Copyright © for the Polish Edition by Purple Book Wydawnictwo, Warszawa 2023
Copyright © by Anna Purowska, 2023

ISBN 978-83-8310-518-5

Purple Book Wydawnictwo
ul. Hankiewicza 2
02-103 Warszawa

Dyrektor Zarządzająca: Iga Rembiszewska
Wydawca: Anna Kubalska
Produkcja: Klaudia Lis
Marketing i promocja: Renata Bogiel-Mikołajczyk, Beata Gontarska
Digital i projekty specjalne: Tatiana Drózdż
Dystrybucja i sprzedaż: Izabela Łazicka (tel. 601 457 030), Beata Trochonowicz (tel. 506 626 661)

Redakcja: Agnieszka Czapczyk
Korekta: e-DYTOR, Katarzyna Sarna
Projekt okładki i stron tytułowych: Magdalena Zawadzka
Zdjęcia na I stronie okładki: Jon Davison /Shutterstock, Dmytro Balkhovitin /Shutterstock, AGCuesta /Shutterstock

facebook.com/purplebookwydawnictwo
instagram.com/purple_book_wydawnictwo
www.purplebook.com.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kodowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych w całości lub w części tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Mamo, nic nie musisz robić na swoje urodziny,
tylko świeczkę sobie kup.
Możesz odpoczywać, ja wszystko załatwię.

Dla mojego syna Bartosza, pięciolatka,
który koloruje mój świat.

Zasada fizyki poszukiwania brzmi tak: jeśli jesteś wystarczająco dzielna, aby zostawić za sobą wszystko i wyruszyć na poszukiwanie prawdy zewnętrznej lub wewnętrznej; jeśli wszystko, co napotkasz na swej drodze, potraktujesz jako podpowiedzi i wszystkich napotkanych ludzi jako nauczycieli; jeśli jesteś w stanie wybaczyć sobie kilka gorzkich błędów – wtedy prawda nie będzie przed tobą zatajona.

Elizabeth Gilbert, Jedz, módl się, kochaj,
przeł. Marta Jabłońska-Majchrzak

Podróżnik, który z tarasu w Cordes ogląda letnią noc, wie, że nie musi już iść dalej i że jeśli tylko zechce, tutejsze piękno dzień po dniu wyleczy go z wszelkiej samotności.

Albert Camus,
przeł. Maciej Taraniuk

1. Kiedy tęsknię

Nadia

Nigdy cię nie kochałem.

To nie może być koniec. Nie może. Powtarzam w myślach, przebiegając przez ulicę. Przeskakuję kałuże, omijam przechodniów. To nie może być prawda. Nie może.

Trzy miesiące od dnia, w którym nastąpił koniec świata, wciąż się budzę, pracuję, jem. Oddycham, choć czasem muszę się upewnić. Wdech, wydech. Wdech, wydech. Uff, wciąż tu jestem. Wciąż trwam.

Czy on choć trochę cierpi? Czy tęskni? Wyszukuję na Facebooku jego nazwisko. A to co? Nowe zdjęcie profilowe dodane kilka godzin temu. Mój ukochany uśmiecha się, a jego oczy połyskują w promieniach słońca. A może udaje? Może wcale nie jest mu do śmiechu? Zaciska mi się żołądek. A jeśli… a jeśli to zdjęcie zrobił ktoś… nowy? Jakaś… kobieta?

– Nadia… – Męski głos tuż obok sprawia, że wygaszam telefon i gwałtownie się odwracam. Szef szybko przenosi spojrzenie z moich oczu na trzymaną w dłoniach kartkę. – Najnowsze zlecenia. Do piętnastej. – Biała lista wyzwań ląduje na biurku. Rozlega się dźwięk oddalających się kroków i moje głośne westchnienie niezadowolenia. Może nie usłyszał.

– Słyszałem. – Filip wychyla się zza monitora. – Co dziś ciekawego w naszym regionie? – Opiera brodę na rękach i czeka na odpowiedź.

Jego brązowym oczom miałam okazję przyjrzeć się już kilka tygodni temu, kiedy zaprosił mnie na kawę, ale dziś ich odcień wydaje mi się jaśniejszy… jakby… orzechowy… Orzechy!

On. Jadał je jako przekąskę. Włoskie, nerkowca, ziemne… różnego rodzaju mieszanki.

– Jakoś tu duszno. – Wstaję i czuję, że Filip mnie obserwuje.

– Może… – Rozgląda się niepewnie. – Może moglibyśmy znów gdzieś razem wyjść? Kino?

Kino?! Szarpię za klamkę i uchylam stare drewniane okno.

– Jestem ostatnio bardzo zajęta.

Wracam na miejsce i udaję, że nie widzę, jak odprowadza mnie wzrokiem. Jeszcze przez chwilę mi się przygląda, ale jestem już w innym świecie.

Policyjne podsumowanie tygodnia. Turniej drwali podczas Święta Chleba. Modernizacja stadionu miejskiego. Ostrzeżenie o burzach z gradem i silnym wietrze. Potrącenie pieszego. Budowa nowego targowiska… Lista jest spora. Część artykułów, które napiszę, trafi na stronę internetową, wybrane do biuletynu wydawanego dla mieszkańców Delecka co dwa tygodnie.

Ponownie wzdycham. Wiem, słyszał, ale nawet nie zerkam w jego kierunku.

W piątek ratuje mnie tylko jedno. Myśl, że kiedy wyjdę z naszej ciasnej redakcji mieszczącej się w piwniczce kamienicy, od razu ruszę na dworzec.

Długopisy równiutko ułożone, monitor wygaszony, karteczki z odnotowanymi kwestiami „pilnymi” czekają, aż wrzucę je do kosza, ponieważ wszystko, co pilne i ważne, mam już załatwione. Zerkam na Filipa. Teraz mnie nie widzi… tylko w tych momentach mogę mu się tak naprawdę przyjrzeć. Ciemne, gęste włosy, zarost, po którym często się gładzi, gdy myśli. O! Tak, jak teraz. Dłonie… duże, zadbane, męskie…

I nagle, tak po prostu, przypominam sobie, jak on mnie obejmował, jak gładził po włosach… jak dobrze mi było przy nim, spokojnie, bez kłótni, w dwuletnim zauroczeniu. Zauroczeniu, bo on… on…

Zaczynam drżeć. Jego słowa rozbrzmiewają w mojej głowie.

Nigdy cię nie kochałem.

Poznałam jego rodziców. Wydawali się opiekuńczy, może nawet bardziej niż on… a może chcieli mi wynagrodzić to, że ja swoich nie mam. Obiady u mamy, damy zawsze eleganckiej, pewnej siebie i dumnej z syna. Opowieści taty, byłego marynarza, który zwiedzał świat i chętnie o nim opowiadał. Wyobrażałam sobie nieraz, że tak do nich mówię: mamo, tato. Że mój ukochany nakłada mi na palec obrączkę, że przeprowadzam się do domu jego rodziców, bo jest duży, przestronny, bo jego mama pomaga nam przy dzieciach… bo…

Czy ja oddycham? Czy żyję?

– Nadia…

O Boże… Czuję łzy kapiące na dłonie.

– Przepraszam. – Zasłaniam twarz.

– Mam dla ciebie chusteczkę.

Filip mówi cicho i jakoś tak delikatnie, jakby się bał mojej reakcji. Nie mogę spojrzeć mu w oczy, ale przyjmuję chusteczkę. Przykładam ją do policzków i czuję, jak staje się mokra. Jak wsiąkają w nią moje wyobrażenia, których nigdy już nie wprowadzę w życie. Ale on… przecież on… może żałuje tego, co powiedział, może miał na myśli coś innego? Może… jeszcze nie wszystko stracone.

– Gdybym mógł ci jakoś pomóc, daj znać.

Głos kolegi brzmi kojąco, ale ja wcale nie potrzebuję pocieszenia. Kilka spotkań nie może być lekiem na moją miłość. Na tęsknotę. Na ten żal, który wciąż się przeze mnie przelewa.

– Dziękuję. – Na tyle mnie stać, gdy widzę, że zegar wybija szesnastą. Spoglądam na chwilę w kierunku Filipa, żeby nie czuł się urażony, że wychodzę właściwie bez słowa.

A teraz szybko, na dworzec. Wciąż jestem rozedrgana. Upalne sierpniowe powietrze dostaje się do płuc i nieprzyjemnie uciska. Jest tylko jedna osoba, która może mi pomóc. On. Jeśli się do mnie odezwie, jeśli tylko napisze choć jedną wiadomość, pozwolę mu wrócić. Chociaż… powinnam wcześniej powiedzieć mu, że się zastanowię. Tak! Powiem, że bardzo mnie zranił swoimi słowami, zostawił na długie i trudne tygodnie, więc teraz muszę to przemyśleć. Mądre. Bardzo mądre. Uśmiecham się i ruszam dalej. Kiedy tylko słyszę dźwięk telefonu, już mam ochotę wykrzyczeć, że nic się nie stało, ale to nie on. To Tomek.

– Siostrzyczko… – zaczyna.

– Uprzedzam, że jest po szesnastej, a ja pędzę na pociąg.

– Zajęłabyś się bliźniakami? Proszę…

– Oczywiście, że tak. Powiedz tylko kiedy.

– Teraz. – W jego przyciszonym głosie wybrzmiewa nuta niepewności.

– Czy stało się coś poważnego? Wiesz, że ja…

– Oj, Nadia, trafił mi się pilny wyjazd do klienta. Marta ma wizytę u lekarza, na którą czeka od dawna. – Podburza się z każdym kolejnym słowem. – A ty…

Też mam swoje życie. Ale jak mu odmówić, skoro nie ma kto się zająć Kacprem i Mikołajem?

– Dobrze – mówię przygaszona.

– Świetnie. W końcu na ciebie nikt nie czeka.

Nim zdążę cokolwiek odpowiedzieć, mój brat się rozłącza. Twarz mi tężeje. Mam ochotę pójść dalej w stronę dworca, tam, dokąd zmierzałam, nim poprosił o pomoc.

Ale przecież ja zawsze mogłam na niego liczyć. Zmieniam kierunek, staram się uspokoić, by Marta, która już na mnie czeka, nie wyczuła, że mam do nich żal.

Kiedy docieram na miejsce, stoję chwilę przy drzwiach. Próbuję wyciszyć przyśpieszony oddech i odgonić wyobrażenie o pociągu, o książce, która czeka w torebce. Trudno, dziś się nie udało. Tomek to moja jedyna rodzina, a więc układam usta w uśmiech i pukam.

– Widzę, że nie jest ci to na rękę – mówi Marta, gdy tylko przekraczam próg mieszkania. – Miałaś swoje plany.

– To nie było nic znaczącego. – Wzruszam ramionami i podnoszę pełzającego po podłodze chłopca.

– Będę się zbierać, a ty zerknij na chłopców, proszę, i opowiadaj…

Marta zaczyna się krzątać w poszukiwaniu ubrań i kosmetyków, a ja siadam na kolorowej macie, wybieram książeczkę z półki i zaczynam ją przeglądać.

– Opowiesz mi? – Wychyla się zza stojącego na stole lusterka.

– Nie wiem o czym…

– Oj, Nadia, przyjaźnimy się od lat. Dotąd nie miałaś przede mną tajemnic. A jednak spotkałaś się z Filipem… siedem razy. – Spuszcza wzrok, jakby się zawstydziła.

– Siedem? Nawet nie przypuszczałam…

– Że aż tyle? – Zaczyna chichotać.

– Nie. Że Filip jest tak dobry z matematyki.

Jednocześnie wybuchamy śmiechem. Dopiero teraz czuję, że mój brzuch się rozluźnia. Marta ucina temat. Całe szczęście. To dla mnie o siedem spotkań za dużo. Siedem spotkań, po których wracałam do domu i zaczynałam płakać. Co tam płacz, ja wyłam! Oglądałam zdjęcia ukochanego i nie mogłam uwierzyć, że to nie z nim byłam w kinie, że to nie on przyniósł do stolika tacę z kawą…

– Tomek zna go wiele lat… – Marta przerywa moje wspomnienia.

– To bez znaczenia. Może jeszcze wróci…

– Naprawdę w to wierzysz?! – Z dezaprobatą odsuwa lusterko i uważnie mi się przygląda.

Spuszczam wzrok. To taki wstyd wierzyć? Takie złe mieć nadzieję? Tak bardzo niedopuszczalne wyobrażać sobie, że wciąż jest gdzieś obok albo że czeka… Czeka na dworcu w Poznaniu, dokładnie tak, jak to robił wiele razy.

Tak, to był związek na odległość. I co z tego, skoro bywały całe tygodnie, podczas których pomieszkiwaliśmy razem. On mógł pracować zdalnie, mnie szef rzadziej na to pozwalał, ale zgrywaliśmy się w czasie. Nawet jeżeli ja byłam w redakcji, a on spędzał dzień przy laptopie w moim mieszkaniu, posiłki jadaliśmy wspólnie. Uwielbiał gotować i często czekał na mnie z pysznym obiadem, a jeśli nie miał na to czasu, wychodziliśmy zjeść do miasta. Wieczorami on oglądał ulubione seriale, ja czytałam książki, trzymając stopy na jego kolanach. Kiedy zasypialiśmy, przytulał, jakby mnie całą chciał objąć, pochłonąć. Jak twierdził, sam również tego potrzebował. I co się z tym stało? Co tak nagle sprawiło, że wszystkie nasze wspólne chwile sprowadził do kilku słów wypowiedzianych na szybko?

Nigdy cię nie kochałem.

Nigdy nie wyznał, że kocha, a ja, choć czekałam na te słowa, wolałam wierzyć, że może nie potrafi ich wypowiedzieć, ale swoją miłość wyraża w tym uścisku, najsilniejszym, jaki kiedykolwiek czułam. W obiedzie, który przygotowuje, wiedząc, że wrócę głodna. W łagodnym spojrzeniu, które zawsze niosło mi spokój.

Po wyjściu Marty nie ma już możliwości, bym przed oczami wciąż miała jego twarz. Zajmowanie się dwójką dwuletnich chłopców to wyzwanie, któremu staram się sprostać, choć to chyba najtrudniejsze zadanie, jakie dotąd musiałam wykonywać.

Tak, mają słodkie buziaczki, ale nie mam kiedy się nad nimi roztkliwiać. O, już Mikołaj wdrapuje się na kanapę, a Kacper ściąga ze stołu szklankę z wodą, którą zostawiła Marta. „Mama!” – odzywa się Mikołaj. „Mama?” – Kacper zaczyna się niepewnie rozglądać. Jego oczka stają się coraz większe, buźka coraz mocniej napięta. O nie, nie. Nie mogę do tego dopuścić. Jak tylko jeden zacznie płakać, dołączy do niego drugi, a uspokoić ich nie będzie łatwo. O! Zauważam kolorowy telefon, niby smartfon. Bez namysłu przykładam go do ucha.

– Halo? Halllooo?! – Przeciągam, robiąc przy tym najbardziej zdziwione miny, jakie tylko potrafię. Kacprowi zaczyna drżeć podbródek, choć nie spuszcza ze mnie wzroku. Za to Mikołaj wygląda, jakby chciał się popukać w głowę. Niepewnie się wykrzywia. W porządku, rozumiem, to nie było trafione. – W gęstym lesie mieszkał troll. – Rozkładam ręce i zaczynam intonować, jakbym miała przed sobą publiczność. – Miał wielką, kudłatą czuprynę. – Wyciągam ręce od głowy w kierunku sufitu, najwyżej jak potrafię. Dzieci podążają wzrokiem za moimi dłońmi. Choć podbródek Kacpra wciąż drży, Mikołaj już delikatnie się uśmiecha. – Do tego miał duuuży nos. – Wyciągam ręce przed siebie. – Bladą twarz. – Przeciągam dłońmi po twarzy. – I spiczaste uszy. – Ze środkowych i wskazujących palców tworzę niby-uszka i zginając je, macham nimi do chłopców. Obaj zaczynają się śmiać. Uff, co za ulga. W pokoju zapada cisza. Dwie rumiane twarzyczki patrzą na mnie zauroczone. Ani drgną. – Chcecie jeszcze? – pytam niepewnie. Mikołaj zaczyna bić brawo, a ja… O Boże, nie wiem, co dalej… Ale nie mam wyjścia. Wpatrzone we mnie oczka nie pozostawiają mi wyboru. – Troll nie był sam. Miał ogrooomną rodzinę i choć mieszkał w lesie, w którym ludzie uznawani byli za wrogów, on wymykał się ze swojej chatki o świcie i biegł tam, gdzie wiedział, że potrzebna jest jego pomoc. – Staram się zobrazować wszystko, o czym mówię. – Biegł do miasteczka położonego na wzgórzu i choć był maleńki niczym kciuk – obowiązkowo kciuk do przodu – wiedział doskonale, że jego wsparcie wielu osobom będzie bardzo potrzebne.

Mikołaj otwiera usta i ostentacyjnie ziewa, Kacper kiwa głową, jakby próbował dodać mi otuchy.

– Wiem, to pewnie zbyt skomplikowane, ale może kiedyś opowiem wam więcej – kończę.

Do swojego mieszkania mam piętnastominutowy spacer. Otwieram drzwi i czuję, jak uginają się pode mną nogi. Nawet nie mam sił na kąpiel, na jedzenie, na czytanie. Zrzucam ubranie, szybko szoruję zęby i wślizguję się pod kołdrę.

Gdzie on jest? Czuję, że zaczynam dygotać. Nieprzyjemna fala dreszczy przebiega mi po ciele. Gdzie? Dlaczego nie tu? Nie ze mną? W płucach zaczyna brakować powietrza, oddech przyśpiesza. Zaciskam palce u stóp, dłonie… całe ciało poddaje się bolesnemu napięciu. W końcu uwalnia się ze mnie szloch. Jakby ulatywał przez klatkę piersiową, próbując rozszarpać ją na kawałki. Jakby każda część mnie chciała się wyrwać i pobiec do niego. Jakby ten ból, który dotąd czułam jedynie pomiędzy żebrami, sparaliżował mnie całą.

Choć przez otwarte okno do sypialni wdziera się upalne powietrze, drżę z zimna. Czy to możliwe tak bardzo czuć miłość? Nawet jeśli usłyszało się, że była jednostronna?

Nigdy cię nie kochałem.

To nie może być koniec. Wciąż czuję go blisko siebie. Mam wrażenie, że zaraz wyjdzie z łazienki, położy się obok i mnie otuli. A wokół cisza… pustka. Tylko ja. Tylko ja! Nie wytrzymam. Dłużej nie wytrzymam. Łzy wzbierają, jeszcze chwila napięcia i czuję, jak spływają po policzkach i szyi. Toczą się coraz niżej, w kierunku dekoltu, a ich ciepło pali chłodną skórę. Zasypiam rozgrzana spływającym po mnie potokiem. Wspomnieniem i nadzieją.

Długa noc. Kilka łyków wody. Niespokojny sen i ciągłe przeszukiwanie łóżka… Gdzie jest to najchłodniejsze miejsce? Z boku na bok, z gorącego w zimne, i tak w kółko. Niby zasypiam, jakiś obraz pojawia się i po chwili rozmywa. Nie ma szans, by go zapamiętać. Otwieram oczy. Ciemno i pusto. Bez niego, bez jego pochrapywania i spokoju. Ucisk w dole brzucha i głośne bulgotanie, jakby coś się w nim przelewało. Telefon razi mnie ostrym światłem. Mrużę oczy, by dostrzec godzinę. Trzecia. Niebawem zacznie świtać.

Na oślep idę do kuchni, włączam czajnik i otwieram szafkę. Zaraz z przodu stoi jego ulubiona zielona filiżanka. Dotąd nie odważyłam się z niej pić, a nawet na nią spojrzeć. Filiżanka wygląda, jakby czekała. Jakby nawet ona czekała.

Wybieram kubek ze swoim imieniem, prezent od… od niego! Jeszcze wtedy, dwa lata temu, pasował mu do mnie ten napis: „Miła, uczynna, pracowita”. Dlaczego porzucił miłą dziewczynę? Uczynną, pracowitą? Drży mi ręka, kiedy zalewam rumianek wrzątkiem. Szykuję kilka kanapek i siadam w salonie. Na komodzie nasze zdjęcie ze ślubu Marty i Tomka. Na ścianie cała wielka ramka wypełniona wspomnieniami ze wspólnych wyjazdów. Wstaję i podchodzę bliżej. Próbuję zajrzeć mu w oczy. Hej, ty! Do ciebie mówię. Co ja ci zrobiłam? Co takiego, że nagle zniknąłeś? Bez słowa!

Nigdy cię nie kochałem.

Prawie bez słowa! Tak się nie robi!

Zerkam na swoje śniadanie i gryzę kawałek chleba. Mam wrażenie, że niewielki kęs rośnie mi w ustach. Odkładam resztę i kładę się na sofie. Jeszcze nigdy nie wstałam o trzeciej. O trzeciej rano… albo w nocy! Trzecia to jakiś środek, przełom, nawet nie wiadomo, gdzie go bardziej ulokować, przy dniu czy przy nocy…

Z kim podzielę się tą myślą? Tym, że nie mogłam spać? Komu opowiem, jak przechadzam się po mieszkaniu, za oknami zupełnie ciemno, a cisza aż boli?

Nie wiem, jak żyć bez niego. Bez tej myśli, że zaraz zadzwoni lub napisze. Że będzie czekał na końcowej stacji pociągu, jak dotąd.

– Nadia… nowe tematy. – Szef przekazuje mi kartkę. Mógłby wysyłać tę listę mailem, ale on woli ją wydrukować, przejrzeć, nanieść pisemnie swoje poprawki. A mnie pozostaje ich odczytywanie. Widząc sporo znaczków nakreślonych niebieskim długopisem, głośno wzdycham. Tym razem słyszał, i to wyraźnie. – No wiesz, już kiedy cię przyjmowałem, zaznaczyłem, że to zaszczyt mieć cię w swojej redakcji. Jesteś magistrem filologii francuskiej, prowadziłaś bloga z pięknymi tekstami na temat Francji i twojego pobytu na wymianie studenckiej, a teraz tylko wzdychasz… Cóż, sama zdecydowałaś o powrocie z Poznania do Delecka po zakończeniu studiów.

Jestem tak zaskoczona jego wypowiedzią, że przez chwilę nie mam pojęcia, jak ująć w słowa to, co czuję. Tak, to była moja decyzja i nie myślę o tym, by ją zmieniać. Nie narzekam. Ani trochę… nigdy!

– A więc milczysz… Piszesz wciąż bardzo dobre artykuły, ale jeśli zechcesz zmienić pracę, poinformuj mnie, proszę, wcześniej.

Odchodzi.

Nie chcę zmieniać pracy. Nie wiem, czy był choć jeden moment, w którym o tym myślałam.

– Nadia…. – Filip wychyla się zza monitora. – On ma rację, trochę się marnujesz – szepcze i zerka w kierunku gabinetu szefa. – Co z tym blogiem? Nigdy się nie chwaliłaś, Tomek też mi nie wspominał.

– Nie było czym się chwalić – odpieram, zaskoczona jego zainteresowaniem.

Filip patrzy wyczekująco. Chyba wyraźnie postawiłam kropkę po swojej wypowiedzi? Wracam do listy tematów, choć wiem, że on wciąż mi się przygląda.

Policyjne podsumowanie tygodnia. Zakończenie prac remontowych przy ulicy Nowogrodzkiej. Gwałtowna zmiana pogody. Wakacje w mieście na sportowo. Wakacje w bibliotece. Zbiórka żywności dla potrzebujących. Wywóz odpadów wielkogabarytowych. Uwaga na barszcz Sosnowskiego…

– A co planujesz na urlop? – dopytuje.

– Nie mam planów. – Nie unoszę głowy znad kartki. Od czego dziś zacząć?

– To już za dwa tygodnie.

O Boże… on myśli o moim urlopie. On. Nie ja…

Odwracam się w jego kierunku i już chcę powiedzieć, że to moja sprawa, czy mam plany, czy nie. W jego wzroku jest jednak sygnał, żebym przystopowała. Ćśśś… Próbuję się opanować, choć coraz trudniej mi się oddycha.

Znów go widzę. „Może dokądś się wybierzemy? Zaplanujmy to razem” – proponowałam jakiś czas temu. „Pewnie” – odpowiedział, a niedługo później już go nie było. Już się rozmył, rozpłynął.

Człowiek tak po prostu znika, a ja muszę oswoić tę pustkę, uporczywą nieobecność. To uczucie, którym chciałabym go objąć. Jak mam dalej żyć?

Jak żyć bez miłości? Bez jego miłości?!

Tylko się nie rozpłacz, nie tu, w pracy, nie przy Filipie. Znów czuję, że cała się zaciskam, ale muszę wytrzymać… muszę. Dziś piątek, a w piątki…

Wsiadam do pociągu, zajmuję miejsce przy oknie i czuję ulgę. Chwilową. Do tego wrażenia jestem przyzwyczajona, moje ciało się z nim obyło. Zawsze było mi błogo, gdy jeździłam do niego. Dlatego to powtarzam. Przez dwie i pół godziny. W dwie strony. Zawsze mam jakieś dwadzieścia minut do odjazdu pociągu powrotnego, więc wstępuję do starbucksa, kupuję kawę, kanapkę i wracam w poczuciu zaskoczenia. Że jego tam nie było. Nie czekał.

Dziś wyjątkowo długo stoimy między rozłożystymi złotymi polami, na których wylegują się bele siana. Słońce coraz niżej, ale palące promienie sięgają przez szybę moich dłoni. Zaciągam roletę. Na tekst książki pada wiązka światła. Próbuję jej dotknąć. Znika. Wszystko jest takie nieuchwytne. Nie zdążę się z tym obyć, nacieszyć, a już mi umyka.

– Dziś będzie opóźnienie. – Konduktor siada obok mnie i rozkłada ręce.

– Nawet do rozkładu pociągów nie można się przywiązać.

Mężczyzna zaczyna się śmiać i bez skrępowania ukazuje brak przedniego zęba. Widuje mnie tutaj w każdy piątek. Wie doskonale, że wracam niemal zaraz po tym, jak wysiądę.

– Ta kawka ze starbunia rzeczywiście taka wyjątkowa? – Zawadiacko mruży oczy. – Jeździsz z Delecka, tam chyba mają dobrą kawę.

Nie ma sensu tłumaczyć. Kto zrozumie chęć samotnych podróży do celu, który już dawno przestał istnieć? Tylko ten pociąg, dworzec i ta kawa są jak jakiś łącznik… choć nie mam pewności, czy i one istnieją, czy tylko sobie wymyślam… połączenia, jakieś nici, które trwają w moim wyobrażeniu, mimo że już dawno zostały przerwane.

– O której dojedziemy? – pytam.

– Nadrobimy, będziemy na czas, ale pociąg z Poznania już teraz ma półtorej godziny opóźnienia. – Wzdycha. – I może wzrosnąć do dwóch. No nic, muszę lecieć. Pomyślałem, że tobie zrobi to różnicę. Może wrócisz autobusem albo pójdziesz pozwiedzać. – Macha do mnie i odchodzi.

Pozwiedzać? Pociąg powoli rusza, a ja wyciągam telefon, by sprawdzić rozkład autobusów. Brak wolnych miejsc. Podpieram się łokciami o stolik przymocowany do siedzenia przede mną. Pozwiedzać miasto… to miasto… a jeśli naprawdę go spotkam?

Pewne jest jedno. Niedługo trzeba wysiąść, a później coś ze sobą zrobić. Coś. Cokolwiek. W Poznaniu… bez niego.

Tłum śpieszy do wyjścia. Uderzają o mnie walizki, starsza pani wciska mi się głową w ramię. Im bliżej drzwi, tym goręcej, w końcu gdy tylko staję na peronie, atakuje mnie upalna fala. Wśród gnających obcych mi twarzy próbuję dostrzec tę jedyną, tak dobrze mi znaną, tak bliską. Co chwilę ktoś mnie potrąca. Czy tylko ja stoję? Ja pośrodku urwanych w połowie słów, spojrzeń i gestów. Ja, znudzona i niezainteresowana niczym, co nie jest nim, co się z nim nie wiąże. Jak wmurowana w to miejsce czekam.

A jego wciąż nie ma.

Odzywa się do mnie jedynie głos z semafora. Opóźnienie. Sto dwadzieścia minut.

Nie mogę tu zostać.

Teraz to ja pędzę, jakbym uciekała. Bo uciekam. Bo może uda mi się zwiać przed wizją radosnego uścisku, uśmiechu, który zawsze mnie tu witał. Opuszczam budynek dworca i sunę przed siebie. Na pamięć znam drogę na przystanek, a później do jego mieszkania. Może wsiądę w tramwaj? Może zrobię niespodziankę i tak nagle pojawię się u niego?

Staję pod wiatą i zerkam na rozkład. Tramwaj z numerem pięć zatrzymuje się tuż przy mnie. To ten! Dojechałabym nim. Drzwi otwierają się przede mną, jakby pojazd pojawił się tu specjalnie dla mnie. Robię krok do przodu i czuję uginające się kolana. Nie mogę. Nie mogę tego zrobić.

Odwracam się i ruszam w kierunku rynku. Wśród brukowanych uliczek i kamienic udaje mi się zaznać odrobiny chłodu. Idę na oślep, bez celu i oto staję przy ogromnych oknach kawiarni, w której spotkaliśmy się po raz pierwszy. Przecież nie przyszłam tu specjalnie! Dokładnie przy naszym stoliku, tuż za szybą, dwie dziewczyny zajadają ciasto i rozmawiają. Zaciskam pięści i czuję, jak w oczach zbierają mi się łzy.

Chciałabym wejść do środka, zamówić kawę i przypomnieć sobie tamten dzień dwa lata temu. Tamto lato. Tamte słowa, które ani trochę nie zapowiadały, że usłyszę… że on kiedykolwiek powie coś tak zaskakującego. Tak dziwnego… tak bardzo… raniącego.

Nigdy cię nie kochałem.

Odwracam twarz od witryny. Naprzeciwko zauważam szyld z napisem „Antykwariat”. Książki! Tylko to może mnie teraz uratować. Przebiegam przez uliczkę, przestępuję kilka schodków i chwytam za klamkę. Stare, drewniane drzwi skrzypią głośno. Obawiam się, że narobię hałasu, ale nikt z obecnych nie zwraca na mnie uwagi. Ogromne regały okalają wnętrze. Kilka osób przegląda egzemplarze w ciszy i skupieniu. Pani przy biurku wertuje czasopismo. Zapach starych książek i kurzu jest tu wszechobecny, a chłód wręcz kojący. Niepewnie robię kilka kroków do przodu i zauważam przejście do drugiej sali. Nikogo w niej nie ma. Tylko ogrom książek wypełniających ściany, stojący na środku stolik i fotel obity beżową tkaniną w brązowe liście i kwiaty. Brak okien. Z lampy na suficie sączy się pomarańczowe światło.

Podchodzę do regału z napisem „Literatura obcojęzyczna”. Boję się wykonać jakikolwiek ruch. To miejsce jest tak ciche, spokojne, owiane tajemnicą, jakby czas się tu zatrzymał, a życie toczyło jedynie wśród historii, które proszą, by zostały opowiedziane. Antykwariat… Czy nie tutaj trafiają książki, które ktoś oddaje? Powody mogą być różne. Niepewnie wyciągam dłoń i dotykam grzbietów książek. Większość z nich ma już swoje lata. Zatrzymuję się na francuskim tytule i czuję, że serce zaczyna mi bić szybciej. Pociągi wciąż jeżdżą… Wyciągam książkę i gładzę matową okładkę.

Na murku butelka wina, kieliszek wypełniony bordowym płynem, kiść zielonych i fioletowych winogron, dwa kawałki sera. A tuż za nimi, w dół zbocza, rozciąga się winnica połyskująca złoto-pomarańczowymi refleksami zachodzącego słońca. Susanne Verdier? Nazwisko autorki brzmi dla mnie obco… ale jak pięknie. Wymawiam je w myślach, stawiając akcenty na ostatnich sylabach. Susanne. Verdier. To takie francuskie. Egzemplarz ma trochę zagięte rogi okładki. Poza tym wygląda całkiem dobrze. Czytam nagłówek notki: „Choć odebrano mi ostatnie gwiazdy, pociągi wciąż jeżdżą…” i czuję, że muszę usiąść. Otwieram książkę. Widzę, jak drżą mi dłonie. Bo doskonale wiem, że jeśli wciągnie mnie pierwsza strona, to książka musi być moja. Obym się nie zawiodła. Proszę… niech to nie będzie zwyczajny romans. Trafiam na dedykację od autorki: „Każdemu, kto kiedykolwiek czuł, że tęsknota to ból całego ciała”.

Zamykam książkę i biorę głęboki wdech. Przytulam ją do siebie. Po chwili wiem, że nie mogę dłużej czekać. Odnajduję pierwszą stronę…

– Za pięć minut zamykam. – Słyszę głos i unoszę głowę zaskoczona, jakbym zapomniała, że nie jestem tu zupełnie sama.

– Przepraszam, ja – zrywam się z miejsca – chciałabym ją kupić.

– Zapraszam do kasy. – Kobieta odchodzi.

Czuję, że to nie jest łatwa historia… A jeśli połamie mi serce i ból stanie się jeszcze większy? Jeśli ona spotęguje to… to, o czym autorka pisze już na samym początku – ból ciała? Tęsknotę?

Odstawiam książkę na półkę i przechodzę do pierwszej sali.

– Ma niewiele opinii, wydana małym nakładem. Niby istnieje, ale w rzeczywistości… jakby jej nie było… – Kobieta sprawdza coś w komputerze, nawet na mnie nie patrząc. Nie mam pewności, czy mówi do mnie, choć sala zupełnie opustoszała.

– To nie jest dla mnie dobry czas…

– Ma pani rację. Książka znajduje nas wtedy, gdy nadchodzi na nią odpowiedni moment. – Sprzedawczyni odwraca głowę od komputera i zdejmuje okulary. – Proszę się nie martwić, jeśli to nie ten czas, nie przebrnie pani nawet przez pierwsze strony. Zamykam dzień, to ostatnia szansa. A więc?

– Dziękuję, to jednak nie jest mój klimat.

Nie mój klimat. Nie mój! Powtarzam, pędząc w kierunku dworca. Ledwo dobiegam na peron i wsiadam do pociągu zdezorientowana. Tym razem bez kawy i kanapki, a co najgorsze… bez książki. Bez TEJ książki!

Pociąg rusza, przymykam oczy. Próbuję uspokoić zdyszany oddech, ale nie mogę. Czuję niepokój, jakby brakowało mi powietrza. Uczucie wiercenia w żołądku nie daje spokoju. Głód… a może coś jeszcze… Przecież to tylko książka! Nawet nie wiem, o czym dokładnie jest. Zasugerowałam się dedykacją, być może niepotrzebnie. Pewnie zaraz wyjdzie mi z głowy. W kolejce do przeczytania mam kilka tytułów. Próbuję sobie przypomnieć, którą powieść, poza trzymaną właśnie w torebce, miałam czytać jako następną, ale nie mam pojęcia. Jak mogłam zapomnieć? Zależało mi na… na czymś!

Odtwarzam w głowie słowa sprzedawczyni. Odpowiedni moment. Książka nas znajduje…

Znalazła mnie, a ja uciekłam.

Kto napisał tak wyjątkową dedykację? Jej znaczenie jest mi tak bliskie, jakby zostało skierowane właśnie do mnie. W wyszukiwarkę wpisuję imię i nazwisko autorki. Susanne Verdier. Przygryzam dolną wargę w oczekiwaniu… Internet nie współpracuje, daje znaki, że wyjechaliśmy już poza miasto, a kiedy otwiera się strona z wynikami, od razu klikam w okienko z napisem „Grafika”. Wyświetla się kilka zdjęć książki Pociągi wciąż jeżdżą. Kim jest autorka? Wracam do strony głównej i dopiero zaczynam rozumieć. Susanne Verdier to pseudonim. „Debiut wydany w 2005 roku, jak dotąd jest jedyną powieścią wydaną pod tym nazwiskiem”.

Muszę ją zamówić. I właśnie do mnie dociera, że to tytuł zagraniczny, wydany małym nakładem, że nie ma przekładu na język polski i że dotarcie do niego może nie być takie proste. Zerkam za okno. Skoszone pola sięgają krawędzi lasu, ponad nimi promienie słońca padają zza białego obłoku.

Dlaczego jej nie kupiłam? Czy naprawdę aż tak boję się własnych uczuć? Emocji, które mogłyby mną zawładnąć podczas lektury?

Że też nie mogę zawrócić, cofnąć czasu, przyciągnąć do siebie tego, co jeszcze chwilę wcześniej było w moich dłoniach. Przymykam oczy, słyszę swój ciężki oddech i każde uderzenie serca. Pozwalam, by kołysał mnie rytm pociągu gnającego po szynach.

Ból tęsknoty…

Odpowiedni moment…

Książki nas znajdują…

To ostatnia szansa, zaraz zamykam…

Zgubiłaś coś w tym Poznaniu?

Zrywam się i rozglądam. Minęła połowa drogi, nawet nie wiem kiedy. Zerkam w telefon. Nikt nie pyta, czy wrócę na czas. Nikogo to nie obchodzi. Nikt się nie przejął dwugodzinnym opóźnieniem.

Susanne Verdier – brzmi jakby wokół mnie. Su-sanne Ver-dier. Kobieta mi nie odpuszcza. Wpisuję w przeglądarkę tytuł i szukam opisu. O czym jest ta książka?!

„Choć odebrano mi ostatnie gwiazdy, pociągi wciąż jeżdżą…

Rok 2000. Upalne lato na południu Francji. Marie, studentka literatury przyjeżdża do średniowiecznego miasteczka położonego na wzgórzu, by odbyć kurs pisarski sprezentowany przez rodziców. Nie w głowie jej jednak pisanie, wolny czas woli spędzać, słuchając przebojów Roxette. Laurent stoi przed ogromną zmianą w życiu. Ćwiczy grę na skrzypcach, by za kilka miesięcy uzyskać dyplom jednego z najlepszych konserwatoriów w Europie”.

Kolejna bezsenna noc. Z boku na bok. Łyk chłodnej wody. Tak bardzo chciałabym spać. Co to za niezwykły przywilej zamknąć oczy wieczorem i otworzyć je rano. Uchylam okno, siadam na łóżku i chowam twarz w dłoniach. Susanne Verdier. Su-sanne Ver-dier! Kim jest ta autorka? Napisała dedykację, o której nie mogę zapomnieć. Co takiego musi być w tej książce?

Nie dziwi mnie już, że jest trzecia, a ja włączam czajnik i wrzucam torebkę herbaty do kubka. Trzecia w nocy czy nad ranem, co za różnica. Za oknem ciemno, jedynie światło padające z latarni oświetla trawnik i parking pełen aut. W budynku naprzeciwko totalna ciemność, wszyscy śpią, tylko ja snuję się bez celu. Z nim przy boku budziłam się jedynie na moment. Pamiętam taką noc, kiedy miałam paskudny sen. Zerwałam się przestraszona, ale już po chwili chwyciłam jego dłoń i strach minął. Choć on spał i nawet nie drgnął, ja czułam się bezpieczna.

Ucisk w brzuchu sprawia, że wymieniam torebkę czarnej herbaty na rumianek i zalewam wrzątkiem. Tak będzie lepiej.

Zapalam lampkę w salonie, siadam na sofie i obserwuję, jak nad kubkiem unosi się para. Ulatuje jak sytuacje, ludzie… momenty. Dlaczego nie potrafię niczego przy sobie zatrzymać? Jak mam żyć, spać? Jak robić wszystko sama? Bez niego? Kładę dłonie na brzuchu i czuję, jak unosi się z każdym oddechem. Kłuje, uciska, na chwilę odpuszcza i znów zaczyna boleć.

Gdyby on tu był, z pewnością przyniósłby mi kubek z naparem do łóżka.

Gdyby tu był, być może wcale nie byłoby takiej potrzeby…

To naprawdę może boleć? Tęsknota? Czy w książce Susanne Verdier któryś z bohaterów również tęskni tak mocno? Skoro autorka napisała taką dedykację, te słowa muszą mieć dla niej szczególne znaczenie. Próbuję przypomnieć sobie opis… brzmiał dość zwyczajnie… a jednak znów wyszukuję Pociągi wciąż jeżdżą.

Ponownie patrzę na okładkę. Może zachwycić. Zachód słońca w ognistych barwach, winnica i przekąski. Widok owoców, serów i wina zawsze przywodzi wspomnienia francuskiego apéro, ale to spotkanie bardziej intymne i choć chciałoby się powiedzieć, że okładka jest piękna, wręcz optymistyczna, pojedynczy kieliszek zdecydowanie dodaje jej aury smutku, a nawet i poczucia samotności.

Tego boję się najbardziej…

Że cisza, ból i rozdarcie przy czytaniu takiej książki nasilą się i mnie przygniotą. Mogłaby być piękna, ale może nie teraz?

Włączam radio. Nocne audycje zawsze są pełne spokoju. Stonowany, niski głos spikera sprawia, że przymykam oczy. Nie przeszkadza mi nawet, że temat ani trochę mnie nie interesuje. Chłodniki w różnych wydaniach. A może… Układam się na poduszce i czuję, jak moje ciało się rozluźnia. Możliwe, że zaraz odpłynę. A może chłodnik to dobry pomysł na artykuł? Wprawdzie lato już po półmetku, ale… ale… robi się błogo…

Zielone winnice opadają w dół zbocza. Siedzę na murku, obserwuję różowofioletowe chmury tuż nad horyzontem i przebijające się przez nie wiązki światła. Długie, iskrzące pasma wyglądają, jakby chciałby rzucić ostatnie promienie na okoliczne trawy i drzewa.

Spending my time,

Watching the days go by…

Uderzenia perkusji i melancholijny głos wokalistki sprawiają, że powoli otwieram oczy. Salon? Sofa? Za oknami zupełnie jasno, a nade mną rozbrzmiewa piosenka. Wsłuchuję się w tekst i przysłaniam twarz dłońmi. Tak, to o mnie. Każde słowo pasuje do mojej historii, odzwierciedla to, jak się teraz czuję. Po prostu trwam. Próbuję przeżyć i obserwuję, jak mijają dni.

To nie jest idealny poranek. Dopijam zimny napar z rumianku i z ulgą stwierdzam, że falę upałów mamy już chyba za sobą. W telefonie zauważam zdjęcie książki i opis, który czytałam, nim zasnęłam. Przebiega mnie dreszcz. Podchodzę do okna i je zamykam. To pewnie przez te chłodne podmuchy, bo chyba nie z powodu… Roxette?! Zerkam w kierunku radia i znów powoli czytam opis. „Wolny czas woli spędzać, słuchając przebojów Roxette”. Dla odmiany teraz robi mi się gorąco. Głos w radiu pomaga mi przeprowadzić szybką kalkulację: „Jest pięć minut po godzinie ósmej. W naszym regionie zanosi się na deszcz…”.

Trzęsącą ręką klikam w telefon i sprawdzam godziny otwarcia antykwariatu, następnie rozkład pociągów. Nie muszę się dłużej zastanawiać. Po prostu zrzucam piżamę, wskakuję w przetarte dżinsy i biały T-shirt. Nakładam krem z lekkim podkładem i pociągam rzęsy mascarą. Jasne, proste włosy opadają mi na ramiona. Przeczesuję je, myję zęby, wkładam trampki i wybiegam z domu.

Na dworcu kupuję kawę i drożdżówkę. Wsiadam do pociągu z uczuciem ulgi. Następny byłby dopiero za dwie godziny.

– O, proszę! – Słyszę nad sobą znajomy głos. – A jednak mają w Delecku kawę i bułki! Coś takiego! – Konduktor śmieje się głośno. Widząc brak mojego entuzjazmu, dodaje: – Ale mamy sobotę, to też jest jakaś zmiana.

Oby na lepsze, myślę, obdarzając go wymuszonym uśmiechem. Choć czuję się osłabiona i głodna, każdy kęs drożdżówki jest trudny do przegryzienia. Piję kawę małymi łyczkami i myślę o tym, co powiedział konduktor: jest jakaś zmiana. Czyżby? Nie chodzi o dzień… a raczej… o cel. Może i oszalałam, nie wiem, czy ktokolwiek byłby w stanie mnie zrozumieć. Jadę do Poznania. Dwieście kilometrów. Dwie i pół godziny pociągiem.

Po książkę.

Dotąd jeździłam po… pustkę.

Ostatnie skrawki błękitu zostają przysłonięte szarogranatowymi chmurami. Pojedyncze krople pojawiają się na szybie. Z każdą sekundą deszcz pada coraz intensywniej. W końcu pola i lasy przestają istnieć. Jest tylko szarość i nawałnica rozbijająca się falami o okna.

Nakładam słuchawki i czuję, że ponownie mam ochotę usłyszeć Spending my time, ale… na ile ta piosenka mnie zasmuci? Wywoła łzy szklące się w oczach albo i całe potoki? Aura za oknem zdecydowanie sprzyja rozpłakaniu się na całego. Usłyszenie piosenki rano wygnało mnie z domu. Było jak znak. Ale teraz lepiej nie… przeglądam playlistę i stwierdzam, że każdy utwór przypomina mi albo czas spędzony z nim, albo ten, w którym tęskniłam.

Stojąc tuż przy wyjściu z dworca, zastanawiam się, czy wszystko ze mną w porządku. Całe niebo zasnute jest szarością i nie zanosi się na to, by ulewa miała ustać. Pociąg do Delecka odjeżdża za dziesięć minut. Wycofuję się i stwierdzam, że muszę odnaleźć pierwszy lepszy sklep, w którym kupię parasolkę. Przyjechałam tu po coś i bez tego nie wrócę.

Kiedy mam już ochronę przed zmoknięciem i przebiegam przez pełne kałuż ulice, uderza mnie myśl. Znów go nie było.

Nigdy cię nie kochałem.

Dreszcze biegną po ciele, więc przyśpieszam kroku. Oby tam była. Ona musi tam być!

Wchodzę w znaną mi uliczkę. Odruchowo zerkam w kierunku kawiarni. Jeszcze zamknięta, ale za szybą już ktoś się krząta. Nasz stolik pusty, okryty białą serwetką, czeka, by przyjąć kogoś nowego, być może kolejną parę, która będzie się mocno trzymać ze ręce. I patrzeć sobie w oczy tak intensywnie, że żadne z nich nie zauważy wiszącego naprzeciwko blaszanego szyldu antykwariatu.

Odwracam wzrok. Składam parasolkę i naciskam klamkę. Najchętniej pobiegłabym od razu po książkę, ale wiem, że tak nie można. Serce bije mi szybko. Cicho przymykam skrzypiące drzwi. Oczywiście nikt nie zwraca na mnie uwagi. Kilka osób krząta się w pierwszej sali. Powoli kieruję się tam, gdzie powinna być moja powieść. W drugim pomieszczeniu tym razem są dwie osoby. Mężczyzna siedzi w fotelu, zaczytany, nawet mnie nie zauważa. Przy regale z literaturą obcojęzyczną stoi kobieta. Najchętniej wcisnęłabym się tuż koło niej i chwyciła to, po co przyszłam, ale wiem, że tak postąpić nie mogę. Podchodzę do regału obok. Udaję, że czegoś szukam. Próbuję zerknąć na tytuł, który przegląda, i trafiam na jej spojrzenie. Kobieta uśmiecha się poczciwie i choć zaczyna się we mnie gotować, odpowiadam jej tym samym. Ręka mi drży, kiedy biorę przypadkową książkę i próbuję odegrać zainteresowanie. Nie dociera do mnie nic, co próbuję przeczytać. Znów zerkam w stronę kobiety. Co za niezdecydowana osoba! Niech już coś weźmie i sobie idzie. Otóż bierze… Od razu rozpoznaję tę okładkę. Boże! Że też wczoraj byłam tak rozmemłana, tak niezdecydowana. Trzeba było brać! Brać i nie myśleć, skoro poczułam. Przecież poczułam już wtedy to ukłucie, tę radość. O nie, ona czyta opis! Czy otworzy tom? Zajrzy do środka? Co ona robi? Odkłada egzemplarz na stolik.

Może nie zauważy… jak podejdę… jak z nim czmychnę? Przecież nie ukradnę, zapłacę. Próbuję udawać pozorną obojętność, ale chyba słabo mi idzie, bo czuję, że całe ciało zaczyna mi drżeć. Próbuję stawiać niesłyszalne kroki, jeden za drugim. Stolik już tak blisko. Nagłe głośne chrząknięcie wypełnia pomieszczenie, a mnie gorąco uderza do głowy. Mężczyzna zerka na mnie przepraszająco, a ja zawieszona w drodze pomiędzy regałami a stolikiem dostrzegam, że kobieta zajęła się czymś innym. Jestem coraz bliżej, wyciągam dłoń, która teraz drży, tuż nad okładką przedstawiającą winnicę, kieliszek, wino… i przypominam sobie mój sen dziś nad ranem… ten widok. Biorę książkę do rąk i odruchowo przytulam. Jakbym się z nią witała albo chciała przeprosić. Łzy napływają mi do oczu. Próbuję je powstrzymać, ale szybko spływają po policzkach. Wciąż brzmi we mnie treść dedykacji od autorki. Nawet nie muszę jej czytać… „Każdemu, kto kiedykolwiek czuł, że tęsknota to ból całego ciała”.

– Czyta pani po francusku? – Słyszę szept. To ona. Być może będę musiała oddać jej egzemplarz. A może poproszę…

– Tak, czytam. – Odkładam książkę na stolik, choć najchętniej nie wypuszczałabym jej z rąk.

– Planowałam kupić dla córki, ale napisała mi, że jej nie chce. – Nieznajoma wzrusza ramionami. – Ona jest dla pani, widzę to. – Podnosi książkę ze stolika, jeszcze raz zerka na okładkę i przekazuje ją mnie. Osobie, która miała niecny plan wyszarpania sobie tej historii.

– Dziękuję. Ja też jestem tego pewna. – Stawiam na szczerość.

– Książki potrafią nas przenieść w inne światy. I to nie jest jedynie metafora… Dobrego dnia.

Kobieta nie czeka, aż jej odpowiem. Wychodzi. Jeszcze przez chwilę wpatruję się w otaczające mnie regały i czuję ulgę. Jakby właśnie odpuściło napięcie, które kumulowało się we mnie od wczoraj.

– Jednak pani wróciła. Po nią! – Antykwariuszka wbija kwotę na kasę fiskalną.

– Pani ją czytała?

– Nie, ale wiem, o czym jest. Jakie lubi pani zakończenia? – pyta, gdy mam już odchodzić.

Patrzę na nią zaskoczona, bo słowo „zakończenia” kojarzy mi się w chwili obecnej jedynie z zakończeniem związku.

– No, zakończenia… – Patrzy na mnie wymownie. – Szczęśliwe? Tragiczne? Otwarte? Zamknięte?

– Nie lubię zakończeń – odpowiadam bez chwili namysłu.

– No masz! – Przyklaskuje i wybucha śmiechem. Przysłania usta i rozgląda się, czy aby nikomu nie przeszkodziła. – Będzie pani zachwycona!

Zachwycona… myślę o tym, gdy przechodzę przez brukowaną uliczkę i zauważam, że drzwi kawiarni naprzeciwko są już otwarte. Chcę uczcić mój sukces. Jestem już na progu… zerkam na nasz stolik i dopada mnie ta sama tęsknota, która przez ostatnie miesiące odbierała mi siłę do życia. Tam, w antykwariacie, czułam żal, nawet płakałam, ale… to nie dotyczyło jego. Nie tak… bezpośrednio. A tutaj wszystko wiąże się z nim.

Wycofuję się, bo nie mogę tego poczuć. Nie chcę!

Wracam na dworzec. I choć chciałabym sobie obiecać, że to mój ostatni pobyt w tym mieście, nie wiem, jak zniosę kolejny piątkowy wieczór bez podróży pociągiem. Bez tej nadziei.

W starbucksie kupuję kanapkę i latte. Książkę chowam do torebki. Nie mogę jej przecież zgubić ani pobrudzić, a już zaraz, jak tylko usiądę, zacznę…

– Nadia?! – Słyszę znajomy głos i zauważam koleżankę z Delecka.

Nie mogę uwierzyć.

– Hej! Co jest? Słów ci zabrakło?! Jedziesz do domu?! – wykrzykuje euforycznie i przytula mnie mocno.

– Tak. – Uśmiecham się i zaglądam do torebki, jakbym chciała przeprosić czekającą na mnie historię.

Ta podróż jest wyjątkowa. Dawno już takiej nie miałam. Pytania o „tego przystojniaka”, wymijające odpowiedzi, bo przecież nie mogę powiedzieć ot tak, w pociągu, w jaki sposób się rozstaliśmy.

Nigdy cię nie kochałem.

Koleżanka od wspomnień, z dawnych lat, więc to, co we mnie trudne, przeplata się z radosnymi szkolnymi opowieściami.

– A niech mnie! – Głos konduktora rozbrzmiewa tuż nad nami. – Jest kawa, są kanapki i nawet uśmiech się znalazł.

Nie wiem, czy potrafiłabym to wszystko znieść, czy nie wybuchłabym płaczem, słysząc pytania dotyczące jego, gdyby nie jedna mała iskra.

Wsuwam dłoń do torebki, jakbym chciała sprawdzić, że moja zdobycz tam jest, że rzeczywiście po nią wróciłam i zawalczyłam. I że zmierzę się z emocjami, jakie wraz z nią otrzymam. A przynajmniej spróbuję.

Docieram do mieszkania. Szybko przekręcam klucz w zamku, zrzucam trampki, dżinsy i wkładam wygodne szorty. Zamawiam pizzę, bo nie chcę tracić czasu na gotowanie. Układam książkę na stoliku, przy sofie. Już mam odchodzić, ale zawracam, by jeszcze raz przyjrzeć się okładce. Jest w niej coś, co mnie pociąga, wręcz zasysa do tego świata. Czuję w sobie drżenie. Chcę zacząć czytać, a jednocześnie mogłabym ten moment przeciągać, odsuwać od siebie. Jeśli książka zadedykowana została tym, którzy czuli tęsknotę jako ból, autorka musiała go doświadczyć. Czuła go i wylewała z siebie na karty powieści. Biorę książkę do rąk, gładzę okładkę, jakbym dotykała kuleczek winogron, zbocza gór, płonącego nieba, pól. Zaciskam powieki i przytulam cały obraz stanowiący część jakiejś historii.

Tęsknię.

Nie wytrzymam dłużej tego napięcia. Jeszcze raz czytam dedykację. Kartkuję książkę, by poczuć jej zapach. Wdycham aromat, jakbym chciała, by oprócz charakterystycznego zapachu papieru przyniósł mi powiew powietrza z południowej Francji, ze zbocza wysadzanego krzewami pnących winorośli. Kiedy zatrzymuję się na końcu, odginam skrzydełko okładki. Została za nie wetknięta ostatnia strona. Wyciągam ją, a tuż za nią…

Pocztówka. Serce wali mi tak szybko, że muszę usiąść. Miasteczko położone na wzgórzu. Kamienne, szare domki wśród zieleni drzew, a u podnóża gęsta mgła, jakby miasteczko unosiło się w chmurach.

Odwracam widokówkę i czuję przepływ gorąca. Czyżby był na niej jakiś tekst? Przymykam oczy, a kiedy je otwieram, widzę, że druga strona została zapisana drobnymi literkami. Niewyraźnie, po francusku. Powoli odczytuję każde słowo…

Ta książka przypomina mi o Tobie. Choć odebrano mi ostatnie gwiazdy, każdego dnia wyobrażam sobie, że jesteś tuż obok. Czuję Twoją obecność, słyszę każde słowo. Pociągi wciąż jeżdżą, więc czekam…

2. Pociągi wciąż jeżdżą. Cordes-sur-Ciel, lipiec 2000

Marie

Do zobaczenia, maman. Trzymaj się, papa! Marie z uśmiechem obserwowała oddalające się auto rodziców. Kiedy tylko zniknęło jej z pola widzenia wśród zielonych, zalanych słońcem traw, przebiegła przez kamienną bramę, stanowiącą wąski przesmyk w zabytkowych średniowiecznych murach okalających miasteczko. Gnała pod górę. Niewygodne czółenka utrudniały poruszanie się po śliskiej, brukowanej drodze, nogi chwiały się przy każdym kroku, oddech stawał się ciężki, serce biło coraz szybciej, a opięta spódnica krępowała ruchy. Jeszcze chwila, jeszcze tylko chwila!

Laurent

Przyglądał się uważnie czarnemu futerałowi. Oddychał głęboko, jakby chciał przeciągnąć ten moment. Otworzył na oścież małe, drewniane okno i poczuł ciepłe powietrze. Przez chwilę delektował się ciszą i wiatrem, który delikatnie poruszał liśćmi bluszczu na murach kamienicy naprzeciwko. Była tak blisko… czasem miał wrażenie, że gdyby porządnie wyciągnął rękę, mógłby otwierać zielone okiennice sąsiadki.

Dobrze, dłużej nie powinien tego odwlekać. Odpiął metalowe sprzączki, usłyszał charakterystyczny dźwięk i poczuł ucisk w gardle. Poprawił nuty na pulpicie, chwycił gryf skrzypiec i ułożył instrument pod brodą. Od razu przeszył go chłód ciągnący się wzdłuż szyi i lewego policzka. W prawą dłoń ujął smyczek. Przymknął oczy i zobaczył salę wypełnioną publicznością. Serce zaczęło bić coraz szybciej, w głowie pojawił się szum, więc postanowił, że podczas tego wykonania woli być sam. Jakby ocknięty ze snu, wyprostował się, wziął głęboki wdech, ułożył palce na odpowiednich strunach, pociągnął smyczkiem, wydając pierwszy dźwięk, i…

Przeraźliwy stukot dobiegający z podwórka sprawił, że opadły mu ręce. Dosłownie. I choć czuł się w tym momencie pozbawiony sił, w dłoniach wciąż mocno ściskał cenne przedmioty. W lewej skrzypce, w prawej smyczek. Oddychał głęboko. Próbował zignorować zbliżający się, coraz bardziej dudniący pogłos.

Kołatanie odbijało się od ścian średniowiecznych kamienic, zlewało z echem w tętniącą melodię i niosło ponad nimi. Laurent czuł, że narasta w nim napięcie, chęć wykrzyczenia, że oto przerwano mu ciężką pracę, lecz zdał sobie sprawę, że odgłos ten brzmi niczym muzyka… że tworzy dźwięki, różne wysokości, jakby nuty same układały się na pięciolinii.

To muzyka duszy, pasji, przesycona niepokojem.

Ułożył palce na strunach, próbując zapamiętać układ nut.

Nigdy dotąd nie widział, by jakaś kobieta biegała po bruku Cordes w szpilkach, więc z zaciekawieniem wychylił się przez okno. Dopiero zmierzała w jego kierunku. Gnała wręcz, prawie łamiąc przy tym obcasy i… nogi. Na głowie podskakiwał jej jasny kok. Elegancka, ubrana w czarną spódnicę i białą koszulę, wyglądała tak, jakby zaraz miała zdawać ważny egzamin. Turystki… co roku przyjeżdżają ciekawsze, ale… takiego porywu jeszcze tu nie widział. Co za zawzięcie, zdecydowanie! Co za pasja i determinacja w oczach! Nie widział… Niewiele myśląc, zerwał się i zbiegł po schodach z pierwszego piętra, by podążyć śladem nieznajomej. Pchnął drewniane drzwi i ruszył pod górę, pozwalając, by brama sama się za nim zatrzasnęła.

– Laurent, na litość boską! Co to za hałasy od rana! – Usłyszał głos sąsiadki wychylającej się z okna.

– Przepraszam, madame Blanc! – Złożył ręce, posłał jej jeden ze swoich słodkich uśmiechów i biegł dalej, nie zważając, że ma na nogach klapki, w których chodził jedynie po domu. Teraz i on poruszał się nieudolnie, kierowany odgłosem zanikającego stukotu szpilek.

Dokąd ona biegnie? Skąd się tu wzięła? Dlaczego jest tak odświętnie ubrana? Targały nim myśli, a kołatanie cichło, zanikało, aż w końcu ustało zupełnie. Laurent biegł jeszcze przez chwilę, rozglądał się, lecz zrozumiał, że szanse na dogonienie dziewczyny uleciały… jak i ona. Zrezygnowany podparł się pod boki i uświadomił sobie, jak bardzo marnieje jego kondycja fizyczna, skoro on, dwudziestotrzyletni mężczyzna, nie jest w stanie dogonić dziewczyny. I to w butach na obcasach. Oby nikt się o tym nie dowiedział. Konsjerżka, madame Blanc, z pewnością nie odpuściłaby takiej rewelacji. A on? Co z nim? Jak niby, w tak fatalnym stanie, miałby znaleźć żonę? Musiałaby chyba stać pod jego oknami.

– Laurent! – Madame Blanc zaczepiła go, gdy tylko wchodził do kamienicy. Stanęła tuż przy nim w szlafroku, wałkach na głowie i klapeczkach na niewysokim obcasie. Przyglądała mu się z bliska. Laurent niemal parsknął śmiechem, lecz z grzeczności zdołał powstrzymać wybuch. – Dokąd tak biegłeś? – Zmrużyła oczy. – A może… za kim? – Podparła się pod boki w oczekiwaniu odpowiedzi.

– Za smyczkiem, madame Blanc. – Zrobił asekuracyjny krok w tył, gdyż poczuł odurzający zapach alkoholu. – Proszę mi wybaczyć. Wyleciał przez okno, tak zamaszyście ćwiczyłem… – Laurent z rozbawieniem obserwował, jak oczy konsjerżki powiększają się z każdą sekundą. Być może była po wczorajszym apéritif. Możliwe też, że charakterystyczny zapach wskazywał na dzisiejsze poranne upojenie drinkiem. Wykorzystując jej zmieszanie, wycofał się i skierował na schody. – Dobrego dnia, au revoir, madame Blanc.

– Au revoir – odpowiedziała, przyglądając mu się uważnie. – Twoi rodzice prosili, bym miała cię na uwadze, a mnie nic nie umknie.

Laurent był już piętro wyżej i choć miał ochotę zatrzasnąć za sobą drzwi, wiedział doskonale, że nie może tego zrobić. Rodzice koncertowali we Włoszech, niepotrzebne im były telefony z Cordes, zawiadamiające o niegrzecznym zachowaniu ich syna. Dorosłego syna!

Marie

Pchnęła małe drewniane drzwi. Przez chwilę stała zdyszana, połykając łapczywie chłodne powietrze wnętrza kamienicy. W Paryżu, gdzie mieszkała, lato nie było aż tak upalne, a lipiec na południu Francji zapowiadał się wręcz gorączkowo. Będzie musiała spędzić tu cały miesiąc. Jak to wytrzyma? Wbiegła do pokoju, otworzyła butelkę wody i wzięła kilka zachłannych łyków. Przejrzała się w lustrze z odrazą i bez zastanowienia zaczęła rozpinać guziki białej, sztywnej bluzki. Zrzuciła ją z siebie, jakby się pozbywała ciążącego balastu. Następnie sięgnęła zamka spódnicy i pociągnęła go jednym zamaszystym ruchem. Materiał opinający dotąd jej biodra z gracją osunął się na podłogę. Przez chwilę patrzyła, jak jej biust unosi się i opada z każdym wdechem. Piersi zamknięte w twardym biustonoszu zdawały się błagać o uwolnienie, więc dotarła do zapięcia, wykrzywiając się przy tym, i już po chwili poczuła się tak swobodnie, jak w swojej paryskiej kawalerce.

Ostatni tydzień spędzony z rodzicami w rodzinnym domu był tak sztywny jak te materiały. Zwinęła znienawidzone ubrania i wcisnęła w najgłębszą część szafy. Z rozżaleniem wspominała pytania mamy o to, czy zabrała odpowiednią liczbę sukienek, bluzek, spódnic i rajstop. Oczywiście wszystko w stonowanych szarociemnych odcieniach, zasłaniające, budujące mur między nią a światem, nią a mężczyznami. Nią a jej narzeczonym.

Studentka literatury, jeśli dobrze pójdzie – doktorantka, musi się nienagannie prezentować. Zawsze.

Przecież prezentuję się wspaniale, myślała, oglądając się w lustrze. Z dumą spojrzała na walizki pozostawione przez rodziców. Całe szczęście nie mieli pojęcia, co skrywały. Wiedząc, że czeka ją lato na upalnym południu, zrobiła zakupy w jednej z paryskich galerii. Buszowała w sklepach, których mama nigdy nie uznałaby za godne tego, by choćby przejść obok nich. Z ekscytacją mierzyła podarte na kolanach dżinsy i obcisłe T-shirty odsłaniające brzuch. Wydała mnóstwo pieniędzy, przekonując rodziców, że skoro już wysyłają ją na tak ważny kurs, musi prezentować się odpowiednio. Odpowiednio, przecież nie kłamała. Wiedziała doskonale, że z rodzicami nawet nie ma co zaczynać tego tematu. W życiu nie pochwaliliby pomysłu, by na poważnym kursie pisarskim, prowadzonym przez słynną autorkę Ritę Simon, ich córka pojawiła się w… szmatach. Tak, dokładnie tak mama nazywała ubrania, które pochodziły spoza butików.

Otworzyła walizkę i aż zapiszczała na widok ubrań, które dla siebie przygotowała. Na początek wybrała dżinsowe szorty postrzępione przy nogawkach i czerwoną koszulkę na ramiączkach. Co by powiedział Robert? Zerknęła na pierścionek zaręczynowy i przez chwilę się zawahała. Może, choćby ze względu na niego, nie powinna tego robić, ubierać się tak… wygodnie… a może i… wyzywająco? Ale! Przecież nie to miała na myśli. Jak niby w upały sięgające czterdziestu stopni ma chodzić w czarnych i szarych ubraniach, rajstopach i butach na obcasach? Poza tym przecież jest młoda, ma dwadzieścia lat.

Włożyła czerwony podkoszulek, a osuwając go w dół, zerknęła na swój nowy nabytek, kolczyk w pępku. Dotknęła srebrzącego się diamencika. Od razu przypomniały jej się chwile, gdy cierpiała z bólu, zalewając zaczerwienione miejsce wodą utlenioną. Zagojone wyglądało tak, jak sobie wymarzyła.

Przez chwilę stała, wpatrując się w lustro, i nie mogła uwierzyć. To była ona, Marie. Od dawna chciała mieć takie spodnie, taką bluzkę. Kilka razy próbowała przekonać mamę, że jej koleżanki na roku ubierają się inaczej. Owszem, noszą sukienki, spódnice, ale ubrania te nie są aż tak staromodne jak jej. Gdyby chociaż Robert mógł ją poprzeć, niestety, miał na ten temat bardzo podobne zdanie, a kurs pisarski traktował jak wielkie wydarzenie, które wpłynie pozytywnie na jej rozwój. Szkoda, że ona sama nie cieszyła się aż tak z prezentu. Zgodziła się jednak wziąć udział w kursie, bo zdała sobie sprawę z wolności, jakiej pozwolono jej zaznać przez jeden miesiąc.

Zerknęła na zegarek i stwierdziła z ulgą, że do rozpoczęcia zajęć ma jeszcze pół godziny. Znała już drogę, więc mogła w spokoju poświęcić dwadzieścia minut na to, na co od dawna czekała. Z walizki wyjęła discmana, upewniła się, że w środku znajduje się płyta Roxette, włożyła słuchawki i rzuciła się na łóżko. Pościel uniosła się i opadła, sprawiając, że wokół roztoczył się świeży zapach lawendowego płynu do płukania.

Już pierwsze dźwięki gitary elektrycznej sprawiły, że na jej twarzy pojawił się uśmiech, a całe ciało zaczęło podrygiwać do rytmu.

Hold on tight,

You know she’s a little bit dangerous…

Otworzyła oczy. Wiedziała już, że jest w innym świecie. W miasteczku oddalonym od bacznego spojrzenia rodziców, od ich uwag i wymogów. W średniowiecznym Cordes-sur-Ciel na południu Francji, któremu jeszcze nie zdążyła się przyjrzeć, ale w okolicy serca już czuła dreszcz…

Discmana włożyła do torebki. Szła drogą w dół, delektując się świeżymi powiewami wiatru i dźwiękami piosenki, która sprawiała, że jej serce zdawało się kołysać, a każda niewygodna myśl układać do snu wraz z nim.

Listen to your heart, nuciła cicho, pozwalając sobie, by gdzieś na skraju myśli przysiadło wyobrażenie, że kiedyś posłucha swojego serca. Że to nie będzie jedynie zryw w postaci szalonych zakupów, a coś więcej. Prawdziwa wolność, nie taka udawana, na chwilę. Ale. Córka mera Paryża, głowy stolicy Francji, nie może pozwolić sobie na wszystko. Nie przy ludziach. Jedynie w zaciszu kawalerki sprezentowanej jej przez rodziców z okazji rozpoczęcia studiów. Jedynie wtedy, gdy wybrzmiewa jej ulubiona muzyka, a ona może się w niej zatracić, zapomnieć, kim naprawdę jest, i wyobrazić sobie, że oto unosi się na rękach tłumu, a ze sceny wybrzmiewają dźwięki jej ulubionych utworów. I być może tutaj, w Cordes-sur-Ciel.

Z każdym krokiem czuła, że drży coraz bardziej. Niosła ją muzyka, otaczał powiew świeżości nowego, zupełnie obcego miasteczka, ale przecież na kursie będą… ludzie. Może nikt jej nie rozpozna? Oby. Z pewnością bardziej rzucałaby się w oczy w swoim codziennym mundurku niż w czerwonej bluzeczce i dżinsowych szortach. To zabawne, z jednej strony czuła się swobodnie, z drugiej miała świadomość, że strój, który miała na sobie, był jedynie przebraniem. Maską, która przez jeden miesiąc będzie niczym wybawienie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki