Copyright © for the Polish Edition by Purple Book Wydawnictwo, Warszawa 2023
Copyright © by Agnieszka Lis, 2023

ISBN 978-83-8310-521-5

Purple Book Wydawnictwo
ul. Hankiewicza 2
02-103 Warszawa
facebook.com/purplebookwydawnictwo
instagram.com/purple_book_wydawnictwo
www.purplebook.com.pl

Dyrektor Zarządzająca: Iga Rembiszewska
Wydawca: Anna Kubalska
Produkcja: Klaudia Lis
Marketing i promocja: Renata Bogiel-Mikołajczyk, Beata Gontarska
Digital i projekty specjalne: Tatiana Drózdż
Dystrybucja i sprzedaż: Izabela Łazicka (tel. 601 457 030), Beata Trochonowicz (tel. 506 626 661)

Redakcja: Agnieszka Czapczyk
Korekta: Irena Piecha, Magdalena Białek/e-DYTOR
Projekt okładki i stron tytułowych: Czartart Izabela Surdykowska-Jurek
Zdjęcie na I i IV stronie okładki: Adobe Stock/sema_srinouljan; Adobe Stock/ECrafts

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kodowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych w całości lub w części tylko z wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Rozdział 1

„Czarująca rozmowa” – pomyślała Bożena, zaciskając zęby. „Jak do tej pory. Ale ten dzień nie może się tak skończyć”.

Siedziała w eleganckiej bibliotece Stefana Fabiańskiego, najbogatszego mieszkańca Koszalina. Tapicerowane krzesło, wykończone ozdobną taśmą i z całą pewnością warte majątek, było jednak paskudnie niewygodne. Dlatego Bożena wierciła się, jakby ktoś rozsypał jej pod tyłkiem pinezki.

Dzisiejszą rozmowę prowadziła na wyraźne polecenie Edmunda, szefa koszalińskiej rozgłośni radiowej. Nie pozostawił cienia wątpliwości – cały cykl o najbardziej zasłużonych, najważniejszych, najbardziej twórczych mieszkańcach Koszalina, który Bożena zaplanowała na co najmniej kilkanaście odcinków, zależał od tej jednej rozmowy.

Edmund nic nie tłumaczył. Wydał polecenie, a Bożena nie cierpiała ani swojego szefa, ani rozkazów. Nietypowo dla siebie postanowiła jednak odpuścić i przygotować miły, grzeczny wywiad. Laurkę. Zadawała więc pytania o rozległe interesy rodziny, plany rozwoju, działalność charytatywną. Rozmowa była gładka niczym szkliwo na zabytkowej porcelanie. Ani jednego dziennikarskiego haczyka. Żadnej sensacji, nawet niewielkiej awanturki. Nic.

Bożena zamknęła notes i wyłączyła mikrofon.

– Pozwoli pan, że odwiedzę jeszcze panią Malenę.

– Mama odpoczywa w swoim pokoju. – Fabiański skinął delikatnie głową.

„Czuję się tu niczym ruski oligarcha na audiencji u Putina” – pomyślała. „Niby wszystko fajnie, teoretycznie jestem zaproszona, ale też nieustająco…”

Zawahała się. Co właściwie czuła?

Dopiero gdy wchodziła po szerokich schodach, wyłożonych puszystą granatową wykładziną w złote pasy, uświadomiła sobie, jakiego słowa jej brakowało. „Zagrożona” – pomyślała. „Czuję się w tym domu zagrożona. To oczywiście idiotyczne, jednak…”

Rozmyślania przerwało pojawienie się na szczycie schodów służącej, ubranej w granatowy uniform, zupełnie jak stewardessa. Jeden detal nie pasował – biały, obszyty falbaną fartuszek zawiązany w pasie na szeroką kokardę. Dziewczyna stała odrobinę bokiem, dlatego Bożena dostrzegła ten staroświecki detal. „Tu wszystko jest jak trącący myszką, przedwojenny film o arystokratach” – przyszło jej do głowy. „Powiew absurdu owiewa mnie niczym morska bryza. Delikatnie, za to nieustannie. Człowiek się przyzwyczaja i zaczyna uznawać, że ta groteska to normalność”.

– Pani Malena przebywa u siebie. – Młoda dziewczyna przerwała rozmyślania dziennikarki. – Zapowiem panią.

– Nie trzeba – rzuciła szybko Bożena. – O ile dobrze kojarzę, pan Stefan wspomniał mamie o mojej wizycie. Pani Malena spodziewa się, że do niej zajrzę przed wyjściem.

Służąca dygnęła.

„Cały ten dom to jedno wielkie kuriozum” – pomyślała Bożena, wzdychając. Choć doskonale wiedziała, dokąd się udać, nie pozwolono jej na samodzielne poruszanie się po domu. Dziewczyna, której kokarda podskakiwała na nieproporcjonalnie chudym tyłku, otworzyła drzwi. W głębi widać było stopy Maleny Fabiańskiej, wyraźnie zwróconej w stronę uchylonych drzwi balkonowych.

– Dziękuję – zwróciła się stanowczo do służącej Bożena. – Poradzę sobie.

– Ale… – Dziewczyna próbowała zaprotestować, dziennikarka jednak uśmiechnęła się kwaśno, chwyciła za klamkę i wchodząc do pomieszczenia, zamknęła za sobą drzwi.

– Pani Maleno, przyniosłam ciasteczka od żony Edmunda – powiedziała niezbyt głośno.

Gospodyni się nie odezwała, Bożena uznała, że zasnęła. Zdarzało się to ponad dziewięćdziesięciosześcioletniej kobiecie, która absolutnie nie życzyła sobie, by nazywać ją staruszką.

– Wiek to stan umysłu – mawiała Malena Fabiańska, a Bożena zgadzała się z nią całkowicie.

Seniorce najbogatszego koszalińskiego rodu trudno byłoby zresztą zarzucić właściwe staruszkom zachowania. Owszem, miewała trochę problemów z poruszaniem, w związku z czym rzadko opuszczała swój luksusowy dwupokojowy apartament na piętrze zbytkownej willi, jednak nie pozwoliła przeprowadzić się na parter. Język wciąż miała cięty niczym świeżo naostrzona brzytwa. Cały czas czytała wiele książek, choć zwykle prosiła o wydawnictwa z większym drukiem. Bożena doskonale o tym wiedziała, jako że sama czasem dostarczała seniorce wybrane przez nią tytuły. Poza tym starsza pani znakomicie orientowała się w meandrach bieżącej polityki i nie przebierała w słowach, gdy zamierzała kogoś skarcić. Jednak wbrew despotycznym oczekiwaniom Fabiańskiej wiek czasami odgrywał większą rolę, niż chciałaby się do tego komukolwiek przyznać. Potrafiła zasnąć w środku rozmowy. Po prostu opadała jej głowa, kilka cichych chrapnięć wprowadzało obecnych w konsternację, a po minucie starsza pani otwierała oczy i kontynuowała rozmowę.

