wodzie sadzawki otaczającej fontannę odbijała się zamazana plama księżyca.

Błękitny ogień płonął tej nocy zbyt jasno, przyćmiewał nawet żałobny księżyc. Sam Darudżystan był szafirem lśniącym w obręczy świata.

Mimo to pozostawała dzisiejszej nocy głucha na piękno miasta, na jego zachwyt i dumę, jego niezliczone głosy.

Tej nocy pani Vidikas ujrzała własną przyszłość. Każdy jej kolejny rok. Będzie się wspierała na twardym ramieniu męża. A księżyc, no cóż, wyglądał jak echo przeszłości, zatarte przez czas wspomnienie, które mimo to zaniosło ją z powrotem na balkon podobny do tego. Wydawało się, że to się stało tak dawno.

Pani Vidikas, która ongiś była Challice D’Arle, ujrzała własną przyszłość. I wsparta o poręcz pośród nocy uświadomiła sobie, że przeszłość była lepsza.

***

Akurat tej nocy zabrakło im rhivijskich podpłomyków. Chwila nie mogłaby być gorsza. Wykałaczka przeklinała pod nosem, przepychając się przez tłum wygłodniałych, pijanych tubylców na targowisku w Dzielnicy Przybrzeżnej. Gdy tylko było to potrzebne, pomagała sobie łokciami i witała złowrogim łypnięciem spode łba każdy zwrócony ku niej oszołomiony uśmiech. W końcu dotarła do wylotu brudnego zaułka pokrytego sięgającymi kostek stertami śmieci, gdzieś na południe od Parku Borthen. To nie była najlepsza droga powrotna do baru, ale feta osiągnęła właśnie punkt szczytowy.

Ściskając zapakowane podpłomyki pod lewą pachą, zatrzymała się, by poluzować sznurki grubego płaszcza. Skrzywiła się na widok nowej plamy pozostawionej przez nieostrożnego przechodnia. To było jakieś groteskowo słodkie gadrobijskie ciastko. Spróbowała zetrzeć ślad, ale to pogorszyło tylko sprawę. Rozeźlona ruszyła w głąb zaułka.

Jeśli Pani pociągnęła, Niebieskiej Perle i Nerwusikowi powiodło się lepiej. Zapewne znaleźli już saltoańskie wino i zmierzali z powrotem do K’rula. Ją zaś od baru dzieliło jeszcze dwanaście przecznic, dwa przejścia przez mury i jakieś dwadzieścia, trzydzieści tysięcy szalonych głupców. Czy towarzysze na nią zaczekają? Nie ma szans. Niech szlag trafi Niewidkę z jej uzależnieniem od rhivijskich podpłomyków! Ten nałóg w połączeniu z faktem, że skręciła sobie kostkę, zmusił Wykałaczkę do wyjścia na ulice w pierwszą noc fety. Zakładając, że kostka rzeczywiście była skręcona. Wykałaczka raczej w to wątpiła, bo Młotek tylko popatrzył na bolącą nogę, a potem wzruszył ramionami.

Z drugiej strony po Młotku trudno się było ostatnio spodziewać czegoś więcej. Uzdrowiciel był przygnębiony od chwili przejścia w stan spoczynku, a szanse, że w jego życiu wzejdzie słońce, były równie niewielkie jak nadzieje na to, że Kaptur zapomni o prowadzeniu rachunków. Młotek nie był zresztą w tym odosobniony, nieprawdaż?

Po co właściwie zaprzątała sobie głowę tymi wielokrotnie już przeżutymi myślami?

Bo czuła się od tego lepiej. To proste.

***

Dester Thrin, szczelnie opatulony w czarny płaszcz z kapturem, obserwował, jak kobieta o tłustym zadku toruje sobie drogę przez odpadki na drugim końcu zaułka. Zauważył, jak wychodziła przez tylne drzwi Baru K’rula, i to stanowiło kulminację czterech nocy oczekiwania w starannie wybranym, ukrytym w mroku punkcie, z którego było wyraźnie widać wąską furtkę.

Naczelnik klanu ostrzegał go, że wszystkie ich cele są byłymi żołnierzami, Dester nie zauważył jednak nic, co by świadczyło, że nadal utrzymują się w wysokiej formie. Byli starzy i zapuszczeni, rzadko bywali trzeźwi, a ta kobieta, no cóż, nosiła obszerny, gruby, wełniany płaszcz, bo znacznie utyła i najwyraźniej nie chciała tego pokazywać.

Śledzenie jej w tłumie nie sprawiło mu większych trudności. Była o głowę wyższa od przeciętnego Gadrobijczyka, a trasa, jaką zmierzała na ten szmatławy rhivijski rynek w Dzielnicy Przybrzeżnej, jakby celowo omijała ulice zamieszkane przez Daru. Kobieta wkrótce zapłaci życiem za tę dziwną predylekcję.

W żyłach Destera płynęła krew Daru, co pozwalało mu wyraźnie widzieć przepychającą się przez rozbawiony tłum Malazankę.

Ruszył w stronę wylotu zaułka, gdy tylko kobieta go opuściła. Dotarł do końca uliczki szybkim krokiem łowcy i opuścił ją ukradkiem akurat na czas, by zobaczyć, jak Malazanka znika w przejściu przez Mur Drugiego Poziomu. Tunel pod Murem Trzeciego Poziomu znajdował się tuż za nim.

Wojny o sukcesję w gildii, które zaczęły się po zniknięciu Vorcan, zakończyły się przy stosunkowo niewielkim rozlewie krwi. Desterowi raczej się podobał nowy wielki mistrz. Był zarówno bezwzględny, jak i sprytny, podczas gdy większość pozostałych kandydatów była tylko bezwzględna. Skrytobójca z gildii nie musiał już więcej być głupcem, by spoglądać w przyszłość z pewną dozą optymizmu.

Dowód na to stanowił między innymi ten kontrakt. Był nieskomplikowany, lecz mimo to jego wykonanie z pewnością zapewni Desterowi i ludziom z jego klanu znaczny prestiż.

Potarł urękawicznionymi dłońmi gałki sztyletów zawieszonych na pendentach pod pachami. Dotyk bliźniaczych noży ze stali Daru zawsze go uspokajał. Nasady ich głowni wysmarowano gęstą trucizną o konsystencji pasty – produkowanym przez Moranthów tralbem.

Trucizna stała się ostatnio zabezpieczeniem używanym przez większość ulicznych zabójców z gildii, a nawet przez część tych, którzy wędrowali nocą prowadzącą po dachach Drogą Złodziei. Pewien skrytobójca, bliski przyjaciel samej Vorcan, zademonstrował, zdradzając klan, jak doskonale potrafi sobie radzić bez pomocy magii. Owa legendarna, krwawa noc dowiodła wyższości niemagicznych substancji.

Dester słyszał, że nowicjusze z niektórych klanów budują tajne kaplice ku czci Rallicka Noma. Członkowie kultu mieli sekretne znaki pozwalające im się rozpoznawać. Rzecz jasna, Seba Krafar, nowy wielki mistrz, niemal natychmiast wyjął kult spod prawa. Doszło do swego rodzaju czystki, pięciu ludzi podejrzewanych o to, że są przywódcami kultu, przywitało świt uśmiechami na gardłach.

Niemniej jednak, Dester słyszał od tego czasu wiele pogłosek sugerujących, że kult bynajmniej nie jest martwy. Po prostu ukrył się głębiej.

Prawdę mówiąc, nikt nie wiedział, jakich trucizn używał Rallick Nom, Dester sądził jednak, że był to tralb, ponieważ nawet najmniejsza dawka tej substancji wprowadzona do krwi powodowała utratę przytomności, a potem głęboką śpiączkę, nieuchronnie prowadzącą do śmierci. Zwiększenie dawki przyśpieszało tylko proces, zapewniając przejście przez Bramę Kaptura.

Kobieta o tłustym zadku lazła ciężko przed siebie.

Do Baru K’rula pozostały jeszcze cztery przecznice, o ile ofiara rzeczywiście szła przewidzianą przez Destera trasą. Musi przejść przez długi, wąski zaułek. Po lewej będzie miała wewnętrzną ścianę Zbrojowni Muru Trzeciego Poziomu, a po prawej wysoki mur łaźni, gruby i niemal całkowicie lity, pomijając kilka okienek na górnych piętrach. Znaczyło to, że w przejściu jest niemal zupełnie ciemno.

Tam właśnie ją zabije.

***

Przycupnięty na kwiatonie słupka w narożniku wysokiego muru Odmrozin skierował nieruchome spojrzenie na chaszcze. Za plecami miał zaniedbany ogród, w którego centrum ulokowano płytki staw. Niedawno go odnowiono, ale zdążył już zarosnąć rzęsą. Wszędzie walały się obalone, porośnięte mchem kolumny. Przed nim, po drugiej stronie muru, z powykręcanych pni drzew wyrastały nieregularnie gałęzie. Zwisały z nich ciemne, zeschłe liście przypominające martwe owady. Nierówny grunt porastały kępy brudnej trawy, a wijąca się między nimi, wyłożona poprzechylanymi w różne strony płytami ścieżka prowadziła do posępnego, przysadzistego domku, którego architektura nie przypominała żadnego innego budynku w całym Darudżystanie.

Zza zamkniętych szczelnie okiennic rzadko wydobywało się światło, a gdy już tak się stało, ono również było bezbarwne i posępne. Drzwi nigdy się nie otwierały.

Wśród swoich pobratymców Odmrozin uchodził za olbrzyma. Był ciężki jak borsuk, a pod jego kolczastą skórą rysowały się potężne mięśnie. Złożone skrzydła stworzenia były niemal za małe, by unieść jego ciężar nad ziemię. Przy każdym ruchu skórzastych wachlarzy z gardła demona wydobywało się stęknięcie.

Tym razem będzie bardzo ciężko. Minęły miesiące, odkąd ostatnio ruszał się z miejsca. Siedział ukryty w cieniu konaru jesiona rosnącego w ogrodzie posiadłości za jego plecami. Gdy jednak ujrzał nagły błysk ruchu, gdy coś wydostało się z czarnego, sękatego domu i ruszyło ścieżką, gdy ziemia eksplodowała po obu jej stronach, tworząc szereg głodnych dołów, a korzenie wysunęły się z nich, by pojmać zbiega, Odmrozin uświadomił sobie, że jego czuwanie dobiegło końca.

Cień przycupnął na dłuższą chwilę pod niskim murkiem Domu Azath. Wydawało się, że obserwuje wyciągające się ku niemu korzenie. Potem wstał, przepłynął nad kamiennym murkiem niczym mroczna ciecz i zniknął.

Odmrozin rozpostarł ze stęknięciem skrzypiące skrzydła, potrząsnął nimi, by rozprostować rozpięte między przypominającymi żebra palcami błony, i zeskoczył ze słupka. Złapał w skrzydła słaby powiew i zamachał nimi szaleńczo. Coraz gwałtowniejsze stęknięcia świadczyły o straszliwym wysiłku. Po chwili stworzenie zwaliło się na pokrytą mierzwą ziemię.

Demon wypluł gałązki i liście, a potem popędził w stronę muru. Słyszał wyciągające się ku niemu korzenie. Wdrapał się z powrotem na słupek, rozpaczliwie wbijając pazury w zaprawę murarską. Oczywiście nie powinien mieć powodów do obaw. Korzenie nigdy nie sięgały poza mur Azath. Obejrzał się, by się uspokoić…

I zerwał się z piskiem do lotu. Tym razem wzniósł się wysoko nad ogród.

Och, dlaczego nikt nie lubił demonów!

Nad zarośniętą fontanną unosiło się chłodne powietrze. Odmrozin jeszcze gwałtowniej załopotał skrzydłami i wzbił się w noc.

Musi przekazać słówko swemu panu. Tak jest, nadzwyczajne słówko. Tak bardzo niespodziewane, prowokujące, groźne!

Odmrozin poruszał skrzydłami ze wszystkich sił – otyły demon unoszący się w mroku nad jaśniejącym błękitnym blaskiem miastem.

***

Zechan Rzut i Giddyn Szybki znaleźli idealne miejsce na zasadzkę. Dwadzieścia kroków za początkiem wąskiej uliczki znajdowało się dwoje zwróconych ku sobie drzwi umieszczonych w płytkich niszach. Przed paroma chwilami przeszło tędy czterech pijaków i żaden nie zauważył czających się w nieprzeniknionej ciemności skrytobójców. A odkąd sobie poszli, droga była wolna… wystarczy jeden krok naprzód i popłynie krew.

Pojawiły się dwa cele. Obaj mężczyźni nieśli gliniane dzbanki i chwiali się lekko na nogach. Wydawało się, że się kłócą, ale Zechan nie rozumiał ani słowa. Pewnie mówili po malazańsku. Zerknął pośpiesznie w lewo. Czterech pijaków właśnie docierało do wylotu uliczki, by zniknąć w rozbawionym tłumie.

Zechan i Giddyn śledzili obu mężczyzn już od Baru K’rula. Malazańczycy dotarli do sklepu winnego, przez pewien czas targowali się z właścicielką o dwa dzbanki trunku, aż wreszcie uzgodnili cenę i ruszyli z powrotem.

Gdzieś po drodze z pewnością wyciągnęli zatyczki z dzbanków, bo mówili coraz głośniej. Ten nieco wyższy, który stawiał stopy palcami do wewnątrz i miał niebieską skórę – Zechan dostrzegał z kryjówki jego sylwetkę – zatrzymał się i oparł o ścianę, jakby miał zamiar zwrócić kolację.

Wkrótce jednak się wyprostował. Kłótnia najwyraźniej nagle się zakończyła. Wyższy mężczyzna podszedł do towarzysza i – sądząc po szuraniu butami po bruku – obaj ruszyli w dalszą drogę.

Znakomicie.

Nie będzie żadnych komplikacji, absolutnie żadnych. Zechan uwielbiał takie noce.

***

Dester popędził naprzód. Jego mokasyny uderzały bezgłośnie o bruk. Kobieta szła przed siebie nieświadoma jego obecności. Dwanaście kroków, osiem, cztery…

Nagle się odwróciła, płaszcz zawirował wokół niej.

Szmelcowana na niebiesko stal zatoczyła z błyskiem łuk. Dester pośliznął się na bruku, próbując uskoczyć przed ciosem – długi miecz, Beru, broń! – i coś dotknęło jego gardła. Obrócił się i skoczył w lewo, wyciągając oba sztylety, by powstrzymać kobietę, gdyby próbowała podejść bliżej.

Długi miecz!

Ciepło spływało mu po szyi i piersi, wnikając pod koszulę z jeleniej skóry. Zaułek zakołysał się przed jego oczyma. Przesłaniała go ciemność. Dester Thrin zachwiał się na nogach, rozpaczliwie wymachując sztyletami. W skroń trafił go but albo zakuta w pancerną rękawicę pięść. Na bruk spłynęło jeszcze więcej płynu. Nie mógł już utrzymać sztyletów. Upadły ze stukiem na kamienie.

Leżał na twardej powierzchni, ślepy i ogłuszony. Było mu zimno.

Jego myśli wypełniło dziwne rozleniwienie. Narastało szybko, aż wreszcie go pochłonęło.

***

Wykałaczka przystanęła nad trupem. Jej wzrok przyciągnęła błyszcząca czerwona plama na końcu miecza. Z jakiegoś powodu przypominała jej maki po deszczu. Kobieta chrząknęła. Skurwysyn był szybki, mało brakowało, a zdążyłby uskoczyć przed jej cięciem. Gdyby mu się udało, mogłaby mieć więcej roboty. Niemniej jednak i tak załatwiłaby durnia, chyba że potrafił bardzo biegle rzucać tymi swoimi sztylecikami.

Przepychanie się przez tłumy Gadrobijczyków groziło co najwyżej utratą mieszka. To był wyjątkowo łagodny naród. Dlatego właśnie tak łatwo było zauważyć, gdy ktoś cię śledził. Pod warunkiem, że ten ktoś nie był Gadrobijczykiem oczywiście.

Mężczyzna leżący u jej stóp był Daru. Kiedy za nią szedł, jego zakapturzona głowa wyraźnie wystawała nad tłum. Równie dobrze mógłby nosić na niej latarnię.

Ale… Przyjrzała mu się uważniej.

Nie byłeś zwykłym zbirem. Zbiry nie używają takich sztyletów.

Na oddech Kaptura.

Schowała miecz i ponownie otuliła się płaszczem, by ukryć pod nim pochwę z bronią. Gdyby złapała ją Straż Miejska, wylądowałaby w pudle i musiałaby zapłacić cholernie wysoką grzywnę. Ścisnęła mocniej podpłomyki pod pachą i ruszyła w dalszą drogę.

Niewidka będzie miała poważne kłopoty.

***

Zechan i Giddyn wyskoczyli jednocześnie z nisz, unosząc gotowe do ciosu sztylety.

Wyższy mężczyzna pisnął z bólu, gdy noże Giddyna wbiły się głęboko. Pod Malazańczykiem ugięły się kolana. Z jego ust trysnęły wymiociny. Osunął się na bruk i ze stłuczonego dzbanka popłynęło wino.

Broń Zechana przebiła skórzaną kurtkę. Ostrza zgrzytnęły o żebra. Celował nożami w oba płuca. Wyrwał sztylety i cofnął się o krok, by patrzeć, jak rudowłosy mężczyzna pada na ziemię.

Nagle w bok szyi wbił mu się krótki miecz.

Zechan był martwy, zanim zwalił się na bruk.

Stojący nad klęczącym Malazańczykiem Giddyn uniósł wzrok.

Na jego głowie zacisnęły się dłonie. Jedna zamknęła mu mocno usta i jego płuca natychmiast wypełniła woda. Tonął. Dłoń zacisnęła się mocniej, palce zamknęły nozdrza. Giddyna zalała ciemność i świat zniknął powoli.

***

Nerwusik prychnął pogardliwie, wyszarpnął broń i kopnął jeszcze skrytobójcę w twarz, by podkreślić malujący się na niej wyraz zaskoczenia. Niebieska Perła uśmiechnął się do niego.

– Widziałeś, jak rozpostarłem rzygi na bruku? Jeśli to nie było genialne, nie wiem, co…

– Zamknij się – warknął Nerwusik. – Nie wiem, czy zauważyłeś, ale to nie były bandziory spragnione darmowego wina.

Mag przyjrzał się z uwagą leżącemu przed nim ciału. Z ust i nosa zabitego wypływała woda. Napańczyk pogłaskał się po wygolonej czaszce.

– Ehe. Ale to i tak byli amatorzy. Kapturze, ich oddech było widać z połowy długości ulicy. A kiedy przechodzili ci pijacy, przestali oddychać, co nam powiedziało, że to nie oni są celem. Czyli…

– My nim byliśmy. Ehe, to właśnie próbowałem ci powiedzieć.

– Wracajmy – zaproponował nagle zaniepokojony mag.

Nerwusik pociągnął za wąsy, a potem skinął głową.

– Zrób znowu tę iluzję, Niebieska Perła. Dziesięć kroków przed nami.

– Spokojnie, sierżancie…

– Nie jestem już sierżantem.

– Tak? To czemu ciągle wydajesz mi rozkazy?

***

Gdy Wykałaczka wreszcie ujrzała frontowe wejście Baru K’rula, jej gniew osiągnął stan wrzenia. Zatrzymała się, rozejrzała wokół i zauważyła kogoś, kto stał ukryty w cieniu naprzeciwko drzwi. Miał na głowie kaptur, a dłonie schowane pod płaszczem.

Ruszyła w stronę nieznajomego.

Zauważył ją, gdy dzieliło ich dziesięć kroków. Wyprostował się. Wyraźnie zaniepokojony poruszył ukrytymi pod płaszczem kończynami. Obok przeszło chwiejnym krokiem kilku świętujących tubylców. Gdy ich minęli, Wykałaczka postawiła ostatni dzielący ją od mężczyzny krok.

Być może spodziewał się, że oskarży go głośnymi słowami, z pewnością jednak nie był przygotowany na brutalne kopnięcie między nogi. Kiedy osuwał się na bruk, podeszła bliżej i walnęła go prawą ręką w potylicę, przyśpieszając upadek. Mężczyzna uderzył czołem o bruk z przyprawiającym o mdłości trzaskiem. Ciałem targnęły spazmy.

Jakiś przechodzień zatrzymał się, spoglądając na leżącego nieszczęś-nika.

– Hej, ty! – warknęła Wykałaczka. – Z czym masz problem?

Popatrzył na nią zaskoczony, a potem wzruszył ramionami.

– Z niczym, kochanie. Słusznie mu się należało za to, że tak tu stał. Hej, wyjdziesz za mnie?

– Spadaj.

Rozżalony niepowodzeniem miłosnym mężczyzna oddalił się nieśpiesznie. Wykałaczka rozejrzała się raz jeszcze, by sprawdzić, czy ktoś nie ucieka z pobliskiej kryjówki. Być może wydarzyło się to, kiedy nie patrzyła, najprawdopodobniej jednak ukryty obserwator czaił się na którymś z pobliskich dachów.

Leżący na ziemi mężczyzna przestał się poruszać.

Odwróciła się i ruszyła ku wejściu do Baru K’rula.

– Wykałaczka!

Zatrzymała się dwa kroki od poobtłukiwanych drzwi i spojrzała za siebie. Biegli za nią Nerwusik i Niebieska Perła. Obaj ściskali dzbanki saltoańskiego wina, a były sierżant miał wściekłą minę. Idący pół kroku za nim mag zerknął na nieruchome ciało leżące po drugiej stronie ulicy. Gadrobijska dziewczynka opróżniała właśnie jego kieszenie.

– Chodźcie tu obaj! – warknęła Wykałaczka. – Miejcie oczy otwarte!

– Zakupy miały mordercze zakończenie – odezwał się Nerwusik. – Niebieska Perła przez większą część drogi pomagał nam iluzjami, bo zwietrzyliśmy zasadzkę…

Wykałaczka zerknęła raz jeszcze na ulicę, złapała obu mężczyzn za ramiona i popchnęła ich bezceremonialnie ku drzwiom.

– Schowajcie się, idioci.

To niewiarygodne, ale dzisiejsza noc rozwścieczyła mnie do tego stopnia, że odrzuciłam pierwszą porządną propozycję małżeństwa od dwudziestu lat.

Niewidka siedziała tam, gdzie zawsze siadała, gdy zwęszyła kłopoty: za małym, skrytym w cieniu stolikiem po prawej. Wtopiła się w tło bardzo skutecznie, ale jej nogi wystawały na zewnątrz i każdy, kto wszedłby do środka, musiałby się o nie potknąć.

Wykałaczka zatrzymała się w wejściu i porządnie kopnęła czarne buciory.

– Ojej, moja kostka!

Wykałaczka rzuciła pakunek na kolana Niewidki.

– Au!

Niebieska Perła i Nerwusik przepchnęli się do środka. Były sierżant prychnął pogardliwie.

– Naszych drzwi broni nieustraszona strażniczka. Nie ma do powiedzenia nic poza „ojej” i „au”.

Siedząca za stolikiem kobieta odzyskała już jednak równowagę i odwijała podpłomyki.

– Wiesz co, Niewidka? – zaczęła Wykałaczka, siadając za kontuarem. – Rhivijskie staruchy piekące te podpłomyki zawsze spluwają na patelnię, nim wyleją ciasto. Podobno to błogosławieństwo starożytnych duchów…

– Nie o to chodzi – przerwała jej Niewidka, prostując opakowanie. – Skwierczenie świadczy o tym, że patelnia już się rozgrzała.

– No jasne – mruknął Niebieska Perła.

Wykałaczka łypnęła na niego spode łba, a potem skinęła głową.

– Dobra. Chodźmy wszyscy do naszego gabinetu. Niewidka, idź poszukać Młotka.

– Wybrał nieodpowiednią chwilę – mruknęła druga kobieta.

– Kto?

– Trzpień, wyruszając na tę swoją pielgrzymkę.

– Miał farta.

Niewidka wstała powoli.

– Duiker? – zapytała, przeżuwając kawałek podpłomyka.

– Zapytaj go – odparła Wykałaczka po chwili wahania. – Jeśli będzie chciał, to niech przyjdzie.

Niewidka zamrugała powoli.

– Zabiłaś dziś kogoś, Wykałaczka?

Brak odpowiedzi był wystarczającą odpowiedzią. Wykałaczka popatrzyła podejrzliwie na grupkę ludzi, którzy byli zbyt pijani, by wytoczyć się z baru z dwunastym dzwonem, jak nakazywał zwyczaj. Byli to bez wyjątku stali klienci. Dadzą sobie radę. Wykałaczka skinieniem nakazała pozostałym podążyć za nią i ruszyła ku schodom.

Na końcu głównej sali ten cholerny bard beczał jedną z mniej znanych wersji Anomandarisa, ale nikt go nie słuchał.

***

Wszyscy trzej uważali się za nowy rodzaj darudżystańskich rajców. Shardan Lim był z nich najchudszy i najwyższy, miał smagłą twarz, wyblakłe niebieskie oczy, haczykowaty nos i wąskie usta o wiecznie opadających kącikach, jakby nie potrafił ukryć pogardy dla świata. Mięśnie na lewym nadgarstku miał dwukrotnie grubsze niż na prawym, naznaczyły go też demonstrowane z dumą blizny. Patrzył w oczy Challice, jakby miał zamiar zapytać jej męża, czy pozwoli mu wkrótce z niej skorzystać. Czuła się, jakby zaciskał na jej gardle zimną dłoń właściciela. Po chwili jednak skierował spojrzenie wyblakłych oczu na coś innego i uśmiechnął się, sięgając po stojący na kominku kielich.

Hanut Orr stał naprzeciwko Shardana Lina, po drugiej stronie niemal całkowicie już wygasłego ognia. Głaskał długimi palcami starożytne tłuczki kamienne, z których zbudowano kominek. Dostarczał rozrywki połowie szlachetnie urodzonych kobiet w mieście, pod warunkiem, że były zamężne bądź też straciły dziewictwo w innych okolicznościach. Faktycznie stanowił bardzo atrakcyjne połączenie niebezpiecznego uroku z dominującą arogancją, które to cechy pozwalały mu uwodzić skądinąd inteligentne kobiety. Powszechnie wiedziano, że uwielbia, gdy kochanki padają przed nim na kolana, błagając o choć odrobinę jego uwagi.

Mąż Challice rozwalił się w swym ulubionym fotelu po lewej stronie Hanuta Orra. Rozprostował nogi, spoglądając z namysłem w głąb kielicha. Kręcił powoli dłonią i wino barwy błękitnej krwi wirowało ospale.

– Droga żono, czy balkonowe powietrze cię odświeżyło? – odezwał się, przeciągając samogłoski w typowy dla siebie sposób.

– Wina? – zapytał Shardan Lim, unosząc brwi, jakby usługiwanie jej było dlań celem życia.

Czy mąż powinien się czuć urażony ledwie skrywaną lubieżnością, z jaką tak zwani przyjaciele spoglądali na jego żonę? Gorlas nie zwracał na to uwagi.

– Nie, dziękuję, rajco Lim. Chciałam tylko życzyć wam wszystkim dobrej nocy. Gorlas, długo tu jeszcze zostaniesz?

Nie oderwał wzroku od wina, poruszył tylko ustami, jakby po raz kolejny smakował ostatni łyk i przekonał się, że resztki są lekko kwaśne.

– Nie musisz na mnie czekać, żono.

Zerknęła mimo woli na Shardana i wyczytała w jego oczach wesołość oraz niedwuznaczne zapewnienie, że on nie potraktowałby jej tak lekceważąco.

Nagle zawładnęła nią mroczna przewrotność. Challice spojrzała mu prosto w oczy i odwzajemniła uśmiech.

Można z całą pewnością stwierdzić, że Gorlas Vidikas nie zauważył tej wymiany spojrzeń, Hanut Orr jednak ją dostrzegł i zareagował wesołością o bardziej gwałtownym, wzgardliwym charakterze.

Challice odwróciła się, czując się zbrukana.

Służąca ruszyła za nią po szerokich schodach i tylko ona widziała, jak sztywne są plecy zmierzającej do sypialni pani Vidikas.

Drzwi zamknęły się za nimi i Challice zrzuciła krótki płaszcz.

– Przynieś moją biżuterię – zażądała.

– Pani?

– Chcę zobaczyć swoją biżuterię! – wrzasnęła na staruszkę.

Kobieta pochyliła głowę i pobiegła wykonać polecenie.

– Tę starą! – zawołała za nią Challice.

Miała na myśli błyskotki z dawnych czasów, gdy była jeszcze niewiele więcej niż dzieckiem, zachwycającym się darami zalotników, łapówkami mającymi kupić jej uczucia, nadal jeszcze wilgotnymi od spoconych dłoni. Och, otwierało się przed nią wówczas tak wiele możliwości.

Przymrużyła powieki, stając przed toaletką.

No cóż, być może nie tylko wówczas. Czy to cokolwiek oznaczało? Czy jeszcze jej zależało?

Jej mąż miał, czego pragnął. Trzech pojedynkowiczów, twardych mężczyzn przemawiało zdecydowanym głosem na posiedzeniach Rady. Stał się teraz jednym z nich i to było wszystko, o co mu chodziło.

A co z tym, czego ona chciała?

Ale… czego właściwie chcę?

Nie miała pojęcia.

– Pani.

Challice się odwróciła.

Rozłożone na wytartej powierzchni toaletki skarby jej panieńskiego wieku wydawały się… tanie. Na sam ich widok Challice poczuła się niedobrze.

– Schowaj je z powrotem do szkatułki – rozkazała służącej. – Jutro wszystko sprzedamy.

***

Nie trzeba było zostawać w ogrodzie. Uwodzicielska gospodyni, wdowa Sepharla, zapadła w pijacki sen na marmurowej ławie. W jednej ręce nadal ściskała kielich, a głowę odchyliła do tyłu, rozdziawiając szeroko usta. W parnym, nocnym powietrzu niosło się głośne chrapanie. Nieudane przedsięwzięcie rozbawiło Murillia. Stał jeszcze nad nią przez pewien czas, popijając wino i radując się wonią kwiatów, gdy nagle usłyszał ciche kroki.

Uniósł wzrok i zobaczył córkę wdowy.

Tego również nie należało robić.

Była o połowę młodsza od niego, ale ten fakt nie czynił już jego zainteresowania niestosownym. Przekroczyła próg trzy, może cztery lata temu i zbliżała się do wieku, w którym mężczyzna nie potrafi ocenić, czy kobieta ma dwadzieścia, czy trzydzieści lat. Po przekroczeniu owego punktu wszystkie podobne oceny opierały się zresztą na złudzeniach i nie miały większego znaczenia.

Niewykluczone, że wypił za dużo wina. Wystarczająco wiele, by osłabiło ono jego determinację, pozwoliło mu zapomnieć, ile lat ma już za sobą, choć nieustannie przypominała mu o tym malejąca liczba pożądliwych spojrzeń, jakimi obrzucały go kobiety. Co prawda, można to było zwać doświadczeniem, umiejętnością zadowalania się kochankami potrafiącymi docenić podobne cechy. Niemniej umysł mężczyzny szybko przeskakuje od tego, jak sprawy mają się w rzeczywistości, do tego, jakimi chciałby je widzieć, albo – jeszcze gorzej – jak wyglądały w przeszłości. Jak brzmiało przysłowie: gdy chodzi o prawdę, każdy mężczyzna jest pojedynkowiczem zbroczonym krwią z dziesięciu tysięcy cięć.

Żadna z tych myśli nie przemknęła jednak przez głowę Murillia w chwili, gdy patrzył w oczy Delish, niezamężnej córki wdowy Sepharii. Doszedł później do wniosku, że to musiało być wino. Upał i parna atmosfera fety, słodki zapach kwiatów unoszący się w ciepłym, wilgotnym powietrzu. Fakt, że dziewczyna była prawie zupełnie naga, miała na sobie tylko koszulę z cienkiego jedwabiu. Jasnokasztanowe włosy obcięła niewiarygodnie krótko, co było ostatnio modne wśród młodych dziewcząt. Twarz miała białą jak śmietanka, usta pełne, a nos leciutko garbaty. Błyszczące piwne oczy były wielkie jak u żebrzącego na ulicy dziecka, ale nie trzymała w dłoniach pękniętej miseczki na monety. Jej potrzeby kierowały się gdzie indziej.

Uspokojony dobiegającym z marmurowej ławy chrapaniem – i przerażony własną ulgą – Murillio pokłonił się nisko.

– Zjawiłaś się w odpowiedniej chwili, moja droga – rzekł, prostując się. – Zastanawiałem się, jak mam zanieść twoją matkę do łóżka. Masz jakieś sugestie?

Pokręciła pięknie ukształtowaną głową.

– Przesypia tu większość nocy. Tak po prostu.

Jej głos był młody, ale nie brzmiał nosowo ani nie wydawał się zbyt wysoki, jak u bardzo wielu młodych dziewcząt w dzisiejszych czasach. Dlatego nie przypomniał mu o wielkiej różnicy wieku między nimi.

Och, spoglądając wstecz, popełnił tej nocy mnóstwo błędów!

– Nie wierzyła, że przyjmiesz jej zaproszenie – ciągnęła Delish, spoglądając w dół. Zrzuciła jeden sandał i dotykała go teraz delikatnie palcem stopy. – W końcu wszyscy cię pożądają. To znaczy jako gościa. Zwłaszcza tej nocy.

Okazała się stanowczo za sprytna, podtrzymując w ten sposób jego osłabione ego.

– Czemu tu przyszłaś, moja droga? Z pewnością masz niezliczone zastępy zalotników, a wśród nich…

– Wśród nich nie ma nikogo, kogo można zwać mężczyzną.

Czy tym jednym lekceważącym zdaniem złamała tysiąc ogłupiałych od hormonów serc? Czy łóżka podskakiwały nagle w nocy, a stopy zrzucały przepocone kołdry? Murillio mógłby niemal w to uwierzyć.

– To dotyczy również Prelicka.

– Przepraszam, kogo?

– Zapijaczonego, durnego nicponia, który śpi teraz w holu. Przez całą noc potykał się o własny rapier. To było okropne.

Okropne. Tak, teraz rozumiem.

– Młodzi są skłonni do nadmiernego entuzjazmu – zauważył Murillio. – Nie wątpię, że biedny Prelick czekał na tę noc od tygodni, być może nawet od miesięcy. Dlatego uległ nerwowemu podnieceniu, wywołanemu bliskością twej pięknej osoby. Lituj się nad takimi młodzieńcami, Delish. Zasługują przynajmniej na to.

– Nie jestem zainteresowana litością, Murillio.

Nie powinna była wypowiadać jego imienia takim tonem. A on w ogóle nie powinien jej słuchać.

– Delish, czy potrafisz wysłuchać dziś rady kogoś takiego jak ja?

Dziewczyna skinęła głową, choć jej twarz wyrażała z trudem utrzymywaną cierpliwość.

– Wybieraj tych spokojnych. Nie tych, którzy się puszą i demonstrują nadmierną arogancję. Spokojnych i uważnych, Delish.

– Nie znam nikogo w tym rodzaju.

– Och, są tacy. Trzeba się tylko uważniej przyjrzeć, żeby ich zauważyć.

Zdjęła już oba sandały i zlekceważyła jego słowa machnięciem białej dłoni, przesuwając się ku niemu o krok. Uniosła wzrok, jakby nagle się zlękła, ale spoglądała mu w oczy zbyt długo, by mogła to być autentyczna bojaźliwość.

– Nie chcę cichych. Nie chcę tych, którzy potrzebują litości. Nie chcę… dzieci! Nie dzisiejszej nocy, Murillio. Nie pod tym księżycem.

Nagle znalazła się w jego ramionach. Miękkie, aż nazbyt chętne ciało okrywał tylko cienki jedwab. Miał wrażenie, że wpełza na niego niczym sylf. Pod tym księżycem? – pomyślał.

Niestety był to jej ostatni poetyczny gest. Zaczęła zdzierać z niego ubranie, rozchyliła pełne, wilgotne usta, wysuwając język, i ugryzła go w wargi. Jedną ręką chwycił dziewczynę za pierś, a drugą sięgnął ku pośladkom, unosząc ją. Rozchyliła nogi i oplotła je wokół jego bioder. Usłyszał trzask sprzączki, gdy pas spadł na chodnik między jego butami.

Nie była wysoką kobietą. Nie ważyła zbyt wiele, ale miała zaskakująco dużo siły. Ujeżdżała go z takim zapałem, że przy każdym gwałtownym ruchu strzelało mu w krzyżu. W tym punkcie pogrążył się w typowej dla siebie obojętności, która zapewniała mu imponującą wytrzymałość. Poświęcił chwilę na to, by się upewnić, że z tyłu nadal słychać chrapanie. Ów donośny dźwięk natychmiast wydał mu się przepowiednią upadku, kapitulacji przed latami walki, z jakich składało się życie.

Tak właśnie kończą się dni nas wszystkich.

Ta chwila całkowicie pozbawiłaby go męskości, gdyby pozwolił jej trwać dłużej. Tymczasem Delish zaczynała już odczuwać zmęczenie. Jej westchnienia stawały się coraz szybsze i bardziej ochrypłe. Ciało dziewczyny ogarnęło drżenie i Murillio uległ wreszcie przyjemności – był już najwyższy czas – kończąc razem z nią z bezradnym westchnieniem.

Uczepiła się go. Czuł gwałtowne walenie jej serca. Postawił ją powoli na ziemi i odsunął się delikatnie.

Zważywszy wszystko razem, nie mogłoby być gorszej chwili, by ujrzeć błysk klingi przed oczyma. Murillia przeszył palący ból. Sztych wbił się w jego pierś, przechodząc na wylot, a pijany dureń trzymający broń zatoczył się do przodu, niemalże wpadając w ramiona ofiary.

Murillio osunął się na ziemię. Klinga wysunęła się z jego ciała z niechętnym mlaśnięciem.

Delish krzyknęła przeraźliwie. Twarz Prelicka rozbłysła triumfem.

– Ha! Giń, gwałcicielu!

Znowu usłyszał kroki. Ich dźwięk dobiegał od strony domu. Ludzie krzyczeli. Oszołomiony Murillio dźwignął się z ziemi, podciągnął pantalony i zapiął pas. Jego żółtozieloną jedwabną koszulę zbrukały purpurowe plamy. Miał na podbródku krew, wypływającą z ust razem z cichymi, charczącymi kaszlnięciami. Wyciągały się ku niemu ręce, ale odtrącił wszystkie i uciekł chwiejnym krokiem ku bramie.

Tak jest, przepychając się przez obojętny tłum, żałował tego, co się stało. Chwile jasności umysłu przeplatały się z okresami spowitymi mroczną, czerwoną mgiełką. Pamiętał, że stał wsparty ręką o kamienny mur i wypluwał strumienie krwi. Och, żałował bardzo wielu rzeczy.

Na szczęście nie sądził, by musiał cierpieć długo.

***

Co sprawiało, że z twarzy Plamy nigdy nie znikał wyraz zdumienia? Nawyk czy jakiś dziwaczny wybryk dziedziczności? Nie sposób było tego określić, ponieważ każde słowo wypowiadał tonem niedowierzania, jakby nie mógł być pewien tego, co zmysły mówią mu o świecie zewnętrznym, a myślom kołaczącym się we własnej głowie ufał w jeszcze mniejszym stopniu. Wytrzeszczał teraz oczy, gapiąc się na Leffa, i rozdziawiał szeroko usta, od czasu do czasu oblizując wargi. Leff ze swej strony przyglądał mu się z uwagą, jakby demonstrowany przez przyjaciela debilizm budził w nim chroniczną podejrzliwość.

– Nie będą na nas czekać wiecznie, Leff! Nie trzeba było tego podpisywać! Mówię ci, zwiejmy najbliższym statkiem. Do Dhavranu albo nawet nad morze! Czy nie masz kuzyna w Mengalu?

Leff zamrugał ospale.

– Ehe, Plama. Spędza w pace tak wiele czasu, że pozwolili mu umeblować własną celę. Chcesz mieć na głowie również jego kłopoty? Poza tym wtedy my też znaleźlibyśmy się na liście.

Na twarzy Plamy pojawiło się zdumienie pomieszane ze strachem. Mężczyzna odwrócił wzrok.

– Właśnie ta lista nas dobiła – wyszeptał. – Lista…

– Wiedzieliśmy, że to nie będzie łatwe – przerwał mu Leff, licząc, że może uda się go uspokoić. – Takie sprawy zawsze są trudne.

– Ale nikogo nie znaleźliśmy!

– Minął dopiero tydzień, Plama.

Nadszedł czas na ciche odkaszlnięcie, otarcie tłustego czoła jedwabną chusteczką i pełne namysłu pociągnięcie za rzadką bródkę.

– Panowie! – Ach, udało mu się przyciągnąć ich uwagę. – Spójrzcie na Harcowników, którzy wyszli na pole, i na Monetę Najemnika, lśniącą, jak zawsze lśnią złote wabiki… tu czy gdzie indziej, ale zwłaszcza tu. Kłykcie nadal spoczywają w spoconej dłoni zaskoczonego Plamy. Zbyt długo już ściska je nierzucone. Bez końca ciągnie się ta gra, gdy cierpliwy Kruppe przycupnął na krawędzi chwalebnego zwycięstwa!

Leff skrzywił się wściekle.

– Wcale nie wygrywasz, Kruppe! Przegrywasz, i to fatalnie, nawet jeśli masz Monetę. Zresztą, na co ci się ona zda? Nie widzę na polu Najemnika, więc kogo nią opłacisz? Nikogo!

Uśmiechnięty grubasek rozparł się wygodniej na krześle.

Dzisiejszej nocy gospodę „Pod Feniksem” wypełniał hałaśliwy tłum. Z brudnych, zakurzonych ulic napływało do środka coraz więcej uradowanych pijaków. Kruppe, rzecz jasna, darzył ich wszystkich sympatią, jak przystało jego wspaniałomyślnej naturze.

Plama rzucił kłykcie i wbił spojrzenie w sześć kości zwiastujących jego klęskę.

Faktycznie ją zwiastowały. Kruppe ponownie pochylił się nad stolikiem.

– Ho, pojawiła się Prosta Droga. Spójrzcie, jak na pole maszeruje sześciu Najemników! Zabijają wszystkich na lewo i prawo! Jeden rzut kłykci i wszechświat się zmienił! Oto złowroga nauczka, drodzy towarzysze Kruppego. Gdy Moneta się odsłoni, prędzej czy później sięgnie po nią czyjaś ręka!

Praktycznie żaden rzut w Turze Rewanżowej nie mógłby uratować dwóch pechowych Królów i ich równie pechowych właścicieli, Plamy i Leffa. Leff warknął ze złością i przesunął ręką nad polem, rozrzucając bierki. W tym samym ruchu złapał Monetę i schowałby ją za pasem, gdyby Kruppe nie pokręcił głową i nie wyciągnął po nią pulchnej dłoni.

Leff zaklął pod nosem i upuścił Monetę w zagłębienie ręki grubaska.

– Łupieżca zgarnia zwycięstwo – oznajmił z uśmiechem Kruppe. – Niestety, dla biednych Plamy i Leffa ta Moneta to tylko drobny ułamek bogactw, jakie wpadną w ręce triumfującego Kruppego. Po dwie rady od każdego, tak?

– To nasza tygodniowa wypłata za tydzień, który jeszcze nie nadszedł – odparł Leff. – Będziemy twoimi dłużnikami, przyjacielu.

– To skandaliczny precedens! Niemniej jednak Kruppe zdaje sobie sprawę, że nagłe odwrócenie się fortuny może zaskoczyć człowieka. To w pełni zrozumiałe, no bo w końcu jest nagłe. Dlatego, z uwagi na konieczność spędzenia tygodnia na szlachetnej pracy, Kruppe jest w stanie przesunąć o tydzień termin spłaty rzeczonego długu.

Plama wyprostował się z jękiem.

– Lista, Leff. Wróciliśmy do tej cholernej listy.

– Wielu jest tych, którzy uchylają się od spłaty – przyznał z westchnieniem grubasek. – A ci, którzy domagają się rekompensaty, są tak niecierpliwi, że sporządzili straszliwą listę. A za zmniejszenie liczby figurujących na niej imion wynagradzają hojnie tych, którzy zajmują się ściąganiem długów, tak?

Obaj mężczyźni wytrzeszczyli oczy. Mina Plamy sugerowała, że przed chwilą otrzymał potężny cios w głowę i nie odzyskał jeszcze w pełni przytomności. Leff skrzywił się ze złością.

– Ehe, chodzi o tę listę, Kruppe. Zgodziliśmy się przyjąć tę pracę, bo nie mieliśmy nic innego do roboty od chwili nagłego… zgonu Boca. A teraz wychodzi na to, że nasze imiona też mogą się na niej znaleźć!

– Nonsens! Czy raczej, Kruppe uściśla, owa groźba nie zawiśnie nad wami z powodu ewentualnego uchylenia się od spłaty długów, jakie u niego zaciągnęliście. Listy tego rodzaju są w istocie zgubne i zapewne dają efekt odwrotny do zamierzonego. Kruppe uważa sam fakt ich istnienia za godny ubolewania. Mądra rada brzmi tak, by nie przejmować się tym zanadto. Chyba że oczywiście termin spłaty szybko się zbliża, a w sakiewce nie ma nic poza kłaczkami. Kolejna sugestia, odnieście sukces w sprawie listy, odbierzcie należną nagrodę i natychmiast zgłoście się do Kruppego, by spłacić skromny dług. Alternatywą, niestety, byłoby zupełnie inne rozwiązanie.

– A jakie? – zapytał Leff, oblizując nerwowo wargi.

– Skromna pomoc Kruppego w sprawie rzeczonej listy, rzecz jasna. W zamian za maleńki udział.

– Jeśli dostaniesz działkę, pomożesz mam wytropić tych, którzy są na liście?

– Leżałoby to w najlepiej pojętym interesie Kruppego, z uwagi na dług, jaki u niego zaciągnęliście.

– Ile to miałoby być?

– Trzydzieści trzy procent.

– I to ma być skromny udział?

– Nie. Powiedziałem, że jest maleńki. Najdrożsi przyjaciele, czy znaleźliście chociaż jednego człowieka z tej listy?

Odpowiedziało mu ponure milczenie, choć Plama nadal miał lekko ogłupiałą minę.

– W całym Darudżystanie nie ma nikogo, kogo Kruppe nie potrafiłby odnaleźć – oznajmił grubasek, nadymając pierś tak bardzo, że aż zagroziło to dwóm ocalałym guzikom kamizelki.

Wypuścił powietrze i dzielne guziki zalśniły blaskiem zwycięstwa.

Nagle rozległy się krzyki. Pod drzwiami doszło do jakiegoś zamieszania. Meese zawołała Kruppego po imieniu.

Zaskoczony człowieczek wstał, ale widok nadal zasłaniali mu wyjątkowo wysocy goście. To było bardzo irytujące. Okrążył stolik i zaczął się przepychać do szynkwasu, dysząc i stękając. Irilta wciągała na kontuar zbroczonego krwią Murillia, rozrzucając przy tym kufle i kielichy.

– Ojej. – Kruppe spojrzał w oczy Meese i wyczytał z nich strach oraz niepokój. – Leć natychmiast po Colla.

Pobladła kobieta skinęła głową. Tłum rozstąpił się przed nią. Jak mawiali Gadrobijczycy, nawet pijak pozna głupca. Goście mogli być pijani, ale żaden z nich nie był na tyle głupi, by stawać jej na drodze.

***

Miecz Wykałaczki leżał na stole, jego sztych zbrukała krzepnąca krew. Nerwusik położył obok swój krótki miecz o klindze znacznie bardziej uwalanej krwią. Ów oręż stanowił nieme wprowadzenie do improwizowanego zebrania.

Niebieska Perła usiadł u końca długiego stołu, walcząc z bólem głowy za pomocą kufla ale. Niewidka zajęła miejsce pod drzwiami. Opierała się o framugę, krzyżując ręce na piersi. Młotek usiadł na lewo od Napańczyka. Jego nerwowość zdradzało wyłącznie drżenie nogi. Kolano i udo mu się trzęsły, ale twarz nic nie wyrażała. Nie chciał patrzeć nikomu w oczy. Pod wystrzępionym gobelinem, pamiętającym czasy, gdy lokal był jeszcze świątynią, stał Duiker, ongiś historyk imperialny, a obecnie złamany starzec.

Szczerze mówiąc, Wykałaczka poczuła się nieco zaskoczona, gdy zgodził się przyjść na zebranie. Być może w popiołach jego duszy tlił się nadal płomyk ciekawości, choć Duiker sprawiał wrażenie bardziej zainteresowanego sceną wyobrażoną na wyblakłym gobelinie. Powietrzna flotylla smoków zbliżała się na niej do świątyni bardzo podobnej do tej, w której się znajdowali.

Nikt nie miał ochoty przemówić pierwszy. Typowe. To zadanie zawsze spadało pod jej stopy niczym ranna gołębica.

– Gildia Skrytobójców przyjęła kontrakt – zaczęła celowo brutalnym tonem. – Kto jest celem? W najlepszym przypadku ja, Nerwusik i Niebieska Perła, ale najprawdopodobniej wszyscy udziałowcy. – Przerwała, czekając na głosy sprzeciwu. Nie usłyszała żadnych. – Nerwusik, czy odrzuciliśmy jakąś ofertę zakupu lokalu?

– Wykałaczka – odparł Falarczyk identycznym tonem. – Nikt nigdy nie chciał go kupić.

– Znakomicie. A czy ktoś słyszał pogłoski o wskrzeszeniu starożytnego kultu K’rula? Może w mieście pojawił się jakiś wielki kapłan, który chciałby odzyskać świątynię?

Niebieska Perła skwitował tę sugestię pogardliwym prychnięciem.

– Co chciałeś nam w ten sposób powiedzieć? – zapytała kobieta, łypiąc nań ze złością.

– Nic – mruknął napański mag. – Nie słyszałem o nikim w tym rodzaju, Wykałaczka. Gdyby Ganoes Paran wrócił z miejsc, w którym przebywa, mógłby nam udzielić pewnej odpowiedzi, nie sądzę jednak, by istniał jakiś kult pragnący nas stąd wykopać.

– Skąd wiesz? – zainteresował się Nerwusik. – Potrafiłbyś ich zwęszyć albo coś?

– Och, nie w tej chwili – poskarżył się Niebieska Perła. – Nie chcę już dziś więcej pytań. Mockra zrobiła mi z głowy miazgę. Nie znoszę tej groty.

– Chodzi o duchy – wyjaśnił Młotek dziwnie łagodnym głosem. Spojrzał na maga. – Mam rację? Nie szepczą nic, czego by nie szeptały od chwili, gdy się wprowadziliśmy. Słyszymy te same jęki i błagania o krew, co zawsze. – Przesunął spojrzenie na leżące na stole miecze. – Krew rozlaną tutaj, oczywiście. Przyniesiona z zewnątrz się nie liczy. Na szczęście.

– Postaraj się nie zacinać przy goleniu, Nerwusik – wtrąciła Niewidka.

– Na dole czasem zdarzają się bijatyki – zauważyła Wykałaczka, spoglądając z zasępioną miną na uzdrowiciela. – Chcesz powiedzieć, że to one karmiły te cholerne duchy?

Młotek wzruszył ramionami.

– Było tego za mało, żeby cokolwiek zmienić.

– Potrzebujemy nekromanty – skonkludował Niebieska Perła.

– Zbaczamy z tematu – oznajmiła Wykałaczka. – Przede wszystkim powinniśmy się martwić o ten cholerny kontrakt. Musimy się dowiedzieć, kto za nim stoi. Jak już się dowiemy, wrzucimy mu wstrząsacz przez okno sypialni i spokój. Trzeba opracować plan ataku – ciągnęła, omiatając spojrzeniem zebranych. – Zacznijmy od zgromadzenia informacji. Czy ktoś ma jakieś pomysły?

Odpowiedziała jej cisza.

Niewidka odsunęła się od drzwi.

– Ktoś idzie – oznajmiła.

Wszyscy już słyszeli głośne kroki. Ktoś wchodził po schodach, odprowadzany syczącymi sprzeciwami gości.

Nerwusik podniósł miecz ze stołu. Niebieska Perła wstał powoli i Wykałaczka poczuła woń budzących się czarów. Uniosła rękę.

– Zaczekajcie, do Kaptura.

Drzwi otworzyły się nagle.

Do środka wszedł wysoki, dobrze ubrany mężczyzna. Dyszał ciężko, a spojrzenie jego jasnoniebieskich oczu przesunęło się po twarzach wszystkich obecnych i zatrzymało się na Młotku. Uzdrowiciel wstał.

– Rajco Collu, co się stało?

– Potrzebuję twojej pomocy – oznajmił szlachetnie urodzony Daru. Wykałaczka słyszała w jego głosie niepokój. – Wielka Denul. Natychmiast.

Nim Młotek zdążył odpowiedzieć, Wykałaczka podeszła do mężczyzny.

– Rajco Collu, przyszedłeś tu sam?

Mężczyzna zmarszczył brwi, a potem wskazał za siebie.

– Z niewielką eskortą. Dwóch strażników. – Dopiero w tej chwili zauważył leżący na stole miecz. – Co tu się dzieje?

– Wykałaczka – odezwał się Młotek. – Wezmę Niebieską Perłę…

– To mi się nie podoba…

– Potrzebujemy informacji, tak? – przerwał jej uzdrowiciel. – Coll może nam pomóc. Poza tym z pewnością na początek rzucili przeciwko nam tylko jeden klan i już się z nim załatwiliście. Gildia potrzebuje czasu, by ponownie ocenić problem. Mamy co najmniej dobę.

Wykałaczka spojrzała na rajcę. Coll mógł nie wiedzieć, co się wydarzyło, ale usłyszał już wystarczająco wiele, by się domyślić.

– Ktoś najwyraźniej pragnie naszej śmierci – oznajmiła mu z westchnieniem. – Pewnie lepiej byłoby dla ciebie, gdybyś się w tej chwili z nami nie zadawał…

Coll pokręcił jednak głową, ponownie wbijając spojrzenie w Młotka.

– Uzdrowicielu, proszę.

Młotek skinął głową do Niebieskiej Perły, który łypał nań spode łba.

– Prowadź, rajco. Pójdziemy z tobą.

***

…Znalazł Ossericka, swego wiernego sojusznika, z krwią na twarzy i pobitego do nieprzytomności. Anomander osunął się na kolana i przywołał Tysiąc Bogów, którzy spojrzeli na Ossericka i zobaczyli krew na jego twarzy. Ogarnięci litością obudzili go i wstał.

I Anomander wstał również, i spojrzeli na siebie, Światło na Ciemność, Ciemność na Światło.

Anomanderem zawładnął gniew.

– Gdzie jest Draconnus? – zapytał wiernego sojusznika. Nim bowiem Anomander się oddalił, zły tyran Draconnus, Zabójca Eleintów, został własną ręką Anomandera pozbawiony przytomności, a twarz zbroczyła mu krew. Osserick, któremu powierzono zadanie pilnowania Draconnusa, osunął się na kolana i wezwał Tysiąc Bogów, by ich miłosierdzie osłoniło go przed furią Anomandera.

– Zostałem pokonany! – zawołał w odpowiedzi. – Siostra Złośliwość mnie zaskoczyła. Och, Tysiąc Bogów odwróciło spojrzenie, gdy jej cios pozbawił mnie przytomności. Spójrz, mam krew na twarzy!

– Pewnego dnia nasz sojusz się skończy i ponownie zapanuje między nami wrogość, o Synu Światła, Dziecko Światła – poprzysiągł Anomander i przerodził się w ciemność straszliwej burzy, aż Osserick skulił się niczym słońce schowane za chmurą. – Będziemy walczyć o każdy kawałek ziemi, każdy skrawek nieba, każde źródło ze słodką wodą. Stoczymy tysiąc bitew i nie będzie między nami litości. Ześlę cierpienia na twoją rodzinę, na twoje córki. Zakażę ich umysły Nieświadomą Ciemnością. Rozproszę je po nieznanych królestwach i w ich sercach nie będzie litości, albowiem między nimi a Tysiącem Bogów na zawsze zawiśnie chmura ciemności.

Taka była furia Anomandera i, choć był sam, Ciemność naprzeciwko Światła, wewnątrz jego dłoni zalegała słodycz, wspomnienie zdradzieckiego dotyku Pani Zawiści. Światło naprzeciwko Ciemności, Ciemność naprzeciwko Światła, dwaj mężczyźni, którzy stali się bronią w rękach dwóch sióstr, córek Draconnusa. Stali tak, niewidziani przez nikogo, i radowali się tym, co ujrzeli.

Ustalono, że Anomander ponownie wyruszy w pościg za złym tyranem, by unicestwić jego i jego przeklęty miecz, który jest ohydą w oczach Tysiąca Bogów i wszystkich, którzy przed nimi klękają. Osserick natomiast miał odnaleźć Złośliwość i wywrzeć na niej sprawiedliwą zemstę.

Jeśli zaś chodzi o przysięgę złożoną przez Anomandera, Osserick znał gniew, z którego się zrodziła, i w swoim czasie on również złożył przysięgę. Zapowiedział w niej, że będzie walczył, pojedynkował się, toczył bój o każdy kawałek ziemi, każdy skrawek nieba, każde źródło ze słodką wodą. Takie sprawy muszą jednak spoczywać na spokojnej ziemi niczym ziarno czekające na życie.

W końcu nadal stał przed nimi problem Draconnusa, a teraz również Złośliwości. Czyż Dzieci Tiam nie domagały się wymierzenia kary? Krew splamiła twarze zbyt wielu Eleintów i dlatego Anomander i Osserick podjęli się owych pamiętnych łowów.

Gdyby Eleintowie wiedzieli, co z tego wyniknie, odebraliby swe piorunowe tchnienie zarówno Anomanderowi, jak i Osserickowi. Nikt jednak nie mógł wówczas przewidzieć, co przyniesie los, i dlatego właśnie Tysiąc Bogów zapłakało…

Wielki alchemik Baruk potarł powieki i oparł się wygodniej. Podejrzewał, że oryginalna wersja tekstu znacznie się różniła od stylizowanego bełkotu, który czytał. Te staromodne, oklepane frazy wywodziły się z przejściowego wieku, gdy historycy próbowali ożywić dziedzictwo przekazywanych ustnie tekstów celem podkreślenia wiarygodności relacji naocznych świadków. Rezultat przyprawiał go o ból głowy.

Nigdy nie słyszał o Tysiącu Bogów. Wzmianki o tym panteonie nie można było znaleźć w żadnym kompendium poza Ciemnością i Światłem Dillat. Baruk podejrzewał, że autorka po prostu ich wymyśliła, co z kolei prowadziło do pytania, co jeszcze w książce było zmyślone?

Ponownie pochylił się nad woluminem, poprawił knot lampy i zaczął przerzucać kruszące się stronice, aż jego uwagę przyciągnął kolejny fragment.

W owych dniach wśród smoków trwała wojna. Wszyscy Pierworodni, poza jednym, ugięli karki przed ofertą K’rula. Ich dzieci – pozbawione wszystkiego, co miały odziedziczyć – pomknęły wielkimi chmurami ku niebu, opuszczając wieże, lecz nadal nie były zjednoczone w niczym poza odrzuceniem Pierworodnych. Pojawiły się wśród nich frakcje i na wszystkie Królestwa spadł czerwony deszcz. Szczęki zaciskały się na szyjach. Szpony rozpruwały brzuchy. Tchnienie chaosu oddzielało ciało od kości.

Anomander, Osserick i inni posmakowali już krwi Tiam, teraz zaś nadeszli kolejni, gnani gwałtownym pragnieniem. Z owego karmazynowego nektaru zrodziło się wiele demonicznych monstrów. Dopóki Bramy Starvald Demelain pozostawały otwarte, niestrzeżone i niekontrolowane przez nikogo, wojna nie mogła się skończyć i na wszystkie Królestwa padał czerwony deszcz.

Kurald Liosan była pierwszym królestwem, które zamknęło portal prowadzący do Starvald Demelain. Opowieść, która teraz nastąpi, mówi o rzezi, jakiej dopuścił się Osserick, oczyszczając swój świat ze wszystkich pretendentów i rywali, jednopochwyconych i zdziczałych Eleintów czystej krwi, a także przeganiając ze swej ziemi pierwszych d’iversów.

Wszystko to zaczęło się w chwili, gdy Osserick starł się z Anomanderem po raz szesnasty i obaj mieli krew na twarzach, nim wreszcie Kilmandaros, ta, która przemawia za pomocą pięści, podjęła się zadania rozdzielenia walczących…

Baruk uniósł wzrok, a potem obrócił się na krześle, by spojrzeć na gościa, który muskał sobie pióra na stole mapowym.

– Starucha, sprzeczności w tym tekście doprowadzają mnie do szału.

Ptaszysko uniosło głowę i otworzyło dziób, zaśmiawszy się krótko.

– Niby dlaczego? – zapytało. – Pokaż mi historyczne kroniki, które mają sens, a pokażesz mi czystą fikcję. Jeśli o nią ci chodzi, szukaj gdzie indziej! Mój pan zdecydował, że bzdury spisane przez Dillat będą świetnym dodatkiem do twojej kolekcji. Jeśli rzeczywiście czujesz się niezadowolony, ma w bibliotece mnóstwo innych głupot, i to tylko wśród ksiąg, które chciało mu się zabrać z Odprysku Księżyca. No wiesz, zostawił tam całe pokoje zapchane podobnymi śmieciami.

Baruk zamrugał powoli, starając się nie okazywać przerażenia.

– Nie, nie wiedziałem o tym.

Starucha nie dała się nabrać i skwitowała jego słowa chichotem.

– Mojego pana najbardziej rozśmieszyła wizja tego, jak padł na kolana i wezwał krzykiem Stu Bogów…

– Tysiąc. To jest Tysiąc Bogów.

– Wszystko jedno. – Wielki Kruk pochylił głowę i rozpostarł lekko skrzydła. – A także myśl, że poprzysiągł walczyć z Osserkiem. Ich sojusz rozpadł się z powodu narastającej wzajemnej antypatii. Klapa z Draconusem zapewne zadała mu śmiertelny cios. Wyobraź sobie, uległ podstępom kobiety, i to córki Draconusa! Dlaczego Osserc nawet nie podejrzewał, że jej motywy mogą nie być czyste? Ha! W każdym istniejącym gatunku samce są okropnie… przewidywalne!

– O ile dobrze pamiętam Anomandarisa Rybaka, Pani Zawiść dokonała tej samej sztuki z twoim panem, Starucha – zauważył z uśmiechem Baruk.

– Ale on świetnie zdawał sobie sprawę z tego, co się dzieje – odparło ptaszysko, podkreślając swe słowa dziwacznym, gdaczącym dźwiękiem. – Mój pan zawsze zdawał sobie sprawę, że czasem konieczne są poświęcenia. – Starucha nastroszyła pióra barwy onyksu. – Pomyśl o rezultatach!

Baruk skrzywił się z niezadowoleniem.

– Jestem głodna! – zawołała Starucha.

– Nie skończyłem kolacji – poinformował ją mężczyzna. – Na tym talerzu…

– Wiem, wiem! Jak myślisz, dlaczego zgłodniałam? Zdumiewaj się moją cierpliwością, wielki alchemiku. Czytałeś i czytałeś bez końca.

– Jedz szybko, stara przyjaciółko, byś nie umarła z niedożywienia.

– Nigdy przedtem nie byłeś tak niedbałym gospodarzem – poskarżyło się ptaszysko. Wskoczyło na stół i nadziało na dziób kawałek mięsa. – Coś cię gnębi, wielki alchemiku.

– Wiele spraw. Rhivijczycy twierdzą, że Barghastowie z klanu Białych Twarzy zniknęli. Bez śladu.

– Zaiste – zgodziła się Starucha. – Zaraz po upadku Koralu i przejęciu władztwa przez Tiste Andii.

– Starucha, jesteś Wielkim Krukiem. Twoje dzieci unoszą się na wietrze i widzą wszystko.

– Być może.

– Dlaczego więc nie chcesz mi powiedzieć, dokąd odeszli?

– No cóż, jak ci wiadomo, Szare Miecze pomaszerowały na południe, do Elingarthu – odparło ptaszysko, okrążając krótkimi podskokami talerz. – A tam nabyły okręty. – Wielki Kruk uniósł głowę. – Czy ujrzały ślad? Czy potrafiły za nim podążyć? A może pośrodku oceanu znajduje się wielka dziura wciągająca wszystkie statki w śmiertelną otchłań?

– Białe Twarze wyruszyły na morze? To nadzwyczajne. A Szare Miecze podążyły za nimi?

– Nic z tego nie ma znaczenia, wielki alchemiku.

– Znaczenia dla kogo?

– Dla twojego niepokoju oczywiście. Zasypujesz pytaniami zmęczonego gościa, by na chwilę zapomnieć o zmartwieniach.

Od poprzedniej wizyty Staruchy minęły miesiące i Baruk doszedł z żalem do wniosku, że serdeczne stosunki łączące go z Synem Ciemności dobiegły końca, nie z powodu jakiegoś sporu, lecz chronicznego znudzenia typowego dla Tiste Andii. Opowiadano, że wieczny mrok panujący w Czarnym Koralu bardzo odpowiada jego mieszkańcom – zarówno Andii, jak i ludziom.

– Starucha, przekaż, proszę, swemu panu moje serdeczne podziękowania za niespodziewany, jakże hojny dar. Chciałbym go zapytać, jeśli nie jest to z mojej strony zbytnia śmiałość, czy ponownie rozważy złożoną przez naszą Radę oficjalną propozycję nawiązania stosunków dyplomatycznych między naszymi miastami. Delegaci czekają na jego zaproszenie i wyznaczono też odpowiednie miejsce pod budowę ambasady. To niedaleko stąd w gruncie rzeczy.

– W posiadłości zniszczonej przez haniebny upadek jednopochwyconego demona – stwierdziła Starucha. Zrobiła sobie krótką przerwę na śmiech, po czym nadziała na dziób kolejny kąsek. – Brr, to jarzyna! Paskudztwo!

– W rzeczy samej, Starucha, chodzi o tę posiadłość. Jak już mówiłem, to niedaleko stąd.

– Pan rozważa rzeczoną prośbę i podejrzewam, że nadal będzie ją rozważał.

– Jak długo?

– Nie mam pojęcia.

– Czy coś go niepokoi?

Pochylony nad talerzem Wielki Kruk uniósł głowę i przyglądał się Barukowi przez długą chwilę.

Wielki alchemik poczuł, że dopadają go lekkie mdłości. Odwrócił wzrok.

– A więc mam powody do obaw.

– Pan pyta: kiedy to się zacznie?

Baruk spojrzał na stos luźno oprawionych stronic, który był darem od Anomandera, i skinął głową. Nie odpowiedział jednak.

– Pan pyta: czy potrzebujesz pomocy?

Wielki alchemik skrzywił się z niezadowoleniem.

– Pan pyta: czy rzeczona pomoc nie powinna być raczej potajemna niż oficjalna? – ciągnęła nieustępliwa Starucha.

Bogowie na dole.

– Pan pyta: czy słodka Starucha powinna pozostać na noc jako gość Baruka, oczekując odpowiedzi na zadane pytania?

Coś zastukało w okno. Baruk wstał pośpiesznie i poszedł je otworzyć.

– Demon! – zawołało ptaszysko, rozpościerając lekko skrzydła.

– To jeden z moich – uspokoił je Baruk. Uchylił okno o żelaznych ramach i cofnął się o krok.

Odmrozin przecisnął się przez szparę, postękując z wysiłku.

– Panie Baruku! – pisnął. – Wyszła! Wyszła! Wyszła!

Wielki alchemik przed chwilą czuł się niedobrze, teraz jednak dreszcz przeniknął go aż do szpiku kości. Zamknął powoli okno i spojrzał na Wielkiego Kruka.

– Starucha, zaczęło się.

Demon zobaczył ptaka i obnażył ostre jak igły kły.

– Groteskowe monstrum!

Starucha zagroziła mu dziobem.

– Opasła ropucha!

– Uspokójcie się oboje! – warknął Baruk. – Starucha, tak, zostaniesz do rana jako mój gość. Odmrozin, znajdź sobie jakieś miejsce. Mam dla ciebie kolejne zadanie. Odszukam cię, gdy nadejdzie czas.

Przysadzisty demon pokazał Wielkiemu Krukowi rozwidlony język i poczłapał w stronę kominka. Wlazł na rozżarzone węgielki, a potem zniknął w kominie. W dół buchnęły kłęby czarnej sadzy.

Starucha się rozkasłała.

– Masz źle wychowanych służących, wielki alchemiku – poskarżyła się. Baruk jej jednak nie słuchał.

Wyszła.

Wyszła!

To słowo wypełniło swym brzmieniem jego umysł. Głośne niczym świątynny dzwon zagłuszyło wszystko inne, choć zdołał jeszcze pochwycić szybko cichnące echo.

…swego wiernego sojusznika, z krwią na twarzy i pobitego do nieprzytomności…

Rozdział drugi

Anomander nigdy nie kłamał ani nie żył w kłamstwie

i gdybyż tylko owo kalectwo mogło

być dlań błogosławieństwem w dniach i nocach

po czarnych deszczach Czarnego Koralu.

Niestety, tak się nie stało.

…

Dlatego woleliśmy nie słyszeć

Straszliwego skrzypienia, stukotu

Drewnianych kół, drżenia kamienia

I złowrogiego grzechotu łańcuchów, jakby

To na jakimś innym świecie ciemność

Wydobywała się z przeklętej, eterycznej kuźni

I żadne słońce nie wschodziło

Nad przesłoniętą zmarszczkami linią horyzontu.

Zaiste, to jakiś inny świat, wcale nie nasz.

Pobłogosław nas, Anomanderze, tym

Świętoszkowatym kłamstwem i delikatną pociechą.

A niewolnicy to nie my, ów ciężar

Jest tylko iluzją, te okowy mogą pęknąć

Od jednej myśli, a wszystkie te krzyki i

Jęki są czymś mniej niż szeptami

Uśpionego serca. Wszystko to tylko opowieść,

Przyjaciele, ten wysoki mężczyzna, który odmawia

przyjęcia czci,

A noszony przezeń miecz nie zawiera nic,

Żadnych wspomnień, a jeśli w tej przytulnej wizji

Jest jakieś miejsce dla potępionych dusz

Ciągnących przed siebie wykorzenioną świątynię,

To znajduje się ono wyłącznie w skażonej wyobraźni

I nie ma związku z trzeźwą analizą.

Nic nie jest równie skomplikowane

Jak ten skomplikowany świat,

I owa pocieszająca myśl

Pozbawia nas słuchu, wzroku i czucia, pozwala

Spokojnie mieszkać w wyimaginowanej

Krainie naszego ukochanego ładu…

Monolog
Anomandaris, Księga IV
Rybak kel Tath

Smocza Wieża spoglądała z góry na Czarny Koral niczym wbita w ziemię pochodnia. Zbudowano ją w północno-zachodnim narożniku Nowego Pałacu Andii z litego, czarnego bazaltu pokrytego spękanym, fasetkowanym obsydianem, błyszczącym w wiecznym mroku panującym w mieście. Na płaskim dachu przysiadł smok o karmazynowych łuskach. Skrzydła miał złożone, a klinowata głowa wysuwała się poza krawędź, wydawało się więc, że bestia spogląda z góry na szalony, mroczny labirynt budynków, zaułków i ulic rozpościerający się daleko w dole.

Część mieszkańców Czarnego Koralu – ale byli to wyłącznie ludzie – nadal wierzyła, że ów groźny strażnik to tylko rzeźba wykonana z kamienia przez jakiegoś biegłego rzemieślnika Tiste Andii. Ten pomysł wypełniał Endesta Silanna gorzką wesołością. Tak, rozumiał, dlaczego niektórzy wolą żyć w nieświadomości. Myśl, że prawdziwy, żywy smok kieruje złowróżbne spojrzenie na miasto z jego tłumami krzątających się mieszkańców, przeraziłaby większość nich. Gdyby podeszli do Silanah wystarczająco blisko, by ujrzeć głód błyszczący w jej wielofasetkowych oczach, już dawno uciekliby w ślepej panice z Czarnego Koralu.

Smoczyca siedziała niemal zupełnie bez ruchu dniami i nocami, przez tygodnie i miesiące, a teraz już przez prawie cały rok, dla Eleintów nie było to jednak niczym nadzwyczajnym. Endest Silann wiedział o tym jak mało kto.

Kiedyś, w Odprysku Księżyca, był potężnym, choć już podstarzałym czarodziejem, teraz jednak przerodził się w ledwie kompetentnego kasztelana Nowego Pałacu Andii. Szedł powoli Mieczową, aż dotarł do miejsca, gdzie ulica zakręcała na południe, ku bezdrzewnemu parkowi o nazwie Szare Wzgórze. Opuścił jasno oświetloną Dzielnicę Rybną, gdzie Targowisko Zewnętrznych Wód przyciągało tak wielu wypełniających wszystkie ulice i zaułki mieszkańców, że ci, którzy przywlekli tu dwukołowe wózki, by załadować na nie zakupy, byli zmuszeni zostawiać je na placu na północ od Szarego Wzgórza. Niezliczone tłumy tragarzy zbierające się co dzień o świcie na Placu Wózków zwiększały jeszcze chaos panujący między straganami. Objuczeni tobołami tragarze przeciskali się przez tłum, wijąc się niczym węgorze. Choć targowisko zawdzięczało swą nazwę obfitości ryb łowionych w morzu poza Nocą – chmurą wiecznej ciemności spowijającą miasto i jego otoczenie w promieniu prawie mili – można było na nim kupić również blade stworzenia o błyszczących jak klejnoty oczach, pochodzące z Nocnych Wód Zatoki Koralowej.

Endest Silann zamówił trupie węgorze na przyszły tydzień u nowego dostawcy, ponieważ kuter poprzedniego wciągnęło w głębiny coś zbyt wielkiego dla jego sieci. Cała załoga zginęła. Niestety, Nocne Wody nie były po prostu nieoświetlonym kawałkiem morza. Były Kurald Galain, prawdziwą manifestacją groty, a ich czeluść mogła nie mieć dna. Od czasu do czasu w wodach Zatoki Koralowej pojawiały się nieprzyjemne stworzenia. Obecnie coś tam się czaiło i rybacy byli zmuszeni używać haczyków i linek zamiast sieci. Ta metoda była skuteczna jedynie dzięki temu, że tuż pod powierzchnią roiły się dziesiątki tysięcy węgorzy przygnanych tu strachem. Większość wyciąganych na pokład ryb unosiła się bezwładnie w wodzie.

Na południe od Szarego Wzgórza na ulicach było mniej latarń. Endest Silann dotarł do dzielnicy Andii. Jak zwykle na ulicach widziało się niewielu jego pobratymców. Nikt nie siedział na ganku, nie wychylał się ze straganu, by zachwalać towar albo po prostu gapić się na przechodniów. Wszyscy spotykani z rzadka Tiste Andii dokądś zmierzali, zapewne do domów przyjaciół albo krewnych, by uczestniczyć w nielicznych rytuałach odprawianych jeszcze w ich społeczeństwie. Albo też wracali do domu po tym nieprzyjemnym przeżyciu, snując się jak dym z dogasającego ogniska.

Żaden z nich nie patrzył w oczy Endesta Silanna, gdy mijali go bez słowa niczym duchy. Rzecz jasna, chodziło tu o coś więcej niż zwykła dla ich rasy obojętność, ale zdążył się już do tego przyzwyczaić. Starcy muszą mieć grubą skórę, a czyż nie był zdecydowanie najstarszy z nich wszystkich? Pomijając Anomandera Dragnipurake’a.

Mimo to Endest pamiętał swą młodość, choć czas zatarł już lekko wspomnienie chwili, gdy po raz pierwszy postawił stopę na tym świecie. Tamtej szalonej nocy niebem władały straszliwe burze.

Och, owa przerażająca nawałnica, zimna woda na twarzy… nadal pamiętam tę chwilę.

Ujrzeli przed sobą nowy świat. Gniew ich pana słabł już, ale powoli, skapywał zeń na podobieństwo deszczu. Z zadanej mieczem rany na lewym barku Anomandera sączyła się krew. A wyraz jego oczu…

Endest ruszył w górę wspinającą się na stok ulicą. Z jego ust wydobyło się urywane, ochrypłe westchnienie. Po lewej miał stertę gruzu – wszystko, co pozostało ze starego pałacu. Tu i ówdzie było jeszcze widać fragment stojących murów, a robotnicy utworzyli ścieżki pośród ruin, wydobywając z nich kamienie oraz nieliczne drewniane belki, których nie strawiły płomienie. W kościach Endesta nadal utrzymywały się echa huku towarzyszącego zawaleniu się gmachu. Zwolnił kroku, opierając się jedną ręką o mur. Nacisk powrócił. Kasztelan zacisnął zęby, aż skrzypnęły szczęki. Czaszkę przeszył mu ból.

Błagam, nie, znowu to samo.

Nie, tak nie mogło być. Te czasy już się skończyły. Przetrwał. Zrobił to, co nakazał mu pan. Nie zawiódł go. Tak z pewnością nie mogło być.

Zatrzymał się i zacisnął mocno powieki. Po twarzy spływał mu pot.

Dlatego nikt nie chciał mu patrzeć w oczy. Przez tę… słabość.

Anomander Dragnipurake doprowadził dwudziestkę swych ocalałych zwolenników na plażę nowego świata. Pod gorejącym gniewem w jego oczach krył się triumf.

Endest Silann powiedział sobie, że to warto zapamiętać. Tego wspomnienia warto się trzymać.

Dźwigamy brzemiona, gdy to konieczne, i radzimy sobie z tym. A życie toczy się dalej.

Jego umysł wypełniło nowsze wspomnienie. Niemożliwy do zniesienia nacisk głębin, woda otaczająca go ze wszystkich stron.

– Jesteś moim wielkim magiem, Endeście Silann. Czy zrobisz to dla mnie?

– W morzu, panie? W morskich głębinach?

– Potrafisz to dla mnie zrobić, stary przyjacielu?

Spróbuję, panie.

Morze jednak pragnęło Odprysku Księżyca, och tak, jego głód był potężny i nieubłagany. Uderzało z wściekłością o kamienne mury, oblegało latającą fortecę, zamykając ją w miażdżącym uścisku. W końcu nie było już można powstrzymać jego mrocznych, spienionych legionów.

Endest Silann zachował ich przy życiu przez wystarczająco długą chwilę, ale gdy jego pan wezwał ostatnie rezerwy latającej fortecy, by wydobyć ją z głębin i wznieść z powrotem ku niebu, ściany już się waliły.

Tak wielki ciężar, tak strasznie przygniatający…

Obrażeń Odprysku Księżyca nie sposób było uleczyć. Latająca forteca była już wówczas martwa, tak samo jak moc Endesta Silanna.

Utonęliśmy wówczas oboje. Oboje umarliśmy.

Potężne czarne wodospady spływające z hukiem, łzy płynące z kamienia. Och, jak rozpaczliwie płakał Odprysk Księżyca. Poszerzające się z każdą chwilą szczeliny, głuchy łoskot konającego piękna…

Powinienem był odejść razem z fortecą, gdy wreszcie pozwolił jej pogrążyć się w falach. Tak jest, to właśnie należało zrobić. Przykucnąć wśród tych, których tam pochowano. Mój pan szanuje mnie za poświęcenie, jakiego dokonałem, ale każde jego słowo jest dla mnie jak popiół sypiący się na twarz. Otchłani na dole, czułem, jak każda kolejna sala się rozpada! Pękające ściany były dla mnie jak rany zadane duszy mieczem. Jakże okropnie krwawiliśmy, jak jęczeliśmy, jak zapadaliśmy się w siebie od śmiertelnych obrażeń!

Nacisk nie ustawał. Endest nosił go teraz w sobie. Morze pragnęło zemsty i nie przestawało go atakować bez względu na to, gdzie się znajdował. Pycha ściągnęła nań klątwę, na jego duszy wypaliło się piętno. A potem wdało się zakażenie. Był zbyt głęboko złamany, by móc z nim walczyć.

Jestem teraz Odpryskiem Księżyca. Miażdży mnie napór wód i nie mogę dotrzeć do powierzchni. Opadam coraz niżej, a ciśnienie rośnie. Tak straszliwie rośnie!

Nie, tak nie mogło być. Ze świstem zaczerpnął tchu, odepchnął się od muru i ruszył chwiejnie naprzód. Nie był już wielkim magiem. Był nikim. Zwykłym kasztelanem, zajmującym się zaopatrzeniem kuchni, harmonogramem służb straży, drewnem do palenisk. Woskiem dla żółtookich producentów świec. Sepią dla skrybów o poplamionych dłoniach…

Gdy rozmawiał teraz ze swoim panem, mówił mu o trywialnych sprawach. Takie było jego dziedzictwo, wszystko, co mu pozostało.

Czyż jednak nie stałem z nim na tej plaży? Czyż nie jestem ostatnim wśród żywych, kto dzieli z nim owo wspomnienie?

Ciśnienie zelżało powoli. Po raz kolejny uszedł z życiem z jego objęć. Ale co się stanie następnym razem? Nie sposób było tego przewidzieć, nie sądził jednak, by zdołał wytrzymać to jeszcze długo. Miażdżący pierś ucisk, huk wypełniający czaszkę.

Znaleźliśmy nowe źródło trupich węgorzy. To właśnie mu powiem. A on skinie z uśmiechem głową, a być może też położy mi dłoń na ramieniu i uściśnie je delikatnie, by mieć pewność, że niczego nie złamie. Powie coś o wdzięczności.

Za węgorze.

***

Najlepszym dowodem jego odwagi i hartu ducha był fakt, że nigdy nie przeczył, iż był jasnodominem w Pannion Domin, a co więcej, służył obłąkanemu tyranowi w twierdzy, która obecnie zamieniła się w stertę gruzów, odległą tylko o rzut kamieniem od gospody „Pod Druciakiem”. Używał nadal tego tytułu nie z powodu jakiejś szalonej, źle ulokowanej lojalności. Ten mężczyzna o wyrazistym spojrzeniu rozumiał, czym jest ironia, i choć czasem któryś z ludzkich mieszkańców miasta oburzał się, słysząc, że przedstawia się w taki sposób, jasnodomin potrafił o siebie zadbać. Tego jednego dziedzictwa nie miał powodu się wstydzić.

Spinnock Durav nie wiedział o nim wiele więcej, pomijając fakt, że miał spory talent do starożytnej gry Tiste Andii, której właśnie się oddawali. Kef Tanar zdobyła ostatnio wielką popularność wśród mieszkańców Czarnego Koralu, a także wielu innych miast, aż po sam Darudżystan.

Było w niej tylu królów albo królowych, ilu graczy. Pole bitwy powiększało się z każdą turą i zawsze wyglądało inaczej. Walczyli na nim żołnierze, najemnicy, magowie, skrytobójcy i szpiedzy. Spinnock Durav wiedział, że inspiracją dla gry były boje o sukcesję wśród Pierworodnych Dzieci Matki Ciemność. W rzeczy samej, jeden z królów miał grzywę pomalowaną srebrną farbą, innego zaś wykonano z białego drewna kostnego. Była też królowa z białego ognia w opalowej koronie oraz inne figury, które Spinnock mógłby nazwać, gdyby mu się chciało – zakładając, że kogokolwiek to obchodziło, co jednak wydawało się wątpliwe.

Większość twierdziła, że białą grzywę dodano dopiero niedawno jako wyraz drwiącego uznania dla trzymającego się na dystans władcy Czarnego Koralu. Płytki samego pola miały barwy odpowiadające aspektom Ciemności, Światła i Cienia. Płytki Wielkiego Miasta i Twierdzy uważano za odpowiednik Czarnego Koralu, Spinnock Durav wiedział jednak, że ciągle rozrastające się Wielkie Miasto (przeznaczono dla niego ponad pięćdziesiąt płytek, a gracz mógł w razie potrzeby zrobić następne) było w rzeczywistości Kharkanas, Pierwszym Miastem Ciemności.

To jednak nie było istotne. Liczyła się sama gra.

Spinnock Durav, jedyny Tiste Andii w gospodzie, zasiadł do gry z czterema przeciwnikami. Wokół stolika zgromadził się tłumek gapiów obserwujących tytaniczną walkę, która trwała już od pięciu dzwonów. Główną salę gospody wypełniały kłęby unoszącego się tuż nad jego głową dymu, przesłaniające blask pochodni i świec. Tu i ówdzie było widać grubo ciosane słupy podtrzymujące sufit. Zbudowano je z fragmentów starego pałacu oraz samego Odprysku Księżyca, połączonych niewprawnie w całość. Niektóre przechylały się złowrogo, a w zaprawie murarskiej pojawiały się już szczeliny. Na wyłożonej nierównymi kamiennymi płytami podłodze zbierały się kałuże ale. Łaziły po niej twardogrzbiete salamandry, pod wpływem alkoholu próbujące się parzyć z nogami gości. Trzeba je było co chwila odkopywać.

Jasnodomin siedział za stolikiem naprzeciwko Spinnocka. Dwóm pozostałym graczom przypadła rola wasali, obu podporządkowała sobie królowa w opalowej koronie, należąca do jasnodomina. Siły trzeciego gracza zostały zepchnięte w róg pola. Mężczyzna zastanawiał się, czy nie przyłączyć się do jasnodomina albo Spinnocka Durava.

Jeśli wybierze pierwszą opcję, Spinnock będzie miał kłopoty, choć nie musiało to jeszcze oznaczać przegranej. W końcu był weteranem w tej grze. Zdobywał doświadczenie przez blisko dwadzieścia tysięcy lat.

Był potężnie zbudowany jak na Tiste Andii. Miał szerokie bary i sylwetką nieco przypominał niedźwiedzia. Jego długie, rozpuszczone włosy miały lekko rudawy odcień, a szeroko rozstawione oczy były osadzone w stosunkowo płaskiej twarzy o wydatnych kościach policzkowych. Wąska szrama ust zastygła w rzadko się zmieniającym uśmiechu.

– Jasnodominie, masz nadzwyczajny talent do Kef Tanar – oznajmił Spinnock, gdy osaczony gracz nadal się zastanawiał, zasypywany poradami przez stojących za krzesłem przyjaciół.

Jasnodomin uśmiechnął się tylko.

W poprzedniej turze rzut kłykci wzbogacił jego królewski skarbiec o monetę najemnika. Spinnock spodziewał się ataku z flanki przy użyciu czterech ocalałych najemnych figur, celem wywarcia nacisku na trzeciego króla, gdyby postanowił zachować niezależność albo przyłączyć się do niego. Możliwa była też próba wdarcia się głęboko na terytorium gracza Tiste Andii. Niemniej jednak jasnodominowi została tylko garstka płytek pola i nie wyciągnięto jeszcze Bramy. Postąpiłby rozsądniej, powstrzymując się od ataku.

Wszyscy wstrzymali oddechy, gdy trzeci gracz sięgnął do woreczka po płytkę pola. Wyciągnął rękę, chowając płytkę w zaciśniętej pięści, i spojrzał Spinnockowi prosto w oczy.

Nerwy i chciwość.

– Trzy monety, Tiste, i będę twoim wasalem.

Spinnock zacisnął usta jeszcze mocniej. Potrząsnął głową.

– Nie kupuję wasali, Garsten.

– W takim razie przegrasz.

– Myślę, że mój przeciwnik również nie zechce zapłacić za twą wierność.

– Przyjdź do mnie natychmiast. Na rękach i kolanach – zażądał jas-nodomin.

Garsten przenosił nerwowo spojrzenie z jednej strony na drugą, zastanawiając się, która ze żmij ukąsi go mniej boleśnie. Po chwili warknął pod nosem i odsłonił płytkę.

– Brama!

– Bardzo się cieszę, że siedzisz na prawo ode mnie – stwierdził Spinnock.

– Wycofuję się przez nią!

To było tchórzliwe posunięcie, ale łatwe do przewidzenia. Garsten tylko w ten sposób mógł zachować monety, które miał w skarbcu. Spinnock i jasnodomin przyglądali się, jak wycofuje z pola swe bierki.

Potem przyszła kolej na Spinnocka. W grze pojawiła się Brama i mógł teraz wezwać pięć zgromadzonych przez siebie smoków. Wszystkie przeleciały wysoko nad potężnymi fortyfikacjami jasnodomina. Spinnock stracił tylko jednego, na skutek rozpaczliwych ataków dwóch wielkich magów ulokowanych na szczytach wież Wielkiej Twierdzy przeciwnika.

Ten jeden atak zniszczył dwie trzecie Wewnętrznego Dworu jasnodomina, w praktyce izolując jego królową.

Naziemną obronę opanował chaos spowodowany nagłą utratą dowództwa. Spinnock zaatakował klinem własnych najemników, a także pułkiem Doborowej Konnicy, przecinając nieprzyjacielskie siły na dwie części. Obaj wasale natychmiast się zbuntowali i zdołali pozostać na polu wystarczająco długo, by zadać oblężonym siłom jasnodomina dalsze straty, nim wycofali się przez Bramę. Gdy wreszcie przyszła kolej na jego ruch, jasnodomin nie miał innego wyboru, jak wyciągnąć rękę i przewrócić królową.

Wokół rozległy się głosy, gdy rozstrzygano zawarte zakłady.

Spinnock Durav pochylił się, by zgarnąć wygraną.

– Resto! Dzbanek ale do naszego stolika!

– Bardzo hojnie obchodzisz się z moimi pieniędzmi – zauważył skwaszony, lecz rozbawiony jasnodomin.

– Na tym polega sekret hojności, przyjacielu.

– To miło, że postanowiłeś mnie pocieszyć.

– Oczywiście.

Zgodnie ze zwyczajem gracze, którzy się wycofali, nie mieli prawa uczestniczyć w świętowaniu zwycięstwa, Spinnock i jasnodomin mogli więc podzielić się dzbankiem, co było satysfakcjonującym zakończeniem tak biegle rozegranej kampanii. Tłum rozproszył się powoli i kelnerzy znowu mieli mnóstwo roboty.

– Problem z nocnymi sowami, takimi jak my… – zaczął nagle jasnodomin, pochylając się nad kuflem. Wydawało się, że nic więcej nie powie, nagle jednak dodał: – Żadne spojrzenie na to brudne okno nie ujawni za nim makowego pocałunku jutrzenki.

– Jutrzenki? Ach, znaku zakończenia nocy – rzekł Spinnock, kiwając głową. – Nas, Tiste Andii, ciągle zaskakuje fakt, że tak wielu ludzi postanowiło tu zostać. Słyszałem, że nieprzerwana ciemność jest ciężarem dla waszych dusz.

– Ehe, może nas wpędzić w obłęd, jeśli nie ma przed nią ucieczki. Tu jednak wystarczy krótka wycieczka za północną bramę, do Kurhanu, by ujrzeć jasny dzień. To samo dotyczy rybaków pływających po Zewnętrznych Wodach. Gdybyśmy nie mieli tej furtki, Andii zaiste zostaliby w Czarnym Koralu sami. Odprysk Księżyca rzuca cień jeszcze długo po swej śmierci. Tak przynajmniej śpiewają poeci. Coś ci jednak powiem. – Jasnodomin pochylił się, by znowu napełnić kufel. – Mnie osobiście podoba się wieczna ciemność.

Spinnock wiedział o tym już przedtem, gdyż siedzący naprzeciwko niego mężczyzna nosił w sobie smutek gęstszy i znacznie mroczniejszy niż jakikolwiek cień. Możliwe, że było w nim więcej z Tiste Andii niż z człowieka, poza tylko jedną sprawą, która sprawiała, że Spinnockowi Duravowi łatwo było zwać go przyjacielem. Choć jasnodomina wypełniał żal, potrafił on powstrzymać rozpacz, oprzeć się oblężeniu, które tak dawno temu doprowadziło do klęski Tiste Andii. Z pewnością była to cecha typowa dla ludzi, a nawet coś więcej niż cecha, fundamentalna cnota odporności, podnosząca Spinnocka na duchu, mimo że nie potrafił znaleźć jej w sobie ani w żadnym ze swych pobratymców. Karmił się nią w tak wielkim stopniu, że czasami czuł się jak pasożyt. Zrodziła się w nim też obawa, że tylko to jedno podtrzymuje go przy życiu.

Jasnodomin dźwigał już wystarczająco wiele brzemion. Spinnock był zdeterminowany nie pozwolić, by jego przyjaciel kiedykolwiek sobie uświadomił, jak bardzo niezbędne dla Tiste Andii stały się partie Kef Tanar, noce spędzone w wiecznej ciemności, nędzna oberża i dzbanki taniego ale, w którym było za dużo bąbelków gazu.

– Ta kampania mnie zmęczyła – mówił człowiek, odstawiając pusty kufel. – Myślałem, że już cię mam. Tak, wiedziałem, że Brama nie weszła jeszcze do gry. Gdyby dwie płytki przeszły obok ciebie, wszystko byłoby moje.

Spinnock nie potrafił mu na to odpowiedzieć. Obaj wiedzieli, że ten jeden ruch zadecydował o wyniku gry. Niezwykły był jednak fakt, że jasnodomin uznał za konieczne się tłumaczyć.

– Idź się trochę przespać – poradził mu Spinnock.

Człowiek uśmiechnął się ironicznie. Zawahał się, jakby nie wiedział, czy coś rzec, czy po prostu podążyć za radą przyjaciela i powlec się do domu. Nie mów mi o zmęczeniu. Proszę.

– Popadłem ostatnio w nawyk wchodzenia na ruiny – zaczął jasnodomin, spoglądając na jakieś drobne zamieszanie, do którego doszło przy szynkwasie. – Lubię patrzeć z góry na Nocne Wody. Pamiętasz tych starych kotoludzi i ich rodziny? Chyba znowu się mnożą, ale to oczywiście już nie będzie to samo. Zupełnie nie to samo. – Umilkł na chwilę, a potem obrzucił Spinnocka pośpiesznym, niespokojnym spojrzeniem. – Widuję tam waszego władcę.

– Anomandera Rake’a? – zapytał Tiste Andii, unosząc brwi.

Człowiek skinął głową.

– Pierwszy raz zobaczyłem go dwa tygodnie temu. Teraz… widzę go codziennie, około dwunastego dzwonu. Stoi na murze nowego donżonu i patrzy na morze, tak samo jak ja.

– On… lubi samotność – wyjaśnił Spinnock.

– To stwierdzenie zawsze wydaje mi się podejrzane – odparł jas-nodomin.

Tak, potrafię zrozumieć dlaczego.

– To nieodłączna część władzy. Stracił większą część dawnego dworu. Korlat, Orfantal, Sorrit, Pra’iran, wszyscy zaginęli albo nie żyją. To nie ułatwia mu zadania. Ale z drugiej strony niektórzy nadal żyją. Na przykład Endest Silann.

– Kiedy widzę, że stoi tam zupełnie sam… – Jasnodomin odwrócił wzrok. – To budzi mój lęk.

– Jak rozumiem, wszyscy działamy tak na ludzi – zauważył Spinnock. – Wydajemy się wam duchami straszącymi w tym mieście.

– Wartownikami, którzy nie mają czego pilnować.

Tiste Andii zastanawiał się przez chwilę nad tymi słowami.

– Syn Ciemności również? – zapytał wreszcie. – Czy drażnią was jego obojętne rządy?

– Gdyby tylko wszyscy władcy byli tak obojętni – odparł jasnodomin, krzywiąc się. – Nie, „obojętne” to nie jest odpowiednie słowo. Jest tam, gdzie jest potrzebny. Jego administracji i zwierzchnictwa nie sposób podważyć, zresztą nie ma powodu tego robić. Syn Ciemności jest… wyrozumiały.

Spinnock pomyślał o mieczu, który jego pan nosił na plecach. Ta wizja przydała słowom jasnodomina cierpkiego posmaku mimowolnej ironii. Potem wspomniał wymarłe miasta na północy. Maurik, Setta, Lest.

– No cóż, żadne z sąsiednich królestw nie kieruje na Czarny Koral pożądliwego spojrzenia. Wszystkie albo zginęły, albo, jak na południu, pogrążyły się w całkowitym chaosie. To znaczy, że nie grozi nam wojna. Cóż więc pozostaje władcy? Jak już wspomniałeś, administracja i zwierzchnictwo.

– Nie przekonałeś mnie, przyjacielu – odrzekł jasnodomin, mrużąc powieki. – Syn Ciemności. Czy to jest tytuł dla biurokraty? Nie bardzo. Czy Rycerz Ciemności ma się zajmować ściganiem zbirów na ulicach?

– Na tym polega przekleństwo długiego życia – zauważył Spinnock. – Raz się zyskuje na znaczeniu, a raz się traci, i ten cykl powtarza się wielokrotnie. Przed przybyciem tutaj toczyliśmy wielką, kosztowną wojnę z Pannion Domin. Przed nią był jeszcze bardziej krwawy i znacznie dłuższy konflikt z Imperium Malazańskim. A przed tym konfliktem Jacuruku. Jasnodominie, Anomander Rake zasłużył na odpoczynek. Zasłużył na spokój.

– Być może więc to on jest rozdrażniony. Patrzy na wzburzone wody Szczeliny Ortnalskiej, a dwunasty dzwon rozbrzmiewa w mroku niczym tren.

– To bardzo poetyczne – zauważył z uśmiechem Spinnock, serce wypełnił mu jednak chłód, jakby wizja przywołana przez słowa przyjaciela była zbyt bolesna. Spoważniał pod wpływem tej myśli. – Nie wiem, czy mój pan jest rozdrażniony. Nigdy nie byłem aż tak ważny. Jestem tylko wojownikiem, jednym z tysięcy. Nie rozmawiałem z nim już chyba od stuleci.

Jasnodomin spojrzał na niego z niedowierzaniem.

– Przecież to absurd!

– Czyżby? Spójrz na mnie, jasnodominie. Jestem zbyt kapryśny. Ta klątwa wisi nade mną od wieków. Nigdy nie pragnąłem dowodzić, nawet drużyną. Zabłądziłem w Puszczy Mott i przez pięć dni przedzierałem się przez chaszcze i głogi. – Spinnock machnął ze śmiechem ręką. – Moja sprawa od dawna jest beznadziejna, przyjacielu.

– Spinnock, powszechnie się sądzi, że wszyscy Tiste Andii, którzy przeżyli dawne wojny, są siłą rzeczy elitą, najgroźniejszymi wojownikami w całej rasie.

– Byłeś żołnierzem, więc powinieneś wiedzieć, że tak nie jest. Och, w szeregach Andii nie brakuje bohaterów, ale równie wielu spośród nas po prostu miało szczęście. Tak to już jest. Znaczną część naszych wielkich bohaterów straciliśmy w bitwach z Malazańczykami.

– Twierdzisz, że twoja sprawa jest beznadziejna – zauważył jasnodomin ze skrzywioną miną. – A mimo to jesteś mistrzem w Kef Tanar.

– Żołnierzami wystruganymi z drewna potrafię dowodzić znakomicie, ale z żywymi sprawy mają się zupełnie inaczej.

Człowiek chrząknął, porzucając temat.

Przez chwilę milczeli. Resto przyniósł kolejny dzbanek ale. Gdy trunek popłynął z dzbanka przez kufel do ust, Spinnock pomyślał z ulgą, że to powinno położyć kres rozmowom o dawnych czynach na odległych polach bitew. Gdyby je kontynuowali, mogłoby to zdemaskować półprawdy i całkowite kłamstwa, które przed chwilą wygłosił.

Niedługo później jutrzenka rozpostarła swój makowy rumieniec, gdzieś daleko na wschodnim horyzoncie. W Czarnym Koralu nikt nie mógł tego zauważyć, lecz mimo to Spinnock Durav skinął głową. Nawet przebywając w wiecznej ciemności, Tiste Andii zawsze wiedzieli, kiedy zjawiało się światło. W tym również kryła się ironia. Spośród mieszkańców Nocy tylko ludzie nie zdawali sobie sprawy z nadejścia dnia, nie byli świadomi, że ukryte za mrokiem słońce znów rozpoczęło odwieczną wędrówkę po niebie.

Nim kompletnie się upili, umówili się jeszcze na nową grę. Wreszcie jasnodomin podźwignął się z trudem, pomachał od niechcenia ręką na pożegnanie i powlókł się chwiejnym krokiem ku drzwiom. Spinnock życzył mu bezpiecznej drogi do domu.

To było bardzo uprzejme pożegnanie, nawet jeśli wypowiedział je tylko w myśli.

Anomander Rake z pewnością zmierzał już do sali tronowej, gdzie stawi czoło bezlitosnym żądaniom kolejnego dnia: przyznawaniu uposażeń, rozpatrywaniu skarg kupców, raportom o stanie zapasów, jednemu albo dwóm posłom z odległych wolnych miast, zabiegającym o umowy handlowe oraz traktaty wzajemnej ochrony (tak, było ich mnóstwo).

Wszak Rycerz Ciemności walczył z wszelkiego rodzaju bestiami i demonami, nieprawdaż?

***

Ciemność skapitulowała. Ale przecież tak działo się zawsze. Nie sposób było określić, jak długo trwała podróż przez Kurald Galain ani jaki dystans pokonali, posuwając się naprzód krok za krokiem. Wszędzie panowała dysharmonia, wszystko było beznadziejne i nieubłagane. Nimander Golit raz po raz odnosił wrażenie, że przebudził się nagle, uświadamiał sobie z drżeniem, że przez jakiś czas szedł jak automat obok towarzyszy. Wszyscy świecili słabym blaskiem. Wydawało się, że unoszą się w eterycznej pustce. Ten, którego zwano Klipsem, wyprzedził pozostałych o kilka kroków, zmierzając naprzód z determinacją, której nie byli w stanie naśladować. W takich chwilach Nimander po raz kolejny zdawał sobie sprawę, że się zagubił.

Zrozumienie, gdzie się znajduje, nie sprawiało mu satysfakcji, jeszcze gorsze zaś było przypomnienie sobie, kim jest. Młodzieniec zwany Nimanderem Golitem był niewiele więcej niż zlepkiem wspomnień pozbawionym czucia przez kombinację zapamiętanych wrażeń. Piękna kobieta konała w jego ramionach; inna kobieta umierała pod naciskiem jego dłoni, jej twarz ciemniała jak chmura burzowa niezdolna eksplodować deszczem, a oczy wyłaziły na wierzch. Mimo to nie przestawał zaciskać rąk. Miotające się ciało przeszywało powietrze, rozbijało okno i znikało w strugach deszczu.

Łańcuszki mogły wirować przez całą wieczność, obrączki zaś błyszczeć jakimś tajemniczym rodzajem życia. Znoszone buty mogły się posuwać naprzód, jeden po drugim, niczym ostrza nożyc. Można było wygłaszać obietnice, wymuszać posłuszeństwo, jak wpycha się obrzękłą dłoń w ciasną rękawicę. Wszyscy mogli zatrzymać się w miejscu, otoczeni swą pewnością, bądź też pozwolić, by gnała ich ona naprzód niby wiatr, który wie, dokąd wieje. Każdy mógł pragnąć jej ciepłego objęcia.

Wszystko to jednak nie miało znaczenia, podskakiwało przed jego oczyma jak marionetki na splątanych sznurkach. Gdy tylko wyciągał rękę, chcąc je rozsupłać, umykały poza jego zasięg.

Kleszcz, który zawsze wszystko przyjmował z uśmiechem, szedł u boku Nimandera, wyprzedzając go o pół kroku. Nimander nie widział za dobrze twarzy kuzyna, nie wiedział więc, jak zareagował on na rozpościerającą się przed nimi ciemność, gdy jednak nieprzebyta otchłań wreszcie się rozproszyła i ujrzeli przed sobą pnie sosen, Kleszcz zwrócił się ku niemu, uśmiechając się ironicznie.

– Nie było tak źle – wyszeptał, czyniąc każde wypowiedziane słowo kłamstwem. Drwina wyraźnie sprawiła mu przyjemność.

Powietrze wokół nich zrobiło się wilgotne, czuli jego chłodny dotyk.

Klips zwolnił kroku. Kiedy się odwrócił, zobaczyli, jak bardzo jest zmęczony. Obrączki zatoczyły jeszcze jeden krąg, a potem łańcuszki w jego dłoniach znieruchomiały naprężone.

– Rozbijemy tu obóz – oznajmił ochrypłym głosem.

Zbroja i ubranie Klipsa były w strzępach po jakiejś stoczonej przedtem walce. Widać na nich było plamy zaschniętej krwi. Odniósł tak wiele ran, że gdyby zadano mu wszystkie jednocześnie, zapewne by zginął. Owej nocy w Drugim Forcie Dziewiczym, gdy wezwał ich wszystkich, znacznie trudniej było to zauważyć.

Nimander i Kleszcz przyglądali się, jak ich kuzyni siadają na miękkiej gliniastej glebie lasu. Ich oczy niczego nie wyrażały, wszyscy sprawiali wrażenie zagubionych.

Tak jest. „Wyjaśnienia są efemeryczne. Są mieczem i tarczą ataku. Za nimi kryje się motywacja. Mają na celu znalezienie słabego punktu, co umożliwi wymuszenie posłuszeństwa i stworzy możliwość bezwarunkowej kapitulacji”.

Tak napisał dawno temu Andarist w traktacie Walka i negocjacje.

Kleszcz, którego pociągła twarz błazna była lekko zapadnięta ze zmęczenia, pociągnął Nimandera za rękaw, wskazał głową na drzewa i ruszył w tamtą stronę. Po chwili Nimander podążył za nim.

Jego kuzyn zatrzymał się jakieś trzydzieści kroków od prowizorycznego obozu i przykucnął.

Nimander zrobił to samo, spoglądając na niego.

Słońce już wschodziło, jego krwawy blask rozpraszał leśny mrok. Dzień niósł ze sobą lekki zapach morza.

– Herold Matki Ciemność – rzekł cicho Kleszcz, jakby chciał poddać próbie wartość tych słów. – Śmiertelny Miecz. To szumne tytuły, Nimander. Wymyśliłem też po jednym dla nas obu, bo podczas tej niekończącej się drogi nie miałem czym zająć myśli. Kleszcz, Ślepy Błazen Domu Ciemności. Jak ci się podoba?

– Nie jesteś ślepy.

– Naprawdę?

– O czym właściwie chciałeś porozmawiać? – zapytał Nimander. – Mam nadzieję, że nie o głupich tytułach.

– To zależy. Klips dumnie obnosi się ze swoimi.

– Nie wierzysz mu?

– Kuzynie, ja w ogóle wierzę w bardzo niewiele – odparł Kleszcz, uśmiechając się półgębkiem. – Pomijając niewytłumaczalny fakt, że rzekomo inteligentne osoby z radością udają głupców. Moim zdaniem winny jest chaotyczny tumult emocji, który pożera rozum, jak woda pochłania śnieg.

– „Emocje rodzą się z prawdziwych motywacji, czy to świadomych, czy nie” – zacytował Nimander.

– Mój kuzyn pamięta, co przeczytał. To czyni go niebezpiecznym, a czasami również nudnym.

– O czym właściwie mieliśmy rozmawiać? – zapytał z lekką irytacją Nimander. – Niech się tytułuje, jak zechce. W końcu, co możemy na to poradzić?

– Możemy zdecydować, czy będziemy go słuchać, czy nie.

– Nawet na to jest już za późno. Posłuchaliśmy go. Podążyliśmy za nim do Kurald Galain, a teraz przyprowadził nas tutaj. A z czasem dotrzemy do kresu podróży.

– I staniemy przed obliczem Anomandera Rake’a, tak jest. – Kleszcz wskazał na otaczający ich las. – Moglibyśmy po prostu odejść. Niech Klips sam zmierza ku swej dramatycznej konfrontacji z Synem Ciemności.

– Dokąd chciałbyś pójść, Kleszcz? Nawet nie wiemy, gdzie jesteśmy. Co to za królestwo? Jaki świat czeka na nas poza tym lasem? Kuzynie, nie mamy dokąd iść.

– To znaczy, że możemy pójść dokądkolwiek. W naszej obecnej sytuacji z pierwszego wynika drugie, Nimander. To tak, jakbyś dotarł do drzwi przez wszystkich uważanych za zamknięte na skobel, i one otworzyły się szeroko pod twoim dotykiem. Widzisz ten las? Czy to bariera, czy raczej dziesięć tysięcy ścieżek prowadzących do cudów i tajemnic? Las pozostaje taki sam, bez względu na to, którą odpowiedź wybierzesz. Nie zmienia się stosownie do twojej decyzji.

– Na czym polega żart, kuzynie?

– Śmiech i płacz to tylko stany umysłu.

– I?

Kleszcz odwrócił wzrok, spoglądając na obóz.

– Klips mnie… śmieszy.

– Czemu mnie to nie zaskakuje?

– Wyobraża sobie doniosłą, pamiętną chwilę, gdy wreszcie stanie twarzą w twarz z Synem Ciemności. Słyszy marszową muzykę, łoskot bębnów i zawodzenie rogów, rozbrzmiewające wokół wysokiej, kołyszącej się na wietrze wieży, w której z pewnością dojdzie do tej konfrontacji. Widzi w oczach Anomandera Rake’a strach, zrodzony z furii gorejącej w jego własnych oczach.

– To znaczy, że jest głupcem.

– Młodym to często się zdarza. Powinniśmy mu to wyjaśnić.

– Co? Że jest głupcem?

Przez krótką chwilę Kleszcz uśmiechał się szerzej. Potem znowu spojrzał kuzynowi w oczy.

– Chyba trzeba będzie wyrazić to subtelniej.

– Na przykład jak?

– Las się nie zmienia.

Tym razem to Nimander odwrócił wzrok, wpatrzył się w szarość świtu, w mgłę kłębiącą się wokół podstaw drzew.

Umarła w moich ramionach. Potem zginął Andarist, wykrwawił się na bruk. A Phaed wyrwano mi z rąk i wyrzucono przez okno. Spojrzałem w oczy jej zabójcy i wyczytałem w nich, że zrobił to… dla mnie.

Las się nie zmienia.

– Pewne sprawy warto rozważyć, Nimander – ciągnął cichym głosem Kleszcz. – Jest nas sześcioro Tiste Andii i Klips. Razem siedmioro. Gdziekolwiek się znaleźliśmy, to nie jest nasz świat. Jestem jednak przekonany, że to świat, który nauczyliśmy się uważać za swój. Świat Ławicy Avalii, naszego pierwszego, wyspiarskiego więzienia. Świat Imperium Malazańskiego, przybocznej Tavore i wyspy, która stała się dla nas drugim więzieniem. To ten sam świat. Być może w tej krainie czeka na nas Anomander Rake. Klips raczej nie prowadziłby nas przez Kurald Galain do jakiegoś miejsca położonego daleko od Syna Ciemności. Może znajdziemy go w tym lesie, parę mil stąd.

– A dlaczego nie dotarliśmy pod jego frontowe drzwi?

Kleszcz uśmiechnął się z zadowoleniem.

– No właśnie, dlaczego? Tak czy inaczej, Anomander Rake nie będzie sam. Z pewnością towarzyszą mu inni Tiste Andii. Społeczność, Nimander. Czyż nie zasłużyliśmy na taki dar?

Nimander miał ochotę się rozpłakać.

Nie zasłużyłem na nic poza naganą. Potępieniem. Wzgardą ich wszystkich, w tym również samego Anomandera Rake’a. Społeczność osądzi mnie za wszystkie niepowodzenia.

Mógłby się użalać nad sobą jeszcze długo, otrząsnął się jednak z tego nastroju. Tak jest, mógł ofiarować ten jeden, ostatni dar swym towarzyszom. Kleszcz, Desra, Nenanda, Kedeviss i Aranatha zasłużyli przynajmniej na to.

Ale to nie on im go ofiaruje, tylko Klips.

Klips, uzurpator, który zagarnął moją pozycję.

– Wróciliśmy do punktu wyjścia – skonkludował wreszcie. – Nie opuścimy Klipsa, dopóki nie doprowadzi nas do naszych współbraci.

– Pewnie masz rację – zgodził się Kleszcz. Sprawiał wrażenie zadowolonego z ich konwersacji, jakby rzeczywiście coś dzięki niej osiągnęli. Nimander nie miał pojęcia, co właściwie mogłoby to być.

Jaśniejące niebo sprowokowało śpiew ptaków, z gleby popłynęło ciepłe, łagodne tchnienie stęchlizny. Powietrze było tu nieprawdopodobnie czyste. Nimander potarł twarz i nagle zobaczył, że Kleszcz skierował spojrzenie podłużnych oczu gdzieś za jego ramię. Odwrócił się w tej samej chwili, w której trzask pękającej gałęzi oznajmił, że ktoś się zbliża.

– Chodź do nas, kuzynko! – zawołał Kleszcz.

Aranatha poruszała się niepewnie jak zagubione dziecko. Zawsze była nieśmiała i zalękniona. Otworzyła szeroko oczy – jak zwykle, gdy wracała do świata realnego – i podeszła bliżej.

– Nie mogłam spać – wyjaśniła. – Nenanda pytał Klipsa o najróżniejsze rzeczy, aż wreszcie Desra kazała mu sobie pójść.

– Desra? – zapytał Kleszcz, unosząc brwi. – Poluje teraz na Klipsa? No cóż, dziwię się tylko, że to trwało tak długo. Co prawda, w Kurald Galain nie miała zbyt wielu okazji.

– Czy Nenanda zdołał wyciągnąć z Klipsa, gdzie właściwie jesteśmy? – zapytał dziewczynę Nimander. – I jak długa droga jeszcze przed nami?

Aranatha nie przestawała zbliżać się do nich powoli. W bladym świetle świtu wyglądała jak posąg z obsydianu i srebra. Jej długie czarne włosy błyszczały, równie czarna skóra była lekko matowa, w srebrzystych oczach lśniła zaś zapowiedź żelaza, która nigdy się nie materializowała.

Można by ją wziąć za Boginię Nadziei. Ale taką, której jedyną siłą jest optymizm odporny na wszelkie klęski. Odporny na rzeczywistość, krótko mówiąc.

– Opuściliśmy grotę nieco na południe od miejsca przeznaczenia. Klips wyjaśniał, że istnieją „warstwy oporu”. – Wzruszyła ramionami. – Nie rozumiem, co to znaczy, ale tak właśnie powiedział.

Nimander zerknął w oczy Kleszcza, a potem uśmiechnął się do Aranathy.

– A czy mówił, ile czasu zajmie nam jeszcze droga?

– Więcej, niż się spodziewał. Powiedzcie mi, czujecie zapach morza?

– Tak – potwierdził Nimander. – Nie może być zbyt daleko. Chyba na wschód od nas.

– Powinniśmy tam pójść. Może znajdziemy jakieś wioski.

– Masz imponujące rezerwy sił, Aranatha… – zauważył Kleszcz.

– To nie jest daleko…

Kleszcz wyprostował się z ironicznym uśmiechem na twarzy.

Nimander podążył za jego przykładem.

Łatwo było iść ku wschodzącemu słońcu, przełazić przez zwalone drzewa i omijać leje krasowe. Nie było tu żadnych ścieżek poza wydeptanymi przez zwierzynę, i to nie wyższą od jeleni, więc konary zwisały nisko. Żadna z nich nie prowadziła ku morzu. Zrobiło się cieplej, a potem nagle chłodniej. Usłyszeli przed sobą szum wiatru poruszającego liśćmi i gałęziami, a potem łoskot fal. Między drzewami na powierzchnię wyłaniało się pochyłe podłoże skalne. Musieli się wdrapywać na coraz bardziej strome zbocze.

Wreszcie dotarli na szczyt wietrznego, skalnego urwiska, porośniętego karłowatymi, wypaczonymi drzewkami. Na dole rozpościerało się błyszczące w promieniach słońca morze. O niegościnny, skalisty brzeg tłukły ogromne fale. Zarówno na północy, jak i na południu wybrzeże wyglądało tak samo, jak daleko mogli sięgnąć spojrzeniem. W pewnej odległości od brzegu piana tryskała w górę, zdradzając obecność podwodnych raf i płycizn.

– Tu nie znajdziemy żadnych wiosek – stwierdził Kleszcz. – Wątpię, czy trafimy na cokolwiek. Jeśli zaś chodzi o wędrówkę brzegiem morza, to również nie wydaje się możliwe. Chyba że nasz wspaniały przywódca potrafi rozkruszyć kopniakami skały na piasek i zrobić nam plażę – dodał z uśmiechem. – Albo wezwać skrzydlate demony, żeby nas nad tym wszystkim przeniosły. Jeśli nic w tym rodzaju się nie stanie, sugeruję, byśmy wrócili do obozu, zagrzebali się w sosnowych igłach i położyli spać.

Nikt się nie sprzeciwiał, wrócili więc tą samą drogą, którą tu przyszli.

***

Widok gniewu nieustannie kipiącego pod powierzchnią jaźni młodego wojownika imieniem Nenanda był dla Klipsa źródłem nieustannej pociechy. Z nim mógł coś zrobić. Jego będzie w stanie ukształtować. Natomiast w Nimandera nie wierzył prawie wcale. Młodego Tiste Andii zmuszono do grania roli przywódcy, która wyraźnie mu nie odpowiadała. Był stanowczo zbyt wrażliwy. Brutalna rzeczywistość świata z reguły niszczyła takich jak on. Zakrawało na cud, że w przypadku Nimandera tak się dotąd nie stało. Klips spotykał już przedtem takich żałosnych osobników. Być może rzeczywiście było to zjawisko typowe dla Tiste Andii. Stulecia życia stawały się niemożliwym do udźwignięcia ciężarem. Podobne indywidua wypalały się bardzo szybko.

Tak jest, na Nimandera nie było sensu tracić czasu. A jego najbliższy towarzysz, Kleszcz, był niewiele lepszy. Klips musiał przyznać, że dostrzega w nim pewne podobieństwo do siebie – ta jego drwiąca ironia, łatwy sarkazm. To również były cechy często spotykane wśród Andii. Kleszczowi brakowało jednak twardego, okrutnego rdzenia, jaki u Klipsa występował w nadmiarze.

O pewnych sprawach decydowała konieczność. Trzeba było ją rozpoznać, a następnie zrozumieć, jakie zadania należy wykonać, by z całą precyzją osiągnąć to co konieczne. Trudne decyzje były jedynymi, jakie można było uznać za szlachetne. Klips doskonale poznał trudne decyzje oraz możliwe do zaakceptowania brzemię szlachetności. Był gotów dźwigać owo brzemię przez resztę życia, które z pewnością będzie bardzo długie.

Nenanda może się okazać godny tego, by stać u jego boku podczas wszystkiego, co się wydarzy.

Spośród młodych kobiet z jego świty tylko Desra wyglądała na potencjalnie użyteczną. Ambitna i z pewnością bezlitosna, mogła stać się nożem w jego ukrytej pochwie. Poza tym względy atrakcyjnej dziewczyny same w sobie były nagrodą, czyż nie tak? Kedeviss była za krucha, złamana wewnętrznie tak samo jak Nimander. Klips widział już śmierć kroczącą w jej cieniu. Aranatha nadal była dzieckiem o pełnych zdumienia oczach. Być może zawsze nim pozostanie. Nie, z całej tej grupy, którą zwerbował na wyspie, tylko Nenanda i Desra mogli mu się do czegoś przydać.

Liczył na więcej. W końcu to byli ocaleni z Ławicy Avalii. Stali u boku samego Andarista i krzyżowali miecze z wojownikami Tiste Edur. I z demonami. Wszyscy posmakowali krwi, poznali triumf i żałobę. Powinni być twardymi weteranami.

No cóż, dawał już sobie radę z gorszym materiałem.

Na chwilę został sam. Aranatha oddaliła się od obozu i zapewne zdążyła już zabłądzić, Nenanda, Desra i Kedeviss wreszcie zasnęli, a Nimander i Kleszcz byli gdzieś w lesie. Z pewnością dyskutowali o wiekopomnych decyzjach w sprawach istotnych tylko dla nich. Klips poluzował łańcuszek owinięty wokół nadgarstka. Lśniące obrączki stuknęły o siebie cicho. Obracały się powoli w przeciwnych kierunkach, co było świadectwem zawartej w nich mocy. Miniaturowe portale zamknięte w zimnym metalu pojawiały się, znikały i znów pojawiały.

Stworzenie tych artefaktów pochłonęło większą część mocy Andii mieszkających w podziemnej fortecy, jaką była Andara. Jak się okazało, uczyniło to jego kuzynów bezbronnymi wobec ataku letheryjskich łowców. Wszystkim, co zostało po jego rodzinie żałosnych nieudaczników, była kakofonia dusz uwięzionych w obrączkach. Teraz on był ich panem.

Czasami Klipsowi przypadała nagroda nawet wtedy, gdy sprawy nie układały się po jego myśli.

Tak, to dowód, że jestem wybrańcem.

Łańcuszek wirował. Obrączki uderzały o siebie z dźwiękiem przypominającym zawodzenie tysiąca uwięzionych dusz. Klips słuchał tego z uśmiechem.

***

Droga z gospody „Pod Druciakiem” do Nowego Pałacu biegła skrajem ruin wielkiej fortecy, której upadek oznaczał kres Pannion Domin. Nieoświetlona, spowita wiecznym mrokiem sterta czarnych kamieni nadal cuchnęła ogniem i śmiercią. Idący ulicą, zwaną obecnie Granicznym Spacerkiem, Spinnock Durav miał po swej lewej stronie wyszczerbione ściany zniszczonego gmachu. Przed nim, nieco na prawo, wznosiła się Smocza Wieża. Czuł, że karmazynowe oczy Silanah przyglądają się mu z wielkiej wysokości. Nikt nigdy nie pragnął przyciągać spojrzenia Eleintów, nawet jeśli Tiste Andii Rake’a przyzwyczaili się do obecności Silanah.

Spinnock świetnie pamiętał kilka ostatnich przypadków, gdy był świadkiem uwolnienia gniewu smoczycy. Płomienie przeszywające gąszcz Puszczy Mott, opadające w dół morderczym potopem przy akompaniamencie ogłuszającego huku, który zagłuszał śmiertelne krzyki niezliczonych stworzeń ginących na dole. Mogło wśród nich być również kilku Karmazynowych Gwardzistów bądź kilkunastu Mottańskich Pospolitaków.

To przypominało polowanie na mrówki toporem.

I nagle, z samego serca płomiennego wiru wytrysnęły toksyczne czary, uderzając w Silanah skrzącą się falą. Krzyk bólu smoczycy przeszył powietrze, głośny jak huk gromu. Bestia wiła się gwałtownie, próbując rozerwać uścisk przeciwnika. Potem umknęła do Odprysku Księżyca, ciągnąc za sobą strumienie krwi.

Przypomniał sobie gniew Anomandera Rake’a i to, jak utrzymywał go w swych oczach niczym demona przykutego łańcuchem woli, jak stał nieruchomo i spokojnym, niemal znudzonym tonem wypowiedział tylko jedno słowo. Imię.

Czepiec.

Na dźwięk tego imienia w jego smoczych oczach rozgorzała jeszcze straszliwsza furia.

Potem zaczęły się łowy, takie, w jakich chciałby uczestniczyć tylko głupiec. Rake polował na najgroźniejszego czarodzieja z Karmazynowej Gwardii. Spinnock przypomniał sobie chwilę, gdy stał na półce ulokowanej wysoko na powierzchni Odprysku Księżyca i obserwował magiczne burze, wypełniające połowę nocnego nieba na północy. Zadał sobie wówczas pytanie, czy świat zaraz zostanie rozerwany na strzępy, i z głębin jego duszy wydostała się wypaczona, złośliwa myśl.

Znowu…

Gdy na pole bitwy wkraczały potężne moce, sytuacja często wymykała się spod kontroli.

Czy to Czepiec pierwszy mrugnął? Wycofał się, ustąpił pola, zwiał?

A może to był Syn Ciemności?

Spinnock wątpił, by miał się kiedykolwiek tego dowiedzieć. Anomanderowi Rake’owi nie zadawało się takich pytań. Po pewnym czasie Tiste Andii dowiedzieli się, że Czepiec pojawił się znowu, tym razem w Darudżystanie. Znowu wywoływał kłopoty, ale na szczęście nie pozostał w mieście zbyt długo.

Kolejna wizja Silanah, zastawiającej pułapkę na jaghuckiego tyrana pośród Wzgórz Gadrobi. Tam również zadano jej rany, również użyto straszliwej magii. Krążyła nad spustoszoną równiną, a pięciu jednopochwyconych Tiste Andii podążało za nią jak wrony towarzyszące orłowi.

Spinnockowi nasunęła się myśl, że być może tylko jego niepokoi sojusz między Tiste Andii a Eleintami. W końcu Anomander Rake toczył ongiś wojnę ze smokami czystej krwi. W czasach, gdy owe istoty zerwały się z okowów, z dawien dawna podporządkowujących je woli K’rula, i próbowały zdobyć władzę dla siebie. Motywy, które skłoniły Rake’a do przeciwstawienia się ich ambicjom, były jak zwykle niejasne. Przybycie Silanah – znacznie późniejsze – stanowiło kolejne wydarzenie spowite mgłą tajemnicy.

Nie, Spinnock Durav z pewnością nie był zachwycony beznamiętnym spojrzeniem smoczycy.

Dotarł pod bramę Nowego Pałacu i ruszył w górę po wyłożonej kamiennymi płytami rampie. Na zewnątrz nie było wartowników. Nigdy ich tu nie było. Pchnął jedne z bliźniaczych drzwi i wszedł do środka. Znalazł się w korytarzu o ścianach wspartych przyporami, który ludziom wydałby się nienaturalnie wąski. Po dwudziestu krokach dotarł do kolejnego łuku bramy, wiodącej do obszernej komnaty o kopulastym sklepieniu. W podłogę z gładzonego czarnodrewna wprawiono dwadzieścia osiem spiralnych terondai Matki Ciemność. Wszystkie wykonano z czarnego srebra. Spinnock uważał, że ten hołd dla bogini, która się od nich odwróciła, jest czymś zdumiewającym i głęboko niestosownym.

Och, mędrcy mogli debatować, kto owej nocy odwrócił się pierwszy, nikt jednak nie mógłby zaprzeczyć, że przepaść jest straszliwie szeroka. Czy to miała być jakaś spóźniona próba zagojenia starożytnej rany? Spinnock tego nie rozumiał. Niemniej Anomander Rake osobiście zlecił wykonanie terondai, przedstawiających Niewidzialne Słońce i otaczającą je szaloną, wirującą koronę płomienia barwy onyksu.

Jeśli manifestacja Kurald Galain w tym królestwie miała serce, to znajdowało się ono tutaj, w tej komnacie. Przemierzając ją w trakcie pokonywania drogi ku krętym, białym jak kość schodom, Spinnock nie czuł jednak żadnej obecności, żadnego upiornego tchnienia mocy. Tuż za zakrętem schodów ujrzał plamę światła kołyszącej się lampy.

Dwóch ludzkich służących szorowało alabastrowe stopnie. Ujrzawszy Spinnocka, usunęli mu się pośpiesznie z drogi.

– Uwaga, mokre – mruknął jeden z nich.

– Dziwię się, że w ogóle trzeba je myć – stwierdził Tiste Andii, przesuwając się bokiem. – W całym pałacu mieszka tylko piętnaście osób.

– To prawda, panie – zgodził się człowiek, kiwając głową.

Spinnock zatrzymał się i spojrzał za siebie.

– To po co zadajecie sobie trud? Nie wierzę, by kasztelan kazał wam to robić.

– Nie, panie, nie kazał nam. Po prostu, hm, nudziliśmy się.

Oszołomiony Tiste Andii przystanął na chwilę. Potem znowu ruszył w górę. Nie potrafił zrozumieć tych krótko żyjących istot.

Droga do komnat zamieszkanych przez Syna Ciemności była długa i trzeba ją było pokonać w samotności. Pełne ech korytarze, otwarte, niestrzeżone drzwi. Nieliczna grupka skrybów i rozmaitych biurokratów podlegających kasztelanowi urzędowała w gabinetach na parterze. Kucharze, czyściciele ubrań, pracze, palący w kominkach i zapalający świece, wszyscy mieszkali na niższych piętrach. Tutaj, na górze, ciemność władała królestwem niemal całkowicie pozbawionym mieszkańców.

W końcu Spinnock Durav dotarł do wydłużonej komnaty z widokiem na Nocne Wody, gdzie znalazł swego pana.

Anomander Rake siedział przed kryształowym oknem zajmującym całą wychodzącą na zatokę ścianę. Jego długie srebrnobiałe włosy lśniły lekko w słabym, rozproszonym świetle przedostającym się do środka przez fasetkowany kwarc. Dragnipura nigdzie nie było widać.

Spinnock zrobił trzy kroki w głąb komnaty i zatrzymał się nagle.

– Jak poszła gra, Spinnock? – zapytał Syn Ciemności, nie odwracając się.

– Znowu wygrałeś, panie. Ale walka była trudna.

– Brama?

Spinnock uśmiechnął się.

– Gdy już wydawało się, że wszystko stracone…

Być może Anomander Rake skinął głową, słysząc te słowa, a może tylko przesunął skierowane na Nocne Wody spojrzenie na znajdujący się bliżej obiekt. Łódź rybacką albo grzbiet lewiatana, który wyłonił się na moment z głębiny. Tak czy inaczej, gość usłyszał jego westchnienie.

– Spinnock, stary przyjacielu, cieszę się, że wróciłeś.

– Dziękuję, panie. Ja również jestem szczęśliwy, że moje wędrówki dobiegły końca.

– Wędrówki? Tak, zapewne mogłeś to tak widzieć.

– To cały kontynent, panie. Odnalezienie ukrytych na nim niezliczonych prawd wymagało sporej dawki… wędrówek.

– Długo się zastanawiałem nad szczegółami twojej opowieści, Spinnocku Durav. – Rake nadal się nie odwracał. – Wszystko prowadzi do jednego pytania. Czy muszę się tam udać?

Spinnock zmarszczył brwi.

– Na Assail? Panie, sytuacja, która tam panuje…

– Tak, rozumiem. – Syn Ciemności odwrócił się powoli. Wydawało się, że jego oczy ukradły blask kryształowemu oknu. Rozbłysły nagle, a potem wyblakły niczym wspomnienie. – A więc wkrótce.

– Panie, ostatniego dnia, trzy mile od morza…

– Słucham?

– Straciłem już rachubę, ilu ich zabiłem, by dotrzeć na tę odludną plażę. Panie, w chwili gdy wszedłem do wody wystarczająco daleko, by móc zniknąć pod falami, cała zatoka zrobiła się czerwona. Fakt, że przeżyłem to wszystko, jest…

– Łatwy do zrozumienia – przerwał mu Anomander Rake z bladym uśmieszkiem. – Przynajmniej w opinii twojego pana. – Uśmiech zniknął z jego twarzy. – Straszliwie nadużyłem twych zdolności, przyjacielu.

Spinnock uniósł głowę. Nie potrafił się powstrzymać przed zadaniem pytania:

– I dlatego pozwala mi się dowodzić żołnierzami z drewna i kamienia na splamionym winem stoliku? Z każdym dniem moje mięśnie wiotczeją, a ambicja zanika.

– Czy tak właśnie odbierasz zasłużony odpoczynek?

– Niektóre noce są gorsze od pozostałych, panie.

– Gdy słyszę, jak mówisz o ambicji, Spinnock, przypominam sobie inne miejsce, bardzo dawno temu. My dwaj…

– Wtedy wreszcie poznałem swe przeznaczenie – rzekł Spinnock bez śladu goryczy.

– Czyny dokonane bez świadków. Niewidziane przez nikogo. Bohaterskie wysiłki nagradzane wdzięcznością tylko jednej osoby.

– Broni trzeba używać, panie. W przeciwnym razie rdzewieje.

– Ale broń, której używa się zbyt często, robi się tępa i wyszczerbiona, Spinnock.

Muskularny Tiste Andii pochylił głowę, usłyszawszy te słowa.

– Być może, panie, z takiej broni należy zrezygnować i znaleźć nową.

– Ta chwila jeszcze nie nadeszła, Spinnocku Durav.

Spinnock znowu się pokłonił.

– Panie, moim zdaniem w przewidywalnej przyszłości nie będziesz musiał podróżować do Assail. Panujący tam obłęd… nie wydostaje się na zewnątrz.

Anomander Rake przyglądał się przez chwilę twarzy Spinnocka. Potem skinął głową.

– Graj dalej, przyjacielu. Przeprowadź króla przez trudne chwile. Aż do chwili…

Znowu odwrócił się w stronę kryształowego okna. Nie musiał kończyć tego zdania. Spinnock pokłonił się po raz trzeci i wyszedł z komnaty, zamykając za sobą drzwi.

W korytarzu minął utykającego powoli Endesta Silanna. Na widok Spinnocka stary kasztelan uniósł wzrok.

– Ach. Czy nasz pan jest w komnacie? – zapytał.

– Tak.

Uśmiech starego Tiste Andii nie był dla Spinnocka nagrodą. Wydawał się straszliwie wymuszony, pełen smutku i wstydu. Być może Endest miał prawo do tego pierwszego uczucia – był ongiś potężnym magiem, a potem go złamano – z pewnością jednak nie zasłużył sobie na drugie. Spinnock nie potrafił jednak ulżyć jego brzemieniu. Wszystko, co mógłby powiedzieć, zabrzmiałoby banalnie. Być może powinien spróbować czegoś bardziej… zjadliwego, co wyrwałoby starszego Tiste Andii z otchłani użalania się nad sobą.

– Muszę z nim porozmawiać – oznajmił Endest, sięgając ręką do drzwi.

– Ucieszy się z tego – zdołał wykrztusić Spinnock.

Znowu ten uśmiech.

– Jestem tego pewien. – Spojrzał rozmówcy prosto w oczy. – Mam dla niego wspaniałe wieści.

– Naprawdę?

Endest Silann uniósł haczyk.

– Tak. Znalazłem nowego dostawcę trupich węgorzy.

***

– Władca tego, Syn tamtego, to wszystko nieważne, tak? – Mężczyzna skończył obierać kozikiem owoc i rzucił łupiny na bruk. – Rzecz w tym, że on w ogóle nie jest człowiekiem, tak? To tylko kolejny z tych starożytnych, czarnoskórych demonów o martwym spojrzeniu.

– Cały świat tak zręcznie obierasz ze skóry, co? – zapytał drugi siedzący przy stoliku mężczyzna, mrugając znacząco do trzeciego, który nie odezwał się dotąd ani słowem.

– Robię zręcznie wiele różnych rzeczy. Lepiej w to uwierz – mruknął pierwszy. Kroił owoc na plasterki i wkładał je sobie do ust nadziane na czubek noża.

Kelner podkręcił knot stołowej lampy i zniknął w mroku.

Trzej mężczyźni siedzieli w jednej z nowych ulicznych restauracji, choć być może było to zbyt górnolotne określenie dla lokalu mogącego się pochwalić tylko kilkoma stolikami i drewnianymi krzesłami, z których każde było inne. Kuchnia była niewiele więcej niż przerobionym wozem nakrytym płócienną markizą, pod którą rodzina krzątała się przy ruszcie będącym ongiś korytem dla koni.

Trzy z czterech stolików były zajęte. Wszyscy goście byli ludźmi. Tiste Andii nie zwykli jeść publicznie, nie wspominając już o czczych pogawędkach nad kubkami gorącego bastiońskiego kelyku, wonnego napoju, który ostatnio stał się popularny w Czarnym Koralu.

– Lubisz gadać – zauważył drugi mężczyzna, sięgając po swój kubek. – Ale słowami nikt nigdy nie wykopał rowu.

– Nie tylko ja stoję po właściwej stronie – odparł pierwszy. – Jest nas więcej. To oczywiste, że jeśli Władcę Syna szlag trafi, cała ta cholerna ciemność zniknie i znowu będziemy mieli normalne dni i noce.

– Nie możesz tego zagwarantować – odezwał się sennym głosem trzeci mężczyzna.

– Powiedziałem już, że to oczywiste. Jeśli tego nie widzisz, to tylko twój problem, nie nasz.

– Nasz?

– Ehe, właśnie tak.

– Masz zamiar wbić mu ten kozik w serce?

Drugi z rozmówców roześmiał się chrząkliwie.

– Może i żyją długo – mruknął cicho pierwszy. – Ale krwawią tak samo jak wszyscy.

– Nie mów mi, że to ty zaplanowałeś to wszystko, Policzek – powiedział trzeci mężczyzna, tłumiąc ziewanie.

– Nie ja – przyznał pierwszy, Policzek. – Ale byłem jednym z pierwszych, którzy złożyli przysięgę.

– To kto za tym stoi?

– Nie mogę powiedzieć. Nie wiem. Tak właśnie organizuje się podobne sprawy.

Drugi z rozmówców podrapał się po porastającej mu szczękę szczecinie.

– Wiecie co? – zaczął. – W końcu nie mieszka ich tu milion. Połowa dorosłych mężczyzn wśród nas była żołnierzami w Domin, a nawet wcześniej. I nikt nie zabrał nam broni i zbroi, prawda?

– To tylko świadczy o ich głupocie – zgodził się Policzek, kiwając głową. – Powinni zapłacić za taką arogancję.

– Kiedy następne spotkanie? – zapytał drugi mężczyzna.

Trzeci z nich poruszył się nagle na krześle.

– Właśnie się na nie wybieramy, Harak. Pójdziesz z nami?

Gdy wszyscy trzej sobie poszli, jasnodomin dopił kelyk, zaczekał kilka uderzeń serca, a potem wstał i otulił się płaszczem, sięgając jednocześnie pod spód, by poluzować miecz w pochwie.

Zatrzymał się, skierował twarz dokładnie ku północy, zamknął oczy i odmówił cichą modlitwę.

Następnie ruszył swobodnym krokiem mniej więcej w tym samym kierunku, w którym oddalili się trzej mężczyźni.

***

Wysoko na wieży czerwona smoczyca widziała wszystko. W fasetkach jej oczu odbijały się sceny z każdej ulicy, każdego zaułka, gorączkowy ruch panujący na targowiskach, kobiety i dzieci wieszające pranie na płaskich dachach, postacie wałęsające się między budynkami. W tych oczach miasto kipiało ruchem.

Gdzieś poza Nocą słońce przyniosło na ziemię pogodny, upalny ranek. Na niebie pojawiły się smużki dymu z ognisk palonych w prowizorycznych obozach powstałych przy krętych, wydeptanych szlakach biegnących z północy. Potem nadeszli pielgrzymi wypełniający trakty nieprzerwanym strumieniem, a w promieniach słońca zalśnił złotym blaskiem wąż pyłu gnany wiatrem aż do Wielkiego Kurhanu.

Najubożsi pielgrzymi nieśli błyszczące muszelki zebrane w morzu i w przybrzeżnych kałużach, gładzone kamyki albo samorodki surowej miedzi. Zamożniejsi mieli biżuterię, wysadzane klejnotami futerały, pasy cennego jedwabiu, delantińskie płótno, srebrne i złote rady Daru, łupy zabrane trupom na polach bitew, kosmyki włosów szanowanych krewnych i wyimaginowanych bohaterów oraz niezliczone inne wartościowe przedmioty. W odległości dnia drogi od Wielkiego Kurhanu nie musieli się już obawiać złodziei i bandytów. Śpiewali głośno, maszerując ku ogromnej chmurze ciemności spowijającej ziemię na południu.

Wszyscy wiedzieli, że pod potężnym kurhanem usypanym ze skarbów spoczywają śmiertelne szczątki Odkupiciela.

Jeszcze skuteczniejszą ochronę zapewniała im Noc z jej złowrogimi, milczącymi strażnikami.

Wąż pyłu maszerował ku zbawieniu.

Rhivijczycy z Północnej Genabackis mieli porzekadło, mówiące, że człowiek, który budzi węża, jest człowiekiem, który nie zna strachu. A człowiek, który nie zna strachu, zapomniał o władających życiem zasadach.

Silanah słuchała ich pieśni i modlitw.

I obserwowała ich uważnie.

Czasami śmiertelnicy rzeczywiście zapominają. Czasami trzeba im… przypomnieć.

Rozdział trzeci

Wiedział, że stanie w tym miejscu

Będzie niewdzięcznym zadaniem,

Nieubłaganym jak złożone ofiary

I krwawe przysięgi.

Wiedział, że musi czekać sam

Na szarżę żaru furii,

Na hymny zemsty,

W momencie gdy miecze się skrzyżują,

A tam, gdzie ongiś byli śmiertelnicy,

Nadal trwają sny o domu,

Jeśli choć jedne pozłacane drzwi

Uda się wyważyć.

Czy targował się na próżno,

Albo odwracał się od nadchodzącej chwili?

Czy uśmiechał się z zadowoleniem,

Czekając na skarcenie?

(Widzę go nadal, stoi tam,

A wy wciąż pozostajecie nieprzejednani.

Poeta was potępia,

Artysta krzyczy głośno,

Ten, który płacze,

Odwraca twarz.

Wasze umysły wypełniają

Nieistotne szczegóły,

Najdrobniejsze detale,

A żaden z nich

Nie znaczy nic

Dla nikogo.

On odbiera wam cały gniew,

Wszystkie zbrodnie…

Czy tego chcecie,

Czy nie…

Złożone ofiary

I przysięgi.

Stoi sam.

Ponieważ nikt z was nie śmie

Stanąć u jego boku).

Wyzwanie rzucone przez Rybaka słuchaczom,
gdy przestał recytować Grzywę Chaosu

Owego ranka, tak pogodnego i świeżego od ciepłej bryzy dmącej od jeziora, do miasta przybyli goście. Czy było ono żywą istotą? Czy miało oczy? Czy jego zmysły mógł przebudzić odgłos kroków? Czy Darudżystan owego pięknego poranka patrzył na tych, którzy zatrzymali na nim swe spojrzenia? Przybysze, potężni i skromni, kroki cichsze od szeptu albo wstrząsające samymi kośćmi Śpiącej Bogini. Czy podobne sprawy składają się na puls miasta?

Ale nie, miasta nie mają oczu ani innych narządów zmysłów. Gładzone kamienie i stwardniały tynk, drewniane belki i ocienione gzymsami fasady, otoczone murami ogrody i spokojne sadzawki z szemrzącymi fontannami, wszystko to było niewrażliwe na niszczące poczynania obywateli. Miasto nie znało głodu, nie mogło się obudzić ani nawet poruszać nerwowo w grobie.

Podobne sprawy lepiej zostawić pękatemu człowieczkowi, który siedział za stolikiem w głębi gospody „Pod Feniksem”, pochłaniając obfite śniadanie. Mężczyzna znieruchomiał na chwilę z ustami wypełnionymi ciastem z jabłkami i nagle się zakrztusił. Oczy mu wyszły na wierzch, twarz zrobiła się szkarłatna. Potem wypluł resztki ciasta prosto w twarz rozpaczliwie skacowanej Meese siedzącej naprzeciwko. Kobieta, mająca na twarzy ciasto, które sama wczoraj upiekła, uniosła zaspane oczy i przeszyła bazyliszkowym spojrzeniem kaszlącego, charczącego grubaska.

Gdyby jakieś słowa były konieczne, z pewnością by je wypowiedziała.

Człowieczek nie przestawał kasłać. Z oczu płynęły mu łzy.

Sulty podeszła do stolika ze ścierką w ręku i zaczęła delikatnie wycierać twarz siedzącej nieruchomo jak posąg Meese.

***

Gwałtowne podmuchy wiatru niosły wąską, pochyłą ulicą, biegnącą na prawo od wejścia do szynku „U Quipa”, resztki pozostałe po nocnych szaleństwach. Przed chwilą nie było tu nikogo, teraz jednak na ulicy pojawiły się kwiczące, spienione konie tłukące kopytami o bruk z siłą żelaznych młotów. Konie – dwa, cztery, sześć – a za nimi ogromna karoca, na wpół obrócona w bok, ślizgająca się po bruku z głośnym grzechotem. Tył pojazdu uderzył z trzaskiem w budynek. Tynk, fragmenty markizy oraz okiennej ramy posypały się na wszystkie strony. Ludzie uciekali od monstrualnego pojazdu, który przechylił się gwałtownie, omal się nie przewracając, a potem się wyprostował przy akompaniamencie łoskotu walącego się domu. Na ulicę padali kolejni ludzie, przetaczający się rozpaczliwie po bruku, by uniknąć wysokich na wzrost mężczyzny kół.

Konie nadal się nie zatrzymywały. Jeszcze przez pewien czas wlokły w dół wehikuł, zostawiając na ulicy jego fragmenty, kawały tynku oraz inne, jeszcze mniej przyjemne rzeczy, nim wreszcie zdołały zwolnić, a potem się zatrzymać. W znacznym stopniu pomógł im w tym fakt, że na wszystkich sześciu kołach zacisnęły się drewniane hamulce.

Siedzącym na koźle stangretem cisnęło nagle do przodu. Mężczyzna przeleciał wysoko nad podrzucającymi łbami końmi i wylądował na wózku na śmieci, niemal całkowicie pogrzebanym w pozostałościach po fecie. Odpadki zapewne uratowały mu życie, choć gdy wszystko się uspokoiło, widoczne były tylko podeszwy jego butów, nieruchome jak przystało nieprzytomnemu.

Ulicę za karetą zaściełały nie tylko zwykłe śmieci, lecz również ludzkie szczątki w różnych stadiach rozkładu. Niektóre były miękkie i gnijące, z innych zaś została tylko naciągnięta na kości skóra. Część z nich drżała jeszcze lub przemieszczała się bezwiednie po bruku niczym odcięte kończyny owadów. Z częściowo zmiażdżonej ściany sklepu, o który wehikuł zawadził prawym tylnym rogiem, sterczała głowa trupa. Wbiła się tak głęboko, że było widać tylko oko, policzek oraz kawałek żuchwy. Oko zatoczyło się złowieszczo. Usta zadrżały, jakby usiłowały się z nich wydostać jakieś słowa, a potem rozciągnęły się w groteskowym uśmieszku.

Bardziej kompletne postacie wyrzucone z karety w różne strony podnosiły się powoli z bruku albo – w dwóch przypadkach – leżały zupełnie bez ruchu. Kąt nachylenia ich karków i kończyn świadczył jednoznacznie, że pechowi osobnicy nigdy już nie poruszą się o własnych siłach ani nawet nie zaczerpną tchu.

Jakaś staruszka wychyliła się przez okno na piętrze, spojrzała przelotnie na widoczną na dole jatkę i zatrzasnęła drewniane okiennice.

Z częściowo zniszczonego sklepu dobiegły jakieś stuki. Potem rozległ się stłumiony krzyk. Na sąsiedniej ulicy zaczął wyć pies.

Drzwi karety otworzyły się ze skrzypieniem, zakołysały na zawiasach i spadły z grzechotem na bruk.

Udziałowiec Blada, czołgająca się na rękach i kolanach piętnaście kroków od karety, uniosła obolałą głowę i odwróciła się ostrożnie w stronę wehikułu, akurat na czas, by zobaczyć, że nawigator Quell wyskoczył na ulicę i przetoczył się po bruku jak rhivijska lalka. Ciągnęły się za nim obłoki dymu.

Bliżej stał, chwiejąc się na nogach, Reccanto Ilk. Rozglądał się wokół z głupią miną, aż wreszcie zatrzymał wzrok na poobijanym szyldzie szynku „U Quipa”. Powlókł się w tamtą stronę.

Blada wstała, strzepnęła pył z brudnego od mięsa ubrania i skrzywiła się ze złością, widząc, że łuski zbroi sypią się na kamienie jak monety. Z jednej z dziur w kolczudze wydobyła zakończony szponem palec. Przyglądała mu się przez chwilę, a potem odrzuciła go na bok i podążyła za Reccantem.

Nim dotarła do drzwi, dołączyła do niej Najsłodsza Udręka. Niska, gruba kobieta człapała jak kaczka, ale nie zmniejszało to jej determinacji. Sięgnęła drobnymi dłońmi ku drzwiom baru.

Glanno Tarp wygrzebywał się już z wózka na śmieci.

Wsparty na rękach i kolanach Quell uniósł wzrok.

– To nie jest nasza ulica – stwierdził.

Blada pochyliła głowę i weszła do mrocznego wnętrza baru. Zatrzymała się na chwilę, aż wreszcie usłyszała hałas dobiegający spod ściany. Reccanto zwalił się na krzesło, jedną ręką zrzucając ze stolika pozostawione przez kogoś resztki. Najsłodsza Udręka przyciągnęła sobie drugie krzesło i klapnęła na nie.

Trzej pijacy, jedyni goście w lokalu, śledzili wzrokiem przemierzającą salę Bladą. Nagrodziła wszystkich złowrogim spojrzeniem.

Quip Młodszy – jego ojciec otworzył ten lokal w nagłym przypływie ambicji i optymizmu, który potrwał może z tydzień – wylazł zza kontuaru takim samym ciężkim krokiem, jakim poruszał się jego stary, i dotarł do stolika w tej samej chwili, co Blada.

Nikt nie odezwał się ani słowem.

Oberżysta zmarszczył brwi i wrócił na stanowisko.

Pojawili się Quell oraz śmierdzący odpadkami Glanno Tarp.

Chwilę później za stolikiem siedziało już czworo udziałowców oraz wielki mag nawigator Gildii Kupieckiej Trygalle. Nie wymieniali spojrzeń. Nic nie mówili.

Quip Młodszy – który kiedyś kochał się w Bladej, w czasach, gdy nikt jeszcze nie słyszał o Gildii Kupieckiej Trygalle, na długo przed tym, nim przystała do tej bandy szaleńców – przyniósł pięć kufli i pierwszy dzbanek ale.

Pięć drżących dłoni sięgnęło po kufle i zacisnęło się mocno na uchwytach.

Quip zawahał się, zatoczył oczyma i zaczął nalewać kwaśny, tani trunek.

***

Kruppe pociągnął łyk ciemnopurpurowego wina – kosztowało całą radę za butelkę! – i obracał płyn w ustach, aż wreszcie wypłukał kawałki ciasta ze szczelin między zębami. Potem przechylił się i wypluł wino na podłogę.

– Ach. – Uśmiechnął się do Meese. – Znacznie lepiej, co?

– Wezmę od razu pieniądze za tę butelkę – stwierdziła kobieta. – Dzięki temu będę mogła sobie pójść i nie patrzeć, jak marnujesz znakomity trunek.

– Ojej, czyżby kredyt Kruppego tak szybko się wyczerpał? Wyłącznie z powodu niefortunnego incydentu, do którego doszło podczas dzisiejszego śniadania?

– Chodzi o zniewagi, ty tłusta świnio. Nazbierało się ich tak wiele, że czuję się, jakbym brodziła w plugastwie. – Wyszczerzyła zęby. – Plugastwie w czerwonej kamizelce.

– Ajajaj, cóż za złośliwy atak. Kruppe jest ugodzony w serce… – Sięgając raz jeszcze po zakurzoną butelkę, dodał: – I nie ma innego wyboru, jak złagodzić spoczywający na jego duszy ciężar za pomocą kolejnego pysznego łyku.

Meese pochyliła się nad stolikiem.

– Jeśli znowu je wyplujesz, Kruppe, skręcę ci kark.

Grubasek przełknął pośpiesznie wino i wciągnął gwałtownie powietrze.

– Kruppe znowu omal się nie udławił. Cóż za ranek! Omeny i ciasto, jęki i wino!

Rozległy się ciężkie kroki. Ktoś schodził z piętra.

– Ach, nadchodzi malazański zbawca. Młotek, drogi przyjacielu Kruppego, czy Murillio, słodki książę rozczarowania, odzyskał już pełnię sił? Chodź, przyłącz się do mnie w tej chwili wzburzenia. Meese, słodka dziewczyno, czy mogłabyś przynieść kielich dla uzdrowiciela?

Jej oczy zmieniły się w wąziutkie szparki.

– A co z kielichem dla ciebie, Kruppe?

– To zachwycająca sugestia.

Grubasek otarł otwór butelki brudnym rękawem i uśmiechnął się radośnie.

Kobieta wstała i oddaliła się sztywnym krokiem.

Malazański uzdrowiciel opadł z głośnym westchnieniem na krzesło, zamknął oczy i energicznie potarł bladą, pucołowatą twarz. Potem rozejrzał się po sali.

– Gdzie są wszyscy?

– Twego towarzysza z minionej nocy Kruppe odesłał do domu, zapewniając go, że nie grozi ci żadna krzywda. Dziś o świcie, przyjacielu, czy raczej rankiem depczącym świtowi po pozłacanych piętach. Statki przybijają do nabrzeży, trapy opuszczają się z łoskotem, tworząc chwilowe mosty między dwoma światami. Drogi zakręcają raptownie, z bram wypadają makabryczne, klekoczące mechanizmy, z których sypią się fragmenty ciał niby mroczne nasiona zagłady! Oczy obserwują obcych spod opadających powiek, dzierzby krzyczą na parujących płaszczyznach nad jeziorem, psy drapią się z wigorem za uszami… ach, Meese przyniosła nam swe najlepsze puchary! Chwileczkę, niech Kruppe usunie pajęczyny, ciała owadów i inne dowody wielkich wartości owych naczyń… proszę, siedźmy i przyglądajmy się z zadowoleniem, jak napełnia nam kielichy z chwalebnym meniskiem. Wszak…

– Niech to Kaptur – przerwał mu Młotek. – Jest jeszcze za wcześnie, bym mógł znieść twoje towarzystwo, Kruppe. Błagam, pozwól mi wypić wino i uciec, dopóki jestem przy zdrowych zmysłach.

– Ależ Młotek, drogi przyjacielu, czekamy na ocenę fizycznego stanu Murillia.

– Będzie żył. Ale przez tydzień albo i dwa nici z tańców. – Zawahał się i spojrzał z zasępioną miną na kielich, stwierdzając ze zdziwieniem, że znowu jest pusty. – Pod warunkiem, że opuści go przygnębienie. Zły stan umysłu nieraz spowalnia proces zdrowienia ciała. A nawet może go odwrócić.

– Nie gryź się ciasnym, acz skrupulatnym umysłem Murillia, przyjacielu – uspokoił go grubasek. – Takie sprawy zawsze znajdują rozwiązanie dzięki mądrym staraniom Kruppego. Czy Coll nadal czuwa przy łóżku chorego?

Młotek skinął głową, odstawił kielich i wstał.

– Idę do domu. – Łypnął spode łba na grubaska. – Jeśli Oponn pociągną, może nawet uda mi się tam dotrzeć.

– Niegodziwym nieprzyjaciołom najbardziej sprzyja nieprzyjemny, nocny chaos, drogi uzdrowicielu. Kruppe z przekonaniem zapewnia, że bez najmniejszych przeszkód wrócisz na swą niekonwencjonalną kwaterę.

Młotek chrząknął.

– A co daje ci tę pewność?

– To, że będziesz miał odpowiednią strażniczkę, oczywiście! – Nalał sobie resztę wina i uśmiechnął się do Malazańczyka. – Widzisz te drzwi i niepowstrzymaną Iriltę, która pod nimi czuwa? Nikczemnych kontraktów pragnących doprowadzić do waszej smutnej śmierci zaiste nie wolno tolerować. Tak oto Kruppe korzysta ze swych wielkich możliwości, by bronić waszego życia!

Uzdrowiciel nie przestawał się na niego gapić.

– Kruppe, czy wiesz, kto oferował gildii ten kontrakt?

– Olśniewające objawienia wkrótce nadejdą, najdroższy przyjacielu. Kruppe obiecuje.

Uzdrowiciel chrząknął po raz drugi, odwrócił się i ruszył ku drzwiom i swej strażniczce. Kobieta uśmiechała się, krzyżując muskularne ręce na piersiach.

Kruppe odprowadzał ich wzrokiem. Ależ była z nich para!

Meese osunęła się na krzesło porzucone przez Młotka.

– Kontrakt Gildii Skrytobójców – wyszeptała. – No wiesz, może to po prostu imperialne porządki. W końcu Malazańczycy otworzyli tu nową ambasadę. Czy to możliwe, że któryś z jej pracowników usłyszał pogłoski o malazańskich dezerterach prowadzących cholerny bar? Karą za dezercję jest śmierć, czyż nie?

– To by było zbyt ryzykowne, słodka Meese – odparł grubasek, wyciągając jedwabną chusteczkę, by wytrzeć czoło. – Niestety, Imperium Malazańskie ma własnych skrytobójców, a dwaj z nich są obecni w rzeczonej ambasadzie. Wszystko jednak wskazuje na to, że to dłoń gildii Krafara dokonała wczorajszego zamachu. – Uniósł kiełbaskowaty palec. – Ten, kto pragnie śmierci nieszkodliwych malazańskich dezerterów, pozostaje nieznany, ale ów stan rzeczy nie potrwa długo, o nie! Kruppe odkryje wszystko, co wymaga odkrycia!

– Świetnie – ucieszyła się Meese. – A teraz odkryj tę radę za wino, Kruppe.

Grubasek sięgnął z westchnieniem do małej sakiewki u pasa, wsadził rękę do środka i uniósł brwi w wyrazie nagłej trwogi.

– Najdroższa Meese, Kruppe dokonał jeszcze jednego odkrycia…

***

Plama łypał ze złością na ruchliwe nabrzeże. Powieki mu opadały.

– Po prostu łodzie rybackie wracają z porannych połowów – stwierdził. – Nie ma sensu tu siedzieć, Leff.

– Ludzie, którzy chcą uciec, przyjdą do portu wcześnie – sprzeciwił się jego towarzysz, wyskrobując z muszli nożem kawałek słodkowodnego ślimaka, którego przed chwilą kupił. Przełknął kąsek białego, błyszczącego mięsa. – Czekają na pierwsze statki z Gredfallanu. Późnym rankiem, tak? Dzięki nowym śluzom w Dhavranie wszystko jest regularne i przewidywalne. Poświęcą jeden dzień na podróż do Gredfallanu, przenocują tam, a o świcie wypłyną dalej. Zdesperowani ludzie pierwsi ustawiają się w kolejce, Plama, dlatego że są zdesperowani.

– Nie znoszę siedzieć z nogami zwisającymi w powietrzu – poskarżył się Plama, przesuwając się z niezadowoleniem na stosie skrzyń.

– Stamtąd jest najlepszy widok – zauważył Leff. – Zaraz do ciebie wejdę.

– Nie wiem, jak możesz to jeść. W mięsie powinna być krew. Mięso bez krwi to nie mięso.

– Ehe. To ślimak.

– Stwór z oczami na końcach macek. Gapi się, jak tniesz jego ciało na kawałeczki. Tylko popatrz, jak te szypułki się obracają, odprowadzają każdy kąsek do twoich ust. Gapi się, jak go żresz!

– I co z tego?

Nad niskimi molami krążyły wielkie stada wrzeszczących przeraźliwie mew. Rybacy nieśli kosze pełne rybików. Podążały za nimi dzieci, liczące na to, że zapłacą im za naciąganie ryb na sznurki, by zdążyć na poranne targowisko. Szarogrzbiete gadrobijskie koty, zdziczałe już od tysiąca pokoleń, polowały na mewy. Dochodziło do epickich walk, pierze sypało się w powietrze, a kłaczki kociej sierści unosiły się na wietrze jak dmuchawce.

Na dole, w mroku między palami, chodziły stare kobiety, uzbrojone w długie, cienkie pręty wyposażone w zadziory. Nadziewały na nie rybiki, które zdołały wydostać się z koszy i spaść na ziemię srebrzystym deszczem. Gdy żniwa były skąpe, staruchy często okładały się nawzajem zębatymi prętami.

Plama widział z miejsca, w którym siedział, ich opatulone sylwetki poruszające się w tę i we w tę i wymachujące prętami w wiecznym cieniu.

– Przysięgałem, że nigdy nie zjem niczego, co pochodzi z tego jeziora – mruknął. – Babciu na górze… Widzisz, że pamiętam rany i dziury na twoich chudych rękach. Pamiętam je, babciu, i przysięgałem.

– Co się stało? – dobiegł z dołu głos Leffa.

– Nic. Chciałem tylko powiedzieć, że marnujemy tu czas.

– Cierpliwości, Plama. Mamy listę. Mamy kłopoty. Czy nie słyszałeś, że Brokul może spróbować ucieczki?

– Tu jest cholerny tłok, Leff.

– Musimy tylko skupić uwagę na ustawiających się kolejkach.

– Nie widzę żadnych kolejek, Leff.

Stojący na dole mężczyzna przerzucił pustą muszlę przez mur przybrzeżny. Spadła z grzechotem na dziesięć tysięcy podobnych.

– Jeszcze nie – zgodził się. – Ale wkrótce się uformują.

***

Tuż za rozstajami dróg w Urs resztki karawany skierowały się do południowego Miasta Zgryzoty. Poganiacze bydła i robotnicy z kamieniołomów zmierzający do Kruków schodzili na pobocze, a potem się zatrzymywali, gapiąc się na cztery nadpalone, okopcone wozy kupieckie, które ich mijały. Każdy wóz ciągnął jeden koń zaprzężony w prowizoryczne jarzmo. Choć nawet tak małym karawanom z reguły towarzyszył cały oddział strażników, tu był tylko jeden. Mężczyzna siedział skulony w gadrobijskim siodle, niemal całkowicie spowity w zakurzony płaszcz z kapturem. Z rozcięć w wyblakłej, brązowej tkaninie, tuż nad łopatkami strażnika, sterczały wytarte uchwyty i gałki dwóch kordelasów. Na wspartych na wysokim łęku dłoniach miał skórzane rękawice, pełne plam i dziur, przez które prześwitywała niemal jednolicie wytatuowana na czarno skóra.

Pod kapturem błyszczały dziwnie kocie oczy wpatrzone w drogę. Po obu stronach polnej drogi wyłaniały się z porannej mgły pierwsze walące się chaty południowego Miasta Zgryzoty, przypominające niedbale sklecone gniazda jakichś gigantycznych drapieżnych ptaków. Ze szczelin i dziur w pochyłych ścianach karawanę i jej strażnika obserwowały błyszczące oczy.

Wkrótce zagłębili się już w labiryncie Miasta Zgryzoty. Tłumy wyrzutków życiowych wyłaniały się z cieni jak duchy, żebrząc słabymi głosami o pieniądze i jedzenie. Tylko nieliczne karawany przybywające z południa wjeżdżały do Darudżystanu tą drogą. Trasa wiodąca przez nędzne przedmieścia była wąska i kręta, a ci, którzy byli za słabo bronieni, mogli paść ofiarą nagiej desperacji otaczających ich ze wszystkich stron mieszkańców.

Sto kroków na południe od głównego traktu znanego jako Zgryzota Jatema zaczęło wyglądać na to, że taki właśnie los spotka pechową karawanę i jej jedynego strażnika.

Gdy brudne, wyciągnięte ręce zacisnęły się na szprychach wozów, inne zaś chwyciły za lejce, zakapturzony mężczyzna obejrzał się i ściągnął wodze. Wyprostował się w siodle – wydawało się, że urósł nagle.

Ludzie spoglądali na niego ukradkiem, wyraźnie nabierając odwagi. Jakiś odziany w łachmany mężczyzna wskoczył na kozioł pierwszego wozu obok woźnicy, który podobnie jak strażnik miał na sobie skórzaną pelerynę z kapturem. Gdy zgryzotnik złapał go za ramię i szarpnął nim, kaptur spadł raptownie.

Pojawiła się zasuszona twarz trupa. Niemal zupełnie łysa głowa obróciła się ku intruzowi, kierując ku niemu puste oczodoły.

Zgryzotnik wrzasnął przeraźliwie i zeskoczył z kozła. Strażnik karawanowy wyciągnął kordelasy. Ich szerokie żelazne klingi pokrywały czarne i bladopomarańczowe pasy. Kaptur opadł, odsłaniając twarz wytatuowaną w taki sam wzór. Strażnik uśmiechnął się, odsłaniając wystające kły. W jego minie nie było śladu wesołości, tylko zapowiedź rozlewu krwi.

To wystarczyło, by tłuszcza rozpierzchła się z krzykiem.

Po paru chwilach cztery wozy i ich jedyny strażnik wznowili podróż.

Karawana dotarła do Zgryzoty Jatema i włączyła się do ruchu, posuwając się ospale ku miejskiej bramie. Wytatuowany strażnik schował broń, ale trup z gołą głową najwyraźniej nie miał ochoty jej zasłaniać. Po krótkiej chwili martwego woźnicę otaczała eskorta trzech kraczących, wymachujących skrzydłami wron. Ptaszyska walczyły o miejsce na szarej, wystrzępionej łysinie. Gdy karawana dotarła do bramy, jedna wrona siedziała na głowie martwiaka, a dwie pozostałe na jego ramionach. Wszystkie pracowicie odrywały strzępy mięsa z jego twarzy.

Wartownik wyszedł ze stróżówki, by przyjrzeć się dokładniej strażnikowi karawanowemu o pasiastej, zwierzęcej twarzy.

– Jesteś Zrzęda, tak? Widzę, że walczyliście. Czy to karawana Sirika… Bogowie na dole! – zawołał nagle, ujrzawszy woźnicę.

– Lepiej pozwól nam przejechać – wychrypiał cicho Zrzęda. – Nie mam ochoty na więcej niż jedną rozmowę, a prawa do niej ma Sirik. Jak rozumiem, przeniósł się już do nowej rezydencji?

Mężczyzna skinął głową. Twarz mu pobladła, a w oczach pojawił się lekki ślad szaleństwa. Odsunął się i skinął dłonią, przepuszczając karawanę.

Na szczęście droga do rezydencji Sirika trwała krótko. Przejechali obok Barbakanu Despoty i skręcili w lewo, mijając Górne Wzgórze Szubieniczne, nim wreszcie ujrzeli świeżo otynkowany mur i wysoki łuk bramy prowadzącej na podwórze posiadłości kupca.

Wiadomość o ich przybyciu musiała tu dotrzeć przed nimi, bo Sirik czekał już na nich. Przed słońcem osłaniał go trzymany przez sługę parasol. Kupca otaczało sześciu osobistych strażników w zbrojach. Jego mina szybko zrzedła, gdy zobaczył, że na podwórze wtaczają się tylko cztery wozy. Gdy strażnicy ujrzeli pierwszego woźnicę, w przesyconym pyłem powietrzu poniosły się głośne przekleństwa. Środkowa wrona postanowiła rozpostrzeć lekko skrzydła, by odzyskać równowagę zachwianą w chwili, gdy martwiak zatrzymał wóz.

Zrzęda ściągnął wodze i zsunął się powoli z siodła.

Sirik machnął bezradnie ręką.

– Przecież… przecież…

Strażnik karawanowy zdjął płaszcz, odsłaniając uszkodzoną kolczugę. Ogniwa z czarnej blachy stalowej popękały od uderzeń miecza, pełno w niej było rys i dziur, a całość pokrywała zakrzepła krew.

– To była banda Mieszkalników – mruknął, znowu się uśmiechając.

– Przecież…

– Sprawiliśmy się nieźle – podjął Zrzęda, uważnie się przyglądając stojącym za kupcem strażnikom. – A gdybyś użyczył nam paru tych zarozumialców, mogłoby być jeszcze lepiej. Banda była liczna. Stu wrzeszczących dzikusów. Durnie podpalili pozostałe wozy, nie zadowalając się ograbieniem ich.

Kapitan straży Sirika, mężczyzna o naznaczonym blizną obliczu, podszedł bliżej i przyjrzał się z niezadowoleniem wozom.

– Mówisz stu dzikusów? A ty miałeś pod swoim dowództwem… Ilu? Ośmiu strażników? Masz nas za idiotów, Zrzęda? Gdybyście spotkali stu Mieszkalników, nie byłoby cię tutaj.

– Nie, Kest, nie jesteś idiotą – przyznał Zrzęda. – Tępogłowym brutalem tak, ale nie idiotą.

Kapitan i jego ludzie zjeżyli się. Sirik powstrzymał ich, unosząc drżącą dłoń.

– Zrzęda, Gisp siedzi na koźle, ale nie żyje.

– To prawda. Podobnie jak trzej pozostali.

– Ale… jak to możliwe?

Wytatuowany mężczyzna wzruszył ramionami w zamaszystym, złowrogim geście.

– Nie jestem pewien – przyznał. – Ale, tak czy inaczej, wykonywali moje rozkazy. Co prawda byłem zdesperowany i wykrzykiwałem słowa, których normalnie bym nie powiedział, ale przecież zostałem sam, a były jeszcze cztery wozy i cztery konie… – Ponownie wzruszył ramionami. – Zapłać mi teraz, Sirik. Dostałeś połowę zamówionego bastiońskiego kelyku. To lepsze niż nic.

– A co mam zrobić z czterema martwiakami?! – wrzasnął kupiec.

Zrzęda odwrócił się i łypnął na Gispa.

– Spadajcie wszyscy do Kaptura. Natychmiast.

Woźnice oklapli nagle i zwalili się na ziemię. Trzy wrony dziobiące rozoraną twarz Gispa wrzasnęły z oburzeniem, po czym przefrunęły na dół, by ponownie podjąć przerwaną ucztę.

Sirik wziął się już w garść w wystarczającym stopniu, by móc okazać irytację.

– Jeśli chodzi o zapłatę…

– Dostanę wszystko – przerwał mu Zrzęda. – Ostrzegałem cię, że jest nas za mało. Kest może i nie jest idiotą, ale ty nim jesteś, Sirik. Przez twoją głupotę zginęło szesnastu naszych ludzi, nie wspominając już o stu Mieszkalnikach. Pójdę do cechu, zgodnie z wymogami. Jeśli otrzymam całą sumę, zachowam swoją opinię dla siebie. W przeciwnym razie… – Pokręcił głową. – Nie wynajmiesz więcej strażników karawanowych. Już nigdy.

Sirik wykrzywiał przez chwilę spoconą twarz, aż wreszcie w jego oczach pojawił się wyraz rezygnacji.

– Kapitanie Kest, zapłać mu.

***

Po krótkiej chwili Zrzęda wyszedł na ulicę. Zatrzymał się, spojrzał na poranne niebo i ruszył w stronę domu. Pomimo upału włożył płaszcz i postawił kaptur. Te cholerne znaki na skórze uwidaczniały się podczas walki i miną tygodnie, nim znowu przerodzą się w ledwie dostrzegalne cienie. Do tego czasu, im mniej będzie się rzucał w oczy, tym lepiej. Podejrzewał, że w norze, którą zwał domem, zabarykadowała się już zgraja akolitów czekających na jego powrót. Kobieta o tygrysiej skórze, która ogłosiła się wielką kapłanką miejscowej świątyni, z pewnością słyszała przeraźliwy okrzyk wojenny Śmiertelnego Miecza Trake’a, nawet z odległości stu mil dzielących Darudżystan od Równiny Mieszkalnej. Na pewno strasznie się podekscytowała i jak zwykle będzie rozpaczliwie próbowała przyciągnąć jego uwagę.

Zrzęda nie dbał ani o nią, ani o parszywych nieudaczników, których zgromadziła w swej świątyni. Zabicie dzikusów, którzy zaatakowali karawanę, nie sprawiło mu przyjemności. Nie lubił przelewu krwi, nie zachwycał go własny, straszliwy gniew. Stracił tamtego dnia przyjaciół, w tym dwóch ostatnich towarzyszy z Capustanu. Takie rany były bez porównania głębsze od tych, które zadano jego ciału, i minie znacznie więcej czasu, nim się zagoją.

Mimo że niósł za pasem wypchany radami mieszek, był w paskudnym nastroju. Nie miał zamiaru przepychać się przez tłumy wypełniające główne ulice miasta. Wystarczy jedno popchnięcie albo warknięcie za dużo, by wyciągnął kordelasy i zaczął torować sobie drogę przez ciżbę. W takim przypadku musiałby uciekać z Darudżystanu, by nie zadyndać na Górnym Wzgórzu Szubienicznym. Dlatego po przejściu przez Bramę Majątków, tuż na południe od Parku Borthen, zszedł rampą do Dzielnicy Przybrzeżnej, a potem ruszył okrężną drogą przez wąskie, kręte zaułki i pełne śmieci przejścia między budynkami.

Nieliczni napotkani ludzie szybko schodzili mu z drogi, jakby instynkt samozachowawczy nauczył ich nagle łagodności.

Skręcił w nieco szerszą uliczkę i przekonał się, że blokuje ją wysoka kareta, wyglądająca, jakby zaatakował ją oszalały tłum. Zrzęda przypomniał sobie, że nadal trwa feta. Gdy jednak podszedł bliżej, ujrzał pod nogami urwane, zmumifikowane kończyny i krzepnącą powoli krew. Potem zobaczył wielką dziurę w miejscu, gdzie powinny być drzwi karocy. Jej mroczne wnętrze wypełniała szara, nieruchoma mgiełka. Konie stały w zaprzęgu, brudne od zeschłego potu i piany. Wrak nie był strzeżony, ale najwyraźniej nikt nie miał ochoty go okraść. Zrzęda uświadomił sobie, że to jedna z tych cholernych karet Gildii Trygalle, słynących z tego, że zjawiają się nagle, w niewyjaśniony i zawsze gwałtowny sposób.

Równie irytujący był fakt, że Trygalle stanowiła konkurencję dla miejscowego Cechu Karawanserajowego, a jej system udziałów nie miał precedensu. Jego cech dawno już powinien wpaść na coś podobnego, choć – jeśli słyszane przez Zrzędę pogłoski miały cokolwiek wspólnego z prawdą – śmiertelność wśród udziałowców Trygalle była przerażająco wysoka, znacznie wyższa, niż byłby to skłonny zaakceptować zdrowy na umyśle strażnik karawanowy.

Z drugiej strony był jedynym ocalałym strażnikiem karawany Sirika i choć otrzymał pełen rad mieszek, kupiec zarobi na kelyku znacznie więcej, zwłaszcza że nie musiał już płacić woźnicom. Rzecz jasna, będzie też zmuszony kupić nowe wozy i naprawić te, które Zrzęda doprowadził na miejsce, ale część kosztów pokryje mu ubezpieczenie.

Okrążył karetę i przyjrzał się jej uważniej. Musiał z niechęcią przyznać, że Gildia Trygalle solidnie budowała te skurwysyństwa – pojazd mógł wytrzymać niemal wszystko. Widział ślady po ogniu, pazurach i zębach jakichś bestii, przypominających niedźwiedzie z równin, oraz uderzeń mieczów. Kolorowa farba łuszczyła się, jakby oblano ją kwasem. Wehikuł wyglądał jak wóz bojowy po bitwie.

Minął konie i po pięciu krokach zatrzymał się zaskoczony. Przeszedł bardzo blisko i zwierzęta powinny wpaść w panikę. Nawet te, które przyzwyczaił do swego zapachu, drżały, gdy ich dosiadał, dopóki ich strachu nie złagodziło wyczerpanie. Ale te… Skrzywił się, spoglądając w oczy jednego z koni. Nie wyczytał w nich nic poza znudzeniem i obojętnością.

Zrzęda pokręcił głową i ruszył w dalszą drogę.

To było cholernie dziwne. Ale z drugiej strony przydałby mu się taki koń.

Chociaż czy nie lepszy byłby martwy? Taki jak Gisp?

Ta myśl przypomniała mu o paru nieprzyjemnych faktach, nad którymi wolał się w tej chwili nie zastanawiać.

Na przykład o tym, że potrafił rozkazywać umarłym.

Był już za stary, by odkrywać w sobie nowe talenty.

***

Łódka ze skór morsów zakołysała się niebezpiecznie na falach między dwiema barkami handlowymi. W każdej chwili groziło jej zmiażdżenie między ich burtami. Płynący nią człowiek rozpaczliwie poruszył wiosłami i przemknął między barkami, by przybić do ubłoconego molo pełnego pułapek na raki. Potem wygramolił się z szalupy. Od pasa w dół był zupełnie mokry, a w plecaku, który przerzucił sobie przez ramię, pluskała woda. Gdy dotarł do wytartych kamiennych schodów prowadzących na nabrzeże, okazało się, że plecak przecieka.

Mężczyzna był zaniedbany, miał dwu- albo trzydniowy zarost, a jego skórzany strój stanowił dziwne połączenie wkładanej pod zbroję przeszywanicy z ubiorem noszonym przez nathijskich rybaków podczas szkwału. Wykonany z foczej skóry kapelusz o opadającym rondzie był zdeformowany, wyblakły w słońcu i pokrywał go nalot soli. Poza plecakiem miał też dziwnie wyglądający bułat w rozszczepionej pochwie związanej wystrzępionymi rzemieniami. Gałkę w kształcie głowy węża zdobiły puste oczodoły, z których wyjęto klejnoty, a także długie kły i kołnierz. Wysoki, żylasty mężczyzna poruszał się szybko i nieco ukradkowo. Po wejściu na górę wtopił się w tłum, zmierzając ku zaułkom po drugiej stronie Frontowej.

Przy brzegu ktoś krzyczał, dopytując się, kto zostawił ledwie się trzymającą na wodzie łódkę między barkami.

Mężczyzna dotarł do wylotu zaułka, postąpił kilka kroków w głąb niego i zatrzymał się w cieniu między wysokimi murami magazynów. Zdjął kapelusz i wytarł nim brud z czoła. Jego czarne włosy z przodu już rzedniały, z tyłu jednak opadały do krzyża, związane w długi kucyk do tej pory schowany pod kapeluszem. Czoło i twarz przybysza naznaczyły blizny, brakowało mu też większej części lewego ucha. Drapał się przez chwilę po brodzie, po czym włożył kapelusz i ruszył przed siebie.

Po niespełna dziesięciu krokach zaskoczyło go dwóch ludzi, którzy wypadli z wnęk po obu stronach. Ten z lewej przycisnął mu do żeber sztych sztyletu, drugi zaś machnął krótkim mieczem, zmuszając ofiarę do przesunięcia się pod brudną ścianę.

Mężczyzna uczynił to bez słowa. Wytężył wzrok, przyglądając się w półmroku człowiekowi z mieczem.

– Leff.

Napastnik uśmiechnął się, odsłaniając zepsute zęby.

– Cześć, stary wspólniku. Kto by pomyślał, że się tu zjawisz?

Mężczyzna z nożem prychnął pogardliwie.

– Myślałeś, że cię nie poznamy w tym głupim kapeluszu, co?

– Plama! Nie macie pojęcia, jak bardzo się cieszę, że widzę was obu. Bogowie na dole, byłem przekonany, że dawno już spotkał was paskudny koniec. To wspaniała wiadomość, przyjaciele! Gdybym tylko miał pieniądze, chociaż odrobinę, zaraz postawiłbym wam kolejkę…

– Starczy tego – warknął Leff, nie przestając wymachiwać mieczem przed twarzą mężczyzny. – Jesteś na naszej liście, Torvaldzie Nom. Co prawda, bardzo nisko, bo większość wierzycieli doszła do wniosku, że od dawna już nie ma cię w mieście i prawie od równie dawna nie żyjesz. Ale uciekłeś przed spłatą długu i ten dług wciąż rośnie, nie wspominając o tym, że porzuciłeś mnie i Plamę.

– Nieprawda! Pamiętam, że oficjalnie ze sobą zerwaliśmy po tej nocy, gdy…

– Cicho, do cholery! – wysyczał Plama. – Nikt nic o tym nie wie!

– Chciałem tylko powiedzieć, że wcale was nie porzuciłem – wyjaśnił pośpiesznie Torvald.

– Nieważne – uznał Leff. – Przecież nie dlatego jesteś na liście, tak?

– Musicie być naprawdę zdesperowani, jeśli się podjęliście…

– Może tak, a może nie – przerwał mu Plama. – Mówisz, że jesteś bez grosza? To niedobrze, Torvald. Gorzej dla ciebie niż dla nas, bo musimy cię oddać w ręce lichwiarza Gareba. Ojej, ale się ucieszy.

– Chwileczkę! Znajdę tę forsę! Spłacę dług! Potrzebuję tylko czasu…

– Nie możemy ci go dać. – Leff pokręcił głową. – Przykro mi, stary druhu.

– Jedna noc. Nie proszę o nic więcej.

– Jedna noc wystarczy, żebyś uciekł daleko.

– Nie! Przysięgam. Bogowie, dopiero co wróciłem! Chcę spłacić wszystkie długi!

– Naprawdę? A jak zamierzasz to zrobić?

– Szczegóły lepiej zostaw mnie, Plama. W ten sposób nie będziecie z Leffem niczemu winni. Posłuchajcie. Na pewno jestem nisko na tej liście, bo przecież minęło już wiele lat. To znaczy, że nikt nie liczy na to, że mnie przyprowadzicie, tak? Dajcie mi tylko jedną noc, nie proszę o więcej. Możemy się tu spotkać jutro o tej samej porze. Nie ucieknę, daję słowo.

– Chyba masz nas za idiotów – obruszył się Leff.

– Posłuchajcie, jak już spłacę dług Garebowi, będę mógł wam pomóc. Z tą listą. Kto lepiej zna się na takich sprawach ode mnie?

Plama rozciągnął twarz w wyrazie niedowierzania tak bardzo, że oczy omal nie wypadły mu z orbit. Oblizał wargi i zerknął na Leffa.

Torvald Nom zauważył to i skinął głową.

– Ehe, obaj macie kłopoty. Te listy niszczą wszystkich, którzy się nimi zajmą. Muszę wam powiedzieć, że jestem zdumiony, a także głęboko rozczarowany, widząc, że obaj upadliście tak nisko od chwili mojego wyjazdu. Bogowie, gdybym tylko to przewidział, mógłbym rozważyć możliwość zostania…

– To cholerne kłamstwo – żachnął się Leff.

– Dobra, może trochę przesadziłem. To ile zdaniem Gareba jestem mu winien?

– Tysiąc srebrnych rad.

Torvald Nom rozdziawił usta. Krew odpłynęła z jego twarzy.

– W imię Kaptura, postawił mi tylko kolację i może ze dwa dzbanki. Zresztą myślałem wtedy, że po prostu jest hojny. Chciał, bym wykonał dla niego jakąś robotę albo coś w tym rodzaju. Poczułem się znieważony, kiedy przysłał mi rachunek za tamten wieczór…

– Odsetki, Torvald – przerwał mu Leff. – Wiesz, jak to jest.

– Poza tym po prostu wziąłeś i uciekłeś – dodał Plama. – Gdzie się podziewałeś przez cały ten czas?

– Nigdy byś mi nie uwierzył.

– Czy to, co masz na rękach, to ślady od kajdan?

– Ehe, i jeszcze gorsze. Poznałem nathijskie zagrody dla niewolników, malazańskich handlarzy, całą drogę aż do Siedmiu Miast. Beru, broń, przyjaciele, nic z tego nie było przyjemne. Jeśli zaś chodzi o długą podróż powrotną, to, gdybym był bardem, mógłbym zbić majątek na tej opowieści!

Miecz wiszący przed twarzą Torvalda zakołysał się nagle, obniżył, wreszcie opadł. Nóż dotykający jego żeber również się cofnął. Przybysz spojrzał szybko w twarze obu mężczyzn.

– Jedna noc, przyjaciele, i wszystko załatwię. Mogę też zacząć pomagać wam z listą.

– Już mamy pomoc – przyznał Leff, choć w jego głosie nie słyszało się zadowolenia.

– Tak? A kto wam pomaga?

– Kruppe. Pamiętasz go?

– Ten tłusty, przypochlebny paser, który zawsze siedzi „Pod Feniksem”? Chyba zwariowaliście.

– To nasz nowy lokal – wyjaśnił Plama. – Odkąd Bormen wyrzucił nas z…

– Nie opowiadaj mu o takich sprawach, Plama.

– Jedna noc – powtórzył Torvald, kiwając głową. – Zgoda? W porządku, nie będziecie żałować.

Leff odsunął się i schował miecz do pochwy.

– Już tego żałuję. Posłuchaj, Torvald, jeśli uciekniesz, będziemy cię ścigać po całym świecie. Nawet jeśli wrócisz prosto do nathijskich zagród, będziemy tam na ciebie czekać. Rozumiesz?

Torvald przyglądał mu się przez chwilę. Wreszcie skinął głową.

– Rozumiem, Leff. Możesz być spokojny. Wróciłem do miasta i nigdy już go nie opuszczę.

– Jedna noc.

– Ehe. Lepiej wróćcie do obserwacji portu. Nigdy nie wiadomo, kto będzie chciał uciec następnym statkiem.

Na twarzach obu mężczyzn nagle pojawił się niepokój. Leff odepchnął Torvalda na bok i ruszył w stronę przystani. Plama podążył za nim. Torvald odprowadzał ich wzrokiem, gdy dobiegli do wylotu zaułka, a potem zniknęli w tłumie na Frontowej.

– Jak to się dzieje, że kompletni idioci nigdy nie mogą zginąć? – mruknął pod nosem.

Poprawił pelerynę produkcji Moranthów, upewniając się, że żaden z ukrytych w wewnętrznych kieszeniach przedmiotów nie poluzował się albo – bogowie, brońcie – nie pękł. Nic z nich nie kapało. Nic go nie parzyło, nie czuł oślizłej obecności… czegokolwiek. To bardzo dobrze. Wepchnął mocniej kapelusz na głowę i ruszył w dalszą drogę.

Ta sprawa z Garebem była cholernie irytująca. No cóż, będzie musiał coś przedsięwziąć, prawda?

Jedna noc. Znakomicie. Niech i tak będzie. Reszta może zaczekać.

Mam taką nadzieję.

***

Skromny Wkład urodził się przed dwudziestu siedmiu laty w Jednookim Kocie. W jego żyłach płynęła mieszana krew – Rhivijska kobieta, sprzedana miejscowemu kupcowi za dwanaście sztab hartowanego żelaza, po roku wydała na świat bękarta. Osiem lat później ojciec uznał chłopaka i uczynił go pełnoprawnym domownikiem. Skromny Wkład został uczniem w sklepie z wyrobami żelaznymi i z czasem odziedziczyłby cały interes, gdyby nie nadeszła straszliwa noc, która położyła kres jego bezpiecznemu, spokojnemu życiu.

Miasto obległa cudzoziemska armia. Nastały dni i noce bardzo ekscytujące dla młodzieńca. Po ulicach krążyły pogłoski, że przynależność do wielkiego i bogatego Imperium Malazańskiego zapowiada dla miasta wspaniałe korzyści, ale głupcy z pałacu nie chcą skapitulować. Oczy jego ojca zapłonęły na myśl o wyimaginowanej szansie. Z pewnością to właśnie podobne wizje skłoniły starzejącego się kupca do spiskowania z agentami imperium celem otwarcia bram. Podjęta pewnej nocy próba zakończyła się katastrofalnym niepowodzeniem. Kupca aresztowano, a potem stracono, do jego rezydencji wtargnęli zaś żołnierze z miejskiego garnizonu z mieczami w rękach.

Po tym incydencie pozostały Skromnemu Wkładowi koszmarne wspomnienia, które nigdy nie miały zniknąć. Widział, jak zgwałcono i zamordowano jego matkę oraz przyrodnie siostry. Krzyki, dym i krew – wszędzie krew niczym gorzki dar jakiegoś mrocznego boga – och, zapamiętał ją bardzo dokładnie. Pobito go, zakuto w łańcuchy i wywleczono na ulicę. Czekałby go ten sam los, co pozostałych, gdyby nie obecność kompanii najemników sprzymierzonej z miastem. Jej dowódca, wysoki, gwałtowny wojownik zwany Jorrickiem Ostrą Lancą, zagarnął dla siebie garstkę ocalałych więźniów.

Później kompanię wygnali z miasta jego paranoidalni władcy. Jorrick i jego ludzie przepłynęli statkami na drugi brzeg Jeziora Starego Króla na krótko przed tym, nim kolejny akt zdrady okazał się bardziej udany od pierwszego. Znowu nastała noc rzezi, lecz tym razem krew przelewały wprawne ręce skrytobójców ze Szponu. Jednooki Kot przeszedł pod panowanie Imperium Malazańskiego.

Jorrick zabrał więźniów i wysadził ich na dzikim, południowym brzegu jeziora, u samych podstaw Gór Jednookiego, zostawiając im wystarczająco wiele zapasów, by mogli przejść przez góry i dotrzeć na Płaskowyż Starego Króla. Stamtąd Skromny Wkład poprowadził ocalałych domowników – zarówno niewolników, jak i wolnych obywateli – do miasta zwanego Niedźwiedziem. Po krótkim postoju ruszyli w dalszą drogę, do Łaty i na Trakt Rhivijski.

Zatrzymali się na pewien czas w Pale, lecz znowu musieli uciekać przed malazańskim oblężeniem. W końcu obdarta kolumna uchodźców dotarła do Darudżystanu.

Skromny Wkład odnalazł tam ostatnie ocalałe biuro firmy ojca i rozpoczął długi proces ostrożnej rozbudowy, dzięki któremu znacznie udoskonalił swe taktyczne zdolności i wyrobił hart ducha.

Długa, pełna niebezpieczeństw droga zapewniła mu lojalność pracowników. Niewolników nagrodził wyzwoleniem i żaden z nich nie odrzucił oferty zatrudnienia. Handel żelazem rozkwitał. Przez pewien czas wydawało się, że klątwa, jaką było Imperium Malazańskie, mogła go znowu wytropić, ofiarowano jednak dar, dar krwi, który Skromny Wkład świetnie teraz rozumiał, i miasto ocalało.

Na jak długo? Skromny Wkład doskonale znał metody stosowane przez Imperium Malazańskie. Infiltracja, sprytnie przeprowadzana destabilizacja, zamachy skrytobójcze, szerzenie paniki i rozkład panującego porządku. Ambasada, otworzona ostatnio w mieście, była jedynie środkiem umożliwiającym sprowadzenie do Darudżystanu śmiercionośnych agentów. On jednak skończył już z uciekaniem.

Przodkowie jego ojca zajmowali się handlem żelazem już od dwunastu pokoleń. Tutaj, w biurze firmy ulokowanym w Dzielnicy Gadrobijskiej Darudżystanu, w piwnicach położonych głęboko poniżej poziomu ulicy, odnalazł spisane rejestry sięgające wstecz niemal sześćset lat. W najstarszych welinowych zwojach Skromny Wkład odkrył coś niezwykłego.

Darudżystan nie wpadnie w łapy Imperium Malazańskiego. Znalazł sposób, by to zapewnić. By dopilnować, że żadne zagraniczne mocarstwo nigdy już nie zagrozi miastu, które zwał teraz domem, jego rodzinie i wszystkim, których kochał.

Skromny Wkład świetnie zdawał sobie sprawę, że będzie potrzebował całego swego sprytu, by zrealizować skomplikowany plan. Niezbędne okażą się też wielkie ilości gotówki, te jednak zdołał już zgromadzić. Niestety będzie musiał działać bezlitośnie.

Tak, to wcale nie będzie przyjemne, ale czasami ofiar nie da się uniknąć.

Główne biuro firmy Wyroby Żelazne Eldra było rozległym zgrupowaniem budynków, magazynów i warsztatów położonym tuż na północ od Bramy Dwóch Wołów. Cały kompleks otaczał wysoki mur. Trzy kuźnie zbudowano naprzeciwko wydłużonej, jednokondygnacyjnej odlewni wspartej o jego zachodni odcinek. Pod budynkiem przepływał podziemny strumień wpadający do Maitenu. Spływające nim zanieczyszczenia sprawiły, że zatoce, do której się wlewał, nadano nazwę Brązowej Wody. W większość dni plama sięgała daleko od brzegów Lazuru. To były niefortunne konsekwencje wytapiania żelaza, jak zawsze powtarzał miejskim urzędnikom, gdy gadrobijscy rybacy skarżyli się zbyt głośno, by można to było ignorować. Propozycje rekompensaty z reguły jednak wystarczały, by uciszyć protesty. Skromny Wkład dostrzegał w tym lekko gorzką ironię. Jej podstawę stanowił fakt, że wszyscy potrzebowali żelaza, a popytowi na nie nie było końca. Z tego metalu produkowano wszystko: od haczyków rybackich i osęk, aż po miecze i zbroje… ale ten ostatni szczegół Skromny Wkład rozsądnie zachowywał dla siebie.

Budynek zarządu zbudowano pod południowym murem. Znajdowały się w nim zarówno gabinety, jak i pokoje mieszkalne. Skrzydło położone najbliżej południowego końca odlewni zdominowały kwatery dla personelu. W centralnym bloku umieszczono archiwa i biuro. Ostatnie skrzydło było najstarszą częścią budowli, jego fundamenty wywodziły się z czasów, gdy podstawowym metalem był brąz, a cywilizacja nie wyszła jeszcze poza stadium nowej obietnicy. Głęboko pod ziemią ukrywały się starożytne, kręte schody, wiodące przez warstwy wapienia do szeregu wykutych w skale krypt, od pokoleń używanych jako magazyny. Skromny Wkład podejrzewał jednak, że w dawnych czasach służyły one mniej prozaicznym, mroczniejszym celom.

Niedawno przerobił jedno z tych pomieszczeń na swój tajny gabinet. Mógł tam pracować sam, chroniony przez sieć od dawna uśpionych osłon. Spędzał tu większą część każdej nocy, dziwnie niestrudzony, jakby szlachetność sprawy pobłogosławiła go nadludzkimi siłami. Stało się to dlań kolejnym dowodem, że jego wysiłki zaczynają przynosić dary, coś w rodzaju uznania, od mocy, w których przetrwanie do współczesnych czasów wierzyło tylko niewielu.

Myślał o podobnych sprawach nawet za dnia, a zwłaszcza dzisiaj, gdy jego najwierniejszy sługa – jedyny człowiek, który wiedział o istnieniu tajemnych krypt i o wielkim planie Skromnego Wkłada – wszedł do gabinetu, położył na biurku woskową książeczkę i wyszedł.

Skromny Wkład podekscytował się nagle, ale mina szybko mu zrzedła, gdy otworzył książeczkę i przeczytał wypisaną w wosku wiadomość.

To było bardzo niefortunne. Czterech skrytobójców i żadnemu się nie powiodło. Gildia zapewniała, że to już się nie powtórzy.

Okazało się, że ofiary rzeczywiście są tak niebezpieczne, jak podejrzewał Skromny Wkład. Niestety nie pocieszyło go to zbytnio. Odłożył książeczkę, sięgnął po spoczywający na podgrzewanej płycie wałek i ostrożnie stopił tekst.

Gildia będzie musiała spisać się lepiej, bo w przeciwnym razie utraci wiarę w nią i poszuka… innych rozwiązań.

Z góry dobiegał brzęk żelaznych sztab staczanych z palet na prowadzące do magazynu szyny. Brzmiał on jak szczęk oręża na polu bitwy. Skromny Wkład skrzywił się, słysząc ten dźwięk.

Wszystko, co będzie konieczne. Wszystko.

***

Cudzoziemski statek zbliżający się do Dolnego Pirsu bardzo szybko przyciągnął uwagę kłębiących się na nabrzeżu tłumów. Zaskoczenie uciszyło nieustanny ryk handlarzy, dokerów, wróżbitów, prostytutek, tragarzy oraz rybaków. Wszyscy wytrzeszczali oczy. Ludzie przerywali rozmowy, wciągali powietrze w płuca i wstrzymywali oddech pod wpływem szoku. Ktoś parsknął śmiechem, inni poszli za jego przykładem.

Na dziobie nisko wystającego nad wodę statku stała kobieta, opierająca piękną, bladą dłoń na galionie ukształtowanym na podobieństwo końskiej głowy.

Gdyby nie jej oszałamiająca, eteryczna uroda, wyniosła, królewska poza nieznajomej graniczyłaby z karykaturą. Kobieta miała na sobie szmaragdowozieloną bluzkę, spływającą po jej sylwetce jak woda w lodowatym potoku. Za szeroki, skórzany pas zatknęła trzy nagie sztylety. Niżej miała obcisłe, skórzane spodnie i nogawice z niegarbowanej skóry. Za jej plecami, na pokładzie i na masztach, roiło się około dwudziestu bhok’arala. Trzy dalsze walczyły o miejsce na wiośle sterowym.

We wszystkich portach na świecie krążyły opowieści o niezwykłych statkach, które do nich zawijały, nic jednak nie mogło się równać z tym widokiem. Tak przynajmniej zapewniali w następnych latach świadkowie, opowiadający o owym wydarzeniu w domach i w szynkach. Gdy statek zbliżał się do pirsu, wydawało się, że katastrofa jest blisko. W końcu bhok’arala były tylko zwykłymi małpami, nie przerastały inteligencją przeciętnego psa. Marynarze? To śmieszne. Prowadzący precyzyjnie statek do brzegu? Wykluczone. Niemniej jednak w ostatniej chwili trzy walczące o kontrolę nad wiosłem sterowym stworzenia jakimś cudem przechyliły żaglowiec. Słomiane bufory złagodziły uderzenie kadłuba o kamienny pirs. Na brzeg posypał się chaotyczny deszcz cum. Tylko nieliczne spadły w zasięgu czekających robotników portowych, to jednak wystarczyło, by bezpiecznie zacumować. Wysoko na grotmaszcie topsel załopotał głośno. Potem płótno zwinęło się i spadło na pokład, więżąc na chwilę jednego bhok’arala. Stworzenie szarpało się z głośnym piskiem.

Przebywające na pokładzie małpy zbiegały się ze wszystkich stron ku trapowi, przepychając się szaleńczo. Wszyscy w porcie gapili się na to ze zdumieniem. Wreszcie szara, wypaczona deska spadła z głośnym stukiem na kamienie pirsu. Trzy albo cztery czarne skrzydlate zwierzątka wpadły do wody, piszcząc żałośnie.

W odległości kilkunastu kroków od statku zatrzymał się przedstawiciel kapitana portu, wyraźnie obawiając się podejść bliżej, by zażądać opłaty portowej. Bhok’arala wylazły z wody i wdrapały się z powrotem na pokład. Jeden trzymał w zębach wielką rybę. Reszta zbiegła się ku niemu, chcąc wydrzeć mu tę zdobycz.

Kobieta odsunęła się od dziobu, ale zamiast podążyć w stronę trapu i wyjść na ląd, zniknęła pod pokładem.

Urzędnik zbliżył się w końcu do trapu, ale wycofał się szybko, gdy kilka siedzących na relingu bhok’arala wyszczerzyło groźnie kły.

Jak zwykle fascynacja tłumu szybko wygasła. Wokół statku nie działo się nic ciekawego, poza bezowocnymi wysiłkami urzędnika próbującego zmusić do uiszczenia opłaty portowej zgraję skrzydlatych małp, które warczały na niego w odpowiedzi i robiły miny, a jedna posunęła się nawet do tego, że rzuciła weń świeżym rybim łbem. Gapie stopniowo wracali do swych obowiązków. Wieści o wspaniałej kobiecie i absurdalnej załodze jej statku szybko szerzyły się w mieście, przelatując od ulicy do ulicy szybko jak szpaki. Popołudnie ciągnęło się bez końca.

***

Siedząca w kajucie kapitana Scillara przyglądała się, jak Siostra Złośliwość z bladym uśmieszkiem na pełnych ustach napełnia kielichy winem. Następnie ustawiła je przed siedzącymi za stołem mapowym gośćmi. Gdy Nożownik odwrócił się na krześle, zbyt sfrustrowany, by zaakceptować ten gest pokoju, uśmiech zniknął z jej twarzy, ustępując miejsca zasępionej minie, być może nieco przesadzonej.

– Och, doprawdy – obruszyła się Złośliwość. – Miło by było, gdybyś choć raz zechciał okazać dojrzałość. To prawda, że rejs trwał długo, powtarzam jednak, że najrozsądniej będzie zaczekać z wyjściem na ląd do zmierzchu.

– Nie mam tu wrogów – warknął ze złością Nożownik. – Tylko przyjaciół.

– Być może tak jest rzeczywiście – przyznała Złośliwość. – Zapewniam cię jednak, młody skrytobójco, że Darudżystan nie jest już tym samym miastem, które opuściłeś przed laty. Sytuacja jest niepewna, nadchodzą bardzo groźne wydarzenia…

– Wiem o tym! Czuję to. Czułem to, nim jeszcze wsiadłem na pokład twojego przeklętego statku! Jak ci się zdaje, dlaczego bierne siedzenie na pokładzie wydaje mi się najgorszą możliwą decyzją? Muszę zobaczyć się z ludźmi, ostrzec ich…

– Ojej… – przerwała mu Złośliwość. – Naprawdę wierzysz, że tylko ty zdajesz sobie sprawę z niebezpieczeństwa? Że tylko ty możesz przechylić szalę? Ach, młodzieńcza arogancja!

Scillara napełniła fajkę rdzawym liściem i poświęciła krótką chwilę, by ją zapalić. Kajutę wypełniały ciężkie, posępne uczucia. Rzecz jasna, nie było to żadną nowością. Całemu rejsowi towarzyszyły chaos i konflikty, już od chwili, gdy ją, Nożownika, Barathola i Chaura wyłowiono z morza, a z nieba spadły wielkie okruchy ognia. Pełne czci bhok’arala, okropny muł i stara wiedźma zmieniająca się w chmarę pająków, gdy tylko ktoś spojrzał na nią z ukosa. Chudy, kompletnie zwariowany wielki kapłan Cienia i Trell o złamanym sercu. I choć Złośliwość zachowywała się jak rozpieszczona księżniczka, była w rzeczywistości jednopochwyconą czarodziejką, straszliwie potężną i niebezpiecznie nieobliczalną jak pradawna bogini. Scillara nie potrafiła sobie wyobrazić bardziej niedobranej grupy pasażerów i załogi.

A teraz przybyliśmy na miejsce. Biedny Darudżystan!

– To już nie potrwa długo – zapewniła Nożownika. – Lepiej nie przyciągajmy niczyjej uwagi.

Iskaral Krost – siedzący na krześle i podciągający nogi w ten sposób, że jego ropusza twarz wyglądała spomiędzy kolan – zakrztusił się nagle, słysząc te słowa. Wybałuszył oczy, łypiąc na stół.

– Nasza załoga składa się z szalonych małp! – Uniósł głowę i wbił podekscytowane spojrzenie w Scillarę. – Moglibyśmy ją wykorzystać do wędzenia ryb! Wystarczyłoby zawiesić parę w jej włosach! Oczywiście później wszyscy byśmy się nimi zatruli. Może na tym właśnie polega jej plan! Nie można jej dopuszczać do jedzenia i napojów. Tak jest, przejrzałem ją. Wielkiego kapłana Cienia nie da się tak łatwo oszukać. O nie. Na czym to stanąłem? – Zmarszczył brwi, a potem zerwał się z krzesła, spoglądając groźnie na Scillarę. – Nie przyciągajmy uwagi! Dlaczego nie możemy po prostu ukryć się w tej twojej chmurze, kobieto?

Posłała mu całusa przez obłok dymu.

Złośliwość odstawiła kielich.

– Zapewne warto by przedyskutować dalszy plan działania, nie sądzicie?

Wszyscy obecni odpowiedzieli na to pytanie pozbawionymi wyrazu spojrzeniami.

Złośliwość westchnęła.

– Mappo Konusie, tego, którego szukasz, nie ma na tym kontynencie. Niemniej radzę ci, byś ruszył dalej drogą lądową, być może docierając aż do Lamatath, gdzie powinno ci się udać znaleźć statek płynący do złowrogiego Imperium Letheryjskiego.

Trell spojrzał na nią spod ciężkich brwi.

– W takim razie nie będę tu zalegał.

– Och, nie wolno mu zalegać – wyszeptał Iskaral Krost. – Nie, nie, nie. Zbyt wiele gniewu, zbyt wiele żalu. Przerośnięty przygłup nie może zalegać ani tym bardziej oblegać. Obleganie byłoby czymś okropnym i zapewne też sprzecznym z prawem. Tak jest, może udałoby mi się załatwić, by go aresztowano. Zamknięto w jakimś okropnym lochu i zapomniano o nim. Och, muszę pomedytować nad tą ewentualnością, cały czas uśmiechając się dobrodusznie!

Uśmiechnął się.

Mogora prychnęła pogardliwie.

– Mężu… – zaczęła słodko. – Wywróżyłam twój los. W Darudżystanie odnajdziesz swego pogromcę, nastąpi katastrofalna kolizja. Zniszczenia, cierpienie dla wszystkich, uwolnienie przerażających klątw i potężnych mocy. Ruina, tak straszliwa, że co noc śnię o błogosławionym pokoju, który przywróci we wszechświecie równowagę.

– Trudno mi sobie wyobrazić, by Cień mógł gdziekolwiek przywrócić równowagę – stwierdziła Złośliwość. – Twój mąż służy diabolicznemu, nadzwyczaj niesympatycznemu bogu. Jeśli zaś chodzi o twoje wróżby, Mogora, to tak się składa, że wiem, że nie posiadasz żadnych talentów w tej…

– Ale zawsze mogę mieć nadzieję, tak?

– W tym świecie nie wolno ulegać złudzeniom, moja droga.

– Nie mów do mnie „moja droga”! Takie czarownice jak ty są najgorsze! Ładne! To dowód, że uroda jest jedynie iluzją…

– Och, żono, gdybyś tylko potrafiła rzucać takie iluzje – mruknął Iskaral Krost. – Wreszcie przestałyby mnie dręczyć mdłości…

Mogora warknęła wściekle i zmieniła się w skłębioną masę pająków. Stworzenia zlazły z krzesła na podłogę i rozpierzchły się we wszystkie strony.

Wielki kapłan Cienia zachichotał.

– Dlatego właśnie siedzę z nogami na krześle, wy durnie! Ugryzie was, gdy tylko będzie miała okazję. – Wyciągnął sękaty palec, wskazując na Scillarę. – Oprócz ciebie oczywiście. Od ciebie zrobiłoby się jej niedobrze!

– To świetnie – odparła i spojrzała na Barathola.

Potężnie zbudowany czarnoskóry mężczyzna obserwował pozostałych, uśmiechając się półgębkiem. Stojący za jego plecami Chaur tupał w podłogę, próbując rozdeptywać pająki. Z jego twarzy ani na moment nie znikał głupawy uśmiech.

– A co z tobą, kowalu? – zapytała Scillara. – Czy śpieszno ci do poznania tego wspaniałego miasta błękitnego ognia?

Barathol wzruszył ramionami.

– Chyba tak, choć minęło już sporo czasu, odkąd ostatnio otaczały mnie tłumy. Podejrzewam, że anonimowość może mi nawet sprawić przyjemność.

Spojrzał nagle na swoje dłonie spoczywające na blacie przed nim. Najwyraźniej zauważył w siatce pokrywających je blizn coś, co kazało mu zmarszczyć brwi, a potem schować ręce. Odwrócił spojrzenie od Scillary w geście bliskim nieśmiałości.

Świetnie wiedziała, że kowal nie jest człowiekiem lubiącym szumne wyznania. Jeden błąd mógł zdruzgotać tysiąc chwalebnych czynów, a Barathol Mekhar popełnił w życiu więcej błędów, niż większość śmiertelników byłaby w stanie znieść. Nie był już też na tyle młody, by móc się z nich wszystkich otrząsnąć – oczywiście, jeśli przyjmie się założenie, że młodość faktycznie jest czasem nieulękłej odwagi, śmiałej obojętności na przyszłość, pozwalającej na niemal wszystko, pod warunkiem, że spełnia to jakąś doraźną potrzebę.

– Muszę przyznać, że gdy odwiedzam pełne życia miasta, jak ten Darudżystan, ogarnia mnie lekka melancholia – rzekła Złośliwość. – Długie życie uczy nas, że tego rodzaju chwalebny rozkwit szybko przemija. Nieraz już odwiedzałam grody, które znałam w latach ich wspaniałości, po to tylko, by odnaleźć rozsypujące się mury, pył i odludzie.

Nożownik obnażył zęby we wściekłym grymasie.

– Darudżystan przetrwał już dwa tysiące lat i przetrwa kolejne dwa – oznajmił. – A nawet więcej.

Złośliwość skinęła głową.

– No właśnie.

– My raczej nie mamy przywileju życia trwającego tysiąclecia, Złośliwości…

– Najwyraźniej mnie nie słuchałeś – przerwała mu. – Przywilej nie ma tu nic do rzeczy. Pomyśl o znużeniu, jakiemu często ulega twój gatunek w późnym okresie życia, a potem zwielokrotnij je. Takie jest brzmię długiego życia.

– Daj mi chwilę, niech nad tobą popłaczę – odciął się Nożownik.

– Cóż za niewdzięczność! Proszę bardzo, młodzieńcze, możesz nas opuścić. Jeżeli już cię więcej nie zobaczę, będę wiedziała, jaki los czeka tych, którzy zachowują się jak uprzywilejowani!

Nożownik potarł twarz. Wydawało się, że zaraz zacznie wyrywać włosy z głowy. Zaczerpnął głęboki haust powietrza i wypuścił je powoli.

– Zaczekam – mruknął.

– Naprawdę? – Złośliwość uniosła nieskazitelne, wąskie brwi. – W takim razie może należą mi się przeprosiny?

– Przepraszam – wymamrotał Nożownik. – Chodzi o to, że boję się o moje miasto, i marnowanie czasu, choćby nawet krótkiego… hm, nie jest łatwe.

Wzruszył ramionami.

– Przeprosiny z zastrzeżeniami nie mają wartości – stwierdziła Złośliwość, wstając z krzesła. – Czy jest już ciemno? Nie moglibyście wszyscy odczołgać się na chwilę na swe koje? Albo pospacerować po ładowni czy coś w tym rodzaju? Ten nieuprzejmy Nożownik gryzie się sprawami, na które nie ma wpływu, ja jednak wyczuwam w Darudżystanie… osobistości o takiej naturze, że mogą zaniepokoić nawet mnie. W związku z tym chciałabym się chwilę zastanowić… najlepiej sama.

Scillara wstała.

– Chodźmy, Nożownik – powiedziała, ujmując go za ramię.

***

Barathol poszedł za Trellem do ładowni. Chaur powlókł się za nimi. Na statku nie było koi wystarczająco dużej dla Mappa, zrobił więc sobie miejsce między belami ładunku. Kowal zauważył, że Trell już się spakował. Wepchnął hamak, zbroję i broń do luźnego worka zawiązanego rzemieniem z niewyprawionej skóry. Siedział teraz na skrzyni, patrząc na niego.

– Chcesz o czymś porozmawiać, Barathol?

– Złośliwość powiedziała mi, że Trellów dawno temu wygnano z tego kontynentu.

– Mój lud już od tysiącleci pada ofiarą ataków. – Mappo wzruszył ramionami. – Być może wydajemy się innym tak brzydcy, że nie są w stanie znieść naszej obecności.

– Przed tobą długa podróż. Nasuwa mi się myśl, że…

Mappo uniósł rękę.

– Nie, przyjacielu. Muszę to zrobić sam.

– Przemierzyć cały kontynent, być może wszędzie napotykając wrogów? Mappo, ktoś musi strzec twoich pleców.

Ciemne, głęboko osadzone oczy Trella przyglądały mu się przez kilka uderzeń serca.

– Baratholu Mekhar, dobrze się poznaliśmy podczas tej podróży. Nie potrafię sobie wyobrazić lepszego kandydata do strzeżenia moich pleców. – Pokręcił głową. – Nie mam zamiaru przemierzać kontynentu. Są… inne ścieżki. Być może bardziej niebezpieczne, ale zapewniam cię, że niełatwo mnie zabić. To była moja wina i muszę ją zmazać. Odpowiedzialność spoczywa wyłącznie na mnie. Nie zgodzę się, nie mogę się zgodzić, by inni narażali dla mnie życie. Nie ty, przyjacielu. I nie błogosławiony Chaur. Proszę, pozwól, bym zrobił to sam.

– Stawiasz mnie w obliczu jeszcze straszliwszej decyzji – rzekł z westchnieniem Barathol.

– Tak?

– Muszę zdecydować, co uczynić z własnym życiem – wyjaśnił, uśmiechając się ironicznie.

Mappo roześmiał się chrząkliwie.

– Nie nazwałbym jej straszliwą. Przynajmniej nie z mojego punktu widzenia.

– Rozumiem, co to znaczy determinacja – odparł Barathol. – Mam wrażenie, że to jedyne, co rozumiem. W Siedmiu Miastach, no cóż, omal udało mi się przekonać samego siebie, że mam wszystko, czego potrzebuję, ale to było kłamstwo. Wydaje mi się, że niektórzy ludzie nie mogą po prostu… się wycofać. To za bardzo przypomina kapitulację.

– Byłeś kowalem.

– Z przypadku. Byłem żołnierzem, Mappo. Czerwonym Mieczem.

– Niemniej kucie żelaza to szlachetne zajęcie. Być może byłeś kiedyś żołnierzem, ale odłożyć broń i znaleźć sobie nowy zawód to jeszcze nie kapitulacja. Jeśli jednak jesteś innego zdania, w tym mieście z pewnością nie brak majątków i wiele z nich chętnie zatrudniłoby strażnika z twoim doświadczeniem. Są też kupcy organizujący karawany. Na koniec miasto na pewno ma własny garnizon. Wojownik nie musi się obawiać bezrobocia. Na jego umiejętności zawsze jest popyt.

– To smutne, Mappo.

Trell znowu wzruszył ramionami.

– Mam wrażenie, Barathol, że jeśli ktoś potrzebuje strzeżenia pleców, to z pewnością Nożownik.

Barathol westchnął sfrustrowany.

– Bardzo mało mówi o swoich planach. Zresztą to jego miasto. Znajdzie tych, którzy będą wiedzieli, jak zapewnić mu bezpieczeństwo. Tak czy inaczej, widziałem, jak ćwiczył z tymi swoimi nożami, i niewykluczone, że to raczej Darudżystan musi się obawiać jego powrotu.

– Jest zbyt porywczy.

– Mam nadzieję, że Scillara weźmie go w cugle.

– Barathol, pora się pożegnać. Muszę wkrótce wyruszyć w drogę.

– A gdybym nie zszedł za tobą pod pokład?

– Kiepsko sobie radzę z pożegnaniami.

Odwrócił wzrok.

– W takim razie przekażę je innym w twoim imieniu. Nożownik będzie… zmartwiony. Z nas wszystkich to on znał cię najdłużej.

– Wiem. Przykro mi. Pod wieloma względami jestem okropnym tchórzem.

Barathol jednak świetnie go rozumiał. To nie było tchórzostwo, lecz raczej coś w rodzaju wstydu, głęboko wypaczonego i wykraczającego poza wszelkie możliwe usprawiedliwienia. Utrata Icariuma stanowiła tak świeżą i straszliwą ranę, że myśl o niej usuwała na bok wszystko inne. Przyjaciół, lojalność, życie i historię. Mappo nie mógł walczyć z ową wezbraną falą ani z losem, ku jakiemu go niosła. Barathol podejrzewał, że cała sprawa skończy się niewyobrażalną tragedią.

Jeśli nawet Icarium Złodziej Życia nie uwolnił jeszcze swej mocy, wkrótce się to stanie. Mappo przybędzie za późno, by zapobiec katastrofie. Trudno było zostawić Trella jego losowi, po prostu się odwrócić, cóż jednak innego mógł zrobić? Mappo jasno wyraził swe życzenia.

– Zostawię cię twoim… ścieżkom, Mappo. Życzę ci wszystkiego najlepszego. Bezpiecznej podróży i jej zadowalającego zakończenia.

– Dziękuję, przyjacielu. Mam nadzieję, że znajdziesz w Darudżystanie dom. – Wstał, uścisnął dłoń kowala, a potem objął Chaura, który roześmiał się zachwycony i spróbował zatańczyć z Trellem. Mappo skrzywił się i odsunął od niego. – Żegnaj, Chaur. Opiekuj się Baratholem.

Gdy Chaur wreszcie zrozumie, że już nie zobaczy Mappa, z jego oczu popłyną łzy. Tego typu otwarte, dziecięce reakcje miały w sobie proste piękno. Baratholowi przemknęło przez głowę, że z nich wszystkich być może to Chaur kroczy przez życie najprawdziwszą ścieżką.

Położył dłoń na muskularnym ramieniu towarzysza i uśmiechnął się do Mappa.

– Jest darem, na który nie zasługuję.

Trell skinął głową.

– Darem, na który nie zasługuje ten świat. Chciałbym zostać sam na parę ostatnich chwil.

Barathol pokłonił się i poprowadził Chaura do drabiny wiodącej na pokład.

***

Iskaral Krost wdrapał się na środkową koję z trzech umieszczonych jedna nad drugą. Uderzył się w głowę o spód najwyższej i zaklął pod nosem. Potem zaklął znowu, znalazłszy garść odrażających ofiar zostawionych pod poduszką przez bhok’arala. Gnijące rybie łby, grudki łuskowatego kału, błyskotki ukradzione Złośliwości i pękniętą kaolinową fajkę zwędzoną Scillarze. Ciśnięte w dół obrzydlistwa spadły ze stukiem w szerokie na dwie deski przejście, tuż pod kopyta muła, który lubił niekiedy zatrzymywać się pod koją właściciela. Owe postoje zawsze utrudniały Iskaralowi życie, czego zresztą należało się spodziewać po całkowicie bezmózgim, ale dziwnie wiernym zwierzęciu.

Z górnej koi dobiegło prychnięcie.

– Ten luk jest za ciasny, mężu – stwierdziła Mogora. – Dzięki tobie to staje się oczywiste.

– A może przy mnie wszystko jest oczywiste, pomyślałaś o tym? Nie, pewnie że nie pomyślała. Ona nigdy nie myśli. Ma dziesięć tysięcy oczu, ale żadnym nie potrafi dostrzec nic, co jest dalej niż włosy w jej nosie. Wysłuchaj mnie uważnie, kobieto. Wszyscy wiedzą, że muły są doskonalsze od koni. Pod każdym względem, również gdy chodzi o przechodzenie przez luki. Moja błogosławiona służka woli nawet korzystać z wychodków, zamiast po prostu załatwiać się na drodze. Potrafi się zachować obyczajnie, czego o tobie raczej nie można powiedzieć, nieprawdaż?

– Czy nie powinieneś podłubać sobie w nosie albo coś? No wiesz, twoi czciciele modlą się o znak.

– Ale przynajmniej mam czcicieli. Ty swoich odstraszasz. Wszyscy się ciebie boją.

– Nawet ty?

– Ja z pewnością nie. Bogowie na dole, boję się jej panicznie! Nie mogę pozwolić, by się o tym dowiedziała. To by było fatalne. Muszę szybko coś zrobić. Może urwać jej nogi? Tak jest, to dobry pomysł. Niech sobie leży na grzbiecie i wymachuje rękami, wydając żałosne, miaukliwe dźwięki. Och, wyobraźnia to wspaniała rzecz, czyż nie tak?

– Jeśli nie zostało ci nic więcej.

– Nie zostało mi nic więcej niż co? Co znowu za idiotyzmy wygadujesz? To było niesamowite. Całkiem jakby czytała w moich myślach. Całe szczęście, że tego nie potrafi.

– Chwileczkę – wysyczała Mogora. – Ten muł był samcem! Mogłabym przysiąc!

– Sprawdzałaś to, tak?

– Jeszcze jeden krok na tej ścieżce, mężu, a zabiję cię własnymi rękami.

– Hi, hi. Masz takie okropne, odrażające skojarzenia, żono.

– Nie, tym razem nie uda ci się odwrócić mojej uwagi. Twój muł przed chwilą zmienił płeć. Znając ciebie, zapewne mam do czynienia z rywalką, ale wiesz co? Może sobie ciebie zabrać! Z moim błogosławieństwem, tak jest!

– Popularność jest przekleństwem – stwierdził Iskaral, przeciągając się z rękami nad głową. Wbił wzrok w naciągnięte sznury wiszącego nad nim hamaka. – No, ale ona nic o tym nie wie. Najlepiej będzie, jak odwiedzę miejscową świątynię, by zdobyć tyrańską dominację nad wszystkimi akolitami, a także fakirami, którzy każą się zwać kapłanami i kapłankami. Kapłanki! Może jedna albo dwie będą ładne. Jako wielki kapłan mam prawo wyboru. Złożę ofiary Cieniowi między jej nogami, tak jest…

– Dowiem się o tym, Iskaralu Krost – warknęła Mogora, przesuwając się na hamaku nad nim. – Dowiem się, wezmę w rękę nóż, pewnej nocy, gdy będziesz spał, i ciach, ciach, będziesz śpiewał jak dziecko i siusiał w kucki. Jaka kobieta albo mulica cię wtedy zechce?

– Wyłaź z mojej głowy, jędzo!

– Nietrudno jest zgadnąć, o czym myślisz.

– Tak ci się zdaje? Robi się coraz bardziej niebezpieczna, konieczny będzie rozwód. Ale czy nie dlatego właśnie większość małżeństw się rozpada? Kiedy kobieta robi się zbyt niebezpieczna? Na pewno. No cóż, wreszcie będę wolny. Wolny!

Muł zaryczał.

Mogora roześmiała się tak gwałtownie, że aż się posikała. To przynajmniej sugerowały skapujące z góry cuchnące krople.

***

Scillara i Nożownik zajęli koje znajdujące się najbliżej rufy, chcąc zapewnić sobie choć odrobinę prywatności. Rozwiesili też w przejściu płachtę żaglowego płótna. Mimo to szalony śmiech Mogory dotarł do ich uszu. Nożownik znowu się skrzywił.

– Gdyby tych dwoje wreszcie sobie uświadomiło, jak świetnie do siebie pasują, moglibyśmy mieć chwilę spokoju.

– Jestem pewna, że o tym wiedzą – stwierdziła z uśmiechem Scillara. – Większość małżeństw ma od czasu do czasu ochotę zamordować się nawzajem.

– Masz dziwne wyobrażenia, Scillara. O większości spraw.

– Zastanawiałam się, czy chcesz, bym ci towarzyszyła, gdy pójdziesz nocą do miasta? Czy może wolisz iść sam?

Nie potrafił spojrzeć jej w oczy. Przeciągnął się demonstracyjnie, a potem położył się na koi.

– Pewnie, że chcę – odparł. – Spodoba ci się w gospodzie „Pod Feniksem”. Polubisz Meese, Iriltę, Murillia, Colla i Kruppego. No, może Kruppego nie, bo on niektórym ludziom działa na nerwy. Ale jest zupełnie niegroźny… jak sądzę. – Grzebał przez chwilę w mieszku, który miał u pasa, aż wreszcie wyciągnął stamtąd monetę, srebrne berło bite przez Niebieskich Moranthów. Zaczął ją zręcznie obracać w palcach. – Ależ się zdziwią, kiedy mnie zobaczą.

Zdołała się uśmiechnąć.

– Spóźniony powrót Nożownika.

– Hm, to nie jest imię, pod którym mnie znają. W tamtych czasach byłem znany jako Crokus Younghand.

– I gdzie on się teraz podział? Ten Crokus Younghand?

Nożownik obracał jeszcze przez chwilę pieniążek, nim wreszcie jej odpowiedział:

– Umarł. Już dawno temu.

– A co powiedzą na to twoi przyjaciele?

Usiadł nagle zaniepokojony. Nadal nie chciał spojrzeć jej w oczy.

– Nie wiem. Chyba nie będą zadowoleni.

– Myślę, że z tobą nie pójdę, Nożownik – oznajmiła Scillara. – Wybiorę się z Baratholem i Chaurem połazić po nocnych targowiskach i tak dalej. W mieście trwa feta, tak? To brzmi zachęcająco. Lepiej zaczekaj dzień albo dwa, nim mnie przedstawisz przyjaciołom.

Zerknął na nią.

– Jesteś pewna? Nie…

– Jestem pewna – przerwała mu. – Potrzebujesz tej nocy dla siebie. I tak będziesz musiał odpowiedzieć na mnóstwo pytań. Moja obecność dodatkowo skomplikowałaby sprawy.

– Dobra – zgodził się. Choć starał się ukryć ulgę, łatwo było ją zauważyć. – Ale jutro… wszyscy wiedzą, gdzie jest gospoda „Pod Feniksem”. Musisz tylko zapytać.

– Oczywiście – odpowiedziała, wstając z koi. – Lepiej poszukam Barathola, żeby nie poszedł beze mnie.

– Zmierzch niedługo nadejdzie.

– To prawda, Nożownik. Życzę ci pociągnięcia Pani dzisiejszej nocy.

– Dziękuję – odparł z roztargnieniem w głosie.

Scillara ruszyła w stronę wyjścia. Była zmuszona odepchnąć tego cholernego muła na bok. Powtarzała sobie, że ból, który czuje, nie jest uzasadniony. Nożownik znalazł pocieszenie w jej ramionach, ponieważ nie miał nikogo innego. To nie była miłość. Ani razu o niej nie wspominali, nawet nie szeptali w sennych chwilach po zbliżeniu. Nie kryło się w tym nic więcej niż wzajemne pocieszenie i wygoda. Ale chwila już minęła. Nożownik pragnął spotkać się z przyjaciółmi, wrócić do dawnego świata, w którym znał swoje miejsce. I tak może być mu trudno się do niego przystosować, a towarzystwo otyłej, palącej fajkę byłej kurwy przynosiłoby mu tylko wstyd.

Znajomość z Nożownikiem ją zmieniła, uświadomiła sobie Scillara, zatrzymując się tuż przed lukiem. Wchłonęła w siebie esencję jego niepewności, jego braku wiary w siebie. Nie była już tak bezczelna i wybuchowa jak kiedyś. Nie zbywała wszystkiego drwiącym uśmiechem, utraciła zbroję chroniącą ją dotąd przed kaprysami tego cholernego świata. Zaledwie kilkanaście kroków dzieliło ją od największego miasta, jakie w życiu widziała. To nie był czas i miejsce na podobną słabość.

No cóż, bliskość Barathola zapewni jej bezpieczeństwo. Przynajmniej na jakiś czas.

Wyszła na główny pokład i znalazła się w samym środku nasilającej się burzy. Bhok’arala tłoczyły się na relingu, biegając po nim w tę i we w tę. Na drugim końcu trapu stał agent kapitana portu w towarzystwie sześciu strażników miejskich, którzy wyciągali pałki, sposobiąc się do ataku na statek.

Barathol i Chaur wyszli właśnie z ładowni. Kowal przepychał się przez tłum wrzeszczących, plujących małp.

Scillara świetnie rozumiała, dlaczego chciał zapobiec eskalacji konfliktu. Złośliwość nie należała do najspokojniejszych kobiet, jakie spotkała w życiu. Jeśli kłótnia wyrwie się spod kontroli, wściekła smoczyca może zniszczyć port i połowę miasta. I wszystko to z powodu nieporozumienia w sprawie opłaty portowej.

Nici z dyskretnego przybycia.

Scillara pobiegła do trapu, wyciągając po drodze sakiewkę.

***

Obudziło go nagłe uderzenie w skroń. Przetoczył się, w jego obu dłoniach zjawiły się jednocześnie noże, ich ostrza przeorały brudną, kamienną posadzkę. Uderzył barkiem w ścianę i zamrugał w półmroku.

Stała nad nim wysoka postać. Czarna, skórzana zbroja z żelaznymi okuciami zwisała w strzępach. Pod rozdartą zieloną skórą błyszczały połamane żebra. Twarz spowijały cienie, oczy były pustymi jamami, a z szerokiej szramy ust wystawały ku górze kły.

Rallick Nom przyjrzał się zjawie. Noże, które ściskał w urękawicznionych dłoniach, były bezużyteczne. Spuścił wzrok, spoglądając na sztywne, stwardniałe palce sterczące z gnijących mokasynów demona.

– Kopnąłeś mnie.

– Tak – wychrypiało stworzenie.

– Dlaczego?

– Miałem wrażenie, że to dobry pomysł – odparł demon po chwili wahania.

Znajdowali się w wąskim korytarzu. Po lewej stronie Rallick miał lite drzwi z czarnego drewna, wyposażone w okucia z brązu. Po prawej, tuż za demonem, widział skrzyżowanie w kształcie litery T. W przeciwległej ścianie umieszczono dwuskrzydłowe drzwi. Stworzenie trzymało w długopalcej, wyschniętej dłoni lampę. W jej bladym zimnym świetle przedmioty rzucały rozmyte, niewyraźne cienie. Sufit był lekko łukowaty, u jego szczytu kamienie stawały się mniejsze i cieńsze. Najwyraźniej połączono je bez użycia zaprawy. Pachniało tu kurzem, rozkładem i suchą martwotą.

– Chyba… nic nie pamiętam – odezwał się Rallick.

– Daj sobie czas.

Wszystkie stawy miał zesztywniałe. Wystarczyło, by usiadł, wsparty plecami o ścianę, a mięśnie zaczęły mu drżeć z wysiłku. Bólu głowy nie mogły wyjaśnić wyłącznie echa tego cholernego kopniaka.

– Jestem spragniony. Jeśli nie zamierzasz mnie pobić na śmierć, demonie, znajdź mi coś do picia.

– Nie jestem demonem.

– To zawsze trudno określić – odwarknął Rallick.

– Jestem Jaghutem. Nazywam się Raest, kiedyś byłem tyranem, a teraz zostałem więźniem. „Tego, kto się wywyższa, czeka upadek. Ten, kto upadnie, będzie zapomniany”. Tak powiedział Gothos, choć, niestety, wygląda na to, że będziemy musieli czekać całą wieczność, nim jego imię popadnie w zapomnienie.

Do kończyn Rallicka wracały powoli siły.

– Coś sobie przypominam… krwawa noc… Feta Gedderone. Malazańczycy w mieście…

– Pamiętne wydarzenia, pozbawione jakiegokolwiek znaczenia zarówno wówczas, jak i obecnie. Przespałeś dość długi czas, skrytobójco. Nawet trucizna na twoich nożach utraciła moc. Jednakże otataral nadal krąży w twych żyłach i lata go nie osłabiły. Niewielu jest takich, którzy odważyliby się zrobić to, co ty. I całe szczęście.

Rallick schował noże i wstał z wysiłkiem. Świat wokół niego zawirował. Zamknął oczy, czekając, aż zawroty głowy ustaną.

– Rzadko wędruję po domu – ciągnął Raest. – Mogło minąć sporo czasu, nim sobie uświadomiłem, że zniknęła.

– Kto zniknął? – zapytał Rallick, przyglądając się z uwagą wysokiemu, zgarbionemu Jaghutowi.

– To była prawdziwa demonica. Chyba używa obecnie imienia Vorcan. Leżałeś obok niej, niewrażliwy na upływ czasu. Ale teraz się przebudziła, a nawet uciekła. Można by to uznać za powód do niepokoju. Jeśli kogoś to obchodzi.

Vorcan, mistrzyni Gildii Skrytobójców. Tak jest, teraz sobie przypomniał. Była ranna, umierająca, a on niósł ją z wysiłkiem, nie wiedząc, czego właściwie szuka. Zaniósł ją do domu, który wyrósł z ziemi. Domu zwanego przez Malazańczyków Azath, zrodzonego z Finnestu tyrana. Rallick przyjrzał się uważniej Raestowi.

– Ten dom jest twoim więzieniem.

Jaghut wzruszył zmumifikowanymi ramionami. Kości zgrzytnęły głośno.

– Taki już jest los właścicieli nieruchomości.

– To znaczy, że siedzisz tu od tamtej chwili. Cały czas byłeś sam, nawet nie spacerowałeś po domu. Za towarzystwo miałeś tylko dwa półtrupy leżące w korytarzu. Jak długo to trwało, Raest?

– Nie mnie o to pytaj. Czy na zewnątrz słońce nadal wznosi się na niebie, by potem opaść? Czy rozbrzmiewają dzwony oznajmiające panowanie nad tym, nad czym nie sposób zapanować? Czy śmiertelni głupcy nadal liczą odcinki prowadzące do ich zgonu, zestawiają przyjemności z kosztami, czepiają się złudzenia, że czyny mają wartość, a świat i wszyscy bogowie osądzają każdą decyzję, którą podejmą, czy której nie podejmą? Czy…

– Dość już tego – przerwał mu Rallick. Wyprostował się, wspierając się o ścianę tylko jedną ręką. – Pytałem „jak długo?”, nie „dlaczego?” czy „w jakim celu?”. Jeśli nie znasz odpowiedzi, po prostu to powiedz.

– Nie znam. Powinienem jednak skorygować jedno z twoich założeń. Nie zawsze byłem tu sam, choć w tej chwili nie towarzyszy mi nikt, oprócz ciebie, oczywiście, ale ty zapewne nie zostaniesz tu długo. Legion lekkomyślnych głupców, których zwiesz swoimi rodakami, z pewnością nie może się doczekać twego powrotu. Krew czeka na twoje sztylety, twoja sakiewka łaknie monet, które wypełnią ją w zamian za każde ukradzione przez ciebie życie. I tak dalej.

– Raest, jeśli przedtem nie byłeś sam…

– Ach tak, pogrążyłem się w rozważaniach nad daremnością ludzkich poczynań. Przez pewien czas Władca Talii był tu dzikim lokatorem, żeby użyć pospolitego określenia.

– A potem?

– Odszedł.

– To znaczy, że ten Władca nie był tu więźniem.

– Zaiste. Podobnie jak ciebie, nie wzruszał go mój nieszczęsny los. Czy zechcesz teraz skorzystać ze swego przywileju, skrytobójco?

– To znaczy?

– Czy opuścisz ten dom, by nigdy już tu nie wrócić? Porzucisz mnie na pastwę wiecznej samotności, nie zostawiając mi nic poza pajęczynami w łóżku, pustymi szafkami w kuchni, drwiącymi przeciągami i postukiwaniem martwych gałęzi o okiennicę? A czasami również krzykiem, gdy ziemia i korzenie na podwórku pożerają coś nieprzyjemnego. Czy zostawisz mnie takiemu światu, skrytobójco?

Rallick Nom przeszył Jaghuta zdumionym spojrzeniem.

– Nie miałem pojęcia, że moja nieświadoma obecność łagodzi w tak wielkim stopniu twoją samotność, Raest.

– Podobna niewrażliwość z twojej strony nie zaskakuje mnie nawet w najmniejszym stopniu.

– Moja odpowiedź brzmi: „Tak, zostawię cię twojemu światu”.

– Jesteś niewdzięcznikiem.

Rallick otulił ramiona płaszczem i sprawdził broń. Pokrywająca ją stara krew osypywała się na podłogę niczym czarny śnieg.

– Wybacz. Dziękuję za kopniaka w głowę, Raest.

– Nie ma sprawy. A teraz idź już. Znudziłeś mnie.

Drzwi otworzyły się z głośnym, przeciągłym skrzypieniem. Za nimi panowała noc, lecz nieustępliwe błękitne płomienie Darudżystanu odpychały ciemność ku górze. Z oddali dobiegały odgłosy rozbawionego, pijanego tłumu zalewającego ulice. Kolejna feta, jeszcze jedno szalone święto ku czci przetrwania.

Ta myśl obudziła w duszy Rallicka Noma niecierpliwość, oczyściła ją z resztek pyłu pozostałego po zapewne bardzo długim śnie. Nim drzwi za jego plecami się zamknęły, obrócił się jeszcze i wypatrzył wysoką sylwetkę stojącego w mrocznym korytarzu Raesta.

– Dlaczego mnie obudziłeś? – zapytał.

W odpowiedzi Jaghut zatrzasnął z hukiem drzwi. Spanikowane ptaki uciekły w noc. Rallick zwrócił się w stronę ścieżki i zauważył, że korzenie w glebie po obu jej stronach wiją się niczym węże. Po raz kolejny sprawdził noże, opatulił się płaszczem i ruszył w drogę, by ponownie odkryć rodzinne miasto.

***

Mieszkańcy Darudżystanu zachowywali się dziś wyjątkowo hałaśliwie, do tego stopnia, że mogło się wydawać, iż feta żyje własnym życiem. Faktycznie byli lekkomyślni, nie zastanawiali się nad przyszłością, czy to odległą o rok, czy tylko o parę chwil. Gaz palił się z sykiem, akrobaci i mimowie tańczyli w tłumie, oświetleni błękitnym płomieniem, sto tysięcy muzycznych instrumentów walczyło ze sobą na polach pieśni. Niektórzy uczeni zapewniali, że ów dźwięk jest nieśmiertelny, że unosi się na wiecznych prądach, nigdy niedocierających do śmiertelnego brzegu, czy to w czasie, czy w przestrzeni, że jego brzmienie jest miarą życia. W czasach pogodnego błękitu i wtedy, gdy zbierały się chmury, w chórze witającym… tych, którzy przybywają, światy nie przestawały żyć, nieśmiertelne jak sen.

Na szczycie wieży bastionu stała kobieta spowita w czerń. Jej zimne jak u drapieżnego ptaka oczy spoglądały z góry na szeregi dachów, sypiące iskrami kominy ruder w odległej Dzielnicy Gadrobijskiej. Ta kobieta myślała o przyszłości, długo i intensywnie.

Na ulicy biegnącej nieopodal majątku Colla zatrzymał się nagle odziany w płaszcz mężczyzna. Stał nieruchomo niczym kamień, podczas gdy wokół szalała feta. Gdy tylko doszedł do wniosku, że publiczny powrót, jaki pierwotnie planował, może się okazać nierozsądny, pojawił się drugi człowiek – młodszy, lecz o równie twardym spojrzeniu – zmierzający do gospody „Pod Feniksem”.

Daleko za nim, w porcie, kowal, służący mu półgłówek oraz kobieta, której bujne kształty przyciągały pełne podziwu spojrzenia, zmierzali nieśpiesznie ku nocnym targowiskom Dzielnicy Gadrobijskiej, patrząc na wszystko z zachwytem i zadowoleniem, oglądanym wyłącznie u cudzoziemców przybywających po raz pierwszy do tego miasta, jednego z największych na świecie.

Bliżej statku, z którego wysiedli, wielki kapłan Cienia pomknął pośpiesznie ku najbliższym cieniom, ścigany przez unoszące się na dmącej od jeziora bryzie pająki. Za nimi lazło dwadzieścia bhok’arala, w większości niosących nowe ofiary oraz błyskotki, jakie uznały za stosowne sobie przywłaszczyć. Zębaty szkwał przedzierał się przez tłum przy akompaniamencie okrzyków zdziwienia i przerażenia, a także przekleństw, jako że skarbiec niesiony przez stworzenia powiększał się o każdy mieszek, sakiewkę albo klejnot, które znalazły się w zasięgu pazurzastych łapek.

Na pokładzie została tylko kapitan statku. Przywdziała teraz luźne, powłóczyste szaty z czarnego i karmazynowego jedwabiu. Twarz miała bladą jak księżyc. Zmarszczyła brwi, spoglądając na miasto. W powietrzu unosił się zapach pełen dawnych wspomnień. Ach, akurat w tym miejscu… czy to naprawdę mógł być przypadek? Złośliwość nie wierzyła w przypadki.

Dlatego wahała się, wiedząc, że pierwszy krok postawiony przez nią na stałym lądzie zdradzi… Doszła do wniosku, że może lepiej będzie zaczekać.

Ale nie za długo.

Tyle, ile będzie trzeba.

W innej części Darudżystanu kupiec żelazny wysłał kolejne pismo do mistrza Gildii Skrytobójców, po czym udał się do swej tajnej biblioteki, by raz jeszcze przejrzeć starożytne, niebezpieczne woluminy. Niezbyt daleko od niego strażnik wytatuowany w blaknące pręgi wpatrywał się w kubek grzanego wina ściskany w wielkich, naznaczonych bliznami rękach. Z sąsiedniego pokoju dobiegł śmiech dziecka i mężczyzna skrzywił się, słysząc ten dźwięk.

W okolicy, gdzie znajdowały się nowe majątki kilku lichwiarzy – ongiś uważano ich za przestępców, ale teraz zdołali już sobie kupić powszechne poważanie – zubożały Torvald Nom zbliżał się ukradkiem do wysokiego, najeżonego kolcami muru jednej z takich posiadłości. Miał długi, tak? No cóż, ten problem łatwo da się rozwiązać. Czy postradał umiejętności? Z pewnością nie. Wyszlifował je jeszcze podczas pełnej niebezpieczeństw, zasługującej na uwiecznienie w legendach podróży przez pół cholernego świata. Jego chwalebny powrót do Darudżystanu nadal czekał na właściwy moment. Ale gdy nadejdzie ranek, tak, gdy tylko nadejdzie…

W tej samej chwili, w pokoiku nad główną salą gospody „Pod Feniksem” leżał w łóżku na wznak mężczyzna, nadal osłabiony po utracie krwi. Wędrował w myślach po cmentarzu swej przeszłości, muskał koniuszkami palców zwietrzałe nagrobki i słupki nagrobne, widział skłębioną trawę porastającą pokryte pyłem urny, podczas gdy za nim ciągnął się cień jego młodości – coraz słabszy, bledszy i bardziej zamazany. Nie uniósł jeszcze ręki, by dotknąć twarzy, poczuć zmarszczki i bruzdy, symbole znużenia latami, dogasającego życia.

Och, ciało można uzdrowić, ale…

Na dole, pośród tłumu krzyczących, słaniających się na nogach pijaków oraz wrzaskliwych kurew obojga płci, mały, pękaty człowieczek siedzący spokojnie na swym zwykłym miejscu znieruchomiał nagle z ustami wypchanymi chlebem z miodem. Usłyszawszy brzmienie dziesiątego dzwonu niosące się nad miastem, uniósł głowę i wbił spojrzenie paciorkowatych oczek w drzwi gospody.

Przybywają.

Chwała i omeny, radosne spotkania i straszliwa groźba, skrzydlaty ten i skrzydlaty tamten, ucieczki, wyzwolenia, nadciągające starcia i niegodziwe żądania rekompensaty za łyk wyplutego wina, cóż za noc!

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki