Wstęp

Wybuch domowej roboty ładunku marcowej nocy 2003 roku rozpoczął nową epokę w polskiej policji. Gwoździe, śruby i inne metalowe odłamki zdezorganizowały szturm wszechstronnie wyszkolonego oddziału antyterrorystów na dom przy ulicy Środkowej w Magdalence. Odłamki raziły jednak o wiele dalej niż w promieniu pięćdziesięciu metrów od eksplozji. Przekreśliły wieloletnie wysiłki budowania profesjonalnej, dobrze wyszkolonej polskiej policji. Tamtej nocy byliśmy przygotowani na wszystko – że bandyci będą bronić się zażarcie, użyją broni różnego rodzaju, nawet granatów. Ale bomba? Wtedy? To było jak dwa samoloty wbijające się w World Trade Center w Nowym Jorku. Ani ja, ani żaden z policjantów pracujących przy sprawie Magdalenki nie mogliśmy przewidzieć wydarzeń, które później nazwano sprawą i kompleksem Magdalenki.

Echa tej bitwy były słyszalne jeszcze długo i to nie tylko w kraju, lecz także w Europie. Rok później hiszpańska policja również dała się zaskoczyć podobną akcją, chociaż Hiszpanie znali nasze gorzkie, marcowe doświadczenia. Po czasie wiem, że my wygraliśmy tę bitwę, choć ja swoją prywatną wciąż toczę. I o tym także jest ta książka.

Dlaczego „Skorpion”? Skorpiony mają podobno predyspozycje do pracy detektywistycznej. Rozwinięta zdolność myślenia abstrakcyjnego pomagała mi w pracy wielokrotnie. Doprowadziłam na ławę sądową przestępców w głośnej sprawie uprowadzenia i zabójstwa Tomka Jaworskiego. Rozpracowałam bandycką grupę z Żoliborza. Z wydziałem terroru wyeliminowałam bandy wymuszające haracze na Ochocie i Mokotowie. Ujęłam Rurabombera terroryzującego Warszawę ładunkami wybuchowymi pod koniec lat dziewięćdziesiątych. Rozpracowaliśmy z kolegami większość terrorystów „spożywczych”, szantażujących największe polskie firmy zatruciem żywności. Rozbiliśmy dwudziestosześcioosobową bandę odpowiedzialną za napady na tiry i zabójstwo policjanta w Parolach. Rozpracowałam te i setki mniejszych, choć nie mniej ważnych spraw, poświęcając dużą część życia rodzinnego i całkowicie rezygnując z towarzyskiego. W najcięższych okresach zdarzało mi się pracować intensywnie dzień i noc przez tydzień, nie licząc krótkich przerw na toaletę i trzy-, czterogodzinny sen. Ale wówczas rozwiązywałam niezwykle skomplikowane sprawy i doprowadzałam przestępców przed oblicze sądu. Dlaczego więc mnie, Skorpionowi z wydziału terroru, musiała się przydarzyć Magdalenka?

O tym także jest ta książka.

Chciałabym wspomnieć o jeszcze jednym drobnym, ale jakże symbolicznym szczególe. W Magdalence Skorpion stanął naprzeciwko Skorpiona. Oba z terroru, jednak zupełnie inaczej rozumianego. Byli to policjantka i jeden z najgroźniejszych bandytów epoki polskiej mafii. Dwa Skorpiony, dwoje ludzi noszący ten sam znak. Nie tylko zodiaku…

Wiem, ile emocji wciąż budzi tak zwana sprawa Magdalenki. Liczę się z wciąż nieprzychylnym osądem wielu ludzi, chociaż niezawisły sąd uniewinnił mnie i całkowicie oczyścił z zarzutów. Sprawa Magdalenki będzie przewijać się w tej książce. Swoją historię zacznę także od niej, ale przede wszystkim chciałabym pokazać tu własną zawodową drogę i oddanie służbie. Dla mnie bowiem służebność jest fundamentem pracy policji i na nim opiera się zaufanie społeczne do nas, policjantów. Nigdy o tym nie zapomniałam i to wpajałam moim uczniom – młodym policjantom.

Oto jak zapamiętałam noc z 5 na 6 marca 2003 roku w Komendzie Stołecznej Policji i szturm oddziału AT (antytrerrorystów) na dom przy ulicy Środkowej 1 w Magdalence, wynajmowany przez dwóch bandytów – Roberta Cieślaka i Igora Pikusa.

23.30

Na drugim piętrze w pokoju Komendy Stołecznej zakończyła się odprawa zespołu szturmowego antyterrorystów. Policjanci z AT mieli zaatakować dom przy Środkowej 1 w Magdalence – miejsce ukrycia ostatnich z bandy „Mutantów”, jacy pozostali na wolności. Rozdzieliłam obowiązki wśród moich ludzi. Z czystym sumieniem mogłam wrócić do domu. Jednak zostałam tu, na miejscu, z kolegami. Nie wyobrażałam sobie, aby miało mnie zabraknąć w komendzie w tym dniu. Za dużo poświęciliśmy czasu i starań na rozbicie „Mutantów”.

23.40

Zapadła głęboka noc. Kiedy Pałac Mostowskich pustoszał po codziennej pracy naszego i innych wydziałów, zdawało się, że gmach zaczynał żyć swoim życiem. Jego grube mury i niezliczona ilość korytarzy układających się w prawdziwy labirynt zamieniały się w tajemniczą muzykę kroków za drzwiami, skrzypnięć parkietu, czyichś słów dochodzących z oddali. Dla obcej osoby to mogło być nawet nieprzyjemne, ale ja przywykłam. Zajęłam się pracą z dokumentami – jej nigdy w komendzie nie brakuje. Płynęły minuty i nim się zorientowałam, wybiła północ. „Powinni już wyjeżdżać” – pomyślałam. Podeszłam do okna – na dziedzińcu komendy zaczął się ruch przed akcją. Patrzyłam na policjantów wsiadających do samochodu. Rozmawiali, żartując, w pośpiechu gasili papierosy. Pojechali i znów zrobiło się cicho.

Wróciłam na miejsce, zostawiając otwarte drzwi. Dzięki temu słyszałam, co działo się w pozostałych pokojach – komendanta Jana Pola i innych. Nikt z nas nie miał w zwyczaju odcinania się od reszty, gdy nie zachodziła nadzwyczajna konieczność.

Policyjna radiostacja co jakiś czas przesyłała charakterystyczne, „szumiące” komunikaty. Dojechali. Ustawili się w kolumnę. Będą taranować bramę….

Cisza.

0.48

Nagle korytarz pałacu zaczyna rezonować coraz bardziej nerwowymi komunikatami: „Mamy kłopoty!”, „Wybuch bomby na posesji!”.

Podrywam się zza biurka, czym prędzej wchodzę do pokoju komendanta Pola. Trzyma mikrofon radiostacji:

– Powtórzcie, co się stało?

Patrzymy na pudełko radiostacji policyjnej, które po trzech sekundach ożywa komunikatem, jakiego nikt się nie spodziewa:

– Przed budynkiem wybuchła bomba. Są ranni!

00.49

– Bomba? Jaka bomba?

– To niemożliwe. Oni przecież osobiście chodzili tam po podwórzu. Wyprowadzali psy!

Spoglądam na pełną napięcia twarz komendanta Pola.

Natychmiast wydaje polecenie dyżurnemu o wezwaniu karetek pogotowia.

– Zbieramy się na miejsce! Zarządzam wyjazd wszystkich do Magdalenki.

Wracam do swojego pokoju. Zakładam płaszcz. Jego rękaw plącze się, moje myśli podobnie: „Co tam się stało?”, „Co z ludźmi?”.

00.51

Radiowozy na sygnale wyjeżdżają z Pałacu Mostowskich. Jedziemy przez wyludnione ulice Warszawy: Marszałkowską, mijamy Aleje Jerozolimskie. Na placu Konstytucji resztki brudnego śniegu przypominają o dawnych opadach. W radiowozie powoli robi się cieplej. Dojeżdżamy do placu Unii Lubelskiej i kierujemy się na południe.

00.52

– Ilu mamy rannych? – komendant Pol usiłuje dowiedzieć się najważniejszej rzeczy.

– Dwóch ciężko – pada odpowiedź.

– Gdzie oni są?

– Organizujemy ewakuację. Z budynku trwa ciągły ostrzał.

Radiostacja w samochodzie podaje, że inni też są ranni, ale zdolni do walki. W eterze słychać kanonadę; coś jakby strzały zaczepne i odpowiadające, pojedyncze i serie. Czuję rosnące napięcie i poczucie niemocy – „Co mam robić? Co tam się naprawdę wydarzyło? Co zobaczymy, gdy znajdziemy się na miejscu?”.

00.53

– Czy karetki są na miejscu? – komendant Pol pyta przez radiostację dyżurnego. Odbieramy zwrotny komunikat, że pogotowie już wyjechało i zbliża się do miejsca wybuchu.

Po chwili radiostacja informuje nas, że pierwsza załoga lekarzy jest już na miejscu.

– Zorganizujcie tam punkt opatrywania rannych! – pada rozkaz. – Za chwilę powinny dojechać następne karetki.

00.56

Komendant Pol prowadzi rozpoznanie sytuacji przez radiostację. Reaguje bardzo szybko: „Wezwać drogówkę, aby obstawiła rejon!”, „Posiłki AT na miejsce!”, „Zorganizować zewnętrzny kordon bezpieczeństwa z prewencji!”, „Zaopatrzenie z Piaseczna!”.

– Grażyna, co z twoimi ludźmi?

– Im nic się nie stało, oni przecież nie uczestniczyli bezpośrednio w akcji.

Zdążyłam już to wcześniej ustalić. Myślałam też o tym, aby zatelefonować do śpiącego syna, ale… „Nie, nie będę go budzić. Przecież i tak mi teraz nie pomoże”. Czuję wyraźnie, że muszę coś zrobić, wygadać się, a może wreszcie znaleźć się na miejscu! „Dlaczego ten samochód tak się wlecze?”.

01.05

Jedziemy Puławską, która wyprowadza nas na zachodni Ursynów. To już przedmieścia Warszawy. Nasz kierowca tłumaczy:

– Jest ślisko, złapał przymrozek.

Niebawem doganiają nas koguty karetki pogotowia – kolejnej z wielu wezwanych na miejsce.

– Przepuść ich – komendant mówi do kierowcy. Nasz samochód zwalnia i zjeżdża na lewy pas.

Kierowca karetki pędzi z zawrotną prędkością. On nie zważa na śliską jezdnię, skrzącą się w świetle reflektorów.

01.07

Skręcamy z Puławskiej na Nadarzyn. Coraz bliżej miejsca strzelaniny.

– Spójrzcie! – w przydrożnym rowie widzimy efekt poślizgu; samochód z charakterystycznym „R” stoczył się z jezdni. W oświetlonej kabinie migają mi twarze kierowcy i lekarza.

– To nie ci, którzy nas minęli, to jakaś inna załoga.

– Jedziemy dalej, oni sobie poradzą.

01.10

Zjeżdżamy z głównej drogi. Samochód zwalnia, wszyscy zamilkli. Słychać tylko buczenie silnika i ciche trzaski dochodzące zza kurtyny wysokich sosen i świerków, którymi obsadzona jest Magdalenka. „A więc to tak słychać?”. Staje się jasne, że tam, dokąd jedziemy, trwa bitwa. Kanonada staje się coraz głośniejsza.

01.11

Wysiadamy z samochodu w miejscu, w którym stanie później bojowy wóz sztabowy z Piaseczna. Wydarzy się to za dziesięć minut; policyjna baza naszego garnizonu jest niedaleko stąd.

Powietrze rozrywa nieprzyjemny, drażniący uszy trzask wystrzeliwanych pocisków. W ciemności obsadzonej lasem czuje się niebezpieczeństwo.

– Przejmuję dowodzenie nad całością – mówi komendant Pol.

Stoję przy komendancie niezdecydowana. „Co mam robić? Chcę być pomocna! Ale jak?”.

Widocznie komendant widzi moją twarz pełną trwogi i niezdecydowania:

– Grażyna, zajmiesz się rozlokowaniem rannych w szpitalach.

„Uff, dobrze, że nie będę tu stała bezczynnie”.

01.12

Karetki stoją rzędem w uliczce za naszymi plecami. Około trzystu metrów od strzelaniny. Podchodzę do pierwszej z nich.

– Kto wami kieruje? – pytam pierwszego napotkanego pielęgniarza.

– Tamta pani doktor – wskazuje na postać lekarki w puchowej kurtce narzuconej na biały fartuch.

Później miało się okazać, że przyjechała tu jako pierwsza, a lekarz, który dociera na miejsce przed innymi, przejmuje dowodzenie nad całą służbą medyczną. Tak każe niepisany zwyczaj pogotowia ratunkowego.

01.15

Tłumaczę, jakie jest moje zadanie.

– Muszę wiedzieć, gdzie rozwozicie rannych. Pojadą z nimi moi ludzie, żeby zabezpieczyć mundury, amunicję, broń, całe wyposażenie – mówię, a lekarka przytakuje. – A co z nimi… tymi dwoma najciężej rannymi?

– No cóż, jeden ciężko ranny wymaga nieustannej reanimacji.

– To Marian Szczucki. A Darek?

– Drugi z waszych kolegów…, cóż, nie mam dla pani dobrych wiadomości….

Lekarka potwierdza to, czego dowiedzieliśmy się przez radiostację jeszcze w trakcie jazdy. Darka Marciniaka koledzy dotransportowali do karetki, ale do środka już nie zdążyli go włożyć. Rany były zbyt poważne…

01.17

Zwołuję moich ludzi. Rozdzielam zadania. Od teraz będą rozjeżdżać się po Warszawie, eskortując rannych. Widzę, jak od czasu do czasu drzwi karetek otwierają się i zamykają się, a w nich – policjantów leżących na noszach. To ci, którzy szturmowali dom. Lekarze opatrują ich.

Teraz już wiem, że coś robię, jestem do czegoś przydatna.

Kanonada od strony ulicy Środkowej nie ustaje.

01.18

Dwa rozpędzone land rovery przejeżdżają obok naszego stanowiska. To posiłki antyterrorystów. Już są na miejscu. Czuję ulgę: tamci już nie uciekną, nie uda im się. A to zaledwie część całego stanu AT, którą wezwał na miejsce Kuba Jałoszyński, ówczesny zastępca dyrektora CBŚ.

01.25

Jeszcze jedno zaskoczenie tej nocy – jeden z moich dochodzeniowców melduje, że na pobliskiej stacji benzynowej przebywa matka walczącego z nami Roberta Cieślaka i grupa młodych mężczyzn.

– To jego ludzie!

– Jak to możliwe? Tak szybko tutaj?

– Są przy trasie na Radom. Tam jest stacja benzynowa.

– Weź pozostałych i pojedziecie na miejsce. Chcę ich mieć w komendzie. Nie możemy dopuścić, żeby oni się tu kręcili!

– Rozkaz, pani naczelnik!

Widzę, jak grupa z mojego wydziału wsiada do nieoznakowanych radiowozów i odjeżdża wykonać zadanie. „Jak to możliwe, że tak szybko dowiedzieli się o naszej akcji? Czyżby znowu ich kret w naszej komendzie?”.

01.50

Wrócili ze stacji benzynowej. Okazało się, że bandyci zdążyli uciec. Została zatrzymana jedynie matka Cieślaka i jego brat.

– Macie ich tu?

– Tak.

Podchodzę do radiowozu.

Widzę kobietę w moim wieku, o twarzy skupionej, napiętej. Niechętnie patrzy mi w oczy.

– Co pani robiła na tej stacji w środku nocy?

– To miejsce publiczne.

– Ale ja pytam, co pani tam robiła.

– Dowiedziałam się w radiu, że jest jakaś strzelanina. I pomyślałam, że to Robert.

– I akurat tutaj pani przyjechała? Pani wiedziała wszystko!

Kobieta milczy.

– Zabierzecie ich do komendy na dalsze przesłuchanie.

Patrzę za odjeżdżającym radiowozem i myślę, że matka Cieślaka doskonale wiedziała, gdzie on mieszkał – jej syn bandyta. A jednak nigdy nam tego nie powiedziała. Przecież wielokrotnie rozmawialiśmy w jej domu, w pracy, usiłując wyciągnąć z niej ten adres. A teraz, gdy już wiedzieliśmy, gdzie Cieślak kończy swoje bandyckie życie, i już nie potrzebowałam od jego matki żadnej informacji na ten temat, ona zjawia się niby przypadkiem nocą w pobliżu Magdalenki, żeby zatankować samochód, którego nie ma.

01.55

Dopiero teraz poczułam, że jestem przemarznięta. Wiosenny płaszcz, który wzięłam wczoraj rano z domu, zupełnie nie przydaje się pośrodku zimowej nocy. Temperatura spada do minus pięciu. Obok wozu sztabowego rozkłada się polowa kuchnia; do uczucia przemarznięcia dochodzi głód.

02.10

Próbuję zjeść więcej, ale jedzenie nie przechodzi mi przez gardło. Znowu to samo wrażenie – pustki, zupełnej niemocy. „Co dalej? Co mam robić?”.

02.16

To nie jest pora na telefony, nawet służbowe, ale nie mam wyjścia. Dzwonię do prokuratora Wojciecha Groszyka, aby powiadomić go o sytuacji w Magdalence. On wydawał zgodę na nocny szturm; policja regulaminowo nie może działać w godzinach ciszy nocnej. Ten nocny atak był w pełni uzasadniony – bandyci mieli już nową kryjówkę. Najprawdopodobniej przerwaliśmy im ostatnią noc w Magdalence.

Telefon długo dzwoni, nikt nie podnosi słuchawki.

Wreszcie słyszę zaspany głos prokuratora. Powoli referuję zdarzenia, których jestem świadkiem.

– Tak, tak, rozumiem. Czy mam przyjechać na miejsce?

– Panie prokuratorze, na razie nie widzę powodu. Strzelanina wciąż trwa. Ale chciałabym, żeby pan wiedział, co się tu stało.

– Oczywiście, bardzo dobrze, że pani zadzwoniła.

– Czynności procesowe podejmiemy, gdy tylko ich pojmiemy albo…

– Zrozumiałe. Proszę dzwonić w każdej chwili, ja będę miał to na uwadze. Niech pani dzwoni nawet za chwilę, jeśli zajdzie potrzeba.

02.20

Zaczynają zjeżdżać dziennikarze. Komendant Pol nakazuje wydzielić kawałek drogi ogrodzony policyjną taśmą, z pilnującymi policjantami – z tego skromnego miasteczka dla mediów będą co chwila błyskać flesze aparatów.

Wiedzieliśmy, że większość dziennikarzy opłaca lekarzy z pogotowia, a nawet strażaków, którzy zwykle są pierwsi na miejscu wydarzeń. To tymi kanałami dowiedzieli się o strzelaninie i przyjechali.

02.40

Krążę między szpitalem polowym a wozem sztabowym. Nagły wybuch w oddali, z kierunku domu, z którego ostrzeliwują się bandyci, powoduje, że wszyscy zamieramy. „Czyżby kolejna bomba?!”.

02.41

– To nie bomba, to prawdopodobnie wybuch ich amunicji.

– Albo wysadzili się w powietrze.

Meldunki od tego momentu stają się rzadsze. Podobnie kanonada zmieni częstotliwość, by w końcu ścichnąć do pojedynczych strzałów. Wreszcie pada ostatni – ostatni strzał z pięciu tysięcy wystrzelonych pocisków, jakie policjanci skierowali do dwóch zajadłych bandytów, walczących z całym światem, pogardzając wszystkimi i wszystkim, nawet własnym życiem.

03.00

Czuję ulgę, że już po bitwie. Ale dochodzą do głosu inne uczucia i odczucia. Wyziębienie organizmu wzmaga się. Dygoczę cała. Chowam się do wozu sztabowego. Kubek gorącej herbaty parzy dłonie, ale mnie wcale nie rozgrzewa.

03.30

Cisza w Magdalence. „Ta cisza jest niesamowita”.

Słyszę w niej coś innego niż spokój eleganckiej podwarszawskiej miejscowości. Ta cisza otwiera coś nowego w historii naszego wydziału. Wiem, że będziemy musieli przygotować raport z akcji. Komendant Pol już mówi o tym, abyśmy zaraz po odwołaniu pogotowia bojowego pojechali do komendy i zaczęli spisywać pierwszą relację z dzisiejszej nocy.

03.40

Strażacy gaszą resztki spalonego budynku.

Do środka wchodzą antyterroryści. Radiostacja podaje komunikat:

– Uwaga zagrożenie! W budynku jest przewód wychodzący na zewnątrz!

– Wycofać się! To może być ładunek, który nie eksplodował.

03.50

Pirotechnicy ubrani w stroje przeciwwybuchowe zaczynają sprawdzać podejrzaną instalację.

04.10

Okazało się, że odkryty przewód kończy się w gazonie na końcu tarasu, około czterech metrów od miejsca poprzedniego wybuchu.

Była to bomba, która nie wybuchła. Zamiast materiału wybuchowego w jej korpusie znajdowała się zwykła plastelina. Nie dowiedzieliśmy się nigdy, kto sprzedał im podrobioną bombę. Pomyślałam wtedy, że zasadzka mogła być jeszcze groźniejsza, gdyby bandyci nie oszukiwali się nawzajem. Nasze szczęście, ich amatorszczyzna.

04.17

W łazience spalonego domu funkcjonariusze odkrywają zwłoki dwóch psów agresywnej rasy. Zwierzęta udusiły się. Budynek sprawdzany jest dalej. Ciała Pikusa i Cieślaka leżą na strychu przykryte azbestowym kocem przeciwpożarowym. Zwęglone szczątki utrzymują się całości dzięki kamizelkom kuloodpornym, które bandyci mieli na sobie.

04.25

Przez szybę radiowozu oddalającego się z miejsca zdarzeń widzę światła zapalone w domach Magdalenki. Nikt z okolicznych mieszkańców nie śpi. To nie dziwne – jak można spać, gdy za oknem trwa wielogodzinna strzelanina? Gdy powietrzem targają wybuchy i sąsiedztwo pustoszy pożar? „Jak długo jeszcze bezkarności bandytów pomagać będą takie miejsca jak to – odosobnione, ekskluzywne?”. Na całe szczęście Cieślak z Pikusem nam nie uciekli. Skończyli życie raczej nie jak bohaterowie, otoczeni przez funkcjonariuszy. Dopadliśmy ich, ale za jaką cenę! „Czy warto ścigać przestępców do samego końca? A czy można inaczej? Przecież to nasza praca, służba”. Czuję napływające do oczu łzy. Ze zmęczenia, bezsilności, samotności… Ale nie chcę pokazać ich na zewnątrz.

05.10

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Część I

Początek służby

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Część II

Dochodzeniowiec

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Część III

Sprawa Tomka Jaworskiego

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Część IV

Grupa żoliborska

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Część V

Młody skorpion

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Część VI

KSP, Wydział do spraw Zwalczania Aktów Terroru Kryminalego, zwany terrorem

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Część VII

Parole

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Cześć VIII

Magdalenka

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Zakończenie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Przebieg służby młodszego inspektora Grażyny Biskupskiej:

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Czy to już koniec?

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

W Wydawnictwie MELANŻ ukazały się:

BIOGRAFIE

Lidia Grychtołówna
W metropoliach świata.
Kartki z pamiętnika

Emil Karewicz
Moje trzy po trzy

Stanisław Mikulski
Niechętnie o sobie

Rozmowy

Dorota Kowalska
Barbara Piwnik w rozmowie z Dorotą Kowalską

Iwona Sulik
Byłam rzecznikiem rządu

POWIEŚCI

Alina Lużyńska
Łza przeszłości

Tomasz Turowski
Dżungla we krwi

Krzysztof Beśka
Autoportret z samowarem

Paweł Oksanowicz
Biuro Spełniania Marzeń

Halina Teresa Godecka
Celestyna

Halina Teresa Godecka
Michasia

Marta Kijańska
(Nie)winna

DZIENNIK

Janusz Drzewucki
Życie w biegu

PROZA

Krystyna Gucewicz
Jeszcze wczoraj miałam raka

KRYMINAŁY

Alek Rogoziński
Morderstwo na Korfu

Alek Rogoziński
Ukochany z piekła rodem

Paweł Oksanowicz
Kra Kra krakowski kryminał

OPOWIADANIA

Literacki MELANŻ z Pragi

HISTORIA

Jacek M. Kowalski,
Robert J. Kudelski,
Robert Sulik

Lista Grundmanna.
Tajemnice skarbów Dolnego Śląska

POEZJA

Krystyna Gucewicz
Wtorek z kremem waniliowym

Stan Borys
Daleko donikąd

Marta Kijańska
Okno życia

DRAMAT

Hamlet
(w przekładzie Ryszarda Długołęckiego)

ALBUM FOTOGRAFICZNY

Maciej Billewicz
O Czesławie Miłoszu mniej znanym

PORADNIK KULINARNY

Anna Popek,
Magdalena M. Krupa
Siostry gotują

Zapraszamy na stronę
www.melanz.com.pl

Projekt okładki
Vavoq (Wojciech Wawoczny)

Zdjęcia zamieszczone w książce
Archiwum autorki

Redakcja
Elżbieta Morawska

Korekta
Małgorzata Piętowska

Skład i łamanie
Akant

Tekst © Copyright by Grażyna Biskupska, Warszawa 2015
© Copyright for this edition by Melanż, Warszawa 2015

Wszystkie prawa zastrzeżone.
Żadna część niniejszej publikacji nie może być reprodukowana, przechowywana jako źródło danych i przekazywana w jakiejkolwiek elektronicznej, mechanicznej, fotograficznej lub innej formie zapisu bez pisemnej zgody posiadacza praw.

ISBN 978-83-64378-35-5

Warszawa 2015
Wydanie I

MELANŻ
ul. Rajskich Ptaków 50, 02-816 Warszawa
+48 602 293 363
wydawnictwo@melanz.com.pl
www.melanz.com.pl

Skład wersji elektronicznej
pan@drewnianyrower.com