Bożena była jej gościem kilkakrotnie. Zawsze oczywiście miało to związek z wykonywaną przez nią pracą. Wspomnienie o dawnym Koszalinie. Koszalińskie bale PRL. Rozwój prywatnego biznesu na Pomorzu Środkowym po transformacji ustrojowej. Lody naszego dzieciństwa – czy smak waniliowych uległ zmianie? Poza tak ważnymi tematami Malena Fabiańska bywała proszona o wypowiedź na temat najciekawszej książki na lato albo najlepszej premiery teatralnej minionego sezonu.

To były tematy oficjalne, poważne i rozrywkowe. Niektóre rozmowy trwały trzy minuty, inne półtorej godziny. Bożena zawsze przynosiła ciasteczka od Edmunda i książkę, zgodnie z życzeniem rozmówczyni. Dwa razy zdarzyło jej się doświadczyć nagłego napadu snu Maleny Fabiańskiej, zatem i teraz postanowiła chwilę poczekać i rozejrzała się uważnie.

Znała to wnętrze. Wielkie łóżko nakryte gobelinową kapą widać było zza uchylonych drzwi do sypialni. W salonie dominowały antyczne meble, w tym stolik z gęsto poutykanymi fotografiami w srebrnych ramkach. Bożena jeszcze raz zawołała starszą panią, a gdy nie uzyskała odpowiedzi, pochyliła się nad rodzinnymi wizerunkami.

Z przodu stały współczesne zdjęcia, w większości upozowane, skomponowane przez fotografa. Z tyłu, trochę przesłonięte, stały te, które zdawały się znacznie ciekawsze.

Bożena zerknęła na gospodynię, widziała ją teraz w całej okazałości. Siedziała w wielkim fotelu, nogi oparła na podnóżku, głowa lekko opadła jej na piersi. Wciąż spała, więc dziennikarka odważyła się sięgnąć na tył stolika, czego nie zrobiła nigdy wcześniej. Owszem, kilkakrotnie odwiedzała starszą panią w jej pokoju, nigdy jednak nie miała okazji, by rozejrzeć się uważnie. Siadała w fotelu, przekazywała ciasteczka, rozmawiała z Maleną Fabiańską kilka minut. Zawsze wychodziła zaskoczona – seniorka potrafiła rozmawiać na każdy temat.

Zdjęcia z tyłu były czarno-białe. Kobieta, bez wątpienia Malena Fabiańska, kilkadziesiąt lat młodsza, trzymała pod rękę niewysokiego mężczyznę. Wpatrywali się w siebie, wyraźnie zakochani, uśmiechnięci. Biło z tego obrazka ciepło, dobra energia, może zaufanie? A może to tylko kwestia pozy, którą przyjęli fotografowani. Zwróceni lekko do siebie, patrzący sobie w oczy. Kolejną fotografię wykonano w studiu: panna młoda ze zwiniętym u stóp welonem siedziała na brzegu tapicerowanego krzesła, pan młody stał nad nią, jedną rękę władczo opierając na oparciu fotela. Ten sam mężczyzna widoczny na dwóch kolejnych fotografiach był coraz starszy i – zdaniem Bożeny – coraz mniej szczęśliwy. Może uśmiechał się mniej szeroko, a może po prostu jego wzrok stawał się bardziej rozbiegany. „Kombinuję” – upomniała siebie w myślach. „Po prostu nie patrzy w obiektyw. Ani na swoją wciąż młodą żonę. Nie skupia także uwagi na zawartości dziecięcego wózka. Tam musiał leżeć Stefan”.

Bożena przyjrzała się mężczyźnie uważnie. Coś w jego pochyleniu ramion, sylwetce, kształcie oczu wydało jej się znajome. Z każdą kolejną fotografią upewniała się w tym wrażeniu, zupełnie jednak nie potrafiła skojarzyć, u kogo widziała podobne rysy. Odstawiając ramkę, potrąciła sąsiednie. Z brzękiem posypały się na podłogę, Bożena aż podskoczyła. Odwróciła się w stronę Fabiańskiej przekonana, że dostrzeże jej bystre oczy i ironiczny uśmieszek. Czekała na zjadliwy komentarz. Starsza pani jednak ciągle spała. Bożena ułożyła zdjęcia na stoliku i nagle poczuła ukłucie niepokoju. Malena zwykle zasypiała niespodziewanie i na krótko. A teraz trwało to już kilkanaście minut…

Dziennikarka podeszła do starszej pani i dotknęła jej dłoni. Ręka opadła bezwładnie. Podobnie głowa. Policzek był ciepły, ale Bożena spostrzegła, że nestorka Fabiańskich nie oddycha. „Powinnam chyba przyłożyć jej lusterko do ust?” – pomyślała. Zamiast tego zaczęła krzyczeć.

Służąca weszła natychmiast.

Dopiero później dotarło do Bożeny, że dziewczyna musiała czekać pod drzwiami. W tamtej chwili jednak nie myślała o niczym.

– Ona nie żyje! Nie żyje! Wezwijcie lekarza! – krzyczała, nie zdając sobie sprawy, jak bardzo to nielogiczne. Zmarli zwykle nie potrzebują doktora.

Służąca zatrzymała się w drzwiach i wydukała z niedowierzaniem:

– Przecież to niemożliwe. Pani się dzisiaj wyśmienicie czuła!

Weszła kilka kroków w głąb pomieszczenia, spojrzała na siedzącą Fabiańską i natychmiast wybiegła, krzycząc:

– Pogotowie! Dzwońcie po pogotowie!

Stefan Fabiański pojawił się w drzwiach apartamentu w ciągu kilkudziesięciu sekund. Przyklęknął przed matką i krzyknął na Bożenę:

– Co pani jej zrobiła? Pani ją zabiła!

Bożena pokręciła głową.

– Spała, kiedy weszłam – zaczęła tłumaczyć. – To znaczy, wydawało mi się, że śpi. Czekałam, aż się obudzi. A ona… ona… Czy pani Malena nie żyje? – zapytała lekko histerycznie. Od razu poczuła się z tym nieswojo. Ona? Poważna dziennikarka i drżący z emocji głos?

Stefan Fabiański trzymał nadgarstek seniorki, szukając pulsu. Opuścił bezwładną rękę matki i uniósł głowę, patrząc Bożenie w oczy. Była przekonana, że ujrzała na jego twarzy… uśmiech? Co najmniej ulgę. Takie ledwo dostrzegalne mgnienie. Fabiański szybko się zreflektował, przybrał zatroskaną minę, a potem zmarszczył brwi.

– Musi pani poczekać na przyjazd policji – powiedział.

– Raczy pan żartować. – Dziennikarka odzyskała rezon. Może dlatego, że zyskała pewność. Widziała ulgę w oczach syna stwierdzającego zgon matki. Jakkolwiek było to nieprawdopodobne.

Nikt nie słuchał jej protestów. Posadzono ją w niewielkim przechodnim pokoju na parterze, na prawo od wejścia. Kiedyś, podczas jej pierwszej wizyty w tym domu, pan domu oprowadził ją po parterze i to pomieszczenie nazwał salonikiem herbacianym. Było to podobno ulubione miejsce spotkań z koleżankami zmarłej żony Fabiańskiego. Bożenie bardziej przypominało poczekalnię, powściągnęła jednak język. Kilka okrągłych stolików, przy każdym cztery krzesełka. Oczywiście tapicerowane i oczywiście niewygodne. Do pomieszczenia prowadziło obszerne przejście, jeszcze szersze zaś otwierało się na jadalnię, w której ogromny, intarsjowany stół rozsiadł się na wzorzystym dywanie niczym gigantyczny chrząszcz. Z miejsca, w którym siedziała, nie widziała bogatych sztukaterii na ścianach i suficie ani misternie upiętych, gęstych firan. Pamiętała jednak, że tak właśnie wyglądało tamto wnętrze.

Dopiero teraz uświadomiła sobie, co się zmieniło. Kiedy była tu pierwszy raz, na każdej płaskiej powierzchni stał pełny wazon. Żona Fabiańskiego kochała kwiaty. „Czas wiele zmienia” – pomyślała Bożena sentencjonalnie.

Wstała i przeszła do jadalni. Natychmiast wyrósł koło niej chłopak, ubrany w granatowy garnitur. „Ochroniarz?” – zastanowiła się. „Taki młody?”

– Czy to znaczy, że jestem tu więźniem? – zakpiła, patrząc chłopakowi w oczy.

– Nie, proszę pani – odpowiedział grzecznie. – Pan Fabiański prosił jedynie, by zechciała pani uprzejmie poczekać na przybycie policji.

– Czyli mam siedzieć na tyłku jako nieoficjalnie aresztowana? To poproszę chociaż o kawę. Espresso.

Kiwnął głową i zniknął, Bożenie przyszło do głowy, że to idealny moment, by zniknąć. Stwierdziła jednak, że nie ma ochoty odgrywać roli zbiega. „Zresztą to, co się tutaj wydarzy, będzie zapewne bardzo ciekawe” – pomyślała. „No i nie mam nic do ukrycia”.

To samo powtórzyła funkcjonariuszom, którzy przyjechali do willi leżącej w dalekiej dzielnicy Koszalina w ciągu dziesięciu minut od wezwania.

Rozdział 2

– Bardzo stosownie – stwierdziła Dorota, radiowa koleżanka i jedyna przyjaciółka Bożeny.

– Na komplementy reaguję podejrzliwością. Masz jakiś interes czy co?

– Stwierdzam po prostu, że adekwatnie odziałaś się na pogrzeb Fabiańskiej. Nie dość, że na czarno, to jeszcze wbiłaś tyłek w spódnicę za kolano. Dawno czegoś takiego u ciebie nie widziałam.

– W końcu znalazłam staruchę martwą, coś jestem jej winna.

– I dlatego napisałaś to… co napisałaś?

– Wrrrr – odparła z wdziękiem Bożena. – Laurka powstała na wyraźne życzenie Edmunda. A w świetle ostatnich wiadomości…

Westchnęły obydwie.

– Współczesne dziennikarstwo wylądowało na poziomie ujemnym. Głupie, źle napisane zajawki zamiast artykułów, błędy stylistyczne, gramatyczne, a na topkach niedorzeczne tematy. Oto nasza praca – podsumowała Dorota beznamiętnie. – Nic nie poradzimy na rzeczywistość.

– Wkurza mnie, że zamknęli kolejną drukowaną gazetę. – Bożena od rana prezentowała wysoki poziom irytacji. To zresztą był jej stan naturalny.

– Na szczęście zostały redakcje internetowe – tonowała koleżankę Dorota.

– Ograniczone i okrojone do minimum, podzielonego przez trzy. Nie ma doświadczonych korektorów ani składaczy, w ogóle wszystko jakieś do bani.

– Masz działkę w „Wiadomościach Koszalińskich”, nie narzekaj. – Dorota wzruszyła ramionami. – A w radiu, na szczęście, też nie słychać o wielkich zmianach.

– Nie narzekaj, nie narzekaj – sarknęła Bożena. – Zastanów się, co mówisz. Za chwileczkę wszyscy ci ludzie z zamkniętych dzienników, a nawet i tych szmatławych kolorowych tygodników, którzy robią newsa z przypalonej zupy pomidorowej, wszyscy oni będą szukali pracy. Rzesza bezrobotnych dziennikarzy, mówi ci to coś?

– Konkurencja – ponuro odpowiedziała Dorota.

– Czyli nasze stawki znowu pójdą w dół. Na optymizm nie widzę miejsca.

– I co z tego? Tak jest nie od dziś, czemu cię to wkurza?

– Bo przez to muszę pisać denne artykuły wychwalające podejrzane indywidua. – Bożena dosłownie zgrzytnęła zębami.

– Kogo nazywasz…

– Do takich pieniędzy, jakie mają Fabiańscy, nie dochodzi się, pracując po osiem godzin w biurze – przerwała jej Bożena.

– Nie oznacza to jednak, że są podejrzani, nie przesadzaj. Poza tym mamy nasze radio, trzymajmy się ciepłych posadek. Tu specjalistów od sensacyjnego zestawienia ciżemek nude z koronkową kiecką ledwie zakrywającą półdupki nie zatrudnią.

– Całe szczęście, że „Wiadomości Koszalińskie” na czas zaczęły rozwijać wydanie online. Mam gdzie pisać. Swoją drogą, to jest dziwne.

Dorota uniosła pytająco brwi.

– Śmierć Maleny Fabiańskiej – odpowiedziała Bożena na niezadane pytanie.

– Dziewięćdziesiąt sześć lat. Zdaje się, że rodzina oczekiwała na ten dzień z lekkim utęsknieniem.

– No właśnie, z utęsknieniem… Malena Fabiańska deklarowała, że umrze w wieku lat stu jeden, w porywach do stu dwóch. A ona zawsze dotrzymywała słowa.

– Wiem, wiem, wszyscy to wiedzą. Śmierć zakpiła z siły woli Fabiańskiej. Ot, perfidna kostucha.

– Chcesz powiedzieć, że istnieje ktoś wredniejszy od Maleny? – Bożena się zaśmiała.

– I do tego starszy od niej.

– À propos upływu czasu. W tamtym domu nic się nie zmieniło od czasów niemieckich. Zawsze jechało naftaliną od samego wejścia.

– Inaczej to opisałaś.

– Ale teraz pachnie mi kawa i dziś jeszcze nic nie jadłam, więc widzę świat lekko dramatycznie.

Umilkły, poświęcając uwagę wyłącznie wypiekom z Drzewiańskiej, renomowanej koszalińskiej piekarni.

– Już mi lepiej – skonstatowała Bożena, przełykając kęs rogalika. – Możesz dojeść resztę, urwałam tylko kawałek. Szkoda zmarnować.

– Nawet takim ogryzkiem w cycki sobie nakruszyłaś – odparowała Dorota. – Chętnie dojem.

To była jedna z wielu różnic między paniami. Obie twierdziły, że natura się pomyliła. Dorota, całkiem korpulentna, pulchna być może ciut za bardzo w paru miejscach, miała niewielki biust, ledwie odznaczający się pod bluzką, mimo push-upów. Bożena zaś, chuda niczym nastolatka, z burzą kręconych rudych włosów, sprawiała wrażenie wciąż pochylonej do przodu – efektowny biust zdawał się przeważać jej sylwetkę. Obydwie chętnie by się zamieniły, z tym że Dorota swój skromny dobrostan ukrywała szczelnie, zapinając wszystko pod szyją, Bożena zaś, na przekór, nosiła głębokie dekolty eksponujące jej walory.

– Poza tym – kontynuowała Dorota – stanik ci widać.

– Ładny mam, wstydzić się nie będę.

Dorota wywróciła oczami.

– Masz dzisiaj jeszcze jakiś wywiad? Kogoś będziesz łowić na okrągłości?

– Wystarczą mi oblepiające spojrzenia uczestników pogrzebu. Niech sobie popatrzą, łachudry. Tyle ich. – Bożena obciągnęła napiętą bluzkę.

– Nieodmiennie cięta jak świeżo naostrzona brzytwa. Jak ty to robisz, że chłopy się za tobą tak snują?

– Yhm, jak smród po gaciach. – Bożena skrzywiła się z nieudawanym wstrętem.

To też była różnica między przyjaciółkami. Dorota była ciepła i otulająca, chętnie zaopiekowałaby się jakąś zbłąkaną męską duszą, nie miała jednak szczęścia. Kimkolwiek się zainteresowała – albo okazywał się żonaty, często z kilkuletnim przychówkiem, albo przejawiał cechy psychopaty. Ostatnio spotykała się z Dorianem, całkiem fajnym gościem, niestety zaobrączkowanym. Podobno nieszczęśliwie, ale tak mówi każdy facet na etapie polowania.

Bożena miała swoją teorię – tacy byli mężczyźni. Po prostu. Paskudne stworzenia przypominające ludzi, ale z błędem genetycznym. Twierdzenie opierała na doświadczeniu własnym – jej mąż, Gerard, został panem młodym w panicznej reakcji rodziny na wieść o nieplanowanej ciąży. Młodzi mieli wtedy po dwadzieścia cztery lata, nie byli małolatami, a jednak groza nieślubnego wnuka przydała ich matkom mocy herosek. A oszołomiona ciążą Bożena nie miała siły oponować. Zresztą nie chciała. Była zakochana, co wyrzucała sobie potem z przekąsem. Wynik tego małżeństwa stanowiła córka, Malwina, obecnie trzynastoletnia pannica, która z miesiąca na miesiąc stawała się coraz gęściej zaplątanym kłębkiem nastoletnich problemów.

Bożena uważała, że mężczyźni są w życiu przyczyną wszystkich istotnych problemów i wyrażała to całą sobą. Kpiła z nich, wystawiając dekolt na wierzch, zakładając krótkie spódniczki i podkreślając długość nóg niebotycznymi szpilkami. Wodziła za nos, mamiła i wszystkich, bez wyjątku, odrzucała. Spotykała się czasami jedynie z Gerardem, a i to wyłącznie w celu omówienia spraw rodzicielskich.

– A wracając do Fabiańskiej, może i była stara, ale dyrygowała rodziną z zacisza swojej sypialni niczym przywódca z trybuny pierwszomajowej przemarszem pochodu. – Dorota nawiązała do poprzedniego tematu.

– Fakt – zgodziła się Bożena. – Charakter miała twardy niczym grafen. Spotkałam się z nią kilka razy, biła od niej siła. Cokolwiek powiedziała, nie sposób było nie uwierzyć. Wszystkie swoje plany realizowała z żelazną konsekwencją. Dlatego jest dla mnie takie dziwne, że umarła wcześniej, niż obiecała. Poza tym bywała naprawdę podła i nie sądzę, żeby łzy spadkobierców były całkowicie szczere. Jeśli w ogóle je uronią.

– Pewnie staruszka nawet o grafenie nie słyszała, trudno się jednak z tobą nie zgodzić. Była straszną zołzą.

– Z tym grafenem to bym się nie zakładała. Seniorka śledziła wszelkie nowości, twierdząc, że wiek nie zwalnia od świadomości. Była oczytana i w ogóle. I trzymała rodzinne towarzystwo za twarz, bez wątpienia. Firmami zarządzał już od dawna Stefan, ale ona wciąż się wtrącała do interesów. Zupełnie nie miał ochoty ze mną o tym rozmawiać, jak się domyślasz, ale formalnie to Malena Fabiańska wciąż była właścicielką całego imperium.

– Stefan ma blisko siedemdziesiąt lat! A matka trzymała ciągle łapy na rodzinnych interesach? Nie ufała własnemu synowi? To dopiero obciach!

– Blamaż. Siara kompletna. Zwij to, jak chcesz, powodów mogło być wiele, ale myślę, że przeważał jeden. Malena Fabiańska kochała władzę. I lubiła ją wykorzystywać. Świetnie się przy tym bawiła, dokuczając, komu tylko się dało. Jestem przekonana, że cała rodzina była zależna od niej i jej kaprysów. Zapewniła sobie w ten sposób bałwochwalcze oddanie krewnych.

– Sympatyczna staruszka – wtrąciła Dorota.

– Prawda? – zauważyła kąśliwie Bożena. – Ja tam sądzę, że nawet Stefan powinien już oddać stery. To siedemdziesięcioletni ramol! A młody Fabiański, jak mu tam, Artur, ma już czterdziechę.

– Fabiańscy są jak angielska rodzina królewska. Funkcje pełnią dożywotnio.

– Odeszła królowa Elżbieta, czytaj Malena, więc Karol, Stefan, stanie się królem. Następny król, William, czyli Artur, też już będzie stary, gdy wstąpi na tron.

– Myślisz, że doświadczeniem wszystko można usprawiedliwić? – zastanowiła się Dorota.

– W familii królewskiej na pewno, to i tak tylko reprezentacyjne fuchy. A u Fabiańskich? Nie mam pojęcia.

– Tam było na co czekać, prawda? Formalnie wszystko dziedziczy stalowooki Stefan?

– W tej rodzinie pieniądze są w tak wielu miejscach, że nawet trudno je wymienić jednym tchem – stwierdziła Bożena. – Główny biznes to produkcja plastikowych opakowań dla spożywki. Poza tym mają sieć smażalni rozrzuconych na czterdziestu kilometrach wybrzeża, hurtownię używanych ciuchów, firmę budowlaną sprzątającą, portal internetowy i zakład pogrzebowy. To ostatnie szczególnie im się teraz przyda.

– Jesteśmy jak sępy. – Dorota się wzdrygnęła. – Starsza pani jeszcze nie ostygła, a my rozmawiamy o kasie.

– Zapewniam cię, że jesteśmy wyrafinowanymi, kulturalnymi damami. O kasie tej rodziny plotkują wszyscy i wciąż, a po śmierci starej jędzy rodzina pewnie nie gada o niczym innym.

– Jędzy? Jesteś naprawdę bez serca. – Mina Doroty wskazywała na daleko posunięty sarkazm.

– W sumie mnie nigdy jadem nie opluła, ale też spotykałam się z nią sporadycznie. Zbieram się na pogrzeb. – Ostatnie zdanie Bożena dodała po chwili przerwy.

– Jak całe miasto. – Dorota wzruszyła ramionami. – A ty ładnie o tym napiszesz. Wystawisz kolejną śliczną laurkę, zgodnie z zapotrzebowaniem. Poprawnie skonstruowaną, bez żadnych błędów, oddającą cześć i opiewającą chwałę szacownej zmarłej.

– Się rozumie. W końcu będę pisać o pogrzebie naszej właścicielki. Nawet jeśli tylko formalnej.

– Właścicielki radia?

– No co ty. – Bożena spojrzała na nią jak na kosmitkę. – „Wiadomości Koszalińskich”.

– Tym ładniej musisz napisać.

– Żeby nie stracić roboty – skomentowała kwaśno Bożena.

Dorota wywróciła oczami.

– Radosna rzeczywistość. – Bożena wzruszyła ramionami.

– Jak cię słucham, mam ochotę zjeść kolejne ciastko. Twój realizm jest gorzki niczym ziółka mojej ciotki na wątrobę.

– Piołun – podpowiedziała Bożena. – To się nazywa piołun. Moja matka też to pije. Na wątrobę i cholesterol.

Teraz Dorota wzruszyła ramionami, po czym zakomunikowała:

– Mam huk roboty. Ostatnio dużo nagrywałam, nie wszystko jeszcze zmontowałam. Zakładam słuchawki i odklejam się od rzeczywistości.

Bożenie do wyjścia na pogrzeb został jeszcze kwadrans. Rozmyślała, wpatrzona naprzemiennie w przyjaciółkę i wygaszacz ekranu. Ostatnie dni przytłoczyły ją nadmiarem zdarzeń. Gerard chciał częściej spotykać się z córką. Miała wrażenie, że trwa wyścig – kto kupi Malwinie coś fajniejszego, modniejszego. Nawet takie głupoty jak szkolne zeszyty stawały się obszarem konkurencji.

– Te od taty są fajniejsze – oznajmiła jej wczorajszego popołudnia córka.

Cóż można było odpowiedzieć na takie dictum? Bożena najchętniej walnęłaby młodą przez kark, powstrzymała się jednak. Oczywiście, że tego nie zrobiła. Nigdy nie uderzyła własnego dziecka. Cudzego zresztą też nie. „Dzieci są do kochania, nie do bicia” – pomyślała i westchnęła. „Nawet kiedy mają trzynaście lat, kosmiczne pomysły i różowe włosy”.

Rok szkolny dopiero się zaczynał, a Bożena już przewidywała, że będzie to dziesięć miesięcy katorgi. Rywalizacja o uwagę córki przeplatana fochami dorastającej dziewczyny. Zestaw z sennego koszmaru, tylko, niestety, w realu.

Miała już na lewym ramieniu torbę ze sprzętem, na pogrzebie też zamierzała nagrywać. Dyskretnie, oczywiście. Przez drugie ramię przewiesiła plecak. Zerknęła w lusterko, zdjęła plecak. Pomalowała usta szminką. Zzuła buty, w których poruszała się od rana po redakcji, z szafki ukrytej za drzwiami wejściowymi wyciągnęła czarne szpilki. Miała ochotę na czerwone, uznała jednak, że akurat na pogrzebie demonstracja nie jest wskazana.

Wszędzie, nawet w pracy, miała pod ręką co najmniej kilka par butów. Oczywiście zawartość szafek się zmieniała – w jednych szpilkach przychodziła, w drugich wychodziła, te zostawiała w domu, tamte w pracy, kilka par woziła w aucie. Czasem zabierała któreś ze sobą, wrzucała je do torby. Wszystkie były oryginalne. Kolorowe, we wzorki, tłoczone, malowane. Zamszowe, wzorzyste, z nietypowym obcasem. Przeważały szpilki, balerin nie uznawała. W samochodzie zaś dodatkowo miała wysokie nad kostkę glany z grubej skóry. Żeby nie były nudne, razem z córką surową skórę ozdobiły różowymi kwiatkami. Te glany, para żółtych kaloszy i jeszcze stare adidasy to były jedyne buty na płaskim obcasie, jakie posiadała.

W dawno nienoszonych, wystrzałowych szpilkach z włoskiej lakierowanej skóry poczuła się… dobrze. Wyprostowała się, narzuciła ponownie plecak i sięgała właśnie do klamki, gdy drzwi otworzyły się z impetem. Bożenę zarzuciło na biurko. W tej nieeleganckiej pozie zastał ją szef, Edmund, wyjątkowy kawał gnojka o figurze i wzroście karaczana. Szerszy niż dłuższy, z zarostem niczym kolce kaktusa (włos co centymetr) i zaczątkami przedwczesnej łysiny, wyglądał paskudnie. Nie to jednak było przyczyną, dla której zyskał w tajnym języku Bożeny i Doroty miano „glisty”. Był po prostu wrednym, zakompleksionym facecikiem, znakomicie ilustrującym tezę Bożeny o błędzie genetycznym.

Jedyną miłą rzeczą związaną z Edmundem były ciasteczka wypiekane przez jego żonę. Te, które Bożena od czasu do czasu zawoziła Malenie Fabiańskiej.

– Już wychodzisz? Całe szczęście! – przywitał wdzięcznie dziennikarkę.

– Też się cieszę, że cię widzę – odpowiedziała syknięciem. Ostentacyjnie dotknęła łokcia, który obiła o biurko.

Edmund nawet tego nie zauważył.

– Koniecznie musisz zrobić materiał z Fabiańskim. Damy może duży wywiad w przyszłym tygodniu i jeszcze coś w wiadomościach. No i w tym twoim programie o Koszalinie. Tam się teraz będzie tasowała spora kasa, powinniśmy powalczyć, by strużka reklamowa nie wyschła. I podkreśl to, niech spadkobiercy zachowują się jak lokalni patrioci. Wspierają miasto. I nas, oczywiście. Mam pomysł na imprezę bożonarodzeniową, będziemy potrzebować sponsorów.

– Przypominam ci, że jadę na pogrzeb. Nie zrobię dziś żadnego materiału o tej rodzinie!

„Poza tym, co nagram na pogrzebie” – pomyślała, ale tę myśl zostawiła dla siebie.

– Oczywiście, oczywiście – zgodził się Edmund. – Jutro pojedziesz do Fabiańskich…

– Czyś ty ochujał? – Bożena uznała, że nie ma potrzeby udawać, może powiedzieć, co myśli. – Ci ludzie są w żałobie, potrzebują spokoju. Dam tej rodzinie kilka dni wytchnienia. Zresztą mam na jutro umówiony wywiad z prezydentem, nie odwołam…

– Masz jechać do Fabiańskiego! Jutro! – zapiszczał Edmund. – Masz się dowiedzieć wszystkiego o testamencie! To interesuje słuchaczy!

– Przecież pojadę! – warknęła Bożena. – Trochę taktu! Naprawdę tylko kasa się liczy? Sądziłam, że godnie reprezentujemy czwartą władzę, obowiązują nas etyczne standardy, że…

– Znowu się stawiasz? – przerwał jej Edmund.

Bożena na szczęście stała odwrócona do szefa bokiem. Lekko jeszcze odchyliła głowę, by jej twarz nie była dostrzegalna z jego perspektywy, i zmełła kolejne przekleństwo w ustach. Nie powinna przeciągać struny. Przybrała chłodny, profesjonalny uśmiech, który porażał jak lodówka w prosektorium.

– Nie śmiałabym – odpowiedziała spokojnie. – Nie mogę jednak narazić się prezydentowi miasta. Nie odwołam więc jutrzejszego spotkania w ratuszu, ale zadzwonię do Fabiańskich i zgodnie z poleceniem szefa umówię się na wywiad.

– No – odpowiedział i wyszedł.

Bożena nie powiedziała tego, co myślała. Spokojnym krokiem wyszła z budynku radia i dopiero w samochodzie ulżyła sobie słowami powszechnie uznawanymi za nieparlamentarne.

– Może przekleństwa to brzydkie wyrazy, ale jak dobrze robią na spokój duszy – powiedziała do siebie na koniec.

Rozdział 3

Bożena przyłożyła się do tematu jak profesjonalny paparazzi. Żaden lokalny ślub, o pogrzebie nie wspominając, nie był tak obfotografowany i skrupulatnie omówiony. W tekście mówionym i pisanym.

W kaplicy pojawiła się dwie godziny przed planowaną ceremonią. Zamierzała przez chwilę pobyć w ciszy, oddać prywatny hołd zmarłej. Może i Malena była zołzą, może nawet zasłużyła na to, by na jej śmierci żerować. Bożena nie zamierzała dopieszczać wyrzutów sumienia. Była niczym klasyczna prasowa hiena. To tylko praca. Ale przecież śmierć to coś, czego nie da się oswoić. Wzbudza szacunek bardziej niż urząd skarbowy. Bożena nie bała się ludzi, nie bała się pracy, nie bała się słów, nawet ostrych, raniących. Na to zawsze można było znaleźć odpowiedź. Słowa, czyny, gesty. Śmiech, ironia, kpina. Wreszcie przekleństwo. Ale na śmierć?

Gdy Bożena przyjechała na cmentarz, niewielka kaplica już się zapełniała. Jedynie pierwsze rzędy, zarezerwowane dla rodziny, pozostawały puste. Z głośników sączyła się cicha muzyka, coś klasycznego, w tym gatunku Bożena nie czuła się ekspertką. Ciemnobrązowa, niemal czarna, lakierowana trumna ze złotymi okuciami odbijała światło. Wystawała znad morza kwiatów, wśród których dominował wieniec ustawiony z boku na statywie.

„Jak wieża katedralna na tle miejskich kamienic” – pomyślała Bożena. Dołożyła redakcyjną wiązankę z odpowiednią szarfą. Fotograf, najlepszy w tego rodzaju zdjęciach, położył drugą. Zabierając kwiaty z samochodu, pomylili bukiety – fotograf nie miał nic wspólnego z Radiem Koszalin, miał reprezentować „Wiadomości Koszalińskie”, ale co to właściwie za różnica? „Kwiaty to kwiaty, śmierć to śmierć” – uznała dziennikarka. „Malenie to już i tak nie stanowi”.

Rozdzielili się z fotografikiem, ustawił się przed wejściem do kaplicy. Robił zdjęcia wszystkim wchodzącym, na wszelki wypadek.

Bożena stanęła z boku. Na godzinę przed rozpoczęciem nabożeństwa kaplica była prawie pełna. Bożena obserwowała stroje, które w ciągu ostatnich dziesięciu minut z czarnych zmieniły się na luksusowo czarne. Miała wrażenie, że ogląda rewię mody. Kreacje raczej krótkie niż długie, czasem nawet bardziej skąpe niż jej standardowa mini. Szczególne oko miała do butów – te tutaj wyglądały na droższe niż drogie. Wydawało jej się, że gdzieś mignęła najnowsza Prada. Któraś z pań nosiła szpilki z czerwoną podeszwą, Bożena jednak nie dała się nabrać – obok louboutinów nawet nie stały. Nie brakowało błyszczących elementów, koralików, taśm, haftów. Torebki były oddzielnym rozdziałem – wiele z nich przypominało karnawałowe dodatki. „Z całą pewnością mnie by się takie cacko nie przydało” – pomyślała Bożena sarkastycznie. „Dyktafon, notes, pięć długopisów, klucze, portfel, dokumenty, książka, dwa peny, kanapka, bidon, a ostatnio nawet śrubokręt, choć naprawdę nie wiem po co. Tyle mieści się w mojej torebce, a w takiej co?” Zerknęła na cacko przechodzącej właśnie kobiety. „Karta kredytowa i chusteczka”.

Jeszcze chwilę z niesmakiem przyglądała się zgromadzonym. „Nie wiedziałam, że koszalinianie są aż tak bogaci. Na co dzień zupełnie tego nie widać” – pomyślała. „Bo też niecodziennie jest okazja na pokazanie się wśród, hm, finansowej elity” – wyjaśniła sama sobie.

Przed nią przedefilowała właśnie kobieta w nakryciu głowy z gęstą woalką. Fascynator nadawałby się do Ascott, tutaj raczej przeszkadzał sąsiadom w ławkach. „Elita raczej wie, jak się stosownie ubrać” – sarknęła Bożena. Odhaczyła w głowie listę obecności – przybyli wszyscy ważni. Prezydent, jego zastępcy, komendant policji wraz ze świtą, dziennikarze z każdej możliwej redakcji z całego Pomorza, dyrektorzy filharmonii i dwóch koszalińskich liceów, kilku adwokatów, w tym jeden jej kolega ze szkolnej ławy. Znała tu wszystkich. No i Edmund. Oczywiście, szef koszalińskiego radia nie mógłby sobie odmówić takiej imprezy. Wszyscy witali się szeptem, natłok głosów jednak powodował, że gdy Bożena zamknęła oczy, usłyszała dźwięk kwietnej, miodnej łąki. Pszczoły pracowały, brzęczały, dzwoniły, świszczały… Dopiero dwadzieścia minut przed rozpoczęciem ceremonii zapadła cisza. Rodzina Fabiańskich wchodziła do kaplicy w pełnym szacunku milczeniu. Stefan kroczył na froncie. „Jak niegdyś Malena” – pomyślała Bożena. „Zawsze na przedzie, jak rasowy przywódca. Albo przewodnik w stadzie. Dotąd ona była najważniejsza, a teraz?” Rozejrzała się wokół, spojrzała na miny żałobników. „Teraz leży w trumnie” – dopowiedziała sobie w myślach Bożena.

Za Stefanem szła wyprostowana, wysoka kobieta o kruczoczarnych włosach i równie wysoki, korpulentny mężczyzna. Za ciemnowłosą pięknością podążał szpakowaty mężczyzna, odróżniał się od pozostałych jasnobrązowymi butami.

Bożena nie znała tych ludzi, spodziewała się jednak, że to siostra i młodszy brat Stefana. Dawno w Koszalinie niewidziani, na pogrzeb matki przybywają jednak nawet najbardziej zbuntowane dzieci. Dalej kroczyły obie córki Stefana z rodzinami oraz syn. Artur. Dziedzic?

Wszyscy zasiedli w pierwszych dwóch rzędach świątynnych ławek. Nikt nie wyglądał na specjalnie przybitego, może z wyjątkiem Stefana, choć i w jego przypadku Bożena miała wrażenie, że to zaledwie poza. Spełnianie powinności. Wszyscy oczekiwali, że rodzina okaże smutek. Żałoba musiała być przykładna, modelowa, tak jak wzorcowa była ta podstawowa komórka społeczna.

Członkowie rodziny w milczeniu spoglądali na błyszczącą trumnę. Czy jednak w skupieniu? Modlitwie? Nie wyglądali na pogrążonych w smutku.

Wyjątkiem był Artur. Ten nawet nie udawał. Pomimo żałobnego stroju wyglądał jak wyjęty z innego serialu. Rozglądał się znudzony, rozdawał ukłony, na trumnę ledwie zerknął. Trzykrotnie ukradkiem popatrywał w telefon, Bożena kątem oka dostrzegła, że fotograf także to zauważył. I uwiecznił. „Będzie fajny materiał” – pomyślała.

W nabożeństwie uczestniczyło trzech księży. W niewielkiej kaplicy ledwie mieścili się w prezbiterium, co chwilę szturchali się łokciami, a tłok wyraźnie przeszkadzał im w celebracji.

„Czereda księży” – żachnęła się Bożena i opuściła głowę, by nikt nie dostrzegł skrzywienia na jej twarzy.

W kaplicy szybko zrobiło się duszno. Dziennikarka pomyślała, że lada moment zacznie się fala omdleń. Pomimo otwartych drzwi i wszystkich możliwych okien tłok i zaduch cmentarnych lilii stawały się nie do wytrzymania. „Będę rzygać” – pomyślała, uświadamiając sobie, że tego dnia nic jeszcze, poza kęsem rogalika, nie zjadła. Przepchnęła się do wyjścia. Na zewnątrz odetchnęła świeżym powietrzem, choć pogoda wciąż jeszcze rozpieszczała plażowiczów, było gorąco i parno. Na szczęście na placu przed kaplicą dało się oddychać, a nagłośnienie doskonale przekazywało słowa każdego z duchownych.

Gdy w końcu żałobnicy wyszli ze świątyni, od razu uformował się kondukt, rozciągnięty niczym przerośnięty pyton. Rodzinny grób Fabiańskich czekał już przygotowany na przyjęcie doczesnych szczątków nestorki rodu. Rozpostarto nad nim ciemnofioletowy aksamitny baldachim, z tyłu czekało sześciu grabarzy. Ksiądz rozpoczął mowę, zanim ostatni żałobnicy zeszli z alejki.

Bożena słuchała z narastającym uczuciem mdłości. Piękne słowa o szlachetnej postawie szacownej mieszkanki Koszalina, o zasługach dla lokalnej społeczności, wielkim sercu i szczodrych datkach stały w tak jawnej sprzeczności ze złośliwym rechotem, który kiedyś Bożena usłyszała w apartamencie Maleny Fabiańskiej, że trudno było zachować powagę. A jednak nikt nie parsknął śmiechem. „Bo wszyscy boimy się śmierci i nie mamy ochoty z niej kpić” – pomyślała Bożena. „A ja nie jestem lepsza. Co napiszę o tej ceremonii? Co nagram dla radia? Poemat o znakomitej rodzinie szlachetnych filantropów. Sama uczestniczę w tym syfie. Co gorsza, kolejny tekst napiszę dokładnie tak samo. A dlaczego? Bo obiecałam. Przede wszystkim Sławkowi. Jego zawieść nie mogę. »Wiadomości Koszalińskie« należą do Fabiańskich, a kondycja prasy drukowanej… Cóż, pewne rzeczy trzeba przełknąć. No i na świetny materiał czeka też Edmund. Oczywiście. On zawsze oczekuje najlepszego, od innych. Sam nie ma ochoty nic z siebie dać. Jemu chętnie zrobiłabym na złość”.

Z zainteresowaniem słuchała mowy Stefana. Powściągliwej i skromnej. Oszczędził sobie bizantyjskich konstrukcji słownych, werbalnych wodotrysków i peanów na cześć matki. Skupił się na osobistym braku. Strata i tęsknota – to dominowało w jego przemowie i pewnie dlatego była ona tak wzruszająca.

W pierwszej chwili dziennikarka pomyślała, że poprosi o tekst przemówienia, szybko sobie jednak uświadomiła, że Fabiański mówi z pamięci. Włączyła w końcu dyktafon, choć stojąca obok kobieta obrzuciła ją wrogim spojrzeniem. „Niech się tylko odezwie” – zgrzytnęła zębami Bożena. „Może i nagrywanie przemowy pogrzebowej jest gruboskórne, ale noszenie fałszywych louboutinów to jeszcze większa impertynencja. W każdych okolicznościach”.

Po Stefanie Fabiańskim nikt już nie zechciał wspominać zmarłej, żałobnicy zaczęli rozchodzić się w milczeniu. Bożena chciała jeszcze obejrzeć samochody ruszające z cmentarnego parkingu, tam zresztą umówiła się z fotografem, odwróciła się zatem i ruszyła razem z uczestnikami pogrzebu. W czasie uroczystości stała z tyłu grobu, by mieć widok na tłoczących się żałobników, musiała więc przejść obok zgromadzonej rodziny, wpatrzonej w nakryty już granitową płytą nagrobek.

– Nareszcie z głowy. – Usłyszała w pewnym momencie Artura.

– Zamknij się. – To był głos Stefana. W niczym jednak nie przypominał ciepłego, aksamitnego tembru, jakim kilkanaście minut wcześniej czarował w czasie przemówienia.

– Nie powiesz chyba, że w końcu nie odetchnąłeś.

– Nic nie powiem – warknął Stefan.

Bożena odwróciła głowę w stronę idącej obok kobiety, udając wymianę zdań. Wolała nie przyznawać się, że usłyszała coś, co – o czym była przekonana – nie powinno do niej dotrzeć.

Zobaczyła Edmunda wychodzącego z cmentarza. Był wyraźnie smutny. A może wściekły? Właściwie dlaczego? To przecież mocno starsza pani, w tym wieku każdy ma prawo spokojnie umrzeć. „My jesteśmy tu tylko dlatego – i Edmund, i fotograf, i ja – że opis ceremonii niezmiernie zainteresuje naszych czytelników i słuchaczy” – pomyślała mało pochlebnie. Obejrzała rząd limuzyn wypucowanych jak zwierciadła i skupiła uwagę na Fabiańskim juniorze.

– Jaki on tam młody – powiedziała do siebie półgłosem i dodała: – Wciąż tak o nim myślę, a to przecież czterdziestoletni nastolatek.

Artur podrzucił w ręce kluczyki z błyszczącym breloczkiem. Podszedł do czerwonego auta z dziwnymi drzwiami, które uniosły się z boków. Skojarzenie z Batmanem było odruchowe. Artur rozmawiał z kimś, ale dziennikarka nie zwróciła uwagi na rozmówcę, samochód zaabsorbował ją całkowicie. Musiał kosztować majątek. Dwa majątki.

– Co mi do tego? – Bożena nawet nie zauważyła, że cały czas mówi do siebie półgłosem. – Stać ich, to wydają. Nie kradną, a przynajmniej nikt ich na tym nie złapał. Jeszcze. Nie robią nic złego, choć zapewne jest to tylko kwestia znalezienia odpowiednich kwitów. Płacą podatki, bez wątpienia w najmniejszym możliwym wymiarze, choć i tak ich wartość jest z całą pewnością wyższa niż cały mój PIT. I kij im w plecy. A ja? Jestem tylko żerującą na ludzkich nieszczęściach reporterzyną. Emocjonalnym pasożytem. Szumowina i wykolejeniec. – Po ostatnim wypowiedzianym zdaniu naszła ją refleksja: „Zaraz, zaraz, to o mnie czy o Fabiańskich?”.

Rozdział 4

Piętnaście lat wcześniej Bożena miała dwadzieścia trzy lata. Rozpoczęła pracę w lokalnym dzienniku. Wierzyła, że właśnie złapała pana Boga za nogi – gazeta miała prawie czterdziestoletnią tradycję wydawniczą i uchodziła za najbardziej opiniotwórczą w regionie. Kilka lat wcześniej stała się wprawdzie filią jednej z gazet szczecińskich, na szczęście Fabiańscy dofinansowali tytuł i „Wiadomości Koszalińskie” wciąż pozostawały dla koszalinian najważniejszym źródłem informacji.

Jej entuzjazm przygasł lekko po trzecim tygodniu, kiedy to zorientowała się, że wymarzona praca w terenie, rozmawianie z ważnymi i zupełnie nieistotnymi ludźmi, odkrywanie ich tajemnic, interweniowanie w sprawach przeciętnych zjadaczy chleba, poprawianie ich bytu… to były tylko marzenia. Mrzonki.

Pierwszego dnia poznała zespół i biuro. Kręciło jej się w głowie od hałasu, okrzyków, rozmów telefonicznych. Kilkanaście lat wcześniej zapewne brzmiał tam też stukot maszyn do pisania. „Musiało być tu strasznie” – pomyślała wieczorem. Czuła, że głowa jej spuchła – od hałasu, nadmiaru informacji, przebodźcowania. Odetchnęła z ulgą, gdy w domu zrzuciła szpilki i ściągnęła wąską spódniczkę. Rano uznała, że to strój odpowiedni do szacownej redakcji, wybierała go starannie, nawet specjalnie kupiła coś nowego. Po pierwszym dniu jednak doszła do wniosku, że powinna tę kwestię jeszcze przemyśleć, bo w terenie ołówkowa spódniczka może się nie sprawdzić. Usiadła na kanapie, spuchnięte stopy nasmarowała chłodzącym balsamem i schowała w puchatych skarpetach. „Ale ze szpilek nie zrezygnuję pod żadnym pozorem” – obiecała sobie.

Drugiego dnia założyła bojówki. I szpilki. Na wszelki wypadek wrzuciła trampki do torby. Wtedy jeszcze miała taką parę płaskich butów. Wyrzuciła je do pojemnika z używaną odzieżą kilka lat później, pozostały prawie nowe.

Tego dnia zaprzyjaźniła się z wyposażeniem redakcyjnej kuchni. Poznała upodobania kulinarne dziennikarzy. Dla Roberta z pierwszego piętra – kawa z odrobiną mleka. Spienionego. Marta wolała sojowe latte. „Swoją drogą, idiotyzm” – pomyślała Bożena. „Jeśli już pić mleko, to po co udawać? Napoje roślinne do kawy? Fuj”. Przedłużone espresso dla szefa redakcji. Americana dla Jolanty.

„W ogóle po co mleko do kawy?” – zastanawiała się późnym popołudniem. Do tego czasu zdołała już poznać numery do najlepszych pizzerii w mieście, trzech, bo na różnych piętrach panowały różne preferencje. Dowiedziała się też, co to jest sushi, choć jeszcze go nie zamawiała. I nigdy nie jadła. Surowa ryba? Musi być ohydna. Za to dwukrotnie dzwoniła do kuchni polskiej, schabowy z ziemniakami królował. „Każdy musi jakoś zacząć” – pocieszała się wieczorem. „Może być od kuchni”.

Stopy wchodziły jej w szyję, rezygnacja ze szpilek jednak nie wchodziła w grę.

Po tygodniu wróciła do ołówkowej spódnicy. W biurze ten strój był absolutnie wystarczający, a wizja pracy w terenie stawała się tak świetlista, że aż przeźroczysta. Była mrzonką, a Bożena, choć uzyskała do tej pory zaledwie licencjat, miała pewien wrodzony życiowy spryt. I takąż mądrość. „Wyssałam ją z mlekiem matki” – myślała czasami ironicznie, wiedząc, że jej mama jest całkowitą przeciwniczką naturalnego karmienia.

Przez najbliższe dni odkrywała stopniowo, z coraz większą goryczą, że kuchnia miała się stać jej środowiskiem pracy. Takie chyba były, nieustalone z nią, założenia. Po niespełna dwóch tygodniach, w przerwie między parzeniem kawy i zamawianiem pizzy, napisała krótkie sprawozdanie. Nadała mu wdzięczny tytuł: Dzień zbyt ambitnej dziennikarki, opisała wszystkie rodzaje parzonej kawy, wyliczyła kalorie w zamawianych codziennie przez dziennikarzy daniach, opisała także okrzyki wydawane przez niektórych. Nie zasłaniała się trzema kropkami, nie stosowała sympatycznych zamienników. Dodała do tego opis odgłosów wydawanych przez kanalizację, „jęk szlachtowanego wieprza” wzbudził spore uznanie szczególnie u tych, którzy mieli biurka niedaleko toalet. Ładnie też odmalowała słowem postrzępioną wykładzinę. Potykając się o jej brzeg, Bożena oblała się kawą, miała więc na ten temat sporo do powiedzenia.

Zanim pokazała tekst szefowej, wykasowała spostrzeżenia dotyczące współpracowników, choć z tej części miała akurat najlepszy ubaw.

Sprawozdanie szybko zyskało status radosnego przerywnika pracy dla całej redakcji.

– Dobra jesteś, młoda! – Usłyszała.

Wprawdzie nie potrafiłaby powiedzieć, od kogo, ale jakie to miało znaczenie? Szef także się uśmiechnął, chociaż nie skomentował.

To zdecydowanie był dzień Bożeny! „Wreszcie przestanę być panienką od kawy!” – myślała wieczorem z zadowoleniem.

Następnego dnia rzeczywistość wróciła na utarte tory. Bożena przez kolejny tydzień miała wrażenie, że lewituje w oparach absurdu. Przyszła do pracy jako dziennikarka! Bez doświadczenia, ale przecież właśnie tutaj miała je zdobyć. Kawę umiała parzyć już wcześniej.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki