Redakcja i korekta: ANNA MIECZKOWSKA

Projekt graficzny okładki, skład i łamanie: AGNIESZKA KIELAK

Zdjęcie wykorzystane na okładce: © AdobeStock

Fotografie:
Telewizja Crime+Investigation Polsat / Jan Wyrzykowski (s. 9, 21, 37, 39, 51, 81, 89, 133, 165, 177, 198, 213, 265, 275, 311)

Zezwalamy na udostępnianie okładki książki w internecie.

© Copyright by Skarpa Warszawska, Warszawa 2020
© Copyright by Katarzyna Bonda, Igor Brejdygant, Wojciech Chmielarz, Max Czornyj, Michał Fajbusiewicz, Małgorzata i Michał Kuźmińscy, Bogdan Lach, Robert Małecki, Joanna Opiat-Bojarska, Warszawa 2020

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-66644-32-8

Wydawca
Agencja Wydawniczo-Reklamowa
Skarpa Warszawska Sp. z o.o.
ul. Borowskiego 2 lok. 205
03-475 Warszawa
tel. 22 416 15 81
redakcja@skarpawarszawska.pl
www.skarpawarszawska.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Przeczytaj, a o zbrodni dowiesz się
dużo więcej, niż sądzisz

Fot. AdobeStock

WSTĘP

MICHAŁ
FAJBUSIEWICZ

.

Fot. AdobeStock

Blisko trzy lata temu na rynku księgarskim pojawiła się niezwykła pozycja będąca elementem nowego formatu telewizyjnego, którym nadano wspólny tytuł OPOWIEM CI O ZBRODNI. Był to projekt nader oryginalny z kilku powodów. Namówiono bowiem czołówkę krajowych pisarzy tworzących literaturę kryminalną do zainteresowania się zbrodniami sprzed lat i opisania ich na nowo. Twórcom nie stawiano żadnych warunków. Mogły to być sprawy o różnym ciężarze gatunkowym, i te niegdyś bardzo głośne, i mniej nośne, ale takie, które zainteresują piszących, a przede wszystkim czytelników i telewidzów. Autorom nie ograniczano też form wypowiedzi. Powstały więc bardzo odległe w kształcie opowiadania, swoiste relacje reporterskie, analizy oparte na sądowych aktach. Co więcej, niektórzy z pisarzy dotarli do miejsc i osób związanych ze zbrodnią, a nawet do sprawców tych zabójstw, przedstawiając kwintesencję rozmów z nimi. Okazało się, że dla piszących nie jest to zadanie zbyt łatwe, gdyż ten narzucony przez pomysłodawców format na swój sposób zmusił autorów kryminałów do zderzenia się z rzeczywistością, a jednocześnie do odejścia od świata fikcji, surrealistycznych morderstw, nie zawsze prawdziwych meandrów sztuki śledczej, niezwykłych bohaterów, które stanowiły przecież clou ich dotychczasowej twórczości. Ale napisanie owych minikryminałów o zbrodniach sprzed lat było swoistym preludium do tego, co dopiero czekało pisarzy. A to dlatego, że twórcy tego pomysłu to na co dzień autorzy telewizyjnych programów kanału Crime+Investigation Polsat, stacji przedstawiającej wyłącznie kryminalne reality. I to oni postawili uczestnikom tego przedsięwzięcia kolejne zadanie: opowiedzenie opisanych zbrodni w programie telewizyjnym o tym samym tytule co tomik, który trzymają Państwo w ręku, czyli OPOWIEM CI O ZBRODNI. Właściwie dla wszystkich uczestników tego nowego formatu telewizyjnego był to debiut.

Jak się okazało, był to udany pomysł na nowy cykl, spodobał się on bowiem telewizyjnej widowni i kontynuowany jest już trzeci rok. Podobnie jest z cyklem opowiadań – to już trzecia odsłona. Pomysłodawczynią tego projektu jest dziennikarka, reżyser telewizyjna Jola Gwardys, a wspomaga ją producentka stacji Crime+Investigation Polsat Agnieszka Kubiak. Kiedy trzy lata temu startował ten projekt, dość długo trwały prace nad skompletowaniem ekipy „kryminalistów” i dobraniem im interesujących tematów do „obróbki”. Stworzony wtedy zespół to między innymi: KATARZYNA BONDA, IGOR BREJDYGANT, WOJCIECH CHMIELARZ, MAŁGORZATA i MICHAŁ KUŹMIŃSCY, KATARZYNA PUZYŃSKA. W ubiegłym i tym roku do tego grona dołączyli: JOANNA OPAT-BOJARSKA i MAX CZORNYJ. Jak widać, są tu nazwiska pisarzy o ugruntowanej pozycji wśród autorów powieści kryminalnych. Mają więc Państwo niecodzienną okazję poznania ich piór od trochę innej strony, choćby dlatego, że pisarze podejmują przy okazji próbę odpowiedzi na pytanie „dlaczego?”. Jak można się domyślać, nie znajdą tu Państwo formy klasycznego kryminału, ale za to niezwykłe, odległe od siebie w pisarskiej konstrukcji opisy zdarzeń doprowadzających do zbrodni.

CO ZAWIERA ZBIOREK MINIKRYMINAŁÓW

Popularna autorka bestsellerów, a także scenarzystka (w przygotowaniu jest serial telewizyjny na podstawie jej książek Cztery żywioły) KATARZYNA BONDA przestawia jedną ze spraw ze swojej najnowszej książki Motyw ukryty. Książki dość specyficznej, bo napisanej wspólnie ze znanym policyjnym profilerem BOGDANEM LACHEM. Bonda prezentuje z pozoru banalną zbrodnię (jakich wiele), której ofiarą jest zamożna, nader elegancka, ale i ostrożna wdowa. Na tyle przezorna, że nawet nie wpuszcza do domu znanego jej od lat listonosza. Kobieta ma jednak przypadłość często stanowiącą cechę ludzi dość majętnych – jest osobą wyjątkowo chciwą czy – jak kto woli – chytrą. Czy to właśnie doprowadzi do tragedii?

IGOR BREJDYGANT – scenarzysta filmowy i telewizyjny, ale i uznany autor kryminałów, ostatnio podejmujący wyzwania aktorskie (ma się na kim wzorować – toż jego ojciec Stanisław Brejdygant to znamienity pisarz, scenarzysta i aktor) wziął na warsztat sprawę potwornej zbrodni nad Bałtykiem sprzed 17 lat. Z pensjonatu w Chłopach znika atrakcyjna mężatka z dwiema córkami. Przez wiele miesięcy ich los jest nieznany. Ponieważ jej małżeństwo przeżywa kryzys, a mąż ma nową partnerkę, to on zostaje aresztowany i podejrzewany o przyczynienie się do zniknięcia rodziny. Prezentowałem tę sprawę w swoim telewizyjnym magazynie „997”, przedstawiając tę właśnie, policyjną wersję. Kiedy po ośmiu miesiącach znaleziono zwłoki poszukiwanej trójki, okazało się z czasem, że zbrodni dokonał ktoś inny. Brejdygant w swej opowieści wchodzi w skórę nieszczęsnego, oskarżanego o zabójstwo męża.

WOJCIECH CHMIELARZ – to swoisty gigant tematyki kryminalnej na polskim rynku księgarskim, ale i telewizyjnym. Dopiero co zakończono emisję telewizyjnego serialu zrealizowanego na podstawie jego książki pt. Żmijowisko, a już powstaje nowy. Jego najnowsza książka Wyrwa wykracza daleko poza klasyczny kryminał, aspirując do dramatu psychologicznego, co świadczy o stawianiu sobie nowych wyzwań przez bardzo lubianego przez czytelników autora. Wojtek do cyklu OPOWIEM CI O ZBRODNI wybrał sprawę zabójstwa z 2012 roku w Warszawie, której tło stanowiła walka młodej dziewczyny z dojrzałą bizneswoman o partnera. Nadał jej przewrotny tytuł Miłość. Chmielarz próbuje dociec, co pchnęło jedną z nich do tak desperackiego czynu jak zabójstwo. Aby się tego dowiedzieć, spotyka się z morderczynią odsiadującą wyrok.

MAX CZORNYJ – wszedł nie tak dawno przebojem na rynek literatury kryminalnej, kreując postać inspektora Eryka Deryły (cykl sześciu powieści). Ten młody, liczący sobie niewiele ponad 30 lat adwokat z Lublina powraca do głośnego przed laty zabójstwa małżeństwa dentystów z Opola Lubelskiego. Zdarzenia związane ze zbrodnią autor opowiada z perspektywy mordercy. Zaskakująca jest pointa tej sprawy, bowiem sprawca tej zbrodni zostaje zatrzymany prawie po 20 latach. Opowiadanie ma znamienny tytuł Drugi z grzechów głównych.

MAŁGORZATA i MICHAŁ KUŹMIŃSCY – to nader interesująca para, jedyna w tym teamie autorów. W tworzeniu wzajemnie się uzupełniają: ona antropolog kultury, on swoisty człowiek orkiestra – dziennikarz, bloger, autor tekstów piosenek, ale i książki dalekiej od kryminału – Nauka w kuchni. Małżeński duet sięgnął po najstarszą sprawę zawartą w tym tomiku. Ich opowiadanie Domator sięga aż 1967 roku i słynnej sprawy tzw. władcy much – 34-letniego Bogdana Arnolda, zabójcy czterech kobiet. Wersja Kuźmińskich to próba odtworzenia realiów głębokiej komuny na Śląsku, ale też próba analizy, co doprowadziło pochodzącego z dobrej rodziny Arnolda do tak irracjonalnych zbrodni... i mieszkania ze zwłokami. Autorzy, chcąc jak najlepiej oddać realia, docierają do miejsc, w których mieszkał i działał seryjny morderca.

Poznańska autorka JOANNA OPIAT-BOJARSKA powraca do sprawy zabójstwa dokonanego w jej mieście w 1997 roku. Ta zbrodnia to rzadkość w historii polskiej kryminalistyki, jej sprawcą jest bowiem dziecko, a ofiarą – jego młodszy kolega. Ciekawa jest konstrukcja tego opowiadania, bo jego narratorem jest sędzia zajmująca się tą sprawą w Sądzie Rodzinnym. Autorka zagłębia się w dylematy, jakie mogła mieć przed wydaniem wyroku, bazując na aktach sądowych, które wnikliwie analizuje.

I wreszcie debiutujący w tym cyklu były dziennikarz z Torunia, a dziś poczytny pisarz – ROBERT MAŁECKI. To szalenie wnikliwy autor, który minuta po minucie opisał zdarzenia z 2004 roku, kiedy to zniknęła znana dziennikarka z Grudziądza Aleksandra Walczak. W swoim opowiadaniu Zimny dreszcz nie tylko wnikliwie relacjonuje niewyjaśnione do dziś zdarzenia, lecz także zmierza do znalezienia odpowiedzi na pytanie, jakie popełniono błędy w śledztwie, że nie wiemy właściwie nic o tym, co się stało z dziennikarką. Małecki miał chyba najłatwiejsze zadnie ze wszystkim biorących udział w cyklu OPOWIEM CI O ZBRODNI, znał bowiem osobiście zaginioną. Ta sprawa jest i mnie szczególnie bliska z racji solidarności zawodowej, ale i z tego powodu, że trzykrotnie zajmowałem się zaginięciem pani redaktor w różnych programach telewizyjnych.

Sądzę, że przekonałem Państwa, że warto skonfrontować nasze postrzeganie znanych nam autorów z ich nowym wcieleniem i przeczytać ten tomik. A potem warto też włączyć kanał telewizyjny Crime+Investigation Polsat i zobaczyć tych samych autorów prezentujących poznane już sprawy w programie OPOWIEM CI O ZBRODNI. Na tym samym kanale będą też mogli Państwo obejrzeć program będący swoistym suplementem całego tego przedsięwzięcia – FAJBUSIEWICZ – rozmowy o zbrodni, w którym rozmawiam z pisarzami biorącymi udział w tym projekcie. Są to rozmowy nie tylko o zbrodni, lecz także o warsztacie pisarskim, metodach ich pracy, inspiracjach i nowych projektach.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki