Tytuł oryginału: Stonewielder

Copyright © 2010 by Ian Cameron Esslemont
Copyright for the Polish translation © 2024 by Wydawnictwo MAG

Redakcja: Urszula Okrzeja
Korekta: Magdalena Górnicka, Bartosz Szpojda
Mapy: Neil Gower
Ilustracja na okładce: Steve Stone
Opracowanie graficzne okładki: Piotr Chyliński

ISBN 978-83-68069-66-2
Wydanie II

Wydawca:
Wydawnictwo MAG
Pl. Konstytucji 5/10
00-657 Warszawa
www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor:
Dressler Dublin sp. z o.o.
ul. Poznańska 91
05-850 Ożarów Maz.
tel. 227 335 010
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Dla Gerri
z wyrazami miłości

Podziękowania

Podziękowania

Wyrazy najgłębszej wdzięczności dla Gerri, za jej niezachwiane wsparcie. Podziękowania dla Dericka Burlesona, za łaskawe pozwolenie na wykorzystanie jednego z jego dzieł w tym kontekście. Chciałbym też wyrazić uznanie fanom Świata Malazu – czytelnikom, a także tym, którzy są aktywni na forach internetowych. Wasza energia oraz entuzjazm są inspiracją dla mnie i dla Steve’a.

Dramatis personae

Dramatis personae

Z malazańskiego korpusu ekspedycyjnego

Szara Grzywa/Orjin Samarr: wielka pięść, dowódca korpusu ekspedycyjnego

Kyle: przyboczny wielkiej pięści

Nok: admirał, dowódca sił morskich

Zakręt: admirał sił Niebieskich Moranthów

Rillish Jal Keth: pięść dywizyjna Czwartej Armii

Khemet Shul: pięść dywizyjna Ósmej Armii

Devaleth: mag kadrowy

Siedemnasta Drużyna Czwartej Kompanii Drugiej Dywizji Czwartej Armii Imperium Malazańskiego

Betteries: kapitan kompanii

Goss: sierżant

Pyke: ciężka piechota

Yana: ciężka piechota

Suth: ciężka piechota

Smalec: ciężka piechota

Gamoń: ciężka piechota

Wess: ciężka piechota

Len: sabotażysta

Keri: sabotażystka

Faro: zwiadowca

Inni

Urfa: porucznik z Czwartej Kompanii

Dwie Stopy: sierżant z Szóstej Kompanii

Koral: sierżant z Dwudziestej Kompanii

Tolat: barghascka zwiadowczyni z Czwartej Kompanii

Z malazańskiej Szóstej Armii

Yeull ’ul Taith: najwyższy władca

Ussü: wielki mag i doradca

Borun: dowódca Czarnych Moranthów

Enesh-jer: emisariusz najwyższego władcy

Na Sztormowym Murze

Hiam: lord protektor Sztormowego Muru, dowódca wszystkich Korelrijczyków

Quint: pierwszy oficer (marszałek Sztormowego Muru)

Shool: adiutant Hiama

Toral Stimins: naczelny inżynier

Żelazna Krata: obrońca Sztormowego Muru i Zaprzysiężony z Karmazynowej Gwardii

Corlo: więzień i Karmazynowy Gwardzista

Jemain: więzień i członek załogi Kraty

Hagen: były obrońca Sztormowego Muru

Tollen: malazański jeniec

W Królestwie Rool

Bakune: główny asesor w Banith

Karien’el: porucznik, potem kapitan, Straży Miejskiej

Hako: strażnik miejski

Ciągnik: strażnik miejski

Starvann Arl: opat Klasztoru i Hospicjum Naszej Pani Wybawicielki

Ipshank: były kapłan Fenera

Manask: złodziej

Z jourilańskiej Armii Reformy

Beneth: przywódca duchowy

Hegil Lesour ’an ’al: dowódca konnicy

Martal: dowodząca armią, „Czarna Królowa”

Ivanr: były wielki mistrz Jourilańskich Igrzysk Cesarskich

Carr: porucznik w armii

Z Karmazynowej Gwardii

Blues

Palczak

Lazar

Shell

Synod Styggijski

Totsin Jurth Trzeci

Brat Carfin

Siostra Gosh

Siostra Esa

Siostra Nebras

Brat Jool

W Królestwie Cienia

Kiska: dawna strażniczka osobista Tayschrenna, wielki mag Imperium

Jheval: agent Królowej Snów

Morscy Ludzie

Orzu: patriarcha klanu

Ena: młoda matka z klanu

Prolog

Prolog

Pradawna Era
Szczytowy okres Krucjat Jacuruku
Wiele Wysp

Gdy tylko Uli zobaczył, co się dzieje, uświadomił sobie, że to zły omen. Przygotowywał sieci do przedświtowego połowu, kiedy nagle ujrzał nienaturalną zielononiebieską aurę. Pojawiła się ona na jaśniejącym niebie na wschodzie i z każdą chwilą rozrastała się coraz bardziej. Wody były wzburzone, jakby podekscytowały się tak samo jak on. Miał opory przed zepchnięciem swej płytkiej łodzi w fale zatoki, ale jego rodzina musiała jeść, a skurczone żołądki wybekują niezliczone skargi.

Z początku, zarzucając sieci, odwracał spojrzenie od zjawiska, które wisiało na odbarwionym niebie, lśniąc niczym złowróżbne oko jakiegoś boga. Dzisiejszy połów nie zaliczał się do udanych: albo zjawa odwracała jego uwagę, albo ryby przed nią uciekły. Tak czy inaczej, w końcu postanowił, że porzuci swe wysiłki jako przeklęte, cisnął sieć na dno łodzi i powiosłował w stronę brzegu. Niebieskozielone oko świeciło teraz jaśniej od słońca. Osłonił oczy przed błyskami obcego światła odbijającego się w falach i zaczął wiosłować szybciej.

Wtem jego gorączkowym wysiłkom kres położył dziwny hałas. Potężny ryk, jakby osypywała się ziemia. Rozejrzał się, wypatrując jego źródła. Obce oko wypełniało chyba z pół nieba. Wody zadrzewionego brzegu oraz ciemnych wypukłości odległych wysp nie dotykał już nawet najmniejszy ślad ciepłego żółtego blasku słońca. Powierzchnia zatoki wygładziła się z nienaturalną szybkością, jakby była zastraszona. Uli wstrzymał oddech, przechylając się z boku na bok w swej maleńkiej łódce.

Oko zaczęło się rozpadać. Oddzielały się od niego odpryski, ciągnące za sobą łuki niebieskich płomieni. Huk, jakiego nigdy dotąd nie słyszał, sprawił, że zatkał uszy dłońmi, krzycząc z bólu. Daleko na wschodzie na ziemię runął ogromny, masywny obiekt, przypominający węgielek z paleniska jakiegoś boga. Biały gorejący blask oślepił na moment Ulego. Wyglądało na to, że coś uderzyło w jakąś wielką wyspę.

Gdy zdolność widzenia powróciła, gdzieś za plecami mężczyzny rozbłysła kolejna łuna. Na wodach zatoki pojawił się jego cień, niby czarna wstęga. Uli odwrócił się i wytrzeszczył oczy na widok wielkiej chmary odprysków spadających na zachodzie, podczas gdy nad jego głową wciąż pojawiały się kolejne. Potarł obolałe oczy. Czy to mógł być koniec świata? Być może spadał kolejny z księżyców, jak opowiadano w legendach. Przypomniał sobie o wiośle. Helta i dzieciaki z pewnością były przerażone. Znowu zaczął wiosłować z desperacką furią, niemalże łkając ze strachu.

Łódeczka z niewyprawionych skór ugrzęzła w błocie znacznie szybciej niż zwykle. Zaskoczony Uli postawił stopę na zewnątrz. Płycizny, tam, gdzie przedtem ich nie było. A brzeg nadal był dość daleko. Woda jakby znikała. Uniósł wzrok i skrzywił się: na wschodzie pod niebo wznosiła się potężna, ciemna chmura szaroczarnej barwy. Już zdążyła pochłonąć słońce. Wokół Ulego leżały niezliczone dobra: sterty próbujących oddychać powietrzem, miotających się w śmiertelnych konwulsjach ryb.

Ale nie ma ani jednego ptaka. Gdzie się podziały ptaki?

Światło przybrało niesamowity ciemnozielonkawy odcień. Uli obrócił się powoli, kierując twarz ku morzu, i opuściła go wszelka nadzieja. Coś wznosiło się na wodach: brudnozielona ściana. Potop, o jakich mówiły dawne opowieści. Góry wody zalewające ląd, jak przepowiadały wszystkie z nich. Fala była tak wysoka, że wyglądała, jakby wznosiła się nad jego głową. Jej łukowatą powierzchnię pokrywała piana, szczyt wieńczyła brudna biel. Mógł tylko unosić wzrok, gapiąc się na nadciągającą nieubłaganie śmierć.

Uciekajcie, dzieci, uciekajcie! Woda wraca, by odzyskać ląd!

Około 400 lat p.e.M. (przed erą Muru)
Puste Wyspy

Temal wygramolił się z zimnych fal przyboju i przykucnął, unosząc miecz. Spojrzał bez zrozumienia na ciemniejącą powierzchnię wód i otarł z twarzy morską pianę.

Gdzie się podziały? W jednej chwili walczył o życie, a w następnej morskie demony zniknęły, tak samo jak poprzedzająca je mgła.

Z boku dobiegły go odgłosy słabego kaszlu. Powlókł się ku mokremu, leżącemu pośród kamieni towarzyszowi i podniósł go. To był Arel, jego daleki kuzyn. Choć Temal omdlewał ze zmęczenia, powlókł go w stronę brzegu. Ocalali wojownicy z jego oddziału wbiegli w przybój i pociągnęli obu ku wielkiemu, przywracającemu życie ognisku, w którym płonęło wyrzucone na brzeg drewno.

– Co się stało? – wyjąkał, dzwoniąc zębami.

– Wycofali się – odpowiedział starszy mieczowy brat Temala, Jhenhelf. W jego głosie pobrzmiewały zdumienie i niedowierzanie. – Ale dlaczego? Mogli nas zniszczyć.

Temal nie polemizował z jego opinią. Był zbyt zmęczony. Zresztą wiedział, że to prawda. Miał w swoim oddziale niespełna dwudziestu zdrowych mężczyzn i zbyt wielu z nich było niedoświadczonymi młodzieńcami.

– Wrócą o świcie, żeby nas wykończyć – ciągnął siedzący po drugiej stronie ogniska Jhenhelf.

Temal spojrzał w oczy starego towarzysza przez buzujące płomienie, ale nadal się nie odzywał. Leżący u ich stóp Arel kaszlnął i zwymiotował połkniętą wodą morską.

– Co z Reddenem? – zapytał jeden z nowo zwerbowanych. – Moglibyśmy wysłać po pomoc.

Twarze wokół ogniska skierowały się ku niemu, pobladłe z zimna i strachu.

– Mógłby być tu o świcie…

– Redden jest w równie trudnej sytuacji jak my – przerwał im stanowczo Temal. – Musi bronić własnego brzegu. – Spojrzał kolejno w oczy wszystkim niespokojnym wojownikom. – Nie może poświęcić ludzi, by nam pomóc.

– W takim razie… – zaczął jeden z młodzieńców.

– W takim razie zaczekamy i odpoczniemy! – warknął Jhenhelf. – Arel, Will, Otten, stańcie na straży. Reszta niech się trochę prześpi.

Wdzięczny staremu przyjacielowi za wsparcie Temal usiadł na ziemi i wyciągnął obute w sandały nogi w stronę ognia, starając się ignorować bolesne szczypanie soli w licznych skaleczeniach i otarciach. Poczuł wypełniające go ciepło i pochylił się, wspierając na udach rękę, w której ściskał rękojeść schowanego w pochwie miecza. Przymrużył powieki, obserwując parę unoszącą się z jego schnącego skórzanego stroju.

Nie miał pojęcia, dlaczego Jeźdźcy – te przeklęte morskie demony – zaatakowali. Pomimo ich obecności to były atrakcyjne tereny. Półwyspy i wyspy były liczne, a ziemia nadawała się pod uprawę. Cała okolica byłaby gotowa do zasiedlenia, gdyby nie garstka ciemnych, dzikich tubylców. Ojciec Temala, a przed nim jego dziadek, z trudem utrzymywali niepewne panowanie nad nią. Jako przywódca wielkiego klanu musiał myśleć o przyszłości. Dość już bezcelowych wędrówek! Utrzymają te wyspy i wszystkie ziemie leżące za nimi. Ciemna Avallithal ze swymi nawiedzanymi lasami nie była dla nich odpowiednia, podobnie jak dzikie wybrzeże Dhal-Horm czy posępne wyspy Malassy. Tutaj zatknęli swój sztandar. Tutaj jego przodkowie spalili swe łodzie. Nie pozwoli, żeby Jeźdźcy ich przegnali. Nie mieli dokąd pójść.

***

Temal ocknął się nagle, zrzucając z siebie rękę budzącego go Jhenhelfa. Był już prawie świt.

– Atak? – zapytał i wstał z wysiłkiem. Nogi miał sztywne i odrętwiałe.

Twarz jego zastępcy miała nieznany mu dotąd wyraz.

– Nie – odparł Jhenhelf, wskazując podbródkiem ku tyłowi, gdzie wznosiły się klify o porośniętych trawą szczytach, ku łąkom, lasom i leżącym za nimi ziemiom uprawnym. Wszystko to wkrótce zginie i zwiędnie, jeśli pozwoli się morskim demonom bez przeszkód uprawiać ich magię.

Temal zauważył, że wszyscy gapią się w głąb lądu, zamiast wypatrywać na morzu pierwszych perłowych błysków zbliżających się Jeźdźców.

– Co się dzieje?

Jhenhelf nie odpowiadał. Temalowi przyszło na myśl, że niezwykła mina na ogorzałej, naznaczonej przez liczne bitwy twarzy przyjaciela może wyrażać pełen bojaźni zachwyt. Przymrużył powieki i wbił wzrok w szczyt poszarpanego klifu. Stała tam jakaś postać, rysująca się na tle ciemnych chmur podświetlonych czerwonozłotym blaskiem nadchodzącego świtu. Proporcje tego, co widział, wydały się Temalowi dziwne: nieznajoma osoba musiała mieć olbrzymi wzrost, by z tak daleka wydawać się równie wysoka.

– Ja tam pójdę – oznajmił, wlepiając wzrok w sylwetkę. – Wy stójcie na straży.

– Weź Willa i Ottena.

– Jeśli muszę.

***

Gdy wdrapali się na górę, nadszedł już świt. Will i Otten zamarli, wytrzeszczając oczy. Choć dął silny wiatr od morza, nozdrza Temala wypełnił odrażający smród kojarzący się z gnijącym mięsem. Mężczyzna zacisnął usta, próbując uodpornić żołądek na fetor, i ruszył naprzód w pojedynkę. Postać była ogromna, wykraczała poza wszelkie standardy. Dwukrotnie przerastała wzrostem Jaghutów, czy innych pradawnych, o których słyszał opowieści, takich jak Toblakai czy Tarthinoe. Wyglądała raczej na kobietę. Długie, przetłuszczone włosy opadały jej do pasa, miała sterczące piersi oraz gęstwę ciemnych włosów w kroczu. Sprawiała jednak odrażające wrażenie: biała, cętkowana skóra jak u śniętej ryby, usiana otwartymi, gnijącymi wrzodami. Temal omal nie zemdlał od smrodu. U boku istoty leżał wielki blok czarnego kamienia, przypominający skrzynię albo ołtarz.

Mężczyzna zerknął w stronę morza. Czysta, nieskalana tafla lśniła w blasku poranka. Nie pozostał na niej nawet najmniejszy ślad niesionych przez fale morskich demonów. Ponownie zerknął na postać. Mroczny Zbieraczu! Czy to mogła być ona? Miejscowa bogini, do której w pewnych tubylczych osadach kierowano prośby o opiekę? Która według wielu oferowała azyl przed Jeźdźcami?

Szerokie, bezkrwiste usta rozciągnęły się w mądrym uśmiechu, jakby istota czytała w jego myślach. Oczy jednak nadal były pozbawione wszelkiego wyrazu: martwe i matowe niczym mleczne gałki oczne umarłych. Temal poczuł się przeobrażony.

Nadeszła! Uratowała ich od niechybnej śmierci zadanej lancami morskich demonów!

Nie wiedząc, co powiedzieć, opadł na jedno kolano, składając bezgłośny hołd. Will i Otten również uklękli za jego plecami.

Postać wessała w płuca wielki haust powietrza.

– Cudzoziemcze – odezwała się – przybyliście, by osiedlić się w tej krainie. Witam was i obiecuję swą ochronę. – Bogini wskazała sękatą, powykrzywianą dłonią na kamienny blok leżący u jej stóp. – Weźcie ten nadzwyczaj cenny sarkofag. W jego wnętrzu spoczywa ciało mego ciała. Ponieście go wzdłuż wybrzeża. Wyznaczcie ścieżkę, a następnie zbudujcie wzdłuż niej wielki mur. Barierę. Brońcie go, a za jego osłoną będziecie bezpieczni przed nadchodzącymi z morza wrogami, którzy pragną spustoszyć ląd. Czy przyjmujecie ten dar przeznaczony dla was i całego waszego ludu?

Temal niejasno czuł spływające mu po twarzy łzy.

– Przyjmujemy – wydyszał, ledwie ufając własnemu głosowi.

Bogini szeroko rozpostarła potężne ramiona.

– Niech więc tak się stanie. Dokonało się. Oto nasze przymierze. Niechaj nikt nigdy go nie złamie. Zostawiam was waszemu wielkiemu zadaniu.

Temal raz jeszcze pochylił głowę. Bogini poczłapała na południe. Czuł, że ziemia, na której klęczał, trzęsie się pod jej krokami. Po paru chwilach zniknęła. Nie wiedział, jak długo pozostawał w takiej pozycji, ale w końcu podeszli do niego Will i Otten. Gorące promienie słońca grzały mu plecy. Wyprostował się dręczony zawrotami głowy.

Co uczynił? A co mógł uczynić? Nie miał wyboru. Przegrywali. Co roku było ich coraz mniej, podczas gdy nieprzyjaciel wciąż wydawał się równie silny, jeśli nie silniejszy. Wycofał się jednak na sam jej widok.

Will pierwszy odzyskał głos.

– Czy to była Jaghutka? Czy może ona? Bogini?

– To była ona. Zaoferowała nam ochronę.

– Ale teraz sobie poszła. A oni wrócą – stwierdził zawsze sceptyczny Otten.

– Nie. Nadal tu jest – zaprzeczył Temal, wskazując bazaltową trumnę.

– Co to takiego? – zapytał Otten, wyciągając rękę ku obiektowi.

– Nie! – Temal odepchnął obu mężczyzn. – Przyprowadźcie Jhenhelfa. I Reddena.

– Powiedziałeś, że mają stać na straży.

– Nieważne, co powiedziałem. Wysłuchajcie mnie uważnie. Przyprowadźcie tu ich obu i powiedzcie, żeby zabrali drewno oraz liny.

– A co z demonami?

– Nie wrócą. Przynajmniej nie blisko nas.

Wyciągnął otwartą dłoń ku czarnemu, lśniącemu blokowi. Buchał od niego żar, jakby kamień wyciągnięto z ognia.

Ciało mojego ciała! Dobra bogini! Łaskawa pani! Obyśmy nigdy nie zawiedli ciebie ani twojego zaufania.

Korelrijski rok 4156 e.M. (ery Muru)
11. rok malazańskiej okupacji
Królestwo Rool
Wyspa Pięść

Karien’el, porucznik Straży Miejskiej, zaprowadził Bakune’a, niedawno mianowanego głównym asesorem Banith, pod molo, gdzie leżało ciało młodej kobiety, zaplątane w wodorosty u stóp usypanego z kamieni falochronu. Porucznik, zawsze zważający na szarżę, wyciągnął rękę, by pomóc drugiemu mężczyźnie przejść po śliskich głazach, mimo że liczył sobie więcej lat niż nowo mianowany asesor Banith.

Gdy tylko Bakune pojawił się na zimnym, omywanym potężnymi falami brzegu, ludzie ze Straży się wyprostowali. Niektórzy pośpiesznie zaciągnęli rzemyki hełmów i poprawili skórzane kamizelki, a także pałki oraz będące ich dumą – aczkolwiek krótkie – miecze. Ze wszystkich mieszkańców Pięści malazańscy władcy tylko im pozwalali na ich noszenie. Bakune – na swój sposób również liczący się z szarżą – odpowiedział nieformalnie na ich saluty, pragnąc, by przeszli do postawy swobodnej. Uważał, że to nie w porządku, by ci ludzie, wśród których było wielu weteranów wojen inwazyjnych, mu salutowali. Skrępowany otulił się ciaśniej szatami dla ochrony przed zimnem i uniósł brwi, spoglądając na porucznika Straży.

– Gdzie ciało?

– Tutaj, asesorze.

Karien’el poprowadził go w dół, na sam brzeg, gdzie leniwe fale pluskały o poczerniałe, porośnięte wodorostami głazy, wielkie jak kadzie do wina. Czekał tam na nich stary mężczyzna, ogorzały od słońca i wiatru. Przysiadł na piętach, na brudnych stopach miał znoszone sandały, a jego broda była równie wystrzępiona jak tunika.

– A to kto? – zapytał Karien’ela Bakune.

– Zaprowadził nas do ciała.

Staruszek zamarł w bezruchu, słuchając uważnie. Jego twarz nic nie wyrażała. Ciało leżało u jego stóp. Bakune przykucnął. Morze wyrzuciło je niedawno. Smród rozkładu nie przebijał się jeszcze przez odór brzegu. Kobieta była naga. Kraby obgryzły jej dłonie i stopy, a także zniszczyły większą część twarzy. A może to było celowe okaleczenie? Bardzo młoda i szczupła, z pewnością za życia była atrakcyjna. Prostytutka? Dziwne ślady na szyi – uduszenie. Wyblakłe tatuaże henną – pospolite ozdoby.

– Kim była dla ciebie? – zapytał staruszka Bakune, nie podnosząc głowy.

– Nikim – wychrypiał mężczyzna, mówiąc po roolijsku z silnym akcentem.

– To czemu wezwałeś Straż?

– Czy anonimowa martwa dziewczyna nie zasługuje na waszą uwagę?

Bakune uniósł powoli głowę, spoglądając na mężczyznę: ciemna twarz, kędzierzawe, siwiejące włosy. Ciemne oczy tamtego patrzyły nań z nieskrywaną uwagą, którą niektórzy mogliby uznać za impertynencką. Asesor pochylił głowę, wziął patyk i przesunął rękę zabitej.

– Pochodzisz z plemion – stwierdził. – Jesteś Drennem?

– Widzę, że znasz się na plemionach. To rzadko się zdarza wśród najeźdźców.

Bakune ponownie uniósł wzrok, mrużąc powieki.

– Najeźdźców? To Malazańczycy są najeźdźcami.

W kącikach ust staruszka pojawił się cień pozbawionego wszelkiej wesołości uśmieszku.

– Są najeźdźcy i najeźdźcy.

Bakune wyprostował się, upuścił patyk i spojrzał na tamtego. Jako wyszkolony asesor wiedział, kiedy go… przesłuchiwano. Skrzyżował ramiona na piersi.

– Jak się nazywasz?

Znowu ten cierpliwy uśmieszek.

– W waszym języku? Gheven.

– W porządku, Gheven. Co sądzisz o tej… sytuacji?

– Jestem tylko wędrownym człowiekiem z plemion, szlachetny panie. Czemu moja opinia miałaby mieć znaczenie?

– Dla mnie ma.

Usta starego przerodziły się w prostą, mocno zaciśniętą linię, a oczy niemal całkowicie zniknęły pośród zmarszczek.

– Naprawdę?

Z jakiegoś dziwnego powodu Bakune poczuł się, jakby opuszczały go siły.

– Tak. Oczywiście. Jestem asesorem. To mój obowiązek.

Mężczyzna wzruszył ramionami. Na jego twarz o twardych rysach powrócił wyraz spokojnej, pozbawionej wyrazu czujności.

– To zdarza się coraz częściej – podjął. – Ale zaczęło się dawno temu. Oczywiście wszyscy winicie Malazańczyków. Owi Malazańczycy są tu od… Ilu? Dziesięciu lat? Chodzą po waszych ulicach, kwaterują w waszych domach i gospodach. Odwiedzają wasze tawerny. Korzystają z usług waszych prostytutek. Wasze kobiety się z nimi spotykają. Takie dziewczyny często giną z tego powodu. Z reguły z rąk ojców albo braci, za splamienie tego, co zwą tu „honorem”…

– Kłamiesz, cholerna plemienna świnio! To Malazańczycy!

Bakune omal nie zerwał się z miejsca. Zapomniał o poruczniku Straży. Położył dłoń na ramieniu rozwścieczonego mężczyzny, by go uspokoić. Porucznik zaciskał dłoń na rękojeści krótkiego miecza tak mocno, że aż zbielały mu kostki.

– Powiedziałeś „z reguły”…?

Pomarszczona twarz mężczyzny wykrzywiła się w grymasie bezkompromisowego niesmaku. Sękate dłonie zwisały luźno u jego boków. Wyglądał, jakby nie wiedział, że o mało nie oberwał. A może było mu to obojętne. Na szczęście dla niego Bakune podzielał jego niesmak, a w znacznej części również opinie. Gheven pokiwał kudłatą głową i rozluźnił zaciśnięte usta.

– Tak. Z reguły. Ale nie tym razem. Znaczna część ciała zniknęła, ale zwróć uwagę na wzór wysoko na prawym barku.

Bakune uklęknął i przesunął ciało rękami, nie zawracając sobie głowy patykiem. Namalowane henną linie były stare i dodatkowo wyblakły od morskiej wody, ale pośród zwyczajnych geometrycznych abstrakcji jego uwagę przyciągnął jeden symbol… przerwany krąg. Znak jednego z nowych, cudzoziemskich kultów, wyjętych spod prawa przez panujący w Korelu i na Pięści miejscowy Kościół Wybawicielki, ich Pani Wyzwolenia. Próbował sobie przypomnieć, która to z oszałamiająco licznych zagranicznych wiar, i po chwili mu się udało. Niewielki kult czczący „Upadłego Boga”.

– I co z tego? Chyba nie sugerujesz, że przez ten jeden tatuaż gwardziści Naszej Pani…

– Sugeruję coś gorszego. Przyjrzyj się sińcom na jej gardle. Ranom na nadgarstkach. Minęło wiele czasu, odkąd ta, która waszym zdaniem broni was przed morskimi demonami, Jeźdźcami, ostatnio zażądała zapłaty. Nieprawdaż, asesorze?

– Ty dreńska świnio!

Karien’el złapał mężczyznę za szyję. Żelazo zgrzytnęło o drewno, gdy wysuwał miecz z pochwy.

– Poruczniku! – Oficer zatrzymał się, dysząc z furii. – Zapominasz się. Ja tu jestem asesorem.

Porucznik, powoli i niechętnie, cofnął rękę, wsunął miecz z powrotem do pochwy i odepchnął starca.

– Te same, stare kłamstwa. Zawsze zniesławiają Naszą Panią, pomimo ochrony, jaką nam zapewnia. Ona broni nawet was, ludzi z plemion, przed morskimi demonami. Powinniście siedzieć w swych lasach albo górach i cieszyć się z tego błogosławieństwa.

Gheven nie odpowiedział, ale w jego niemal całkowicie nieruchomej twarzy Bakune dostrzegał zaciekłą, niezłomną dumę.

– A co ty sądzisz na ten temat… asesorze? – zapytał staruszek.

Bakune oddalił się od brzegu i od potężnych fal zalewających mu twarz zimnymi bryzgami. Wyciągnął z rękawa chusteczkę, by otrzeć słoną wodę.

– Twoje, hmm, podejrzenia, odnotowano, Gheven. Muszę ci jednak z przykrością oznajmić, że mocne zarzuty wymagają równie mocnych dowodów, a tych tutaj nie dostrzegam. Jeśli nie odkryjemy nowych faktów, musimy uznać to morderstwo za – jak zasugerowałeś na początku – odrażającą zbrodnię na tle honorowym. Taka jest moja ocena.

– Czy już tu skończyliśmy? – zapytał Karien’el, nie spuszczając ze starca spojrzenia przymrużonych oczu.

– Tak. I, poruczniku, temu człowiekowi nie może się stać krzywda. Spełnił swój obowiązek, zwracając naszą uwagę na tę paskudną zbrodnię. Odpowiadasz za niego osobiście.

Kwaśna mina Karien’ela zwarzyła się jeszcze bardziej. Oficer pochylił jednak głowę na znak zgody.

– Tak jest, asesorze.

Wspinając się z powrotem na szczyt falochronu, Bakune poprawił szaty, a potem zacisnął zziębnięte dłonie w pięści, próbując przywrócić czucie w palcach. Pewnie, że widział znaki na szyi, ale niektórych rzeczy nie można było przyznawać na głos. A przynajmniej nie na tak wczesnym etapie kariery. Spojrzał na porucznika, który podążył za nim, zawsze pełen gorliwości, i stał teraz z jedną stopą na brzegu kamiennego chodnika.

– Zawiadom mnie osobiście, jeśli znajdziecie więcej podobnych ciał. Albo jeśli dotrą do was pogłoski o zniknięciach młodych ludzi obojga płci. Wśród nas może się ukrywać potwór, Karien.

Strażnik zasalutował, dotykając palcami radełkowanego czoła metalowego hełmu.

– Tak jest, asesorze.

Oficer zszedł na dół. Jego buty stukały o kamienie, a płaszcz łopotał na wietrze. Bakune skulił się z zimna. Pani, jakże nienawidził brzegu. Chłodnego wiatru cuchnącego Jeźdźcami, natarczywych fal oraz zimnej wilgoci pokrywającej pleśnią wszystko, czego dotknęła. Jednakże pozytywna ocena jego pracy może mu dać awans oraz stanowisko w Paliss, na które liczył… To kolejny powód, by zachować dyskrecję.

Spojrzał na mokre głazy, wypatrując staruszka, ale ten już zniknął. I bardzo dobrze. Bakune nie chciał mieć na sumieniu pobicia. Cóż za oskarżenie! Co go skłoniło do podobnych wniosków? Co prawda w dawnych czasach starożytne prawa sankcjonowały podobne czyny w imię wyższego dobra, ale wszystkim takim praktykom położyło kres przybycie Naszej Wybawicielki, Błogosławionej Pani.

Zapisy historyków świadczą też jasno, że to jego przodkowie dopuszczali się podobnych czynów, a nie nasi! Stąd wzięła się długotrwała niechęć między nami a tymi czającymi się na bagnach i pustkowiach dzikusami z ich nieczystą krwią.

Być może zabójstwa rzeczywiście był winien rozwścieczony ojciec albo brat, ale któż mógłby to określić bez wystarczających dowodów? Pod ich nieobecność miejscowi z pewnością dojdą do wniosku, że zbrodni – podobnie jak poprzednich – winni byli krwiożerczy malazańscy okupanci.

***

Ukryty między wysokimi głazami Gheven obserwował dwóch oddalających się mężczyzn. Oficer Straży, Karien’el, zwlekał, poszukując go wzrokiem. Starzec nie przejmował się tym. I tak zamierzał opuścić to miejsce. W oczach roolijskich okupantów ziemi, którą przezwali Pięścią, prowadził wędrowny tryb życia. I czemu by nie? W końcu był na pielgrzymce – wędrował po świętych ścieżkach i odwiedzał święte miejsca, a owe wędrówki i odwiedziny wiodły do ponownego opisania i potwierdzenia. Godna uwagi zbieżność diametralnie przeciwnych podejść.

Odwrócił się, by odejść. Z każdym krokiem dostrzegał wokół krajobraz snów swej starożytnej ojczyzny. Ta ziemia była ich grotą, a oni jej użytkownikami. Wszyscy ci cudzoziemscy najeźdźcy, śmiertelni i nieśmiertelni, najwyraźniej nie byli w stanie tego pojąć. On również już tu skończył. Nasiona zasiano: czas pokaże, jak silne będą korzenie czy jak głęboko sięgną.

Jeśli ten nowy asesor był wierny swemu powołaniu, Ghevenowi było go żal. Tych, którzy mówili prawdę, nigdy nie witano miło, zwłaszcza wśród swoich. Lepiej być opowiadaczem historii. Oni przynajmniej rozumieli głęboką prawdę, że wszyscy wolą kłamstwa.

Korelrijski rok 4176 e.M.
31. rok malazańskiej okupacji
Królestwo Rool
Wyspa Pięść

Właściciel małej szalupy o łacińskim ożaglowaniu przeprowadził ją przez zatłoczony port Banith i przycumował między kupiecką galerą z Kradzieży a butwiejącą jourilańską barką towarową. Rzucił na nabrzeże swój jedyny bagaż, belę materiału mocno związaną sznurem, a potem wspiął się na zapleśniałe deski z czarnodrewna. Przysadzisty mężczyzna rozciągnął szerokie plecy, wspierając ręce na krzyżu, a potem wyprostował się z grymasem na twarzy.

Poborca akcyzy sprawdzający ładunek galery wymierzył w niego swą urzędową buławę.

– Hej, ty! Nie możesz tu cumować! To handlowe nabrzeże. Zabierz tę zabawkę do publicznego!

– Co mam zabrać? – zapytał obojętnym tonem mężczyzna.

Urzędnik otworzył usta, by mu odpowiedzieć, ale zaraz je zamknął. Nieznajomy wyglądał na wiekowego ze swą wygoloną, mocno opaloną głową, ale jego gruba, mięsista szyja, szerokie bary oraz sękate dłonie o wielkich kostkach jasno świadczyły, że nadal jest silny. Jeszcze bardziej niepokojąco wyglądały wyblakłe ślady sinych tatuaży na czole, policzkach oraz podbródku, przedstawiające pysk groźnie wyszczerzonego odyńca.

– Łódź. Przesuń łódź.

– Nie jest moja.

– Jest! Przed chwilą widziałem, jak ją cumowałeś!

– Hej, ty! – zawołał przybysz do staruszka w łachmanach, który szorował nabrzeże pumeksem, wsparty na rękach i kolanach. – Chciałbyś mieć łódkę? Jest trochę sfatygowana, ale trzyma się na wodzie.

Staruszek wytrzeszczył oczy, a potem roześmiał się chrapliwie, kręcąc głową.

– Nie mam pieniędzy.

– Już masz – odparł nieznajomy, rzucając miedziaka na nabrzeże.

– Chwileczkę… – sprzeciwił się poborca, przenosząc podejrzliwie spojrzenie z jednego na drugiego z nich.

Staruszek podniósł monetę, zerknął żartobliwie na urzędnika, a potem rzucił ją właścicielowi. Przybysz złapał pieniążek w powietrzu.

– Rozmawiaj z nim – rzekł do poborcy i odwrócił się plecami.

– Hej! Nie możesz tak po prostu…

– Zaraz przesunę swoją łódź, panie! – Staruszek zachichotał, odsłaniając mroczną jamę pozbawioną zębów. – Nawet by mi się nie śniło, żeby tu cumować!

Oddalający się przybysz rozciągnął widoczne pod płaskim, złamanym nosem usta w szerokim, żabim uśmiechu.

***

Minął wartownię miejscowego portu, zatrzymując spojrzenie na malazańskich żołnierzach siedzących w cieniu ganka. Zauważył, że jeden z nich rozpiął skórzaną kamizelkę, by nie cisnęła go w wydatny brzuch, drugi zaś śpi na odchylonym do tyłu krześle, a hełm opada mu na oczy.

Z twarzy przybysza zniknął uśmiech. Przed sobą miał przybrzeżną ulicę Banith, biegnącą w przybliżeniu ze wschodu na zachód. Miasteczko wspinało się na niskie nadmorskie wzgórza, nad jego dachami dominowały wysokie, sterczące ku niebu wieże Świętego Klasztoru, a także liczne spadziste dachy pobliskiego Hospicjum. Za nimi ciągnęły się uprawne równiny, żyzne i pagórkowate. Lesiste ongiś ziemie niknęły w mglistej dali. Mężczyzna zwrócił się w prawo. Szedł powoli, przyglądając się sklepowym witrynom oraz straganom. Minął grupkę ulicznych zbirów i zauważył wśród nich ciemniejsze albo jaśniejsze odcienie skóry półkrwi Malazańczyków, zupełnie różne od jednolicie smagłej cery mieszkańców Pięści.

– Rzuć nam monetę, żebrzący kapłanie! – zawołał najśmielszy i najstarszy z młodzieńców.

– Wszystko, co posiadam, należy do was – odparł przybysz ochrypłym głosem.

To zaskoczyło młodzieńców. Przez chwilę wymieniali zdziwione spojrzenia, aż wreszcie najstarszy z nich prychnął z niedowierzaniem.

– W takim razie oddaj to nam.

– Łatwo będzie to zrobić, ponieważ niczego nie posiadam – odparł przysadzisty mężczyzna, przyglądając się pustej wystawie sklepowej. – Czy ten budynek jest zajęty?

– To więzienie dla dłużników – wyjaśniła bosa dziewczyna w podartych spodniach z żaglowego płótna oraz brudnej bluzie. Jej mocno kręcone włosy świadczyły o dziedzictwie, w którym Malaz mieszał się z Korelem. – Tych, którzy nie chcieli płacić podatków malazańskim władcom.

Przybysz uniósł muskularne ramiona.

– W takim razie poświęcam go w imieniu swego boga.

– A który z waszych cholernych cudzoziemskich bogów to będzie?

Mężczyzna odwrócił się. Na jego krzywych ustach wykwitł uśmiech zniekształcający wyblakły tatuaż dziczego pyska.

– Skoro pytasz… – zaczął mocniejszym głosem – …opowiem wam o swoim bogu. Jego domeną są poniżeni i wydziedziczeni. Biedni i chorzy. Pozycja społeczna, bogactwa i prestiż są dla niego pustymi, pozbawionymi znaczenia zasłonami. Jego pierwszy przekaz brzmi tak, że wszyscy jesteśmy słabi. Wszyscy jesteśmy niedoskonali. Wszyscy jesteśmy śmiertelni. I musimy się nauczyć to akceptować.

– Akceptować? Co mielibyśmy akceptować?

– Nasze słabości. Albowiem wszyscy jesteśmy niedoskonali.

– A jak brzmi imię tego chorego, zboczonego boga?

Kapłan rozpostarł ramiona, demonstrując puste, otwarte dłonie.

– Jest tym, co mieszka w nas. Pozostali bogowie to tylko jego aspekty.

– Pozostali bogowie? Wszyscy? Nawet Nasza Pani, która chroni nas przed złem?

– Tak. Nawet ona.

Wielu członków gangu wzdrygnęło się na te słowa. Odsunęli się od przybysza, jakby wyczuwali, że pod jego typowym dla cudzoziemców brakiem szacunku kryje się głębsze, bardziej niepokojące świętokradztwo.

– A drugi przekaz? – zapytała dziewczyna. Podeszła bliżej, ale nadal czujnie obserwowała ulicę. Drwiący uśmieszek utrzymywał się na jej bezkrwistych ustach jak przyklejony.

– Każdy może osiągnąć zbawienie i łaskę. One są dostępne dla wszystkich. Nikomu nie można ich odmówić, jak zwykłej monety.

– I dla nas również? – zapytała, wskazując na swą chudą pierś. – Słudzy Uświęconej Pani nie wpuszczają nas za swój próg. Nawet do Hospicjum. Opluwają nas jako mieszańców. A stary Mroczny Zbieracz i tak żąda opłaty za każdą duszę.

Ciemne oczy mężczyzny rozbłysły wesołością.

– Tego, o czym mówię, nie kupi się za doczesne pieniądze ani nie wymusi tego doczesna władza.

Zdziwiona dziewczyna pozwoliła, by koledzy ją odciągnęli. Oglądała się jednak z zamyśloną miną, marszcząc ostro zarysowane brwi.

Przybysz znowu się uśmiechnął, chwycił za klamkę i popchnął drzwi ze spokojną, miarową siłą, aż drewno pękło z trzaskiem i droga stanęła przed nim otworem. Przespał noc na progu, przykryty swym cienkim, pikowanym kocem.

***

Ranek spędził, siedząc w otwartym wejściu i pozdrawiając skinieniem głowy wszystkich przechodniów. Ci, którzy nie ignorowali owego gestu, pierzchali jak spłoszone źrebaki. Wkrótce po świcie pojawiło się sześcioro malazańskich żołnierzy, patrolujących nieśpiesznie okolicę. Kapłan obserwował, jak monety przechodzą z rąk handlarzy do rąk sierżanta, a żołnierze biorą sobie ze straganów, co tylko zechcą, by jeść po drodze chleb, owoce oraz mięso na patykach, upieczone nad węglami.

W końcu dotarli do niego. Westchnął, opuszczając spojrzenie. Słyszał, że sytuacja na Pięści jest niedobra – dlatego właśnie tu przybył – ale nie spodziewał się, że będzie aż tak źle.

Sierżant zatrzymał się nagle, marszcząc gęste, ciemne brwi.

– Co, na cycki Togga, robi tu kapłan Fenera z Kradzieży?

Przybysz wstał.

– To prawda, jestem kapłanem. Ale już nie służę Fenerowi.

– Wywalili cię? Może za chędożenie chłopców?

– Za to dostaje się awans.

Mężczyźni i kobiety z patrolu ryknęli śmiechem. Sierżant skrzywił się, marszcząc tłuste, nieogolone policzki. Wetknął dłonie za pas, spoglądając chytrze na swoich ludzi.

– Chyba mamy tu włóczęgę. Masz jakieś pieniądze, stary żebraku?

– Mam.

Kapłan sięgnął do fałdy wystrzępionej koszuli i rzucił na bruk przyciętego miedziaka.

– Bezwartościowy styggijski półgrosik?

Sierżant wykrzywił mięsiste usta.

– Masz rację, że jest bezwartościowy. Żadne pieniądze nie mają wartości. Niektóre po prostu są jeszcze mniej wartościowe od innych.

Sierżant prychnął pogardliwie.

– W dodatku to przeklęty przez Kaptura mistyk – stwierdził i wyciągnął zza pasa drewnianą pałkę. – W tym mieście nie tolerujemy nierobów. Zabieraj się stąd albo otrzymasz ode mnie inną zapłatę.

Szerokie dłonie kapłana zwisały luźno u boków. Jego żabie usta rozciągnęły się w linii prostej.

– Masz szczęście, że ja też nie potrzebuję tej monety.

Sierżant się zamachnął. Pałka uderzyła w otwartą dłoń kapłana. Malazańczyk stęknął, wytężając mięśnie. Jego opalona twarz pociemniała z wysiłku. Kapłan wyrwał mu nagłym szarpnięciem pałkę, a potem złamał ją na kolanie. Kawałki rzucił na ulicę. Mężczyźni i kobiety z patrolu cofnęli się o krok, sięgając po miecze.

Sierżant uniósł rękę, by ich powstrzymać. Potem skinął głową, okazując kapłanowi uznanie.

– Jesteś tu nowy, więc tym razem ci daruję, ale od dziś sprawy będą wyglądały tak: jeśli chcesz tu zostać, musisz płacić. To proste. W przeciwnym razie trafisz do pudła. Podpowiem ci coś jeszcze… jeśli posiedzisz tam wystarczająco długo, sprzedamy twoją dupę Korelrijczykom. Oni zawsze potrzebują ciepłych ciał na mur i nie dbają zbytnio o to, skąd się one biorą. – Pokręcił głową z trzaskiem kręgów i uśmiechnął się złowrogo. – Mówisz, że jesteś kapłanem. My też mamy kapłanów. Chyba ci ich tu podeślę, żebyście podyskutowali o filozofii. A na razie śpij dobrze.

Sierżant skinął na swych ludzi, każąc im ruszać. Posłuchali go, uśmiechając się szeroko. Jedna z żołnierek przesłała mu całusa.

***

Kapłan usiadł, przyglądając się wymuszającym pieniądze od kolejnych ofiar żołnierzom. Zauważył też, że młodzi ulicznicy zniknęli.

Jest fatalnie. Gorzej niż sobie wyobrażał. Dobrze, że nie ma tu starego komendanta, bo gdyby to zobaczył, cały garnizon wylądowałby w pace.

Podniósł dwa leżące na ulicy fragmenty pałki.

Nie powinienem być dla nich zbyt surowy. Okupacja i pacyfikacja miejscowej ludności – zamierzone czy nie – to paskudna robota. Brutalna. Budzi w obu stronach najgorsze cechy. Pomyśleć tylko, co słyszy się o Siedmiu Miastach. A tu chyba wcale nie jest lepiej.

No cóż, miał swojego boga. Kapłan rozciągnął w uśmiechu szerokie usta. Ach tak, swojego boga. A także sterroryzowaną, uciśnioną ludność, którą można będzie zwerbować. Żyzny grunt. Przechylił z namysłem głowę. Tak jest… to może się udać…

Pierwszy rok rządów cesarza Mallicka Rela „Miłosiernego”
1167 rok snu Pożogi
Miasto Delanss, subkontynent Falar

Siedzący naprzeciwko swego potężnie zbudowanego przyjaciela o siwych włosach Kyle ściskał w rękach szklankę z winem, starając się nie okazywać dręczącego go niepokoju. W długich włosach barwy kamienia, którym Szara Grzywa zawdzięczał swój dawny przydomek, widziało się teraz więcej srebra niż cyny. I choć atakował ryż w pikantnym falarskim sosie paprykowym z typową dla siebie pasją i apetytem, młodzieniec dostrzegał, że z pewnością ma kłopoty finansowe: wokół jego ust uformowały się nowe bruzdy, oczy miał podkrążone, a Kyle mógłby przysiąc, że starszy mężczyzna traci też na wadze.

Siedzieli na tarasie wychodzącym na zamknięty dziedziniec wysypany piaskiem, gdzie na stojakach można było zobaczyć miecze najróżniejszej roboty, sztylety, broń drzewcową oraz drągi, a także wyściełane kolczugi i hełmy oraz tarcze. Wszystko, czego potrzebuje szkoła walki, pomyślał Kyle.

Oprócz uczniów.

Według oceny młodzieńca do tej pory Szara Grzywa, obecnie upierający się, by zwracano się doń imieniem Orjin, które nadano mu przy narodzinach, przyciągnął do swej nowej szkoły walki najwyżej trzydziestu płacących uczniów. Siebie nie liczył; próbował płacić za wszystkie lekcje i ćwiczenia, którymi zaszczycił go Orjin, ale ten nie chciał przyjąć ani grosza. Trzej kuzyni, którzy przybyli tu z nim i z Szarą Grzywą, również chcieli być pomocni, ale okazało się, że ich wersja „szkolenia” prowadzi do połamanych kończyn i rozkwaszonych nosów, zatem Orjin kazał im przestać. Znudzeni bezczynnością Skradacz, Głusza i Weszka pożegnali się, wsiedli na statek i popłynęli na zachód. Duch przewodni, który towarzyszył Kyle’owi, czy może go straszył, również gdzieś zniknął – Przechył, cień nieżyjącego Karmazynowego Gwardzisty, jednego z Zaprzysiężonych, tych, którzy ślubowali, że będą się sprzeciwiać Imperium Malazańskiemu, dopóki będzie istniało. Owe Śluby dawały im bardzo wiele – przedłużenie życia i nadludzkie siły wiązały ich również ze światem po śmierci. Jednakże z upływem miesięcy Przechył wyblakł, być może wracając do poległych braci. Gdy duch pojawił się po raz ostatni, by się pożegnać, Kyle odniósł wrażenie, że dostrzega w jego oczach coś w rodzaju rozczarowania.

Od tego czasu Kyle przy każdej okazji zachwalał szkołę walki prowadzoną przez Orjina. Podejrzewał jednak, że jego przyjaciel nie jest zbytnio zainteresowany zwyczajnymi mieszczanami i wieśniakami, jakich młodzieniec spotykał na targach, w gospodach i w szynkach, lecz raczej kieruje spojrzenie na znacznie wyżej postawioną i bogatszą warstwę delansyjskiego społeczeństwa.

Marne szanse. Delanss, stolica drugiej pod względem zaludnienia wyspy falarskiego subkontynentu i archipelagu, mógł się pochwalić starymi, prestiżowymi szkołami: Akademią Griega, Szkołą Krzywej Klingi czy Szkołą Czarnego Sokoła, akademiami mogącymi rywalizować ze sławną szkołą oficerską na Wyspie Ciosu. Osobiście Kyle nie wierzył, by jego przyjaciel zdołał się kiedykolwiek wedrzeć na tak zamknięty, opleciony siecią wzajemnych powiązań rynek w chyba równie zamkniętym i oplecionym siecią wzajemnych powiązań społeczeństwie. Odnosił wrażenie, że jedynym skutkiem kapitulacji tej krainy przed malazańskimi najeźdźcami była zmiana koloru flagi powiewającej nad portową fortecą.

Szara Grzywa – Orjin – oderwał sobie kawał nasączonego tłuszczem podpłomyka i wytarł nim resztę sosu. Wyglądał, jakby chciał coś powiedzieć, ale tylko przeżuł ponuro kęs. Kyle pociągnął łyk białego wina ryżowego, zastanowił się, czy zapytać, czy na dzisiaj są przewidziane jakieś lekcje, i doszedł do wniosku, że lepiej tego nie robić.

Podejrzewał, że jego przyjaciel czuje się szczególnie poirytowany faktem, że musi ukrywać swą przeszłość. Gdyby kandydaci na oficerów o niej wiedzieli, łomotaliby tłumnie do jego drzwi. Niestety, wieści o jego dawnej karierze pięści, dowodzącego armiami Imperium Malazańskiego, oraz o późniejszym wyjęciu spod prawa przez to samo Imperium również na tym subkontynencie uczyniłyby go poszukiwanym zbiegiem.

Dobiegający z dołu odgłos zwrócił uwagę Kyle’a na piętro ćwiczeń. Do środka wszedł jakiś mężczyzna. Na głowie miał płócienny melonik, a jego grube szaty i kosztowna biżuteria świadczyły o tym, że należy do tej właśnie warstwy społecznej, której uwagę tak bardzo starał się przyciągnąć Orjin. Nieznajomy rozejrzał się z oszołomieniem po pustej szkole. Orjin zerknął na dół, podążając wzrokiem za spojrzeniem Kyle’a, i zerwał się z krzesła tak gwałtownie, że aż zwaliło się na podłogę.

– Proszę pana! – zagrzmiał. – Czym mogę służyć?

Mężczyzna podskoczył, słysząc ryk wyćwiczony na polach bitew, i przymrużył niepewnie powieki.

– Ty jesteś właścicielem tego przybytku? – zapytał po taliańsku, w drugim, nieoficjalnym języku archipelagu.

– Tak jest! Proszę chwilkę zaczekać! – Orjin otarł usta, uwolnił się od przewróconego krzesła i ruszył w stronę schodów. Przechodząc przez piętro ćwiczeń, ukłonił się uprzejmie. – W czym mogę pomóc?

Kyle dopił wino i podążył za przyjacielem. Zatrzymał się u podstawy schodów, wsparty o poręcz z niegładzonego drewna. Przybysz był odziany w najmodniejszy strój preferowany przez miejscową arystokrację: liczne pierścienie na palcach oraz grube srebrne łańcuchy opadające na szatę z futrzanym obszyciem i mankietami. Na głowie miał kapelusz z ciemnoburgundowej tkaniny z naszytymi półszlachetnymi kamieniami, a jego twarz ozdabiała pięknie przystrzyżona kozia bródka. Głaskał ją, oglądając Orjina od stóp do głów i demonstrując wielkie klejnoty w pierścieniach.

– Jakie masz referencje?

Orjin ponownie się pokłonił. Kyle miał nadzieję, że strój z garbowanych skór nadaje jego przyjacielowi odpowiednio srogi i profesjonalny wygląd.

– Służyłem w malazańskiej Czwartej Armii i osiągnąłem stopień kapitana, nim zostałem ranny w Bitwie na Równinach.

Mężczyzna uniósł brwi.

– Naprawdę? Zatem byłeś przy śmierci cesarzowej?

– Tak, ale nie widziałem jej na własne oczy.

– Niewielu ją widziało, jak rozumiem. A jakie wrażenie wywarł na tobie ten nowy cesarz, Mallick Rel?

Orjin obejrzał się na Kyle’a i odchrząknął.

– Hmm, nie jestem politykiem. Ucieszyłem się jednak, że nie postawił w stan oskarżenia oficerów, którzy zbuntowali się przeciwko cesarzowej.

Ponieważ byłeś jednym z nich? – zdawało się pytać pełne kalkulacji spojrzenie przybysza.

– No wiesz, on jest Falarczykiem.

– Tak? Nie wiedziałem o tym – odparł Orjin.

– Tak. Powiem ci coś jeszcze. Wielu z nas bynajmniej nie zaskoczyły wieści o jego, hmm, awansie.

– Skoro tak mówisz.

Mężczyzna wzruszył ze skrępowaniem ramionami pod licznymi warstwami szat.

– Tak czy inaczej… ile bierzesz?

– Pół srebrnika za godzinę indywidualnych lekcji.

Kąciki ust przybysza opadły.

– To znacznie więcej, niż się spodziewałem.

– Ach, ale… – Potężnie zbudowany mężczyzna skinął na Kyle’a. – Mogę również zaoferować lekcje udzielane przez mojego towarzysza, który służył w sławnej kompanii najemników, Karmazynowej Gwardii.

Szlachcic spojrzał od niechcenia na młodzieńca.

– A teraz wykorzystuje swe umiejętności do łamania rąk.

Orjin skrzywił się boleśnie.

– To prawda. Jeśli uznasz, że te lekcje nie przynoszą ci pożytku, zawsze możesz zrezygnować.

– One nie są dla mnie. Chodzi o mojego syna.

– Rozumiem? Ile ma lat?

– Właściwie jest jeszcze chłopcem, ale to łobuz. Brakuje mu dyscypliny. – Przechylił głowę i pogłaskał się po koziej bródce. – Wyglądasz na kogoś, kto mógłby sobie z nim poradzić. – Przytaknął z namysłem. – Tak. Dziękuję. No to do zobaczenia.

Ukłonił się.

Orjin odwzajemnił ukłon.

– Nie mogę się doczekać, aż go poznam.

Mężczyzna wyszedł, a Kyle podszedł do Orjina.

– Myślisz, że go jeszcze zobaczymy?

– Kto wie?

– Nawet nie poprosił, żebyś pokazał mu papiery.

– Być może wie, jak łatwo można podrobić taki syf.

– Może i tak. – Zerknął z ukosa na przyjaciela. – Pół srebrnika za godzinę? To sporo. Nie mógłbym sobie pozwolić na twoje usługi.

Mężczyzna uśmiechnął się drapieżnie. W jego jasnych jak lód niebieskich oczach pojawiły się iskierki wesołości. Przez chwilę wyglądał tak, jak za dawnych czasów.

– Sprawiał wrażenie kogoś, kogo na to stać.

Kyle parsknął śmiechem.

– Zaiste. Zatem do jutra.

– Tak. Posługiwanie się mieczem i tarczą.

Kyle cofnął się o krok i zbył sugestię machnięciem ręki.

– Bogowie, nie. To nie wymaga żadnych umiejętności.

– Żadnych umiejętności! Cóż za ignorancja. Któregoś dnia może cię ona zgubić.

– Najpierw załatwię ją nożem.

– Nożem? Nóż jest bezużyteczny przeciwko komuś, kto ma choć kawałek zbroi.

Kyle umilkł na moment.

– W takim razie…

Nagle ktoś zapukał do drzwi. Kyle zmarszczył brwi i otworzył jedno z ich szerokich skrzydeł. Stali za nimi trzej mężczyźni. Byli zwyczajnie ubrani, ale mieli drogie miecze w falarskim stylu oraz sztylety o prostych, wąskich klingach. Trzech kolejnych klientów! Szara Grzywa najwyraźniej miał szczęśliwy dzień. Skinął głową do jednego z nich.

– Dzień dobry!

Pierwszy mężczyzna, młody elegant w zielonym filcowym kapeluszu z szerokim rondem, przyjrzał się Kyle’owi od stóp do głów, nie próbując ukrywać dezaprobaty.

– Ty jesteś tym nowym nauczycielem walki? – zapytał.

– Nie. – Kyle wskazał dłonią za siebie. – On jest tam.

Odsunął się na bok. Trzej mężczyźni weszli do środka, zostawiając drzwi uchylone. Ten obojętny, pogardliwy gest – jakby byli przyzwyczajeni do tego, że inni otwierają przed nimi drzwi i zamykają – sprawił, że zaciekawiony Kyle ruszył ich śladem.

***

Zatrzymał się u wylotu tunelu prowadzącego na dziedziniec. Trzej mężczyźni spotkali Orjina przy stojaku z bronią.

– Ty jesteś nowym nauczycielem walki, Orjinem Samarrem? – zapytał ich przywódca niemal oskarżycielskim tonem.

Orjin odwrócił się i zamrugał. W cieniu jego oczy lśniły niczym szafiry.

– Tak? W czym mogę pomóc? Jesteście zainteresowani lekcją?

Trzej mężczyźni wymienili spojrzenia, wykrzywiając usta w ironicznych grymasach.

– Tak – odpowiedział ten w zielonym kapeluszu, cofając się i kładąc urękawicznioną dłoń na rękojeści miecza. – Możesz rozstrzygnąć zakład, który zawarliśmy we trzech… – Dwaj pozostali przesunęli się na boki, zajmując pozycje po prawej i po lewej stronie Orjina. – Chodziło o to, czy jakikolwiek cudzoziemiec może udzielić lekcji choć zbliżonych do jakości, jaką pobłogosławiono Delanss.

Orjin skinął głową ze zrozumieniem, zdjął drąg ze stojaka, uniósł go do oka i popatrzył na nich wzdłuż drzewca.

– Rozumiem. Z reguły biorę za lekcję pół srebrnika, ale ponieważ jest was trzech, możemy porozmawiać o zniżce…

Warknęli ze złością i wyciągnęli broń. Orjin zaatakował tego, który stał po jego prawej stronie, uderzając drągiem w jego prawą dłoń. Mężczyzna pisnął i schował rękę pod pachą. Orjin zwrócił się ku dwóm pozostałym przeciwnikom. Kyle zdjął ze stojaka drewnianą buławę i zaczął nią żonglować, przyglądając się walce.

Orjin ujął drąg w obie dłonie i sparował uderzenia cienkich, obusiecznych mieczy. Jego broń poruszała się szybko jak błyskawica. Mężczyzna w filcowym kapeluszu odrzucił z wściekłością miecz i wyciągnął sztylet. Trzask drąga uderzającego o ostrza poniósł się echem na dziedzińcu. Kyle nasłuchiwał charakterystycznego odgłosu żelaza wbijającego się w drewno, ale do tej pory Orjinowi udawało się uniknąć tego niebezpieczeństwa. Twarz walczącego poczerwieniała i Kyle przestał podrzucać swój oręż.

Za wcześnie. Stanowczo za wcześnie, by zmęczenie stało się widoczne.

– Oni mają noże – zauważył od niechcenia.

Orjin łypnął na niego spode łba. Zaczynał sapać. Trzech mężczyzn tańczyło wokół niego, a on przesuwał się powoli. Kolana miał ugięte, a drąg unosił przed sobą.

– W normalnej sytuacji żaden z was nie miałby okazji mierzyć się z przeciwnikiem posługującym się dwuręczną bronią… – Jeden z nich rzucił się do przodu i drąg trafił go w twarz. Napastnik zatoczył się w bok i Orjin skierował uwagę na dwóch pozostałych. – Taka broń z reguły jest zbyt wolna i nieporęczna, by przesuwać ją z jednej strony na drugą. Zwinny przeciwnik mógłby…

Ten sam mężczyzna rzucił się do kolejnego ataku. Orjin sparował jego cios, pochylił drąg i trafił go w krocze. Napastnik padł na ziemię jak marionetka, której przecięto sznurki. Kyle skrzywił się.

Po twarzy Orjina spływał pot. Zwrócił się ku dowódcy, który uśmiechnął się, przyjmując do wiadomości uwagi nauczyciela, i natychmiast skoczył na niego. Orjin sparował cios i pochylił głowę.

– Tak, tak! – zawołał dla zachęty. – Tak właśnie się to robi. Przesuń sztych w bok i przygotuj lewak do zaskakującego ataku!

Kyle chciał ostrzec przyjaciela, ale krzyk zamarł mu w gardle, gdy ten z napastników, który oberwał w rękę, postanowił znowu przyłączyć się do walki i spróbował złapać Orjina od tyłu. To był zdumiewająco lekkomyślny manewr. Przyjaciel Kyle’a był o połowę szerszy w barach niż jakikolwiek inny mężczyzna, którego w życiu spotkał.

Orjin wzruszył barkami, sięgnął za siebie, otoczył ramieniem głowę przeciwnika i przerzucił go sobie przez ramię brzuchem do góry niczym worek piasku.

– Teraz masz przewagę – powiedział mężczyźnie w filcowym kapeluszu. – Jednoręki przeciwnik!

Ten nie wahał się ani chwili. Szurał butami po piasku, uchylał się i próbował fint, tańcząc wokół poruszającego się ociężale Orjina. Kyle odbił się kopniakiem od ściany.

Cholera! Naprawdę tego spróbuje!

Miecz zadrapał powierzchnię drąga i odsunął go na bok. Mężczyzna podszedł bliżej i uderzył lewakiem, ale Orjin odwrócił się błyskawicznie, pozwalając, by ostrze drasnęło mu lekko bok. Nogi i buty człowieka, którego przerzucił sobie przez ramię, uderzyły z wielką siłą jego towarzysza, który poleciał gwałtownie w bok. Orjin zarzucił go na pierwszego z napastników i zatrzymał się, dysząc ciężko. Dotknął ostrożnie boku i skrzywił się boleśnie.

– Nauczka brzmi tak, że powinniście wszyscy zaatakować razem, bez względu na ryzyko.

Kyle zauważył, że klatka piersiowa jego przyjaciela porusza się ciężko. Już się zdyszał? Niedobrze. Bardzo niedobrze. Odłożył buławę na miejsce.

Gdy przywódca spróbował się podnieść, Orjin postawił obutą stopę na jego plecach i skierował mężczyznę kopniakiem w głąb tunelu.

– Wziąłbym od was pieniądze, ale podejrzewam, że nie jesteście w stanie czegokolwiek się nauczyć.

Wszyscy zebrali broń i ruszyli ku wyjściu. Kyle pokłonił się im, gdy przechodzili obok.

– Czcigodni panowie! – rzekł, ale oni tylko łypali na niego ze złością i mamrotali przekleństwa pod nosem. Podszedł do otrzepującego ubranie Orjina.

– Już się zdyszałeś…

Przyjaciel zerknął na niego ze złością.

– Dawno nie walczyłem. – Znalazł szmatę i wytarł nią sobie twarz.

– Taka drobna potyczka nie powinna…

– Przestań.

Kyle uniósł brwi.

W dodatku zrobił się nerwowy.

– Przyjdę jutro po południu na tę lekcję miecza i tarczy. Mam włożyć pełną zbroję? Jak sądzisz?

Orjin skrzywił się ze złością.

– Bardzo zabawne. A teraz zjeżdżaj stąd. Muszę posprzątać.

Kyle zasalutował i odszedł.

Ale mówił poważnie.

***

W mrocznym zaułku odległym o kilka przecznic młody zbir trzymający w dłoni zielony filcowy kapelusz uniósł jedwabną chustkę do krwawiącego nosa i ust, po czym spojrzał na noszącego obszyty futrem strój oraz grube srebrne łańcuchy delansyjskiego szlachcica. Ten uniósł upierścienioną dłoń, przesunął głowę młodzieńca w bok, przyjrzał się jego policzkowi i cmoknął cicho.

– Widzę, że rzeczywiście sobie z tobą poradził…

– Ojcze!

– Jak myślisz? Czy to on?

– Na pewno. Uniósł Donasa jak małe dziecko.

– Bardzo dobrze. Wyślę wiadomość. Na razie wynajmij ludzi, żeby mieli oko na szkołę.

Młodzieniec pokłonił się ojcu.

– Tylko bez zemsty! Żadnych kusz w nocy czy noży na targowisku. Chcą go dostać żywego.

Młodzieniec wzniósł oczy ku niebu.

– Tak, ojcze.

Szlachcic pogłaskał się po upstrzonej siwizną bródce i spojrzał na syna.

– Muszę przyznać, że zaimponowało mi jego opanowanie. Załatwił cię, nie łamiąc ani jednej kości. Wykazał wielką cierpliwość w obliczu skandalicznej zniewagi.

– Ojcze!

Pierwszy rok rządów cesarza Mallicka Rela „Miłosiernego”
(1167 rok Snu Pożogi)
Subkontynent Stratem

O świcie Kuhn Eshen, zwany Kuhnem „Nosem”, kapitan katakańskiego statku kupieckiego Zyskowne Wieści, zarzucił kotwicę nieopodal miasteczka Thickton i przez cały ranek czekał z niepokojem, by się przekonać, czy opowieści o tym, że ziemie Stratemu znowu otworzyły się przed światem zewnętrznym, mówią prawdę.

Z upływem godzin do portu jak zwykle wpływały małe łodzie oferujące na sprzedaż świeże owoce, chleb, ryby oraz świnie. W zimnej wodzie pływali chłopcy i dziewczęta, proponujący członkom załóg, że zaprowadzą ich do pensjonatów bądź burdeli albo podejmą się roli przewodników i oprowadzą ich po miasteczku. Wszystko tu sugerowało zwiększoną otwartość na handel. W południe pojawiły się większe łodzie, mające na pokładach agentów kupieckich. Tych Kuhn przywitał osobiście. Pozwolił im skosztować styggiijskiego likieru, który tu przywiózł, i pokazał bele jassańskiego sukna. Wysłuchali z ledwie skrywaną ekscytacją przywiezionych przez niego wieści z Korelu. Pochodziły one zaledwie sprzed kilku tygodni, podczas gdy z reguły wiadomości potrzebowały dwóch albo trzech miesięcy, by dotrzeć do tej części izolowanego Morza Dzwoneczków.

Jedyna pośród agentów kupieckich kobieta zaskoczyła jednak Kuhna. Obserwował ją z uwagą. Opierała się o burtę, stojąc z dala od pozostałych. Wdziała ciemny skórzany strój, do pasa przytroczyła miecz, a długie, kasztanowe włosy spięła jaskrawozieloną klamrą z szylkretu. Przypominała niemal kogoś w rodzaju oficera. Nie okazała zainteresowania towarami oferowanymi przez Kuhna. Obserwowała tylko jego ludzi, gapiących się na gęsto porośnięty drzewami brzeg. Na Korel docierały jedynie nieliczne, zniekształcone opowieści dotyczące wydarzeń na ziemiach południowego sąsiada. Podobno zgraja najemników wywalczyła tam dla siebie prywatne królestwo. To było dawno temu, ale Kuhn zastanawiał się, czy kobieta może być jedną z nich.

Okazawszy zainteresowanie stopami deskowymi miejscowego drewna, garbowanymi skórami oraz futrami, poświęcił sporo czasu na przekazywanie wiadomości z Korelu. Otaczający go krąg miejscowych z uwagą słuchał wszystkich jego słów – prawdziwych czy nie. Gdy opowiadał o Sztormowym Murze, słuchacze nagle umilkli. Wszyscy skierowali spojrzenia za jego plecy. Odwrócił się.

Kobieta w skórzanym stroju zatrzymała się tuż za nim. Przyglądała mu się z uwagą, unosząc podbródek.

– Przepraszam… – wyjąkał.

– Pytałam o to… o czym mówiłeś.

– To tylko najnowsze wieści ze Sztormowego Muru, czcigodna pani. Kim jesteś?

– Reprezentuję gubernatora tej prowincji. Stratemskiej prowincji Przystań.

– Gubernatora? Naprawdę? – Kuhn zerknął na pobliskiego agenta, który pokiwał z powagą głową. Intrygujące. Te wieści mogą być wiele warte w niektórych portach Korelu. – A jak się nazywa ten gubernator?

Gdy podeszła bliżej, zauważył wysoko na jej lewej piersi ozdobę przedstawiającą smoka albo węża wykutego w srebrze.

Uniosła jeden koniuszek wąskich ust w niemalże okrutnym uśmieszku.

– Ty pierwszy.

Ach, więc tak chcesz to rozegrać? Kuhn wzruszył ramionami i wsparł przedramiona na relingu.

– Oczywiście, pani. Moje wieści nic nie kosztują. To chyba najważniejszy powód, dla którego kupcy wszędzie są mile widziani. Mówiłem o Sztormowym Murze. No wiesz, szeregi Wybranych się przerzedziły, ale w ostatnim roku na Murze pojawił się nowy obrońca. Korelrijczycy ciągle opowiadają o jego czynach. Mówią na niego Krata. To dziwne imię.

Wzdrygnął się, ujrzawszy reakcję kobiety. Pobladła nagle i uniosła dłoń, jakby chciała zacisnąć ją na gardle Kuhna, ale ku jego uldze pochwyciła tylko powietrze.

– Krata – wysyczała tonem bliskim bojaźni, a potem przeskoczyła przez reling i zsunęła się na dół po linie, posługując się tylko rękami. Wylądowała niezbyt pewnie w łodzi i natychmiast kazała odpływać. Nawet sama złapała za wiosła i muskularni wioślarze tylko z trudem mogli jej dorównać.

Kuhn przypatrywał się temu ze zdziwieniem, drapiąc się po skórze głowy.

– Kto to był, na Błogosławioną Panią?

– Janeth, strażniczka miasta.

– Strażniczka? Co znaczy ten tytuł? Czy to wasza władczyni?

Agent pokręcił głową.

– Nie, szlachetny panie. Mamy swoją radę. Janeth tylko pilnuje przestrzegania praw. Jej ludzie strzegą wybrzeża. Aresztują złodziei i morderców. Co prawda, od dawna nie mieliśmy tu morderstwa. – Agent skrzyżował ramiona na relingu, wyraźnie zainteresowany tematem. – Niedawno pojawili się tu łupieżcy z sąsiedniej Kobyły. Napadają na nas od czasu do czasu. Przepędziła ich ze swoimi ludźmi.

Kuhn spojrzał na oddalającą się łódź. Przepędzili kobylańskich łupieżców? Ilu miała tych ludzi? Strzeżenie prawa i ochrona. Pracuje dla tego samozwańczego gubernatora. Czy to król pod inną nazwą? Te wieści o sennym dotąd południowym sąsiedzie z pewnością zainteresują Korelrijską Radę Wybranych.

– A jak się nazywa ten gubernator prowincji?

Agent wzruszył ukrytymi pod grubym skórzanym strojem ramionami.

– Słyszałem kiedyś, jak mówili na niego Blues. My nazywamy go lordem gubernatorem. Mieszka w starym forcie o nazwie Przystań. Dawno go tu nie widziano. Zresztą nawet gdybym go zobaczył, i tak bym go nie poznał.

Na razie wystarczy.

Kuhn uśmiechnął się i poklepał agenta po ramieniu.

– Dziękuję. Spotkamy się wieczorem?

– Z pewnością. „U Esty”. To miejsce jest bardzo czyste. Najlepsze. Przekonasz się.

Najlepsze? Przyjacielu, bardzo wątpię, by to błotniste zadupie mogło konkurować z atrakcjami, jakie mają do zaoferowania legendarne lokale, jakimi mogą się pochwalić Danig w Kradzieży albo Heban w Styggu.

Księga I

Księga I

Morze

Tak zwane „imperium” malazańskie…

Tak zwane „imperium” malazańskie zaczęło się jako talassokracja, czyli mocarstwo morskie. Ten bardzo istotny fakt często się przeocza w pozbawionej godności pisaninie uczonych starających się zdefiniować i określić wczesne etapy imperialnej historii. Ekspansja Malazańczyków z pewnością przebiegała w sposób typowy dla mocarstwa morskiego i to właśnie miało kluczowe znaczenie dla jego wczesnych sukcesów, a także jednej z wczesnych porażek, nieroztropnego najazdu na archipelag i subkontynent znany jako Pięść, Korel, a także Przeklęty przez Sztormy. Korel również był wielką morską potęgą, choć pozbawioną skłonności do ekspansji. A pod koniec to właśnie morze raz na zawsze położyło kres działaniom wojennym.

Kampanie imperialne (Okupacja Korelu)
Tom II Pięść
Imrygyn Tallobant

Rozdział I

Rozdział I

Czym jest starzec, jeśli nie stertą więdnących liści?

Mądrość starożytnych
Kreshen Reel, kompilator

Rok 33. okupacji malazańskiej
Korelrijski rok 4178 e.M.
Na północ od Elri, Wyspa Korel

Biurko lorda protektora Sztormowego Muru zbudowano z desek pochodzących z wraku kobylańskiej galery wojennej. Wróg, Jeźdźcy Sztormu, zdobył ją i wykorzystał w próbie staranowania muru. To był jeden z ich najlepiej zaplanowanych ataków w ostatnim stuleciu. Ponad trzydziestu Wybranych oddało życie, by zamknąć wyłom, i zostało świętymi męczennikami. Ówczesny lord protektor, jeden z nielicznych nie-Korelrijczyków, jacy kiedykolwiek piastowali ten czcigodny urząd, nakazał zrobić to biurko, by przypominało jego następcom, że choć Jeźdźcy Sztormu przez stulecia atakowali Mur, stosując ciągle tę samą, przewidywalną taktykę, nigdy nie wolno ich lekceważyć.

Lord protektor Hiam, obecnie piastujący najwyższy urząd na subkontynencie, ostatni z nieprzerwanej linii zaczynającej się od pierwszego lorda protektora, legendarnego Założyciela Temal-Esha, przesunął dłonią po ciepłym, gładkim blacie biurka, myśląc o tym aż nazbyt aktualnym przekazie z przeszłości. W szczytowym momencie ataku Jeźdźców rogi blatu pokrył szron, jakby drewno przypomniało sobie, w jak podstępnym celu kiedyś je wykorzystano. To była jedna z najbardziej niebezpiecznych chwil w całej historii Sztormowego Muru, ale przynajmniej zagrożenie przychodziło z zewnątrz. Hiam z chęcią zamieniłby na nie to, przed którym stał obecnie.

Uniósł wzrok i zobaczył, że jego adiutant, marszałek sztabu Shool, czekał cierpliwie przez cały czas, gdy on zatopił się w myślach. Odchrząknął.

– Jak rozumiem, prognozy naboru nadal spadają, Shool.

Adiutant na jednym przedramieniu trzymał hełm, a przez drugie przerzucił sobie ciemnolazurowy płaszcz. Pokłonił się, usiadł i położył prosty hełm na podłodze.

– Tak, lordzie protektorze.

– Jeśli uwzględnić przejścia w stan spoczynku, straty w ludziach i zwykłe zużycie, w jakiej sytuacji postawi nas to jesienią?

– W jeszcze gorszej niż w poprzednim roku.

A w poprzednim była gorsza niż w tym, który był przed nim. Ten wyraźny trend zapowiadał nieuniknioną totalną katastrofę każdemu, kto chciałby ekstrapolować go na przyszłość. Ale Hiam nie miał zamiaru tego robić. Pani, ich Obrończyni, ocali ich jak zawsze. Wiedział, że powszechnie uważa się, iż spadkowi liczby Wybranych winni są malazańscy najeźdźcy. Nie próbował wyperswadować ludziom tego przekonania, właśnie dlatego, że wiedział, iż ten trend zaczął się na długo przed przybyciem Malazańczyków.

Podszedł do szczeliny okna wychodzącego na najdłuższy i najpotężniejszy odcinek ciągnącego się przez wiele mil Sztormowego Muru. Szara, spokojna tafla Morza Sztormów lśniła w blasku słońca. Ile razy stał w tym miejscu i zastanawiał się, co kryje się pod tą powierzchnią? Czy nieprzyjaciel w tej chwili również ich obserwował? A może po porażce wycofywał się do jakichś niewyobrażalnych głębi bądź jaskiń, żeby przespać wielomiesięczną przerwę? Nikt tego nie wiedział, choć poeci i minstrele snuli rozmaite spekulacje w swych niezliczonych romantycznych balladach i eposach.

Z pomocą Pani być może uda mu się także raz na zawsze unicestwić Jeźdźców.

Odwrócił się od wąskiej szpary w grubym na długość ramienia Murze.

– Potrzebujemy więcej pospolitego ruszenia z prowincji, Shool. Naciskaj na nich mocno. Przypomnij Jasstończykom i Styggijczykom o ich obowiązkach.

Shool podniósł hełm i zaczął obracać go w dłoniach, przyglądając się zabarwionej na niebiesko skórze i srebrnemu grawerunkowi Wybranego Sztormowego Gwardzisty.

– Spodziewasz się, że nowy malazański cesarz zarządzi ofensywę?

– Spodziewam się ofensywy, Shool – odparł ze spokojem Hiam. – Ale nie ze strony Malazańczyków.

Hełm znieruchomiał w dłoniach adiutanta. Shool opuścił głowę w geście posłuszeństwa.

– Wybacz, lordzie protektorze.

Hiam zdjął z haka przy oknie gruby wełniany płaszcz, który nosił przez cały rok – zarówno gdy dęły mroźne wichry, jak i kiedy nadchodziły letnie upały.

– Pójdziemy?

Shool wstał pośpiesznie i skinął głową.

– Tak jest, lordzie protektorze.

***

Wyszli z głównego donżonu na szeroki na pięćdziesiąt kroków, targany wiatrem szczyt muru, miejsce zbiórek żołnierzy. Bliżej morza znajdował się drugi, węższy mur, pełen kamiennych klatek schodowych i zwieńczony chodnikiem oraz zewnętrznymi machikułami. Szare granitowe bloki, z których zbudowano mur, lśniły po niedawnym deszczu, a w kałużach odbijało się zachmurzone niebo.

Malazańczycy tylko odwracają naszą uwagę od prawdziwego obowiązku, jaki spełniamy zgodnie z boskim nakazem, pomyślał Hiam. Wielu ludziom zbytnio zaimponowały sukcesy odniesione przez Imperium w innych miejscach. Oni jednak nie byli zapchlonymi barbarzyńcami, zdumiewającymi się tajemnicą zorganizowanej piechoty, ani dekadenckimi mieszczuchami, których można było zastraszyć bądź przekupić. Byli Sztormowymi Gwardzistami, Wybranymi. Bronili wszystkich krain przed ich największym wrogiem.

Nikt nie zdoła ich pokonać. Absolutnie nikt.

Wybrany spotkał ich tuż za drzwiami. Miał na sobie gruby ciemnoniebieski płaszcz będący ich nieoficjalnym mundurem. Na głowie nosił hełm z kitą, a w dłoni dzierżył włócznię o szerokim grocie. To był marszałek muru i kwatermistrz, Quint z Kradzieży. Pokłonił się Hiamowi, a na jego ciemnej, naznaczonej blizną twarzy pojawił się srogi grymas. Lord protektor pamiętał, że tak wygląda jego uśmiech, i skinął głową w odpowiedzi.

Rozpoczęli inspekcję. Hiam nie mógł przeoczyć niepokojących szczegółów, choć powstrzymywał się od komentarzy. Popękane stopnie w kiepskim stanie, podarte kosze, które powinno się zastąpić nowymi, cienka, wytarta lina, mająca już za sobą najlepsze lata, wystrzępiony płaszcz Quinta i jego znoszone sandały. Wszystkie te problemy mogłyby rozwiązać adekwatne fundusze, ale pieniądze, jakie dostawali dzięki trybutom, podatkom oraz składkom, w całości wydawano na zdobycie żołnierzy na wszelkie możliwe sposoby.

A wpływy z trybutów i podatków spadały, zwłaszcza od chwili, gdy pojawili się najeźdźcy. Malazańczycy dodali śmiałości pełnym resentymentów sąsiadom, takim jak Jasston i Stygg, którzy byli teraz gotowi zapomnieć o obowiązujących od stuleci traktatach oraz umowach.

– Jak idą naprawy, marszałku? – zapytał Hiam.

Naznaczona blizną – pamiątką po wyszczerbionym mieczu Jeźdźca – twarz Quinta wykrzywiła się jeszcze bardziej. Poruszył ukrytymi pod płaszczem rękami, przyciskając do siebie drzewce włóczni.

– Ci robotnicy są powolni jak wybredne kurwy w burdelu.

Hiam nie zdołał się powstrzymać przed ironicznym uśmieszkiem. Quint zasłynął jako najstraszliwszy ze Sztormowych Gwardzistów. Znali się już od chwili wstąpienia do Gwardii, choć Quint był tu wcześniej od niego.

– To nie są ochotnicy, jak za dawnych lat.

W przeciwieństwie do nas.

Marszałek ograniczył się do potwierdzającego chrząknięcia. Nikt inny nie pozwoliłby sobie na coś takiego podczas rozmowy z lordem protektorem.

– Gdyby pracowali choć z ułamkiem zapału, z jakim się skarżą, wszystko już dawno byłoby zrobione. Powinieneś ich posłuchać, Hiam. Mówią, że zimą pracują wystarczająco ciężko, by nie musieć latem zasuwać w brygadach remontowych. Ale żaden z nich nigdy nie stanął na szczycie muru. Musimy polegać raczej na cudzoziemskich robotnikach niż na rodowitych Korelrijczykach. To cholerny skandal. Wcale bym się nie zdziwił… – Ucichł, a po chwili parsknął ochrypłym śmiechem. – Ale kiedy zaczyna sypać śnieg, śpiewają inną piosenkę, czyż nie tak, Hiam?

Lord protektor zauważył, że Quint gapi się na wstrząśniętą minę Shoola. Tak, stary przyjacielu, nie jesteśmy sami. Chciałeś powiedzieć, że wcale byś się nie zdziwił, gdyby Nasza Pani odwróciła się od nas z powodu naszych grzechów, mam rację? Staliśmy się starymi psami narzekającymi na upadek obyczajów, jak nasi instruktorzy i przełożeni przed nami.

Hiam zatrzymał się i skinął głową do Shoola.

– Wystarczy. Spisami zajmiemy się jutro.

– Tak jest, lordzie protektorze – odparł adiutant, kłaniając się.

Quint odprowadził go wzrokiem.

– Minęło stanowczo za mało czasu, odkąd odstawiono go od cycka – poskarżył się.

– Swoje już odsłużył – mruknął Hiam. – Odpowiedz mi szczerze, kwatermistrzu. Bez swych zwykłych wykrętów.

– Wszystko się spierdoliło i tyle. Jesteśmy spóźnieni na wszystkich odcinkach. Na wschód od Vor jest szczelina w oblicówce tak szeroka, że mógłby się w niej posuwać dorosły mężczyzna. Ale… – odsłonił krzywe, pożółkłe zęby – …to samo można by powiedzieć o pewnej kobiecie, którą poznałem w Jourilanie.

– A co z inżynierem Stiminsem?

Quint prychnął z irytacją.

– Coś ci opowiem o naczelnym inżynierze Stiminsie. W zeszłym tygodniu zaprowadził mnie do podstawy muru za piątą wieżą na północ od Sztormu i pokazał mi krętą smużkę piasku biegnącą między kamieniami. Wyrywa sobie włosy z głowy z powodu wyschniętego strumyka, podczas gdy ja nie mogę znaleźć kamieniarzy, którzy wypełniliby luki.

– Boi się o fundamenty.

– Nie chrzań. Mur jest masywny jak góra. Nie może się zawalić. Zresztą to tylko pozycja, której możemy bronić. Ważni są ci, którzy na nim stoją. Potrzebujemy ich więcej.

– Niech Pani pobłogosławi twoje słowa, Quint. Co z najnowszym naborem? Jak sobie radzą?

– Tyle z nich pożytku, co z eunuchów i krawcowych. Ale nauczymy ich, czego trzeba. Jak zwykle odrzuty z więzień Katakanu i Kradzieży nie są warte żywności, którą dla nich kupujemy, ale dourkański i jourilański kontyngent są w porządku. Z Kobyły przysłano nam malazańskich jeńców. Mamy nawet trochę dłużników z Rool. Najwyraźniej Malazańczycy nadal na to pozwalają.

– Jestem pewien, że dostają działkę. Jeśli już o nich mowa, to jak sobie radzi nasz obrońca?

– Nie możemy liczyć, że wytrzyma kolejny sezon. Pragnie śmierci. Widziałem już takie przypadki.

– To fatalnie. Dokonał zdumiewających czynów.

– To prawda. Ale śmieje się jak szaleniec za każdym razem, gdy nazywamy go Malazańczykiem.

Hiam pokiwał z namysłem głową, słuchając dobiegających z wiatrem metalicznych odgłosów młotków uderzających w kamień, nawoływań brygadzistów oraz cichego rytmu jesiennych fal uderzających o brzeg. Ramiona pociły mu się pod grubym płaszczem.

– Znakomicie, kwatermistrzu. Nie będę ci już dłużej przeszkadzał w pracy.

Quint przechylił podejrzliwie głowę.

– Dokąd się wybierasz?

– Spróbuję znaleźć naszego naczelnego inżyniera.

– Ha! Na pewno opadł na ręce i kolana i obwąchuje nasze fundamenty jak pies.

– Rób swoje, marszałku muru, i nie wchodź w drogę naczelnemu inżynierowi.

– Z przyjemnością.

***

Lord protektor zdołał wytropić naczelnego inżyniera Stiminsa dopiero późnym popołudniem. Zgodnie z przewidywaniami Quinta obwąchiwał podstawę muru. Do tego czasu Hiam pozyskał już eskortę – dwoje weteranów, Stalla z Korelu i solidną Evessę z Jourilanu. Wielu podejrzewało, że w żyłach kobiety płynie więcej niż kropelka starej krwi. Przybyli tu na polecenie Quinta, który powiedział im, że nie uchodzi, by lord protektor łaził sam po murze, nie mając strażników. Hiam nie wspomniał nic o tym, że kwatermistrz postąpił równie niestosownie, pozwalając na to naczelnemu inżynierowi.

Usłyszał Stiminsa na długo przed tym, nim go zobaczył. Stał wśród wielkich, zwalonych głazów na stoku po tylnej stronie muru.

– Jesteś naprawdę piękny – mruczał stary inżynier. Hiam nie musiał się zastanawiać, do czego przemawia inżynier. – Naprawdę bardzo piękny.

Stall i Evessa, którzy szli za nim, postukując włóczniami, wymienili spojrzenia, a potem wznieśli oczy ku niebu.

Hiam zadał sobie pytanie, czy podkrada się do papugi.

Wreszcie okrążyli wysoki głaz i zobaczył naczelnego inżyniera. Stimins opadł na czworaki przed szczeliną. Wyglądał jak blady pająk szukający w niej pożywienia.

– Naczelny inżynierze… – zaczął lord protektor.

Mężczyzna poderwał się nagle i obrzucił go krótkowzrocznym spojrzeniem spod białych, krzaczastych brwi.

– Kto mówi? Kto?

– Jestem Hiam, Stimins.

– Aha, młody Hiam. Co tu robisz, w imię Pani?

– Szukam cię – odpowiedział cierpkim tonem lord protektor.

– Tak? A po co?

Hiam obejrzał się na strażników, nakazując im się oddalić. Posłuchali go i oparli się o głazy, krzyżując ramiona na drzewcach włóczni.

– Twój raport.

Inżynier bawił się kamykami, które trzymał w dłoni, obracając je bez końca.

– Raport? Jaki raport?

Lord protektor uderzył otwartą dłonią w szorstką, rozgrzaną powierzchnię głazu, pokrytą białymi smugami wyschniętego ptasiego guana oraz zielonymi i pomarańczowymi plamami porostów.

– Twój raport o stanie muru!

– Ach, ten raport. Nie jest jeszcze ukończony. Muszę dokładniej zbadać sprawę.

– To samo powiedziałeś mi w zeszłym roku. I dwa lata temu.

Śnieżnobiałe brwi uniosły się wysoko. Załzawione jasnoniebieskie oczy wpatrywały się w lorda protektora.

– Naprawdę? Sam widzisz.

– Z całym szacunkiem, naczelny inżynierze, nie mamy już czasu na takie luksusy jak kończenie raportów. Będzie nam musiało wystarczyć to, co stworzyłeś do tej pory.

Stimins pociągnął z dezaprobatą nosem.

– Na tym właśnie polega problem z młodym pokoleniem. Brakuje wam cierpliwości, żeby wykonać robotę, jak należy. Dlatego wszystko pędzi w Otchłań na uszkodzonym wozie.

Hiam skrzyżował ręce na piersi, rozchylając płaszcz, by odsłonić muskularne, naznaczone bliznami przedramiona. Na zarękawiach z brązu i garbowanej skóry pełno było głębokich bruzd i zadrapań. Naczelny inżynier wyciągnął kościstą dłoń. Zaciskał ją mocno, aż knykcie zaznaczały się wyraźnie. Hiam podsunął mu swoją, otwartą. Spadły na nią dwa kamyki.

– Oto mój raport – oznajmił Stimins.

Zaskoczony lord protektor przyjrzał się kamykom. Ujął po jednym w obie dłonie i przekonał się, że pasują do siebie doskonale. Były dwiema połowami tego samego kawałka.

– Co to ma być? Pęknięty kamień?

– Rozpołowiony przez niszczące zimno, lordzie protektorze.

Hiam spojrzał na niego ze zdziwieniem.

– Zimno? Jak coś takiego może być możliwe?

Stimins uniósł rękę, prosząc go o cierpliwość.

– Pozwól, że się poprawię. Przez szron. Wilgoć, która nagle zamarzła. Gwałtownie.

Hiam pomyślał o beczkach wody porzuconych podczas najgroźniejszych ataków. Niektóre z nich eksplodowały od dotyku magii Jeźdźców.

– Rozumiem… chyba.

– Na całej długości muru wilgoć co roku zamarza, a potem topnieje – kontynuował Stimins głosem, który nabrał rozmarzonego brzmienia. – Ale to nie są powolne, łagodne procesy natury, lecz nienaturalna pięść Jeźdźców, uderzająca każdej zimy. Rozbijająca mur na fragmenty.

– Ile… – Hiam odkaszlnął, żeby przeczyścić sobie gardło. – Ile czasu nam zostało?

Stary inżynier wzruszył ramionami z irytującą obojętnością. Jego twarz nadal była pozbawiona wyrazu.

– Kto wie? Może sto lat, a może tylko jeden rok.

Starając się nie stracić panowania nad sobą, Hiam odrzucił kamyki, które uderzyły ze stukiem o głaz.

– Dziękuję za raport, naczelny inżynierze. – Choć okazał się całkowicie bezużyteczny, jeśli chodzi o bieżący kryzys. – Przypominam ci, że takimi informacjami możesz się dzielić tylko ze mną.

Stimins zamrugał ze zdziwieniem i zmarszczył brwi.

– Oczywiście, lordzie protektorze.

– Znakomicie. Rób dalej swoje.

Hiam opuścił swego naczelnego inżyniera, by mógł nadal drapać się po rzadkich włosach i wpatrywać w głazy z zasępioną miną.

Jego strażnicy, Stall i Evessa, odsunęli się od wielkich jak menhiry głazów. Stall rzucił o nie garstką kamyków.

– Bardzo dziwnie stukają, nieprawdaż, Evessa?

– Echo jest tu niezwykłe, Stall.

***

Ivanr prowadził gospodarstwo rolne na niespokojnym dalekim południu Jourilanu, u podnóża potężnego łańcucha górskiego zwanego niekiedy Lodowym Grzbietem. Często przechodzili tędy wędrowcy oraz uchodźcy, uciekający z położonych na północy miast przed prześladowaniami religijnymi. Wielu twierdziło, że Kapłanka jest blisko, ale zdziwił się, gdy pewnego dnia pojawiła się w jego gospodarstwie. Gdy pochylał się nisko, zajęty pieleniem ogrodu, nagle usłyszał jej głos. Wyprostował się, próbując mruganiem usunąć pot z oczu.

– Dlaczego się mnie boisz, Ivanr? – zapytała.

Przyjrzał się stojącej przed nim młodej dziewczynie odzianej w łachmany. Cudzoziemce, która przybyła tu, by nawrócić cały kraj. Jej twarz naznaczyły bruzdami cierpienia, jakich nie powinien doznawać nikt w tak młodym wieku. Kończyny miała chude, niemalże wypaczone od wysiłków, do jakich była zmuszana. Mimo to otaczała ją niezaprzeczalna aura mocy, ostrzegająca wszystkich, którzy mogliby mieć ochotę rzucić jej wyzwanie. Wzruszył ramionami i wrócił do pielenia.

– Nie boję się ciebie, Kapłanko.

– Ale uparcie mnie unikasz.

Zatoczył ręką krąg, wskazując na swoje pole.

– Mam dużo roboty.

Podeszła bliżej. Suche liście szeleściły pod jej stopami.

– Ja też. Czyżbyś obawiał się, że mogę cię obciążyć dodatkową pracą?

– Masz mnóstwo innych kandydatów.

– Ale rozmawiam teraz z tobą.

Wyprostował się. Był znacznie wyższy od niej i musiała unosić głowę, by spojrzeć mu w oczy. Splecione czarne włosy otaczały jej twarz niczym kaptur. Wzdrygnął się na widok rozkazującej głębi w jej oczach.

– W takim razie tracisz czas.

– Wydaje ci się, że masz pojęcie, co robię? No wiesz, wszyscy z ciebie drwią. Nazywają cię wieśniakiem. Grzebiącym w ziemi tchórzem.

– Uprawiam warzywa zwane pomidorami, fasolą i kabaczkami. – Przez jego twarz przemknął udręczony uśmiech. – Nie potrzebujesz mnie. Słyszałem, że masz wielu arystokratów. Ludzi czystej krwi, ze sprawujących władzę rodzin.

– To prawda. Pod moim skromnym figowcem zbierają się synowie i córki najszlachetniejszych jourilańskich rodów. „Zapoznaj mnie ze swoimi naukami”, żądają. „Z tą nową ścieżką, o której słyszymy”. Niewykluczone, że zaszli już zbyt daleko błędną ścieżką, ale nie umiem im tego zademonstrować. Tylko ty możesz tego dokonać.

Przyjrzał się swoim brudnym od ziemi dłoniom, krwawiącym skaleczeniom, stwardnieniom i połamanym paznokciom.

Zupełnie jak podczas tych wszystkich lat ćwiczeń i pojedynków.

– Nie zechcą mnie słuchać. Mam… niewłaściwe pochodzenie.

– Ach tak. Wszyscy Jourilańczycy wstydzą się tej skazy. Mieszana krew. Wiesz, jak się nazywali twoi przodkowie, Ivanr?

Wzruszył ramionami, przymykając powieki.

– Matka powiedziała mi, że pochodzi z plemienia Czerwonej Skały z Thoul-Alai. To wszystko, co wiem.

– Twoi przodkowie byli Toblakai, Ivanr! – zawołała stwardniałym z nagłego gniewu głosem. – Błogosławionymi dziećmi Wielkiej Matki. Niektórzy z was przetrwali tu i ówdzie w izolowanych grupach, pomimo wysiłków tych, którzy ukradli wasze ziemie.

– Ukradli? To mocne słowo, jak na cudzoziemkę.

Kapłanka oplotła ramionami chude ciało. Bruzdy wokół jej ust pogłębiły się gwałtownie.

– Ta historia nie jest mi obca.

Ivanr przyjrzał się jej z zaskoczeniem.

Odsłonięcie słabego punktu. Otwarcie. Uważaj. Pokusa ma wiele twarzy.

– Nieważne. Co się stało, to się nie odstanie. Nic nie przywróci przeszłości.

– Nie chciałabym tego.

Jej słowa brzmiały teraz łagodniej, bardziej odpowiednio dla jej wieku. Czuł rany, które nosiła, i coś w nim pragnęło ją uściskać, złagodzić jej ból.

Naprawdę jest niebezpieczna.

– Rzecz w tym, jak powinniśmy zmierzać ku przyszłości. Ivanr, jesteś wojownikiem, który odrzucił wezwanie Sztormowego Muru. Słyszałam wiele pogłosek na temat twoich motywów, ale mam własną teorię…

Skierował spojrzenie na stado wron przelatujące nad odległym centralnym płaskowyżem Jourilanu. Dym przesłaniał horyzont na północy. Osłonił oczy dłonią i wytężył wzrok.

Pożary już się zaczęły. Cholernie wcześnie.

– To było tchórzostwo. Poprzestańmy na tym.

– Nie. Tchórzostwem byłoby poprzestanie na tym.

Opuścił rękę. Kapłanka przyglądała mu się spokojnie, prawie chłodno. Poczuł, że kuli się pod jej niewzruszonym spojrzeniem. Na tej szczupłej, pooranej bruzdami twarzy odcisnęło się tak wiele cierpienia! A powinna być nieskalana. I jeszcze ta udręka w oczach. Czy to utrzymujący się cień objawienia, o którym wszyscy szepczą? Któż ośmieliłby się krytykować wybory, których dokonała? Ale on z pewnością nie jest jej godny. Jak ktoś, kto kiedyś napawał się radością walki, mógłby służyć Dessembrae, Panu Tragedii, czy któremukolwiek z cudzoziemskich bogów?

– Nie mogę. Nie jestem…

– Godny? Wystarczająco czysty? Skłonny do poświęceń? Pewien? Nikt z nas nie jest. A Pana Tragedii nie interesuje nikt, kto jest pewien. Ich umysły są zamknięte, a on wymaga otwartości. – Spoglądała teraz na niego z ukosa, niemalże drwiąco. – To twój otwarty umysł doprowadził cię do takiego wniosku, rozbłysku intuicji, który cię zmienił, czyż nie tak?

– Nie mam pojęcia, o czym mówisz.

– Instynktownie, bez żadnych wpływów z zewnątrz, ujrzałeś bezsens tego wszystkiego.

Bogowie, ta kobieta naprawdę jest niebezpieczna! Skąd wie? Czy jednak nie jest to esencja jej nauczania, jej przekaz?

Przesunął dłonią po spoconym czole.

– To niebezpieczne słowa, kapłanko – rzekł ochrypłym tonem. – Może za nie grozić śmierć.

– A jednak się boisz…

Uśmiechnął się do niej półgębkiem.

– Dołów tortur jourilańskiego cesarza? Z pewnością.

– To nie one są wrogiem, tylko ignorancja i nienawiść. Czyż nie warto przeciwstawić się im?

Czysty idealizm. Bogowie, od czego zacząć rozmowę z kimś takim? Skierował spojrzenie na leżącą u jego stóp paprykę.

– Kapłanko… – zaczął. – Chyba nie myślisz, że jesteś pierwsza? – Zatoczył krąg ręką, wskazując na pola. – Nasza Pani Wybawicielka od wielu pokoleń pilnie pełni straż nad swoim ogrodem. Usuwa chwasty nieustannie i bezlitośnie. Nie pozwala się zakorzenić żadnemu niepożądanemu intruzowi. Widziałem to już nieraz.

Uniosła wzrok. Być może powodem był wieczorny blask słońca albo jakieś odbicie, ale jej oczy rozjarzyły się płynnym ogniem.

– Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego musisz nieustannie walczyć z chwastami? – zapytała cicho.

Przechylił głowę, niepewny, do czego zmierza kobieta.

– Dlatego że są znacznie odporniejsze niż plony, które próbujesz zebrać.

Wzdrygnął się i zaczął chodzić po ogrodzie, stawiając stopy między roślinami.

Niech cię szlag, kobieto! Jak śmiesz nękać mnie swoimi niedorzecznymi żądaniami?! Czy nie zrobiłem już dostatecznie dużo? Być może nie wystarczy po prostu odejść. Być może nigdy nie mogło wystarczyć.

Zatrzymał się i spojrzał na nią. Mógł jej ofiarować jedynie niemą odmowę.

Zbliżyła się ostrożnie, jakby się bała, że może uciec, i wyciągnęła do niego rękę.

– Przyjmij to i przyjdź do mojego figowca. Usiądź u mego boku i wysłuchaj wiadomości, która do mnie dotarła. Wierzę, że zaszedłeś już daleko na Ścieżce.

Nie chciał unieść ręki, więc ją ujęła i wcisnęła w nią jakiś przedmiot. Jej dłoń była znacznie mniejsza od jego dłoni, lecz zarazem nieporównanie twardsza. Ostra i nieustępliwa jak kawałki kamienia. Oddaliła się, ciągnąc za sobą przez ogród długie, złachmanione szaty. Ivanr otworzył dłoń. Trzymał w niej żelazny gwóźdź o kwadratowej główce, przypominający miniaturowy miecz. Przez małą pętlę, która była uchwytem i gałką, przeciągnięto rzemyk. Symbol kultu Dessembrae.

Wieści o herezji politeizmu dotarły na północ z podgórza kilka lat temu. Od tego czasu Ivanr dwukrotnie odrzucił wezwanie z muru i cisnął swe miecze na ziemię na placu ćwiczebnym z Abor. Wsadzili go do więzienia, pobili prawie na śmierć i nazwali przeklętym półkrwi Thelem – choć jego pochodzenie nie miało znaczenia, dopóki służył im jego miecz. Nie chcieli go jednak zabić – nie wielkiego Ivanra, którego do niedawna wysławiali jako największego jourilańskiego wojownika za pamięci żyjących.

Tak oto ocknął się w nieznajomym blasku słońca, nie mając niczego poza łachmanami, które nosił na grzbiecie. Strażnicy, którzy zepchnęli go z wozu, rzucili mu do stóp bukłak wody i oznajmili, że jeśli wróci do miasta, natychmiast go zabiją. Gdy uklęknął, by podnieść bukłak, na jego plecach otworzyły się rany po biczowaniu.

Powędrował na południe. Początkowo sądził, że będzie po prostu szedł przed siebie, aż dojdzie do rozległych lodowców utrzymywanych na miejscu przez Lodowy Grzbiet. Tam z pewnością by zginął. Jednakże gdy dotarł na podgórze, znalazł tam wielu podobnych sobie. Mieszkali w niewielkich obozowiskach, w których palili ogniska, i uprawiali ziemię przy trakcie. W żyłach części z nich płynęła czysta krew, inni zaś byli mieszańcami – niedobitki, ci, którzy nosili piętno poprzednich mieszkańców krainy. Jedni byli wysocy jak on, inni zaś niscy, ale szerocy w barach. Thoul-Alai, zwani też przez najeźdźców Thelami albo Thoulami. Doszedł do wniosku, że być może właśnie to jest miejsce dla niego. Wybrał sobie kawałek twardej, nieurodzajnej ziemi na stoku i zajął się jej uprawą.

Miejscowi rolnicy, hodujący rasę bydła zwaną baranalami, uważali go za szaleńca i często przepędzali swoje stada przez jego pole. Inni Thelowie również uważali go za nawiedzonego. Żaden z nich nie zajmował się rolnictwem. On jednak uważał, że społeczeństwo oparte na sposobie życia łowców-zbieraczy, którego nie sposób już było dłużej podtrzymywać, naprawdę powinno się zmienić. W tej sytuacji rolnictwo wydawało się rozsądnym wyjściem.

Potem nadeszły wieści o nowym kulcie. Bluźnierstwo! Odrzucają Boginię! Sprzeciwiają się Sztormowemu Murowi! Rządząca nimi kapłanka była czarownicą, obracającą mężczyzn w niewolników za pomocą seksu. Urządzali orgie, podczas których mordowali i zjadali niemowlęta.

Wydawało mu się dziwne, że wszyscy byli gotowi uwierzyć, że kult propagujący wyrzeczenie się przemocy jest gotowy mordować niemowlęta. Życie jednak nauczyło go, że religia bardzo często wiąże się z obłędem.

Potem na trakcie biegnącym przez dolinę pojawiły się pierwsze grupy zakutych w łańcuchy więźniów. Na czele kolumny zawsze niesiono dyndającego na szubienicy trupa. Ivanr przez cały dzień pracował na roli, ostentacyjnie zwrócony plecami do traktu, aż wreszcie porzucił narzędzia i ruszył do miejsca, w którym jourilańscy strażnicy urządzili obozowisko. Oficer wyszedł mu na spotkanie w towarzystwie kilku żołnierzy.

– To heretycy? – zapytał Ivanr.

– Tak. – Oficer przyglądał mu się z uwagą.

Ivanr widział wśród więźniów wiele swych thelskich braci i sióstr.

– Prowadzicie ich do Abor?

– Tak.

– Na egzekucję?

– Tak.

– W zwyczajowy sposób? Ukamienowanie? Zmiażdżenie? Publiczne garotowanie i wbijanie na pal? Czy po prostu zwykłe ukrzyżowanie? Gwałtowny koniec życia dla tych, którzy wyrzekają się przemocy.

Spojrzenie jourilańskiego oficera nabrało jeszcze twardszego wyrazu.

– Czy to miał być sprzeciw?

– Tylko spostrzeżenie.

Oficer machnął ręką, każąc mu odejść.

– Wygłaszaj swoje spostrzeżenia z większego dystansu.

***

Miesiąc później Ivanr siedział przed swą krytą darnią chatą i ostrzył narzędzia, gdy pojawił się szereg zakurzonych po długiej drodze żebraków. Prowadził ich stary mężczyzna czystej krwi jourilańskich najeźdźców. Był wychudzony i niemyty, ale głowę trzymał wysoko i szedł równym krokiem, posiłkując się stawianą przed sobą laską. Zatrzymał swych ludzi w uprzejmej odległości i podszedł bliżej, nadal wspierając się na lasce.

– Czy możesz podzielić się wodą z tymi, którzy są spragnieni, nieznajomy?

Ivanr odłożył osełkę i omiótł wzrokiem horyzont, wypatrując jourilańskich patroli. Nie zauważył żadnego.

– Mogę.

Wyniósł z chaty beczułkę wypełnioną deszczówką i smołowany skórzany kubek. Starzec pokłonił się mu, pociągnął mały łyk, a potem zaniósł beczułkę swoim ludziom, ani na moment nie spuszczając z Ivanra ciemnych oczu osadzonych w ogorzałej, pokrytej bliznami twarzy.

– Jesteście z południa? – zapytał Ivanr.

– Tak.

– Przynosicie wieści o tej nowej wierze?

Spękane, krwawiące wargi mężczyzny rozciągnęły się w lekkim uśmieszku.

– Jesteśmy wyznawcami Kapłanki i głosimy jej nauczanie. Słowo o nowej wierze, którą jej objawiono. Wierze, która czci życie i odrzuca śmierć.

– Odrzucacie śmierć?

– Akceptujemy ją. I w ten sposób pozbawiamy ją władzy nad nami.

– Zmierzacie na północ?

– Tak. Do Pon-Ruo.

– Myślę, że znajdziecie tam to, co odrzucacie.

Znowu ten krzywy uśmieszek.

– Śmierć czeka nas wszystkich. Dlatego powinniśmy stawiać sobie pytanie, jak należy żyć.

– To znaczy przetrwać?

– Nie. Jak żyć własnym życiem. Krzywdzenie innych nie jest sposobem na oddawanie czci życiu.

Ivanr, który do tej pory tylko bawił się rozmową, zadrżał, słysząc te słowa. Stary pielgrzym najwyraźniej tego nie zauważył. Wskazał na pole.

– Uprawa ziemi jest oddawaniem czci życiu.

Ivanr zbył go machnięciem ręki.

– Zabierzcie wodę i idźcie sobie – rzekł, po czym się oddalił.

– Nie zdołasz uciec od życia! – zawołał za nim pielgrzym. – W ten sposób szkodzisz sobie i dajesz moc temu, od czego się odwracasz.

– Zostaw mnie!

Starzec pokłonił się uprzejmie.

– Oddajemy ci cześć za twój dar.

– Idźcie już sobie, do cholery.

***

Bakune był przekonany, że ze wszystkich miejsc, w jakich można umrzeć w Banith, to jest najprawdopodobniej najbrzydsze. Niemalże czuł smród obłędu, który doprowadził staruszkę do śmierci w tym ślepym zaułku. Z pewnością jednak czuł odór starego potu, zwierzęcego strachu i wyschniętych szczyn.

Była mniszką służącą w Klasztorze i Hospicjum Naszej Pani Wybawicielki. Tyle przynajmniej zdołała ustalić Straż. Ogarnął ją obłęd i zakończyła życie w pełnym śmieci zaułku, zmieniając się w wykręcone ciało o pokrytych pianą ustach i zakrwawionych palcach, którymi przed śmiercią drapała kamienny mur.

Ten przypadek omal nie umknął jego uwagi.

Straży nawet nie chciało się już go wzywać. To były tylko kolejne zwłoki. Asesor przyszedł, przyjrzał się scenie, zadał kilka głupich pytań i wrócił do ślęczenia nad swoimi raportami. Jaki był z tego pożytek? Bakune widział, że choć Straż szanuje jego urzędową pracę, wolałaby, żeby siedział w swoich pokojach. Po wszystkich tych latach jego zachowanie zaczęło się robić, no cóż, kłopotliwe.

Ten przypadek różnił się jednak od innych. Co mniszka ze świątyni robiła na dworze pośrodku nocy? Jak zdołała opuścić świątynię niepostrzeżenie dla nikogo? I po co to zrobiła? W jakim celu zapuściła się w ten labirynt zaułków? Szaleństwo było łatwą odpowiedzią.

Zbyt łatwą jak na jego gust. Świątynia nie ujawniała zbyt wiele, gdy chodziło o szczegóły doktryny wiary, a tym bardziej o jej wewnętrzną organizację. Jak to możliwe, że ta żenująca sprawa umknęła jej uwagi? Szaloną kobietę z pewnością poddano by aresztowi domowemu już jakiś czas temu. Zapewne nawet zamknięto by ją w celi dla ascetów. Być może powinien odwiedzić świątynię.

Wyprostował się i odsunął od sztywniejącego trupa. Jego eskorta, dwójka żołnierzy ze Straży, wycofała się do wylotu zaszczurzonego zaułka, gdzie spotykał się z drugim, nieco szerszym i mniej zaśmieconym. Bakune ruszył z westchnieniem ku żołnierzom, przechodząc nad gnijącymi śmieciami i wyrzucanymi tu nieczystościami.

– Ale fetor – zauważył ten z wąsami.

Od ludzi ze Straży Bakune mógł liczyć najwyżej na takie przeprosiny.

– Chcę porozmawiać z opatem.

Dwaj strażnicy wymienili spojrzenia. Bakune z przygnębieniem uświadomił sobie, jak mało znaczyły jego wpływy i opinia o nim. Co innego towarzyszyć asesorowi, gdy łaził po zaułkach, a co innego pozwolić mu zawracać głowę opatowi Klasztoru Naszej Pani.

Martwiło go to, ale nie był zaskoczony. Straż Miejska ceniła działanie i szybkie rezultaty. Zdaniem asesora tępe, okrutne pałki u boku strażników były bardzo odpowiednią bronią dla tępych, okrutnych narzędzi władzy, które je nosiły.

– Nie musicie mi towarzyszyć.

Znowu pośpiesznie wymienili spojrzenia.

– Nie, asesorze – wycedził ten z nich, który wyglądał na nieco mniej tępego. – Na tym polega nasza robota.

– Proszę bardzo. Miejmy nadzieję, że uda się nam porozmawiać z opatem bez zwłoki.

Klasztor Błogosławionej Pani był trzecim pod względem ważności świętym miejscem na Pięści, po Jaskiniach Ascetów w pobliżu Thol oraz Świątyni Naszej Pani w Paliss. Kobyła i Skolati nie miały podobnych miejsc przyciągających pielgrzymów. Klasztor wybudowano na nagiej skale, na której ponoć Pani przelała własną krew, by powstrzymać nadchodzących z morza wrogów.

Bakune ruszył w stronę ścieżki dla pielgrzymów, wijącej się od portu aż do dwuskrzydłowych miedzianych wrót Klasztoru. Najpierw dobiegła go kakofonia. Przekupnie i naganiacze próbowali głośnym wrzaskiem przyciągnąć uwagę pątników wspinających się starożytną ścieżką do obitych miedzianą blachą drzwi. Bakune i jego strażnicy przyłączyli się do kolejki. Po obu stronach wąskiej Drogi Błagalników ciągnęły się sklepy, stragany oraz skromne dywany, na których wystawiano towary. Wszędzie ofiarowano ogromny wybór amuletów, błogosławionych bransolet, uzdrawiających kamieni, kości rozmaitych mnichów, mniszek oraz świętych, tkanin zdartych z pleców słynących z pobożności ludzi, którzy zmarli w szalonym uniesieniu – krótko mówiąc: wszystkiego, co mogłoby skusić pielgrzymów, którzy przybyli tu, by pogłębić duchowe oczyszczenie.

Odpychał wyciągane ku niemu kije obwieszone licznymi amuletami – las pokrytych paciorkami drzew.

– Leczu gorączkę, zgniliznę i kataraktę! – zawołał przekupień, podsuwając mu wiszącą na kiju butelkę. – Błogosławiona woda z klasztornego źródła! Leczy wszystko!

Bakune wiedział, że taką wodę trzeba czerpać bezpośrednio ze źródła, by była skuteczna, ale pielgrzymi, którzy byli tu po raz pierwszy, nie mieli o tym pojęcia.

Brudny ulicznik szarpnął go za szaty.

– Chcesz skontrolować święte dziewice? – zapytał z lubieżnym uśmiechem, zdumiewającym na tak młodej twarzy.

Jeden ze strażników przegnał go kopniakiem.

Bakune mógł tylko potrząsnąć głową. Minęło już sporo czasu od jego ostatniej obowiązkowej wizyty, ale nie przypominał sobie, żeby to wszystko było aż tak… odrażające. Zatrzymał się i spojrzał za siebie. Ocierali się o niego barkami zmierzający w górę pielgrzymi. Wszyscy opuszczali głowy, pogrążeni w głębokiej kontemplacji. Na dole widział łuk Drogi. Pełno przy nim było nie tylko sprzedawców religijnych towarów – autentycznych bądź nie – lecz również straganów z żywnością, gospód, stajni i tak dalej. Przedsiębiorczy mieszkańcy Banith świadczyli napływającym przez cały rok gościom wszelkie możliwe usługi. Szczerze mówiąc, w pozbawionej poza tym znaczenia nadmorskiej mieścinie było to jedyne regularne źródło dochodów. Wszystko, co zagrażało pielgrzymkom, stanowiło groźbę dla całego miasteczka. Bakune poczuł zimny dreszcz przebiegający mu przez twarz – instynktowne potwierdzenie tego, co jego rozum dawno już wiedział.

Eskortujący go żołnierze zatrzymali się nagle, wymieniając znudzone spojrzenia. Odwrócił się bez słowa i skinął dłonią, nakazując im ruszać dalej.

Bliżej Klasztoru tłum się przerzedził. Znajdowały się tu drogie sklepy za wąskimi drzwiami, przeznaczone dla bogatszych pielgrzymów – być może kupców albo żon wysokich rangą urzędników z Dourkanu bądź Jourilanu. Tu również porządku strzegli Gwardziści Wiary w poważnych, ciemnych szatach, uzbrojeni w drągi z żelaznymi okuciami. Zakon początkowo był militarną kadrą wiary, odpowiedzią na najazd Malazańczyków. Jego obowiązkiem była obrona pielgrzymów, a także samej wiary przed błędami doktrynalnymi i korupcją. Zdaniem Bakune’a była to najgorsza z innowacji wprowadzonych pod naciskiem cudzoziemskiej okupacji – być może dlatego, że zakon stał się czymś w rodzaju konkurencyjnej, religijnej policji, decydującej, co jest dozwolone, a co nie. Być może uważał przy tym, że stoi ponad doczesnym prawem, które reprezentował w tym miejscu sam asesor.

Gdy dotarł do wielkich dwuskrzydłowych drzwi prowadzących na tereny klasztorne, ujrzał tam mnóstwo wałęsających się bezczynnie gwardzistów. Ich widok przypomniał Bakune’owi, że od chwili przybycia tutaj nie widział ani jednego żołnierza niedawnych malazańskich okupantów. To było rozsądne posunięcie. Trzymali się z dala od szlaku pielgrzymów, gdzie łatwo mogło dojść do wybuchu przemocy.

Dwaj gwardziści stanęli na jego widok w otwartych drzwiach, zagradzając mu drogę.

– Co cię sprowadza do Klasztoru? – zapytał jeden z nich.

Asesor uniósł brwi. Odkąd to zaczęli przesłuchiwać gości?

– To mój interes. Jakim prawem mnie o to pytacie?

– Prawem wiary – warknął mężczyzna, ściskając mocniej drąg. Obrzucił Bakune’a spojrzeniem od stóp do głów, zauważając jego ciemny płaszcz, płócienne spodnie, ozdobioną brokatem atłasową kamizelkę oraz czystą płócienną koszulę.

– Nie jesteś pielgrzymem. Co cię tu sprowadza?

– Umieram na krwawiące płuco.

Gwardzista wzdrygnął się, ale szybko odzyskał równowagę i uniósł głowę.

– Nie wolno żartować z takich spraw. W naszym Hospicjum leżą ludzie bliscy śmierci z powodu tej choroby, modlący się o błogosławieństwo Pani i jej uzdrawiające wody, a ty z tego drwisz.

Bakune’owi zaimponowało, jak szybko mężczyzna przybrał ton moralnej wyższości. Jego posunięcie było jednak stanowczo zbyt śmiałe i bezczelne. Tępe pałki. Takie same, jakie mieli jego strażnicy, którzy wreszcie przywlekli się na szczyt brukowanej drogi.

Westchnął zirytowany, zdjął moleskinową rękawiczkę i wyciągnął rękę.

– Jestem asesor Bakune. Przyszedłem zobaczyć się z opatem.

Gwardzista zmarszczył brwi na widok symbolizującego urząd asesora pierścienia. Bakune uświadomił sobie, że równie dobrze mógłby mu podsunąć żywego skunksa. Mężczyzna nie miał pojęcia, co oznacza pieczęć sędziowska. Instynkt przetrwania podpowiedział mu jednak, że za tym wszystkim może się coś kryć. Skinął z niechęcią głową i usunął się na bok. Powodem mogło być również spóźnione pojawienie się dwóch strażników Bakune’a, zlizujących tłuszcz z palców. Bakune wszedł do drewnianego tunelu o kopulastym sklepieniu, wiodącego na tereny klasztorne. Drugi gwardzista, być może inteligentniejszy, pobiegł przodem, by zanieść wiadomość o jego przybyciu. Za tunelem zaczynały się cieniste kolumnady, prowadzące w prawo i w lewo, z przodu zaś biegły wysypane żwirem ścieżki prowadzące przez wypielęgnowane ogrody oraz chodniki Błogosławionej Kontemplacji. Po prawej stronie wznosiło się dwupiętrowe Hospicjum Naszej Pani, jedna z największych tego typu instytucji na całej Pięści. Przerastała ją jedynie ta, która służyła Wybranym weteranom. Po lewej, nad żywopłotami i ozdobnymi drzewami, piętrzyły się wysokie wieże zbudowanego bez jednolitego planu kompleksu klasztornego. Było to miasto w mieście. Miało własne szkoły, administrację, kuchnie i piekarnię, kwatery dla mnichów i mniszek, bibliotekę, sierociniec, a nawet Hospicjum dla zniedołężniałych albo umierających braci oraz sióstr.

Bakune postanowił zaczekać na zewnątrz. Zdjął drugą rękawiczkę, żeby się nacieszyć kwiatami późno zakwitającego zimowego laku. Maleńkie białe kwiatki kojarzono z melancholią, ponieważ ich pojawienie się sygnalizowało, że nadchodzi zima. Lubił ich delikatny zapach. Jego strażnicy uwalili się na ławce, przyglądając się zdrowszym pacjentom Hospicjum łażącym w kółko dla poprawy kondycji. W końcu zjawił się opat Starvann Arl – Bakune wiedział, że musi to zrobić – w towarzystwie garstki urzędników i pomocników.

Uściskali się jak równi sobie – bo też byli nimi, przynajmniej w teorii. Starvann był głową Klasztoru, miał władzę nad wszystkimi dotyczącymi religii sprawami w mieście i odpowiadał tylko przed samą przeoryszą rezydującą w stolicy, Paliss, a Bakune, asesor i sędzia, był najważniejszym przedstawicielem prawa w mieście, podporządkowanym jedynie wielkiemu asesorowi, również urzędującemu w stolicy. Różnice były jednak bardzo poważne. Bakune mógł liczyć jedynie na udzielaną z oporami pomoc Straży Miejskiej, natomiast Starvann miał na swoje rozkazy cały personel Klasztoru, być może więcej niż tysiąc ludzi, i wspierał go również zakon Gwardzistów Wiary. Tak jest, byli sobie równi tylko w teorii, pomyślał skwaszony asesor.

– Bakune! Cieszę się, że cię widzę. Za rzadko się widujemy. Miło, że zechciałeś nas odwiedzić. – Opat uścisnął jego dłonie z zaskakującą siłą. Potem z jego twarzy zniknął skrywający się pod gęstą brodą uśmiech, a jasne oczy się zachmurzyły. – Wiem, dlaczego przyszedłeś – dodał ze smutkiem.

Bakune uniósł pytająco brwi.

– Naprawdę?

Starvann raz jeszcze uścisnął mocno dłonie asesora, a potem je puścił.

– Siostra Roztropność. Wieści dotarły do mnie dopiero dziś rano. – Położył dłoń na plecach Bakune’a i delikatnie, ale stanowczo popchnął go naprzód. – Chodź, przejdziemy się po terenie… wybacz, ale to poprawia moje samopoczucie.

– Oczywiście.

Asesor pozwolił wprowadzić się na ścieżkę biegnącą między wiecznie zielonymi krzewami. Opat splótł dłonie za sobą. Gdy szedł, jego proste, ciemne szaty muskały żwir. Nosił niewyszukany, lecz majestatyczny strój, jak przystało jego pozycji. Jedyną ozdobą był zawieszony na szyi diadem przestawiający rozchodzące się na wszystkie strony promienie – symbol wiary w Błogosławioną Panią.

– Ona nie żyje, prawda? – zapytał, pochylając głowę.

– Tak.

– Zatem wreszcie odnalazła spokój u boku Naszej Pani.

– Tak. Powiedziałeś siostra… Roztropność?

Opat uniósł głowę. Jego długie, siwe włosy kołysały się na lekkim wietrzyku.

– To imię wybrała, gdy w dzieciństwie wstąpiła do zakonu.

– Rozumiem. Czy mogę zapytać…

– Skąd wiem, że nie żyje?

Bakune odchrząknął. Musiał przymrużyć powieki, spoglądając w nieziemsko jasne oczy opata.

– Hmm, tak.

Łagodny uśmiech powrócił. Starvann uścisnął jego ramię. Bakune wiedział, że uśmiech opata powinien go uspokajać, a osobista uwaga, którą mu poświęcił, powinna mu schlebiać, ale z jakiegoś powodu tak się nie stało.

Po co zawraca sobie głowę? – wyszeptał do niego podejrzliwy sędziowski głos, zawsze towarzyszący mu, gdy sprawował swą funkcję.

Często się spotykamy. To tylko profesjonalna uprzejmość.

A ty czujesz się zaszczycony jego łaskawością, tak?

Czy to zazdrość? – zadał sobie pytanie tonem najbardziej bezlitosnej autoanalizy.

Obejrzał się. Musiał powstrzymywać śmiech. Jego dwaj strażnicy szli powoli za nimi, a jeden z nich eksplorował głębiny własnego nosa. Za ich plecami tłoczyła się świta opata.

Starvann nigdzie się nie śpieszył. Żwir chrzęścił pod jego sandałami.

– Siostra Roztropność była z nami przez całe życie. Od pewnego czasu byliśmy zmuszeni… Jakby to ująć…? Powstrzymywać ją. Kiedy uciekła z Hospicjum, wiedzieliśmy, jak to się skończy. To straszliwy uczynek. Straszliwy. Ale… – przerwał, by zaczerpnąć głęboko tchu. – Pani z pewnością przyjęła jej udręczonego ducha, a teraz chroni go i uspokaja.

– Tak. Oczywiście. Czy mogę spytać, na czym polegały jej obowiązki?

Starvann zatrzymał się, unosząc krzaczaste brwi.

– Obowiązki? Takie same jak u innych sióstr. Oddawanie czci Pani, rzecz jasna. Modlitwa za tych, którzy cierpią w Hospicjum, i przynoszenie im ulgi. Zajmowała się na zmianę gotowaniem i sprzątaniem, podobnie jak wszystkie siostry. Pełniła też służbę w sierocińcu. Pamiętam, że najbardziej lubiła zajmować się naszymi najmłodszymi podopiecznymi.

– Rozumiem. Dziękuję, że zechciałeś poświęcić mi czas, opacie.

Starvann pokłonił się płytko.

– Nie ma sprawy. Dziękuję, że zjawiłeś się osobiście. Twoją pilność zauważono.

Bakune odwzajemnił ukłon. Audiencja była skończona.

On naprawdę myśli, że przyszedłem tu, by popisać się pracowitością. Coś – być może pogarda opata – skłoniło go do wypowiedzenia kolejnego pytania.

– Czy miała jakąś bliską przyjaciółkę? W zakonie oczywiście.

Odwracając się, zaskoczony opat zmarszczył brwi. Wykonał drobny gest.

– Mam wrażenie, że jakąś miała. Chyba nazywała się siostra Dobroczynność.

Opat zaczął się oddalać.

– A gdzie mogę ją znaleźć? – zapytał podniesionym głosem Bakune.

Opat zacisnął wargi. Jego świta wyprzedziła strażników Bakune’a i teraz go odpychała.

– Opuściła zakon już przed laty – wycedził. – Miłego dnia.

– Miłego dnia – wyszeptał Bakune i pokłonił się, ale nie został przy nim już nikt poza jego strażnikami, którzy wsunęli dłonie za pasy i obserwowali oddalającą się grupkę.

– Chyba już tu skończyliśmy – oznajmił im.

– Na to wygląda – burknął jeden z żołnierzy.

– Chcę teraz porozmawiać z waszym kapitanem.

Obaj mężczyźni wymienili spojrzenia, zataczając oczami.

***

Przed rokiem Kyle porzucił służbę w kompanii najemników, dla której walczył od czasu, gdy zabrano go z porośniętych wysoką trawą stepów, jakie znał w latach młodości. Teraz próbował jakoś sobie radzić w Delanss, stolicy wyspy o tej samej nazwie, i nagle zorientował się, że pilnie potrzebuje czegoś, o co nigdy dotąd nie musiał się martwić – pieniędzy na wyżywienie i dachu nad głową. Rozwiązał ten problem, przyjmując pracę strażnika osobistego u mężczyzny o imieniu Best. Praca właściwie ograniczała się do siedzenia na ławie, picia ale i spania w oberży pracodawcy, a czasami również zastraszania ludzi, którzy byli na tyle głupi, że pożyczyli od niego pieniądze.

Tej nocy jak zwykle pił w oberży, gdy jego bezpośredni przełożony, Tar Kargin, zszedł z góry, tupiąc, i przywołał gestem wszystkich swoich ludzi.

– Mamy robotę. Zlecenie od samego Besta – oznajmił i wyszedł na śliski od deszczu bruk. Zapadał już mrok.

Tar, szeroki w barach jak łódź, szedł środkiem ulicy, a z obu boków towarzyszyli mu wybrani przez niego ludzie. Kyle posuwał się za nimi, zastanawiając się, jak ten człowiek potrafi zastraszyć wszystkich, którzy staną mu na drodze, wyłącznie za pomocą tępego uporu i potężnego egocentryzmu. Ustępowali mu miejsca nie tylko przechodnie chodzący późnym wieczorem po ulicach stolicy, lecz również ludzie ciągnący wózki, dokerzy stękający pod ciężarem licznych worków oraz bel materiału, a nawet konne wozy, skręcające w ostatniej chwili, by uniknąć kolizji, która mogłaby się okazać fatalna dla którejś ze stron. O dziwo, zmusił do odsunięcia się na bok nawet osła prowadzącego na sznurku ślepca.

– Masz swoje trofea? – zapytał Kyle’a, nie odwracając osadzonej na byczym karku głowy.

Kyle zazgrzytał zębami, z niechęcią wyciągnął z mieszka obrzydliwy, śmierdzący pasek i zawiesił go sobie na szyi. Zwisały z niego wygarbowane, pomarszczone przedmioty, być może uszy albo nosy. Nie był pewien co i, szczerze mówiąc, wolał tego nie wiedzieć. Best wygrzebał je skądś i kazał mu je nosić podczas pracy. Twierdził, że zastraszą wszystkich. Kyle najbardziej bał się ich smrodu.

Zatrzymali się blisko brzegu, przed szeregiem piętrowych sklepów, w których nie paliły się światła. Kargin załomotał pięścią w drzwi.

– Bor ’eth! Otwieraj! Wiem, że tam jesteś! Otwieraj!

Trzech zbirów uśmiechnęło się do niego, i dotknęło kciukami pałek, które nosili ukryte pod koszulami. Kyle skrzyżował ręce na piersi, po raz setny przeklinając cywilizowany wynalazek zwany pracą. Jak dotąd nie był nią zbytnio zachwycony.

Wizjer w drzwiach się otworzył i wyjrzał przez niego stary mężczyzna.

– Ach! To ty, Kargin. No wiesz, to dziwne. Akurat pomyślałem…

– Zamknij gębę i otwieraj drzwi.

– Ale jutro…

– Już dzisiaj jest za późno.

– Przysięgam, jutro…

– Jeśli nie wpuścisz mnie natychmiast, następnym razem nie będę prosił tak uprzejmie.

– Ech… no dobra… skoro nalegasz.

Zamki zazgrzytały i zagrzechotały. Grube drzwi zaczęły się powoli uchylać. Kargin popchnął je i wszedł do środka. Zbiry podążyły za nim. Kyle zamykał grupę.

Wszyscy tłoczyli się w sieni sklepu. Słabe światło palonej przez staruszka lampy padało na wiele cennych, importowanych towarów. Na najbliższej Kyle’a półce stały puchary rozmaitych kształtów i rozmiarów. Kargin delikatnie wyjął lampę z rąk właściciela sklepu i postawił ją na najwyższej półce, po czym skinął na jednego ze swoich chłopaków, każąc mu zamknąć drzwi. Zbir zasunął rygle i z twarzy staruszka zniknął uśmiech.

– Zapłacę, Kargin, wiesz, że zapłacę. – Sklepikarz spróbował znowu się uśmiechnąć, ale jego twarz zamarła w grymasie przerażenia. – Po prostu w tej chwili interesy idą kiepsko…

– Kiepsko… – Kargin wyprostował się z ciężkim westchnieniem pełnym znużonej cierpliwości. – Widzisz tego chłopaka? – Bor ’eth skinął niepewnie głową. – On pochodzi z dalekiego, dzikiego kraju, gdzie wszyscy zabijają się nawzajem z byle powodu. Nie cenią ludzkiego życia. Nie tak, jak cywilizowani ludzie, tacy jak my. Widzisz ten pas? – Kolejne niepewne przytaknięcie. – To są uszy, nosy i… inne rzeczy ucięte przez niego ludziom, których zabił. – Staruszek uniósł wzrok, wzdrygnął się gwałtownie i ciaśniej otulił zarzuconą na ramiona kołdrą. – Wystarczy, że pstryknę palcami… o tak… i utnie ci uszy. Co ty na to?

Sklepikarz złapał się za szyję i przyjrzał kolejno twarzom wszystkich obecnych, jakby chciał sprawdzić, czy to miał być żart.

– Naprawdę? – wydyszał drżącym, piskliwym głosikiem. – To zdumiewające…

– Urżnij mu uszy!

Kyle rzucił się naprzód, złapał staruszka za rudosiwe włosy i przystawił nóż do nasady jego ucha. Nieszczęśnik zaskrzeczał ochryple jak przerażony ptak, miotając się bezsilnie w rękach napastnika. Kyle zerknął na Kargina.

Potężnie zbudowany mężczyzna ryknął donośnym śmiechem, uwolnił Bor ’etha z rąk Kyle’a i objął go mocno.

– Ale tym razem nie pozwolę mu na to, Bor ’eth! Płacącemu klientowi nie robi się takich rzeczy, czyż nie tak? – Staruszek zalał się łzami. Uczepił się Kargina, jakby ten przed chwilą uratował mu życie. – Nie… to zrobię tylko, jeśli nie przyniesiesz jutro Bestowi pieniędzy. Tym, którzy się spóźniają, robię coś innego.

Skinął głową do swoich zbirów, którzy wyrwali Bor ’etha z jego ramion.

– Co? – wydyszał sklepikarz.

– Łamię im rękę.

Jego chłopaki złapały ze śmiechem za pałki. Jeden unieruchomił rękę sklepikarza na ladzie, a dwaj pozostali unieśli broń.

– Nie… błagam… w imię Soliel…

– Jestem dziś w łaskawym nastroju, Bor ’eth. – Skinął krótko głową. Jedna z pałek uderzyła o ladę. Staruszek krzyknął. Druga pałka uderzyła w ladę z wilgotnym mlaśnięciem. Bor ’eth osunął się bezwładnie w ramionach zbira. Ten potrząsnął nim, żeby się ocknął. – Jeszcze raz – rozkazał Kargin. Pałki znowu się uniosły.

Gdy zbiry masakrowały dłoń sklepikarza, Kyle przyglądał się pucharom. Tyle bólu i kłopotów z powodu pieniędzy. Wychował się na otwartych równinach, gdzie nie znano czegoś takiego. Ludzie polowali, by zdobyć pożywienie, i sami robili dla siebie narzędzia. Mieli trochę monet i innych tego rodzaju przedmiotów, które zachowywali na wymianę, ale poza tym Kyle dorastał, nie czując potrzeby posiadania pieniędzy. Sądząc po tym, co widział podczas podróży, jego ludowi powodziło się lepiej bez akurat tego osiągnięcia cywilizacji. Gdyby ktoś próbował narzucić mu potrzebę korzystania z pieniędzy, po prostu by odszedł.

Kargin uniósł rękę. Kyle się obejrzał. Uwolniony staruszek usiadł, kołysząc się w przód i w tył. Przyciskał do piersi krwawiącą masę, która jeszcze przed chwilą była jego dłonią. Kargin wskazał na drzwi. Kyle odstawił na miejsce kielich z różowego kryształu.

***

Wyszli na ulicę i ruszyli w stronę oberży Besta. Po lekkim deszczyku zrobiło się zimno i rześko. Jeden z młodych zbirów podszedł do Kyle’a i uśmiechnął się, odsłaniając krzywe, połamane zęby.

– Widziałeś to? – zapytał.

– Co?

– Stary się zlał. Zmoczył te swoje drogie szaty.

– Gratulacje. Pobiliście bezbronnego starca tak mocno, że aż się zeszczał.

Młody zbir przestał się uśmiechać. Odgarnął długie włosy z pryszczatej twarzy.

– Rzeczywiście robiłeś to wszystko, o czym mówił Kargin? – zapytał. – Obcinałeś uszy i tak dalej?

Kyle rozciągnął usta w drwiącym uśmiechu i pochylił się w stronę zbira.

– Kurwa, przez cały czas.

Gdy byli już blisko oberży, Kargin zatrzymał gestem swoich ludzi.

– Twój kumpel miał pecha – poinformował Kyle’a.

Ten zatrzymał się, zdjął z szyi sznurek ze śmierdzącymi trofeami i schował do mieszka.

– Słucham?

– No wiesz, ten gość, z którym się kolegowałeś. Drugi cudzoziemiec. Domy handlowe, od których pożyczył pieniądze… przejęły jego nieruchomość za długi. Zamknęły jego interes.

Kyle przytroczył mieszek do pasa i spojrzał na Kargina.

– Naprawdę?

– Aha. Kiedy o tym usłyszałem, zacząłem się zastanawiać, co byś zrobił, gdybyśmy to jego musieli dzisiaj odwiedzić?

Były najemnik wziął w rękę swój lekki jak piórko mieszek.

– Nic bym nie zrobił. Nie musiałbym nic robić, bo rozgoniłby was wszystkich jak stado wróbli.

Dowódca zbirów pracujących dla Besta, człowieka odpowiedzialnego za większość szantaży i wymuszeń w mieście, obrzucił Kyle’a sennym spojrzeniem. Jego potężna klatka piersiowa poruszała się miarowo. Prychnął, rozszerzając nozdrza.

– Niby miałeś być takim groźnym byłym najemnikiem. A do tej pory nie pokazałeś za chuja nic nadzwyczajnego.

– I już nie pokażę. Masz. – Kyle rzucił w niego mieszkiem. – Zatrzymaj sobie te uszy. Do zobaczenia.

– Wątpię, żebyśmy się zobaczyli! – zawołał za nim Kargin. – Twój kumpel siedziałby teraz w więzieniu, gdyby ktoś nie wykupił jego długów. Ten ktoś nie pochodzi stąd…

Jego chytry, basowy śmiech podążał za Kyle’em oddalającym się pogrążoną w mroku ulicą.

***

Do drzwi szkoły Orjina przybito gwoździami falarskie prawne dokumenty, przewiązane wstążkami i obciążone woskowymi pieczęciami. Kyle popchnął je i przekonał się, że są otwarte. Przeszedł przez tunel i dotarł do opustoszałego placu ćwiczeń. Piasek lśnił w blasku księżyca niczym żywe srebro.

– Orjin! – wysyczał. – Orjin!

W ciemności coś się poruszyło. W bladym świetle pojawiła się chwiejąca się na nogach postać. W jednej ręce trzymała zwisającą luźno szpadę.

Wielki Łowco, miej nas w swej opiece! Co się stało?

Podbiegł do przyjaciela i stęknął, gdy jego znaczny ciężar osunął się na niego.

– Co się stało? Jesteś ranny?

Coś uderzyło go w głowę. Rozległ się plusk. Kyle wyrwał Orjinowi z ręki gliniany dzban.

– Co to ma być?

– Dość tego gadania! – ryknął mu tamten prosto w ucho. – Dotrzymaj swoich kontraktów i dokumentów! Staw mi czoło jak mężczyzna, niech cię Martwa Poliel porwie!

– Och, do Kaptura!

Kyle odepchnął go. Powinien poczuć odór, ale kilka miesięcy przesiadywania w oberży stępiło mu węch.

Orjin zatoczył się i machnął cienką darudżystańską szpadą, omal nie kalecząc Kyle’a.

– Ruszaj się! Łap za broń! Rozwiążemy to na dawny sposób! – Podszedł do stojaka z bronią i przewrócił go z głośnym brzękiem żelastwa. – Wybieraj! Jak widzisz, jest tu mnóstwo broni!

– Orjin… Szara Grzywo…

Mężczyzna zamrugał, nadal trzymając się niepewnie na nogach.

– Jak mówisz? Szara Grzywo? Szara Grzywo? – Opuścił głowę, dotykając podbródkiem piersi. Przez pewien czas gapił się na leżącą na piasku broń, lśniącą srebrno w blasku księżyca. – Ten człowiek nie żyje.

– Orjin… słyszałem, że ktoś się zjawił. Ktoś z obcego kraju. To mogą być tylko Malazańczycy. Znaleźli cię. – Podszedł bliżej. – Zwiewajmy stąd. Tu nie ma nic dla nas. Nienawidzę tego miejsca. Ci ludzie dadzą się wyruchać osłom, jeśli tylko będą miały złoto. Zwiewajmy stąd.

Orjin wydał z siebie głośne, wilgotne westchnienie, usiadł pośród broni i zwiesił głowę. Jego długa, rozczochrana grzywa lśniła równie jasno jak walające się na ziemi żelazo.

– Nie. Jestem już skończony. Niech po mnie przyjdą. – Zatoczył ręką szeroki krąg, wskazując na całe otoczenie. – No wiesz, Kyle, to zawsze było moje marzenie. Przejść w stan spoczynku. Otworzyć szkołę walki. Przekazać innym choć część tego, czego się nauczyłem. – Wybrał przypadkowo jeden z oręży, ciężki miecz z północnej Genabackis, i uniósł do oczu, by spojrzeć wzdłuż klingi. – Ale nikt nie chce nauczyć się tego, co ma do przekazania ktoś, kto przejadł się wojną.

Kyle spojrzał z góry na przyjaciela. Miał ochotę siłą postawić go na nogi, ale nie sądził, by zdołał podźwignąć taki ciężar. Przykucnął.

– Posłuchaj, Orjin. Niech Kaptur weźmie wszystkich kupców i gangsterów. Nie ma między nimi żadnej różnicy. Zwiewajmy stąd! Zaciągnijmy się na pierwszy statek, który znajdziemy w porcie, wszystko jedno, dokąd będzie płynął.

– Nie, nie. To zabawa dla młodych. Jestem na to za stary. Ty popłyń.

– Mnie nikt nie ściga.

– W takim razie co tu robisz?

– Jestem tu, bo…

Nagle rozległ się cichy dźwięk, szuranie stóp po piasku.

Były najemnik odwrócił głowę.

Z tunelu wyłoniło się czterech ludzi. Wszyscy nosili ciemne skórzane stroje. U jednego boku mieli miecze, a u drugiego lewaki. Kyle wyprostował się i podniósł z ziemi najbliższą broń – solidny kordelas o masywnym ostrzu.

– Kim jesteście? – zapytał.

– Kimkolwiek ty jesteś, zejdź nam z drogi – odpowiedział jeden z nich, odsyłając go skinieniem dłoni.

Nie mówił z malazańskim akcentem. Właściwie jego akcent nie przypominał żadnego, z jakim Kyle zetknął się podczas swoich podróży. Usłyszawszy ten głos, Orjin uniósł nagle głowę.

– Idź stąd. Zostaw nas – rzekł do Kyle’a całkowicie trzeźwym głosem.

– Mam was zostawić? Co to za ludzie? Wynajęci zabójcy?

– Są zabójcami, ale nie pracują dla złota ani dla innej nagrody. – Orjin wstał, trzymając w obu dłoniach długie, cienkie szpady. – Hej, Cullel? – Na twarzy napastnika, który przemówił, pojawił się radosny, gniewny uśmiech. – Zabijasz z innego powodu, prawda? Wyłącznie dla wiary.

– Eksterminujemy heretyków – mruknął Cullel.

Czterej mężczyźni oddalili się od siebie i zaczęli krążyć wokół placu.

– Kim, na Otchłań, są ci szaleńcy? – zapytał Kyle.

– To Korelrijczycy. Weterani ze Sztormowego Muru. Udzielono im specjalnego pozwolenia. Mają mnie załatwić. Zgadza się, Cullel?

– Załatwić cię? – zapytał Kyle.

– Tak – potwierdził Orjin, odwracając się do niego plecami.

– Myślałem, że to Malazańczycy cię ścigają.

– Hmm… oni też.

– Rewelacyjnie.

Czterej napastnicy zajęli pozycje po wszystkich stronach placu i jednocześnie wyciągnęli długą i krótką broń.

– Odrzuć to i wyciągnij swój sławny miecz – rozkazał Orjin Kyle’owi.

– Nie… mam go.

– Nie masz go? – Orjin obejrzał się przez ramię i obrzucił go pełnym irytacji spojrzeniem – Dlaczego, na Otchłań?

– Panowie – odezwał się cicho Cullel.

– Ukradli mi go z pokoju.

– Ukradli?

– Panowie!

– Przez ciebie mamy kłopoty – poskarżył się Orjin.

– Dziękuję – podjął Cullel. – Szara Grzywo, zanim spełnimy swój obowiązek, muszę cię poinformować, że Wielka Rada Wybranych, Strażników Ziem Korelu, Całej Wielkiej Pięści i Dalej Położonych Krain zaocznie uznała cię za winnego paktowania z nieprzyjacielem. Dobrowolnie i świadomie zawarłeś pakt oraz przymierze z demonicznymi Jeźdźcami.

– Pakt? – wyszeptał do Orjina Kyle.

Jego przyjaciel wzruszył potężnymi ramionami na znak potwierdzenia.

– Rozmawiałem z nimi.

– Z Jeźdźcami? Naprawdę dogadałeś się z Jeźdźcami Sztormu?

– Panowie! Zachowujcie się odpowiednio. Wymierzenie sprawiedliwości to poważna sprawa.

– Sprawiedliwości? – warknął z oburzeniem Kyle. – Sam się potępiłeś tymi słowami.

Na wąskiej twarzy Cullela pojawił się niesmak.

– Skoro tak mówisz. Sąd podjął decyzję. Pora wykonać wyrok.

Skinął na swoich towarzyszy.

Cała czwórka ruszyła naprzód, unosząc broń. Ładna mi sprawiedliwość. Czterech przeciwko dwóm, pomyślał Kyle. Gdy Korelrijczycy weszli w światło księżyca, ich zbroje, okucia i pochwy zalśniły. Wszystkie były wysadzane klejnotami i ozdobione filigranowymi, krętymi wzorami z najczystszego srebra.

Tak się złożyło, że Kyle miał przed sobą Cullela. Zaszurał obutą w sandał nogą, wzbijając kłęby piasku, i sparował atak drugiego Korelrijczyka. Natychmiast uświadomił sobie, że ma do czynienia z najlepszymi szermierzami, jakich kiedykolwiek spotkał. Ledwie był w stanie parować ich ataki. Na jego przedramionach pojawiły się płytkie, krwawiące rany. Nagłe pchnięcie trafiło go w udo i omal się nie przewrócił. Współpracowali ze sobą. Mógł jedynie przyglądać się, jak koordynują ataki, by zmusić go do odsłonięcia jednej ze stron.

Niech to Wiatr! Nic na to nie poradzę!

Wyczuł, że za jego plecami Orjin opadł na jedno kolano. Czyżby już oberwał?

Szara Grzywa wstał nagle i dwaj napastnicy walczący z Kyle’em wzdrygnęli się, dostrzegając coś za jego plecami.

Jeden z Korelrijczyków walczących za plecami Kyle’a warknął z bólu, a drugi przeleciał nagle nad jego głową, jakby otrzymał potężny cios, i runął na piasek. Orjin wysunął się przed przyjaciela, wymachując dwuręcznym mieczem o szarej matowej barwie. Były najemnik nigdy dotąd nie widział tej broni. Cullel sparował atak, ale klinga jego miecza roztrzaskała się niczym kruchy brąz. Oręż Orjina uderzył go w bok i Strażnik zwalił się na piasek. Ostatni z napastników wrzasnął przeraźliwie i rzucił się do ataku, ale nadział się na grubą klingę. Orjin skopał jego ciało z szarej, wyglądającej na szorstką broni i strząsnął z niej kropelki krwi.

Kyle spojrzał na czterech zabitych mężczyzn, a następnie na szary dwuręczny miecz.

– Gdzie znalazłeś coś takiego, na wszystkie Tajemnice Królowej?

Leżący na piasku Cullel wybuchnął wilgotnym śmiechem. Ten dźwięk zmroził krew w żyłach Kyle’a. Zacisnął dłoń na krwawiącej dziurze w skórzanych spodniach i pokuśtykał w stronę ciężko rannego przeciwnika.

– O co chodzi? Masz coś jeszcze do powiedzenia?

– A więc to prawda… – wydyszał mężczyzna. Wraz ze słowami z jego ust popłynęła krew. – Opowieści mówił prawdę. Kamienny Wojownik.… zdradził ludzkość w zamian za ten artefakt.

– Nie pierdol!

Oczy Cullela otworzyły się szerzej. Zapłonął w nich gorączkowy płomień.

– Tak. To jego nagroda. Zapytaj go, choć z pewnością cię okłamie.

Jego ciało zrobiło się sztywne, a po krótkiej chwili całkowicie bezwładne.

Kyle spojrzał na Orjina.

– I co ty na to?

Jego przyjaciel po prostu się oddalił i uklęknął, by podnieść z piasku tykwę wina. Kiedy się wyprostował, miecza już nie było.

– Gdzie on się podział? – zapytał Kyle, podchodząc do niego.

– O co pytasz?

– O miecz. – Rozejrzał się, ale nigdzie go nie zauważył. – Gdzie się podział?

– Nieważne, Kyle. Zapomnij o tym.

Orjin pociągnął długi łyk.

– Ale… co to jest?

Potężnie zbudowany mężczyzna otarł usta rękawem i westchnął.

– Coś kurewsko bezużytecznego.

– Bezużytecznego?

Orjin machnął ręką, przerywając dyskusję, podszedł do ławy i usiadł na niej ciężko. Kyle postanowił do niego dołączyć. Noga drętwiała mu coraz bardziej. Wziął w rękę tykwę i pociągnął łyk, by zwilżyć wyschnięte usta, a potem splunął.

– Jeźdźcy ci go dali?

Orjin skinął nieśpiesznie głową.

– Tak. Po prostu mi go dali. Nie było żadnego paktu ani niczego w tym rodzaju. Po prostu rozmawialiśmy, a następnie dali mi miecz.

– I to wszystko?

Potężnie zbudowany mężczyzna odwrócił głowę i łypnął na Kyle’a jednym okiem.

– Nie gadaj głupot. Pewnej nocy wdrapałem się na klify przy brzegu Oceanu Sztormów i czekałem. Też mógłbyś kiedyś tego spróbować. Po jakimś czasie pojawiło się kilku. Mówią po korelrijsku… Czyż nie ma w tym ironii? Tak czy inaczej, rozmawialiśmy. Zapewnili, że nie są naszymi wrogami. Zauważyłem, że fakt, iż od pokoleń atakują Sztormowy Mur, sugeruje coś innego. Odpowiedzieli, że Korelrijczycy blokują im dostęp do ich terytorium i uniemożliwiają spełnienie starożytnego obowiązku czy może świętej pielgrzymki… albo coś w tym rodzaju. – Odkaszlnął i machnął ręką. – W końcu nie zrozumiałem z tego zbyt wiele.

Kyle odnosił wrażenie, że kryje się w tym coś więcej, ale najwyraźniej to było wszystko, co był gotowy mu powiedzieć Orjin, Przynajmniej na razie. Pociągnął kolejny łyk i skierował spojrzenie na cztery nieruchome ciała leżące w blasku księżyca.

– Jak to możliwe, że mówią po korelrijsku, jeśli oni i Korelrijczycy są zaprzysiężonymi wrogami? Czy nie biorą jeńców na murze i nie torturują ich w swoich podmorskich legowiskach albo coś w tym rodzaju?

Orjin pochylił się i przeszył go srogim spojrzeniem.

– Co takiego? – Znowu złapał za tykwę. – Nasłuchałeś się zbyt wielu romantycznych opowieści i mózg ci od tego zgnił. Mnie też nasunęła się ta myśl, więc ich zapytałem. Odpowiedzieli, że zawsze słuchają ludzi rozmawiających na murze i marynarzy na statkach.

– W takim razie dlaczego nie zawołają do nich z wody? Nie spróbują z nimi porozmawiać?

– Mówili, że próbowali, ale ludzie zawsze ich ignorują. Nazywają ich kłamcami, syrenami i tak dalej. Dlatego dali sobie z tym spokój.

– A miecz?

Orjin znowu wzruszył potężnymi ramionami.

– Byli wdzięczni, że chciałem z nimi pogadać, i zapytali, czy mogą mi coś podarować. Odpowiedziałem, że jasne.

– Co to za broń? Skąd się wzięła?

Orjin opróżnił tykwę i odrzucił ją na bok.

– Nie wiedzieli tego. Powiedzieli, że znaleźli ją głęboko na dnie Przesmyku. Twierdzili, że jest bardzo stara, i zgadzam się z nimi.

– Nigdy jej nie używasz.

Pokręcił głową.

– To prawda. Jest zbyt potężna. Za bardzo niebezpieczna.

– Ale pamiętam, że użyłeś jej przeciwko temu czarownikowi. – Skinął z namysłem głową, wpatrując się przed siebie. Być może on również kontemplował znaczenie czterech milczących, martwych Strażników Wiary. – To właśnie z jej powodu niektórzy nazywają cię Kamiennym Wojownikiem?

– Tak. Niektórzy mówili tak na mnie, nim jeszcze aresztowało mnie Imperialne Dowództwo Naczelne.

– Ale… myślałem, że to ty dowodziłeś malazańskimi siłami w Korelu.

– Wojskowymi siłami. Piechotą morską i regularną. Ale istniały też cywilne władze, Gubernator Hemel. Hemel ’Et Kelal. Bloorski szlachcic. Nie mam pojęcia, co się z nim stało. Tak czy inaczej, on i grupa młodszych rangą oficerów oskarżyli mnie o paktowanie z Jeźdźcami… i to był koniec.

– Co stało się potem? – zapytał zafascynowany Kyle, niemal zapominając o bólu w nodze.

Orjin zbył jego słowa machnięciem ręki.

– Nieważne. To dawne dzieje. – Wstał, jęcząc i krzywiąc się z bólu. – Zabrakło mi wina, a tobie trzeba opatrzyć nogę. – Wyciągnął rękę. – Chodźmy.

Kyle wyprostował się, uczepił ramienia przyjaciela i pokuśtykał razem z nim.

– Zaciągniemy się na statek?

– Nie, na Trake’a! Odzyskamy twój miecz.

– Już ci mówiłem, że ktoś go ukradł z mojego pokoju.

Orjin pokręcił głową.

– Kyle… jesteś zbyt ufny.

– Nie rozumiem.

– Best jest jedną z największych szych czarnego rynku w Delanss. To złodziej. On ci go ukradł.

– Powiedział, że odzyska go dla mnie!

Orjin zatrzymał się i przez dłuższą chwilę przypatrywał się Kyle’owi.

– A potem zasugerował, że mógłbyś popracować dla niego przez pewien czas…

Były najemnik wzruszył ramionami z zawstydzoną miną.

– Coś w tym rodzaju.

– To rozstrzyga sprawę. Możesz chodzić?

– Mogę. Choć z trudem.

– Ruszajmy do portu. Zaczekasz tam na mnie. Wrócę z twoim mieczem, a potem będziemy musieli szybko zwiewać.

– Szara… Orjin, nie mogę ci na to pozwolić.

– Równie dobrze możesz mnie nazywać Szarą Grzywą, Kyle. Próbowałem znowu się stać zwykłym, starym Orjinem Samarrem, ale nic z tego nie wyszło. Dlatego wracam do Szarej Grzywy. A Szara Grzywa odwiedzi dziś wieczorem Besta.

Kyle spojrzał na cichą, mokrą od deszczu ulicę i skąpane w blasku księżyca witryny sklepów.

– Szara, nie ma sensu się trudzić. Znikajmy stąd, dopóki możemy.

– Nie ma sensu? Wiesz, że to kłamstwo. Twoi koledzy z Gwardii, Skradacz i jego kuzyni, powiedzieli mi, kto dał ci broń. Obaj wiemy, ile jest warta. – W jego głęboko osadzonych jasnoniebieskich oczach rozbłysło coś, co mogło być wesołością. – Obaj dźwigamy brzemię mieczy, które są czymś więcej, niżbyśmy chcieli. – Skinął na Kyle’a, każąc mu ruszać w drogę. – Znajdź nam miejsce na jakimś statku odpływającym o świcie!

Kyle odprowadził go wzrokiem, a potem pokuśtykał do portu. Skradacz mu powiedział. Albo Szara Grzywa go zapytał. Tak czy inaczej, to była prawda. Miecz dał mu Osserc, istota czczona przez pobratymców Kyle’a jako boski patron Wiatru, Nieba i Światła. Potem Kyle dowiedział się, że Osserc jest jedynie – jedynie! – potężnym jestestwem, Ascendentem, podobnie jak wódz Tiste Andii Anomander, Syn Ciemności, albo Królowa Snów, jak niektórzy nazywali Czarodziejkę.

Kyle był jednak obecnie przekonany, że cała ta moc sprawia więcej kłopotu niż to warte. Nie mógł nawet wyciągnąć tego cholerstwa bez przyciągania do siebie nadmiernej uwagi, podobnie jak Szara Grzywa. A teraz ten cholerny dureń da się zabić… I w imię czego? Kuśtykającemu Kyle’owi przyszło na myśl, że być może jego przyjaciel pragnie udowodnić samemu sobie, że nadal potrafi robić takie rzeczy.

***

Zbliżał się już świt. Kyle siedział wysoko na pokładzie rufowym galery z Curaki, gdy zauważył renegata. Opatrujący mu nogę pokładowy cyrulik wyprostował się nagle.

– To on! – zawołał były najemnik. – Odpływamy!

– Aiya! – krzyknęła stara kobieta i mocno uścisnęła jego zranioną kończynę. – Siedź spokojnie!

– Lepiej, żeby ten twój człowiek był tego wart! – ostrzegł go stojący przy relingu mat. – Zwijać cumy!

Potężnie zbudowany mężczyzna biegł nabrzeżem, trzymając w jednej ręce długi przedmiot. Spomiędzy budynków za jego plecami wyłonił się tłum uzbrojonych mężczyzn i kobiet, cywili oraz strażników miejskich. Na ten widok cyrulik zachichotał jak szalony.

– Szeroki Oceanie na dole! – zaklął mat. – Twój koleżka podrażnił gniazdo szerszeni!

Co takiego zrobił?

– Znasz Besta, handlarza czarnorynkowego?

– Tego karalucha? Znam?

– Myślę, że mój przyjaciel właśnie skopał go po jajach.

Mat uśmiechnął się szeroko.

– Wyglądajcie groźnie i łapcie za piki! – zawołał do załogi. – Przygotujcie się do odparcia abordażu.

Staruszka znowu zachichotała. Ten radosny odgłos irytował Kyle’a bardziej, niż się tego spodziewał.

***

Delansyjski szlachcic wszedł do opustoszałej, splądrowanej Szkoły Szermierki Orjina i skrył dłonie w grubych szatach pod masywnym srebrnym łańcuchem będącym symbolem jego rangi. Zauważył, że w ciągu nocy wyniesiono stąd wszystko.

– Hej! – zawołał. Piasek splamiła krew, ale nie zauważył żadnych ciał. – Jest tu kto?

– Tak.

Poderwał się i obejrzał. Z cieni wyłoniła się kobieta. Wdziała proste, ciemne szaty, a na nogach miała miękkie, skórzane buty. Jej kędzierzawe włosy były krótko ostrzyżone. Coś w niej przypominało szlachcicowi Korelrijczyków, z którymi niedawno miał do czynienia, choć wiedział, że kobieta nie pochodzi z Pięści. Być może łączył ją z nimi odór fanatyzmu.

– Przepraszam za tego Orjina. Nie miałem pojęcia, że jest taki niestabilny. Słyszałem, że przedarł się przez wszystkich strażników Besta i wsadził mu głowę do dziury wychodka, żądając, by oddał mu pewien przedmiot. To nie moja wina, że wpadł w szał.

Kobieta zbyła jego niepokój leniwym gestem długopalcej dłoni.

– Nie przejmuj się. Zapłacilibyśmy ci pewną sumę, nawet gdyby Korelrijczykom udało się go zabić.

– Nawet wtedy?

– Tak. Wtedy dowiedzielibyśmy się, że nie był już człowiekiem, jakiego potrzebujemy.

Szlachcic uniósł brwi.

– Naprawdę? A czego dowiedzieliście się teraz, gdy zranił ponad dwudziestu ludzi, pokonał patrol straży miejskiej i zagrał na nosie wszystkim cywilnym władzom?

Ciemnobrązowe oczy kobiety zaśmiały się do niego. Co więcej, wzbudziły w nim coś, co tylko najnowsza z jego kochanek potrafiła przywołać jednym spojrzeniem.

– Że jest dokładnie takim człowiekiem – odpowiedziała z uśmiechem.

***

Drzwi celi Corla otworzyły się z grzechotem zamka. Korelrijski oficer w granatowej zbroi inkrustowanej srebrem skinął na niego, nakazując mu wyjść. Nie był jednym ze strażników, których już poznał. Nasunęła mu się myśl, że dotąd nie widział wśród korelrijskich Wybranych ani jednej kobiety. Najwyraźniej zakon z jakiegoś powodu ich nie chciał albo utrudniał im awans. Postawił nogi na podłodze.

– Co jest?

– Chodź z nami.

– Najpierw zdejmij to – zażądał, wskazując na metalową obręcz na szyi oficera.

Mężczyzna prychnął pogardliwie.

– Masz nas za głupców, czarowniku?

Nie za głupców. Po prostu za niedoświadczonych, pomyślał Corlo i wyszedł za nim na korytarz. Korelrijczycy wiedzieli bardzo mało o magach i byli gotowi utopić fortunę w obręczach z niewielką domieszką blokującego magię otataralu, gdy tylko mieli się spotkać z jednym z nich. W fakcie, że ta substancja pochodziła od malazańskich najeźdźców, zapewne kryło się sporo ironii. W korytarzu czekała drużyna korelrijskich kuszników. Wszyscy wycelowali w niego broń.

Brak im doświadczenia i wypełnia ich strach. Naprawdę myślą, że magiczne talenty mają coś wspólnego z ich wrogami, morskimi demonami. Pogrążeni w ignorancji kryją się za swoim murem. Zawsze tak się dzieje, kiedy ktoś wznosi mury. Za ich przesądami z pewnością kryje się Pani.

– Dokąd idziemy?

– Cisza, Malazańczyku. Ruszaj się.

Corlo dał już sobie spokój z próbami wyjaśnienia strażnikom subtelności polityki poza ich izolowanymi wyspami. Nie byli w stanie jej pojąć albo po prostu w ogóle ich to nie obchodziło. Rzeczywiście przyszedł na świat w Imperium Malazańskim. Urodził się w Avore, zanim stary cesarz wytarł je z mapy.

Większe znaczenie miał jednak fakt, że był członkiem Karmazynowej Gwardii, kompanii najemników, której celem było zniszczenie Imperium. A przynajmniej kiedyś był jej członkiem i taki cel przyświecał kompanii w owym czasie. Teraz nie był już tego pewien. Ani on, ani żaden z jego ocalałych towarzyszy.

***

Oficer i jego eskorta wyprowadzili go z labiryntu cel i jaskiń wypełniającego Sztormowy Mur na północ od Fortecy Kor i ruszyli szerokimi, krętymi schodami ku koszarom znajdującym się za skalnym rumowiskiem u podstawy muru. Świeciło słońce, ale w zacienionych miejscach było zimno. Corlo przypomniał sobie, że nadchodzi zima, a wraz z nią kolejny sezon stania na murze. Po kilku zakrętach zorientował się, dokąd go prowadzą, i poczuł ucisk w klatce piersiowej.

Och, błagam cię, Pożogo. Chyba nie spróbował znowu?

Po chwili rzeczywiście dotarli do otoczonych murami kwater najważniejszych spośród więźniów, którzy stali na murze. Jeńcy z całego świata, mężczyźni i kobiety, którzy dowiedli swej wartości w walce i zdolności współdziałania, żyli we względnym luksusie i spokoju. Jego przełożony z Karmazynowej Gwardii, Żelazna Krata, miał tu dla siebie cały apartament.

Ale on nie jest zbyt skłonny do współpracy.

Pod drzwiami pokojów Kraty odprowadzający Corla oficer wyciągnął rękę, zatrzymując go.

– Jeśli cenisz życie przyjaciela, przypomnij mu, co leży w jego interesie – ostrzegł go.

Corlo odsunął jego rękę.

– To mój przyjaciel – odparł.

W ciemnobrązowych oczach mężczyzny widocznych w wąskiej wizurze hełmu z poczernianego żelaza nie było widać przekonania. Możemy sobie poradzić bez was – wyczytał Corlo w ich twardym, niewzruszonym spojrzeniu. Mężczyzna wskazał głową na strażników i jeden z nich odsunął zasuwę.

Corlo popchnął ciężką żelazną barierę. W środku panował chaos. Na gładkiej posadzce walały się kawałki glinianych garnków oraz fragmenty rozbitych stołów i krzeseł. Między szczątkami widniały kałuże wina oraz zrzucone na podłogę tace z owocami i chlebem. Jęki przyciągnęły jego uwagę do dziewczyny, która siedziała przy drzwiach, oplatając kolana ramionami.

Podniósł ją na nogi. Drżała, nadal oplatając się ramionami.

Nie, nie zrobiłby tego…

Uniósł podbródek dziewczyny. Kohl spływał z jej oczu, brudząc całą twarz. Nie chciała odwzajemnić spojrzenia, ale dostrzegał w jej zachowaniu strach i zmieszanie.

Pewnie nigdy nie spotkałaś się z czymś podobnym, dziecko. On już taki jest.

Delikatnie przekazał ją strażnikom, po czym ruszył do wnętrza apartamentu, stąpając po walających się na posadzce szczątkach. Okruchy potłuczonych szklanych karafek i glinianych dzbanów chrzęściły pod jego stopami. Usłyszał za plecami dźwięk zamykanych drzwi i zasuwanego rygla. Przeszukał główny pokój i wreszcie znalazł swego dowódcę. Leżał pod zakratowanym oknem. Był nieogolony, włosy lepiły się mu od potu, a do szyi przystawiał sobie nóż o szerokim ostrzu. Na jego widok wyszczerzył zęby niczym dzikie zwierzę.

– To nic nie da – stwierdził Corlo, wskazując na ostrze.

Nieruchomy uśmiech wyglądał upiornie. Krata wypuścił nóż, który spadł z brzękiem na posadzkę.

– Ale oni o tym nie wiedzą – wychrypiał.

Corlo nie zawracał sobie głowy pytaniem, co się stało. Po prostu oparł się o ścianę, skrzyżował ramiona na piersi i wlepił spojrzenie w Kratę, licząc na to, że wywoła to jakąś reakcję.

Błagam, niech się okaże, że nadal jest zdolny coś czuć.

Krata nie chciał na niego patrzeć. Jego spojrzenie wędrowało po leżących na podłodze szczątkach, jakby się zastanawiał, ile to wszystko będzie kosztowało.

– Nie mogę dłużej tego ciągnąć – odezwał się wreszcie po długim milczeniu. – Umieram. – Corlo skrzywił się boleśnie, słysząc brzmienie jego śmiechu. – Umieram, ale nie mogę umrzeć. – Zerknął na maga spod pozlepianych od potu włosów. – Jest w tym pewna ironia.

– Możesz stąd odejść.

Krata wzruszył niecierpliwie ramionami i znowu ucichł na dłuższą chwilę. Sięgnął po dzban i wypił kolejny łyk.

– Nie zostawię tu żadnego z was.

– Wiedzą o tym.

– Cóż więc mam zrobić?

Położył sobie dzban na kolanach.

Corlo zerknął na własne dłonie, które zaciskał na szarfie, i ponownie uniósł wzrok.

– Nie zabiją nas. Mówią, że to zrobią, ale to nieprawda. Słuchałem ich rozmów. Potrzebują wszystkich ludzi, jakich mogą dostać.

Krata przymrużył powieki, wpatrując się w przeszłość.

– Dokąd miałbym się udać…

– Do Stratemu.

Corlo uchylił się szybko. Dzban rozbił się nad jego głową.

– Jebać Stratem!

Mag wyprostował się i poruszył szyją, by złagodzić nerwowe napięcie mięśni. Krata oklapł i przymrużył powieki, zatapiając się na moment w myślach.

– Byliśmy bardzo blisko. Wyczuwałem obecność Braciszków. Poczułem, że odwrócili się od misji dla tego skurwysyna Oprawcy. A on zadrwił ze mnie. Zadrwił! – Zacisnął dłonie na opadającej głowie. – Karmazynowa Gwardia złamała śluby i porzuciła nas, żebyśmy tu zgnili. A… ja… nadal… nie… mogę… umrzeć!

Corlo mógł jedynie milczeć.

Wreszcie dotarliśmy do sedna. Zdrada. Poczucie klęski. Bezradność i daremność. Co mógłbym powiedzieć?

Czując do siebie wstręt, sięgnął po ostatnie narzędzie, jakie mu pozostało. To samo, którym posługiwali się jego strażnicy. Odsunął się od ściany i wsparł spocone dłonie na bokach.

– Trzymaj się, Krata. Dla naszych.

Jego dowódca stłumił konwulsyjny śmiech i potarł włosy tak gwałtownie, że mag pomyślał, iż ma ochotę je wyrwać.

– Tak jest. Wracamy do punktu wyjścia.

– Nie ma wyboru.

– Nawet najmniejszego.

Corlo skinął lekko głową.

– Powiem im, żeby tu posprzątali.

Krata nie odpowiedział. Jego oczy utraciły wszelki wyraz, jakby wycofał się w jakieś odległe miejsce. Mag podszedł ostrożnie do drzwi i zapukał w nie.

Otworzyły się.

– Możecie tam posprzątać, ale zostawcie go w spokoju.

Korelrijski Wybrany skinął tylko na niego, rozkazując mu podążyć za sobą. Ta niewdzięczność nie rozgniewała Corla. Gdy szedł w dół po schodach, w jego klatce piersiowej płonął wstyd.

Jestem taki sam jak ty, myślał, wpatrując się w plecy swego zakutego w zbroję przewodnika. A nawet gorszy. Jestem kolaborantem. Zdrajcą, który pomaga wrogom obrócić przyjaciela w niewolnika.

Przed stu laty założyciele Karmazynowej Gwardii złożyli straszliwe śluby wiecznej wojny z Imperium Malazańskim. W owej chwili przyznano im coś w rodzaju nieśmiertelności, mającej trwać, dopóki Imperium będzie istniało. Corlo wiedział jednak, że mogą umrzeć. Gdyby Krata naprawdę chciał ze sobą skończyć, byłby w stanie to zrobić. Mur był wysoki, a wody zimne. Pętle dusiły. Długie cienkie ostrze mogło przebić gałkę oczną i znajdujący się za nią mózg.

Najbardziej bał się właśnie tego, że jego dowódca da za wygraną. Większość ludzi zapewne już by tak zrobiła. Ale Krata nigdy dotąd się nie poddawał. To właśnie było jego siłą jako Zaprzysiężonego Gwardzisty. Na to liczył Corlo.

Jego dowódcy po prostu trzeba było od czasu do czasu o tym przypomnieć.

***

Mieszkaniec Malazu – miasta położonego na wyspie o tej samej nazwie – chodzący nocą po ulicach pomimo lodowatego jesiennego deszczu – pijak, piekarz czy może członek nocnej straży, gdyby w Malazie kiedykolwiek istniała taka instytucja – mógłby zauważyć szczupłą, spowitą w płaszcz postać kręcącą się pod bramą domu o wyjątkowo złej reputacji. Miejscowi zwali go Domem Umarłych, gdy coś zmusiło ich do przyznania, że w ogóle istnieje. Nikt tam nie mieszkał, na podwórku pełno było wzgórków – śladów po niezliczonych pogrzebach – a ci, którzy weszli do środka, nigdy nie wracali.

Taki przemoczony, zmarznięty świadek mógłby zauważyć, że tajemnicza postać dotknęła bramy, najwyraźniej zamierzając wejść do środka, na co nie odważyłby się żaden z mieszkańców miasta. Potem usłyszałby kobiecy głos krzyczący rozkazującym tonem:

– Stój!

W tej chwili każdy mieszkaniec Malazu – który w ogóle nie powinien łazić po ulicach o takiej porze i przy takiej pogodzie – z pewnością oddaliłby się rozsądnie, pozwalając nocnym wędrowcom zająć się ich podejrzanymi sprawami, i nie wspomniałby nikomu o tym incydencie. Dlatego nie zobaczyłby, że wyższa z postaci – która okazała się młodą kobietą – ujęła dłoń starszej, noszącej szal kobiety, która powstrzymała ją krzykiem, i ją pocałowała.

***

Kiska rozprostowała nogi i rozejrzała się po ciasnym, pełnym półek, skrzynek i rzuconych na stertę worków wnętrzu sklepu z ziołami należącego do Agayli. Pomyśleć tylko, że w latach dzieciństwa wydawał się jej duży. Wytarła ręcznikiem krótkie mokre włosy i prychnęła lekceważąco. To było dawno. Niemniej przy każdym oddechu czuła silne, uderzające do głowy wonie niezliczonych przypraw, przypominające jej tamte czasy.

Ciotka Agayla wróciła, niosąc zupę na tacy. Właściwie nie były spokrewnione, ale pozostawały ze sobą wystarczająco blisko jak na tamte mniej biurokratyczne czasy, w których każdy mógł przyjąć pod swój dach dowolną osobę, a miejscowe władze mogły się pójść utopić w zatoce. W jej długich włosach było więcej siwizny niż za dawnych czasów, a ramiona stały się jeszcze chudsze i bardziej żylaste, ale ogólnie trzymała się nieźle.

Agayla popatrzyła na nią nad dymiącymi miskami. Na jej szczupłej, poważnej twarzy pojawił się wyraz srogiej dezaprobaty.

– Nie chciałam ze sobą skończyć – zapewniła Kiska.

Starsza kobieta uniosła ciemną brew.

– Tak? W takim razie co zamierzałaś zrobić?

– To… skomplikowane, ciociu.

Druga brew uniosła się w ślad za pierwszą.

– Aha. Skomplikowane, tak?

– Ciociu! To… – Szukała słów, które pozwoliłyby jej odeprzeć zarzuty Agayli, ale żadnych nie znalazła. Po chwili machnęła ręką. – Nieważne.

– Wypij zupę.

Czując się jak naburmuszone, pełne pretensji dziecko, jakim z pewnością była przed z górą dziesięcioleciem, Kiska wzięła w ręce miskę z zupą. Była pyszna, rzecz jasna. Najlepszy posiłek, jaki jadła od lat. Na powierzchni zupy pływał kłębek jakichś roślinnych fragmentów. Odsunęła go na bok, by popijać płyn.

Szałwia? – zadała sobie pytanie, czując ostrą woń.

– Oczywiście o wszystkim słyszałam – zaczęła Agayla, odstawiając swoją miskę. – I bardzo mi przykro.

Słyszała o wszystkim? Pewnie tak. Kto o tym nie słyszał. Wielkiego maga Tayschrenna, być może najwybitniejszego z użytkowników magii tej epoki, wessała pustka. Nawet bogowie nie wiedzieli, dokąd mogła go cisnąć. A ona, jego strażniczka osobista, przeżyła i musiała stawić czoło swej całkowitej, upokarzającej porażce. Nikt nie poniósł tak spektakularnej klęski od czasów Szarej Grzywy. Tak jest, Agayla musiała o tym słyszeć. Kiskę każdego ranka budziło wspomnienie tej chwili.

– To byli Zaprzysiężeni, dziewczyno. Już to, że stawiłaś im opór, zasługuje na uznanie.

– Ale okazałam się za słaba.

– Pociesz się myślą, że takich, którzy by sobie z nimi poradzili, jest bardzo niewielu. – Starsza kobieta przerzuciła długie włosy na jedno ramię i zaczęła je czesać grzebieniem z muszli. Kiska przyglądała się temu. Mimo swych żalów poczuła, że magia znanego rytuału na nią działa. Jej kończyny rozluźniły się, a bolesne skurcze w barkach ustąpiły. Pamiętała, jak często stawała za nią wieczorami i czesała jej włosy, licząc każdy ruch.

– A co zamierzałaś zrobić? – zapytała po pewnym czasie Agayla.

– Złożyć propozycję temu, kto otworzy mi drzwi.

Agayla przestała się czesać i spojrzała na nią z błyskiem w ciemnych oczach.

– Jaką propozycję?

– Służba w zamian za pomoc. Oni pomogą mi go znaleźć, a ja zgodzę się im służyć.

Starsza kobieta odłożyła grzebień.

– To bardzo ryzykowny plan.

– Co jest takie ryzykowne? Wejście na teren?

– Nie. To, że mogliby, czy mogłoby, przyjąć tę propozycję.

Kiska odwróciła wzrok, próbując ukryć irytację znajomą arogancją ciotki, i skierowała go na wytarte worki, wypełnione zeschłymi liśćmi.

– Nie masz już w tej sprawie głosu, Agayla. Przez dziesięć lat byłam strażniczką Tayschrenna. Towarzyszyłam mu przy negocjowaniu traktatów. Spotkałam się z ambasadorem przysłanym przez samego Anomandera Rake’a. Odwiedziłam Darudżystan, gdzie rozmawialiśmy z delegacją magów z byłych Wolnych Miast. Wiem, że na swój sposób jesteś utalentowaną użytkowniczką magii, Agayla. Przynajmniej jeśli brać pod uwagę tę wyspę. Ale to jest mała wyspa, a tu chodzi o większe sprawy.

Kiska nigdy dotąd nie widziała, by gęste, ciemne brwi jej ciotki uniosły się tak wysoko.

– Oho! Widzę, jak upadły płytki! Mogę sobie najwyżej poradzić z leczeniem wstydliwych chorób albo z pomaganiem dziewczynom, które wpadły w kłopoty, tak?

– Bez obrazy, ciociu, ale czy kiedykolwiek opuściłaś tę wyspę?

Agayla splotła włosy w długi warkocz.

– Opłotkowa czarownica z tej wyspy nie może w niczym pomóc komuś takiemu jak ty, kto obracał się wśród wysoko postawionych osób, tak?

– Agayla…

– Mogę tylko przywoływać wiatr i robić świece, zgadza się?

Kiska zwiesiła głowę i czekała, aż burza minie.

– Nie to miałam na myśli – odezwała się po pewnym czasie, wpatrując się w swe złożone na kolanach dłonie.

– Jesteś jeszcze młoda, dziecko – odpowiedziała Agayla łagodniejszym tonem. – Przewróciło ci się w głowie. Widziałaś świat i jesteś pewna, że wiesz już wszystko. Ale w rzeczywistości twoja edukacja ledwie się zaczęła.

Kiska uniosła nagle głowę.

– Nie traktuj mnie jak dziecko. Być może w twoich wspomnieniach nadal nim jestem, ale upłynęło już wiele czasu. Stałam się dorosłą kobietą i sama będę o sobie decydować.

Przygotowała się na odparcie kolejnych argumentów, ale żaden nie padł. Ciotka Agayla pochyliła tylko głowę, uznając prawdziwość jej słów.

– Masz rację. Dla mnie zawsze pozostaniesz dzieckiem, któremu osuszałam łzy i które prowadziłam za rączkę. Nic nie może tego zmienić. – Związała warkocz w gruby węzeł. – Starczy już gadania na dziś. Idź spać. Twoje łóżko nadal jest w tym samym miejscu. Rano wszystko może wyglądać inaczej.

Kiska oparła się wygodniej na krześle, pozostawiając dłonie leżące swobodnie na kolanach. Zupa pieściła jej żołądek ciepłem. Skinęła głową, wstała i ruszyła na zaplecze, gdzie znajdowały się wąskie schody prowadzące do jej starego pokoju.

– Zaśnij – wyszeptała Agayla, odprowadzając ją spojrzeniem i znowu mrużąc powieki. – I śnij – dodała jeszcze cichszym szeptem.

***

Kiedy została sama, podeszła do najnowszego gobelinu rozpostartego na jej krośnie, wsparła stopy na pedałach i puściła czółenko w ruch. Po chwili zmieniła wzór. Pracowała aż do świtu. Warsztat tkacki drżał, nici krzyżowały się, a drewniane czółenko przesuwało się bez końca. Myślami przebywała jednak daleko od pracy. Jej palce poruszały się mechanicznie, a oczy wpatrywały się w oszałamiający wzorzec ujawniający się w tkaninie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki