Tytuł oryginału: LA TIERRA DE LAS MUJERES

Wydawca: Adrian Tomczyk
Redaktor prowadząca: Beata Kołodziejska
Redakcja: Sławomira Gibka
Korekta: Danuta Kownacka, Jadwiga Piller

© Sandra Barneda, 2014
© Penguin Random House Grupo Editorial S.A., 2014
All rights reserved
Copyright © for the Polish translation by Joanna Ostrowska, Grzegorz Ostrowski, 2025

Producent
Dressler Dublin Sp. z o.o.
05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska 91
e-mail: sekretariat@dressler.com.pl
tel. + 48 22 733 50 00
www.dressler.com.pl

Dane do kontaktu
Wydawnictwo Świat Książki
02-103 Warszawa, ul. Hankiewicza 2
e-mail: biuro@swiatksiazki.pl
tel. + 48 22 45 70 402
www.wydawnictwoswiatksiazki.pl

ISBN 978-83-68350-63-0
Warszawa 2025

Księgarnie internetowe: swiatksiazki.pl, ksiazki.pl, czytam.pl

Dystrybucja
Dressler Dublin Sp. z o.o.
05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska 91
e-mail: dystrybucja@dressler.com.pl
tel. +48 22 733 50 31/32
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Odkryły swoją przeszłość,
zrozumiały swoją teraźniejszość,
nakreśliły swoją przyszłość.

Moim przodkom

Zmarszczki są czymś, czego nie da się opisać,
co pochodzi z duszy.

Simone de Beauvoir

Kto nie potrafi wyć, ten nie odnajdzie swojego stada.¹

Clarissa Pinkola Estés

A jednak się kręci

Galileusz

I

Podmuch huraganowego wiatru pchnął je na ziemię tak nagle, że nie zdążyły nic zrobić, by uchronić się przed upadkiem.

– Wszystko w porządku?

Dziewczynki popatrzyły na matkę bez słowa, tylko ich szeroko otwarte oczy wyrażały niezadowolenie. Mała Adele uniosła ubłoconą dłoń. Kate wyskoczyła żwawo z bajora i dała upust wściekłości, wykrzykując pod adresem opętańczego wiatru litanię inwektyw. Przy okazji zaatakowała matkę, kolejny raz dając jej do zrozumienia, że jest tu wbrew własnej woli.

– Wszystko jest do dupy, dobrze o tym wiesz!

Nie było to odpowiednie miejsce na kłótnię z Kate. Galę zmęczyła długa podróż i miała po dziurki w nosie wysłuchiwania utyskiwań córki, która narzekała na wszystko, odkąd wyleciały z Nowego Jorku. Może nie był to wymarzony początek, ale nie chciała przyznać, że pobyt w tej zapadłej dziurze rozpoczyna pod złą wróżbą. Podniosła się, z godnością wygładziła sukienkę pochlapaną błotem, chwyciła walizkę i ruszyła pod wiatr. Oczywiście miały za dużo bagażu, w dodatku walizki niezbyt się nadawały do ciągnięcia po nieutwardzonych drogach i były zbyt eleganckie na to miejsce zalatujące gnojówką. Dziewczynki nie od razu zareagowały, ale widząc, że matka się oddala i zostawia je w szczerym polu, ruszyły za nią. Kate wzięła w końcu walizkę siostry – ta mała zawsze potrafiła wydobyć z niej wszystko, co najlepsze. To była słaba strona Kate: nie mogła patrzeć, jak Adele cierpi.

Szły teraz wyasfaltowaną dwukierunkową szosą, po której z dużą prędkością mknęły samochody.

– Kate, nie zostawiaj siostry i uważaj na samochody. Słyszaaałaaaaś?

Wiatr zagłuszył daremne protesty Kate. Na nic zdała się długa lista argumentów, które wysunęła, żeby nie przyjeżdżać tu z siostrą i matką, nie porzucać przyjaciółek, domu, swojego pokoju i Gotham Girls. To ostatnie bolało ją najbardziej – ledwo zdążyła się pożegnać z koleżankami, które zostawiała na lodzie na cały tydzień. „Tylko jeden tydzień, mamo!”. Nie będzie z nimi na najbliższym meczu Roller Derby Junior League, a jeśli pobyt w tym parszywym miejscu się przedłuży… zwieje!

Kate była ścigaczką, jedną z zawodniczek zdobywających punkty. Była potrzebna w drużynie. Gwiazda, którą miała na kasku, znaczyła dla niej tyle, że jest liderką, a liderka… nigdy nie opuszcza swojego zespołu! Matka nie interesowała się roller derby, nie rozumiała tego brutalnego, brzydkiego według niej sportu, w którym kobiety jeżdżą na wrotkach po owalnym torze i rozpychają się, walcząc łokciami, żeby uniemożliwić przeciwniczce dotarcie do mety. Adele bawił widok ścigającej się siostry, ale nie lubiła niektórych z jej koleżanek, bo wyglądały jak wściekłe psy. Kate uwielbiała swoje wrotki, dlatego czuła rozgoryczenie z powodu nagłego wyjazdu, który wyglądał jak ucieczka. Porzucenie drużyny było niewybaczalne. Widok tego niegościnnego, nieprzyjaznego miejsca tylko pogłębił jej frustrację.

Adele wyczuwała wściekłość Kate, bo ta bezwiednie ściskała jej rękę aż do bólu. Chociaż podziwiała siostrę, nie mogła zrozumieć, dlaczego ciągle kłóci się z matką. Sama też nie była przekonana do tej wyprawy, nie bardzo wiedziała, co robią tak daleko od domu, ale uważała się za skautkę, a skauci… nie wymiękają z byle powodu! Nie należała do żadnego zastępu, mimo to marzyła, że zdobędzie sprawność odkrywcy, odkryje nowe miejsca, ukryte skarby i dziwne zwierzęta. Żyła w świecie fantazji i patrzyła na wszystko przez pryzmat swojej bujnej wyobraźni. Albo pogrążała się w marzeniach, albo pożerała kolejną książkę o nieznanych planetach.

Gala przystanęła, żeby zaczekać na córki. Były tak różne, a jednocześnie tak bardzo podobne do niej. Miała wątpliwości, czy dobrze zrobiła, zabierając dziewczynki ze sobą, zamiast zostawić je z Frederickiem. To niegościnne miejsce, z wyludnionymi ulicami i starymi domami z kamienia o pozamykanych oknach robiącymi wrażenie na pół opuszczonych… Dokąd je przywiozła? Tym razem upór zaprowadził ją za daleko. Frederick mówił, żeby jechała sama i dała dziewczynkom spokój, ale zdecydowanie odmówiła – nie chciała zostawiać ich z mężem, który zatrudniłby opiekunki, bo sam nigdy nie miał czasu dla córek. Wyszła za pracoholika, który nie zamierzał się leczyć. Praca była dla niego najważniejsza, na drugim miejscu stawiał swoje ciało, na trzecim – córki, na czwartym – żonę. Dbał o nią i kochał ją w łóżku. Jednak czasami Gala miała dość Pana Bardziej-niż-Doskonałego i jego kazań o etyce i moralności. Mógł sobie być doktorem Frederickiem Donovanem, ale ona należała do rodziny Marlboroughów: pochodziła z Bostonu, była bogata i od dziecka przyzwyczajona, żeby rządzić, a nie słuchać poleceń.

– Co teraz? – spytała Kate po angielsku.

Gala popatrzyła na córki, które odpoczywały, siedząc na walizkach. Kate nadal nie chciała rozmawiać z nią po hiszpańsku, w języku dziadka. Podróż stanowiła doskonałą okazję, żeby trochę go poćwiczyć!

– Teraz poszukamy domu Xatartów, gdzie mieszkała moja cioteczna babcia.

Gala powiedziała to zaczepnym tonem, z jak najlepszym akcentem i bez cienia wątpliwości w głosie. Niebo przybrało czerwonopomarańczowy kolor, jakby chciało zapowiedzieć to, co miało nastąpić. Chociaż Kate prawie wyprowadziła ją z równowagi, Gala tylko westchnęła głęboko i pozwoliła, żeby cała jej złość odleciała z wiatrem. Nie dostrzegała niczego pięknego w tiulach jedwabistej mgły ozdabiających niebo, nie widziała piękna ziemi, która miała coś z niej samej, choć była tak odległa i nieznana.

La Muga! Ziemia, na której urodził się jej ojciec…

Adele pociągnęła ją za rękę, wskazując jakiś dom w oddali, za wysoką bramą. Płytki ceramiczne, zatopione w murze, tworzyły napis „Can Xatart”. Wszystkie trzy podeszły bliżej tak szybko, na ile pozwalał wiatr. Kate postawiła walizkę na środku drogi i ruszyła pędem, żeby być pierwsza. Uczepiła się bramy i wsunęła nos między pręty, chcąc zobaczyć, jak straszna czeka ją rzeczywistość. Ujrzała tylko ogród, ściany częściowo okryte powojem, a na końcu drewniane, stoczone przez robactwo drzwi, które prowadziły do domu. Dotarły na miejsce! Adele puściła rękę matki i z otwartą buzią przyglądała się nowemu światu, który czekał, żeby go odkryć. Jej siostra natomiast nie mogła uwierzyć własnym oczom na widok tego, w co się wpakowały. Podobnie jak matka: Gala była tak bardzo przygnębiona, że Kate, zerknąwszy na nią kątem oka, spuściła głowę i postanowiła chwilowo powstrzymać się od narzekania.

„Kto chciałby kupić taką rozwalającą się chałupę z kamieni?”, przyszło jej natychmiast do głowy i wiedziała, że matka myśli o tym samym. Czy to było warte tyle pieniędzy? Kate nie znała się na domach, nic jej nie obchodziły, ale zaczynała podejrzewać, że tydzień nie wystarczy, aby pozbyć się kłopotów związanych ze spadkiem po ciotecznej babce, o której nigdy wcześniej nie słyszała. Ani o Amelii Xatart, ani o tym miejscu, ani nawet o dziadku, który zmarł, kiedy jej matka miała zaledwie pięć lat.

Kate weszła do środka, walcząc z sennością. Czuła, jak narasta w niej bunt przeciwko przebywaniu w tym miejscu. Dom wydał się jej straszny: był zbyt wielki, żeby zwiedzać go o tej porze. Nie zamierzała go oglądać, a tym bardziej siadać na którymś ze wstrętnych krzeseł, żeby coś zjeść. Miały zresztą tylko kilka kanapek kupionych na lotnisku. Była przybita, przytłoczona szkaradną rzeczywistością.

Adele pochłonęła swoją kanapkę, a chwilę później padła ze zmęczenia. Pierwotne instynkty górą! Kate poszła z siostrą spać, nie żegnając się z matką ani nie życząc jej dobrej nocy. Nie zrobiła jej piekła, nie musiała – to miejsce bardzo je przypominało.

Gala została na parterze, siedziała w sfatygowanym fotelu z uszami i w świetle starego kaganka patrzyła przed siebie nieruchomym wzrokiem, skurczona z zimna i wrażenia, jakie zrobiło na niej to miejsce. Nie wiedziała, ile czasu tak spędziła, wstrzymując oddech, dopiero silny ból szczęki wyrwał ją z tego stanu oszołomienia. Pod wpływem nagromadzonego napięcia z całej siły zaciskała zęby.

– What the hell am I doing here?²

Tak to jest, gdy człowiek kieruje się znakami i zapomina o żelaznej logice. Nikt przy zdrowych zmysłach nie podjąłby tak szybkiej decyzji i w niespełna czterdzieści osiem godzin nie wyjechałby z dwiema córkami z Nowego Jorku do miejsca zwanego La Muga – dziury na wschodzie Hiszpanii, przy granicy z Francją, liczącej niecałe trzy setki mieszkańców. Za sprawą niespodziewanego telefonu uległa sugestii związanej z datą dwunastego grudnia dwa tysiące dwunastego roku.

W dniu, w którym go odebrała, wstała z łóżka z dziwnym przeczuciem, że spotka ją coś dobrego. Nie zrezygnowała z rutynowych czynności, robiła dokładnie to samo, co poprzedniego dnia i dzień wcześniej, i jeszcze wcześniej. Miała jednak wrażenie, że coś się zmieniło; czuła przypływ nowej energii, jakby na coś czekała. Od dziecka była przesądna i kierowała się znakami. Nic nie mogła na to poradzić, choć częściej na tym traciła, niż zyskiwała. Na szczęście chwile, kiedy opuszczała ją jasność myślenia, były na tyle rzadkie, że inni brali je za drobne dziwactwa, którymi nie należało się martwić. Tym razem jednak może posunęła się za daleko, odczytując te znaki jako zapowiedź pomyślnych zmian.

Po południu, kiedy właśnie wybierała się do szkoły po dziewczynki, zadzwonił telefon. Odczekała kilka dzwonków, aż włączyła się automatyczna sekretarka.

– Dzień dobry… yyy… Mówi Robert Riudaneu, praaaw… nik Amelii Xatart. Muszę… yyy… skontaktować się z Galą Marlborough Xatart w związku z… yyy… jej cioteczną babką. Ona… zmarła… yyy… a pani Marlborough jest jej najbliższą krewną. Proszę…

– Halo? Och… Dzień dobry… Tak, tak… Tu Gala Marlborough.

W pierwszej minucie rozmowa ocierała się o surrealizm. Gala niewiele rozumiała z tego, co prawnik próbował jej powiedzieć po angielsku. Mówił z dziwnym akcentem, a zdenerwowanie utrudniało mu formułowanie myśli. Jego słowa były dla Gali niejasne, dopóki nie doznała olśnienia.

– Może woli pan, żebyśmy rozmawiali po hiszpańsku? Mówię w tym języku i doskonale go rozumiem.

Gala uczyła się hiszpańskiego od dziecka i chociaż zdradzał ją akcent, mogła prowadzić konwersację bez najmniejszych problemów. Kiedy wreszcie zaczęła pojmować, o co chodzi, poczuła, że planety wchodzą w koniunkcję, a przypływ energii, którego doświadczyła w pierwszych godzinach dnia, znajduje uzasadnienie. Amelia Xatart, cioteczna babka, o której istnieniu Gala nawet nie wiedziała, zmarła kilka dni wcześniej, zostawiwszy zapieczętowany testament. Okazało się, że Gala jest jej najbliższą krewną w linii prostej. Jak to możliwe? Poczuła, że ten telefon otwiera przed nią jakieś drzwi.

Po śmierci ojca, kiedy była mała, jej matka postanowiła pochować razem z mężem wszystkie swoje wspomnienia. Gala z trudem wyciągnęła z niej, że pochodził z małej wioski i że porzucił wszystko dla miłości. Czasami czuła wyrzuty sumienia, że nie pytała częściej o ojca. Jednak z tego, co mówiła matka, wynikało, że nie miał żadnych żyjących krewnych. Była tylko jakaś wieś. Nic więcej! Ten telefon wszystko zmieniał. Czyżby była dziedziczką?

Od urodzenia cieszyła się przywilejami: należała do jednej z najstarszych rodzin w Bostonie, była spadkobierczynią Marlboroughów, arystokratką z jednego z nielicznych klanów, które mimo upływu lat potrafiły zachować swoje trzy „P” – pozycję, prestiż i posiadłości. Marlboroughowie cieszyli się poważaniem, budzili respekt, ale przede wszystkim byli bajecznie bogaci. Ona zaś miała odziedziczyć cały majątek swojej matki, Julianne Marlborough. Wprawdzie wychodząc za mąż za Fredericka wbrew woli matriarchini, zerwała z żelazną zasadą rodu – zawieraniem małżeństw z rozsądku – ale koniec końców, jej matka zrobiła to samo, bo poślubiła wieśniaka i w ten sposób ściągnęła na siebie pogardę znacznej części rodziny. Julianne wzięła udział w ceremonii ślubnej córki, ale na tym się skończyło. W dniu, w którym Gala zawarła związek małżeński, postanowiła, że nikt nie będzie kierował jej życiem: ani rodzina Marlboroughów, ani jej mąż Frederick Donovan, słynny chirurg plastyczny. Z czasem jednak dostrzegła drobny błąd w swoim rozumowaniu: wychodząc za mąż, niczego nie zmieniła, bo nadal była zależna. Zależała od męża finansowo, tak jak wcześniej od matki. Dlatego kiedy Adele skończyła pięć lat, Gala uparła się, że otworzy własny biznes, będzie pracować na swój rachunek, objawi światu talent. Przedstawiła Frederickowi kilka pomysłów: od cukierni z herbaciarnią po ekscentryczny prywatny klub dla kobiet, w którym mogłyby dyskutować, brać udział w różnych kursach, wymieniać się książkami i dzielić uwagami z innymi gospodyniami domowymi, rozpaczliwie próbującymi sprawić, żeby ich życie nie ograniczało się do wychowywania dzieci. Ciągłe odmowy Fredericka zamiast zniechęcić Galę, uczyniły ją silniejszą. Skończyła Wydział Sztuki i Humanistyki na prestiżowym Uniwersytecie Harvarda i chociaż nigdy nie wykorzystała w praktyce zdobytej wiedzy, to przecież ją posiadała i nie wątpiła, że znajdzie sposób, aby podzielić się nią ze światem mimo sprzeciwów Pana Bardziej-niż-Doskonałego.

Tamten telefon sprawił, że pogrążyła się w marzeniach. To był jeden z tych dni, kiedy GPS udowodnił swoją przydatność. Ściskając kierownicę i błądząc myślami daleko, nie miała pojęcia, po jakim czasie ani w jaki sposób dotarła do Brearley School, spóźniona ponad dziesięć minut. Kate i Adele już na nią czekały, każda w innym nastroju – zgodnie ze swoim charakterem. Adele nadal entuzjazmowała się lekcjami teatru: odkryła potęgę oratorstwa i cieszyła się, że może się przebierać. Kate myślała tylko o Gotham Girls i roller derby, sporcie, który miał niewiele wspólnego z Brearley Girl. Zgodę na jego uprawianie otrzymała w nagrodę za to, że należy do grona najlepszych uczennic w klasie. Kate była inteligentna, a do tego niepodobna do innych dziewcząt. Niestety z obu tych cech wynikały pewne problemy.

Spóźnione dotarły na 211 East 49th Street, do Instytutu Cervantesa w Nowym Jorku, co prawda oddalonego od szkoły tylko o dziesięć minut jazdy samochodem, ale w Wielkim Jabłku ruch uliczny jest nieznośny, nie mówiąc o tym, że został stworzony wyłącznie dla ludzi zamożnych i odważnych. Chociaż Gala nie przejawiała wielkiego talentu jako kierowca, w każdy poniedziałek wytrwale woziła dziewczynki na lekcje hiszpańskiego. Sama w poniedziałkowe popołudnia oddawała się zgłębianiu tajników fotografii w International Center of Photography na 6th Avenue pod numerem 1133, niespełna piętnaście minut na piechotę przez Midtown West. To były jej popołudnia ze sztuką, kawą i bajglami. Uwielbiała bajgle z makiem, twarogiem i wędzonym łososiem! Bardzo lubiła poniedziałkowe popołudnia, a to uznała za szczególnie przyjemne.

Wysadziła dziewczynki, sama zaś weszła do Bagel Shop. Musiała przemyśleć poranną rozmowę i zdecydować, czy stawi się na spotkanie na drugim końcu świata dwunastego dnia dwunastego miesiąca dwa tysiące dwunastego roku o godzinie dwunastej. Wymówienie tej daty, nawet tylko w myślach, powodowało przyspieszenie tętna. Jej ciałem od stóp do głów wstrząsał silny dreszcz. Ten telefon mógł odmienić jej życie. Musiała tylko zdobyć się na odwagę i pójść za głosem intuicji. „Nawet ślepy odczytałby ten znak!”. Dwunasty dwunastego dwa tysiące dwunastego o dwunastej. Dziewięć dni przed złowieszczym końcem świata przepowiedzianym przez Majów. Jaśniej nie było można. Następna taka okrągła data wypadnie dopiero za dziewięćdziesiąt lat. Wszystko wydawało się układać w coś na kształt spirali bez końca i bez sensu, ale Gala czuła, że w tym dniu jej życie może się radykalnie zmienić. „Wreszcie osiągnę niezależność i będę dysponowała własnymi pieniędzmi na zrobienie tego, co chcę!”. Z powodu nadmiaru emocji i zamętu w głowie miała wrażenie, że jej mózg zaraz eksploduje. Była święcie przekonana, że nie zadzwoniono by do niej, gdyby nie chodziło o pokaźną sumę, i że załatwienie formalności zajmie nie więcej niż tydzień. To pozwoli jej wrócić na czas, żeby spędzić święta w domu. Czuła, że musi to zrobić, nie pytając nikogo o zgodę, nawet nie prosząc o radę, ani nikomu o niczym nie wspominając.

– Frederickowi… niezbędne minimum! Mojej matce… Lepiej, żeby nie wiedziała! – szepnęła.

Czuła, że serce wali jej tak mocno, jakby zaraz miało pęknąć. Naszła ją nieprzeparta ochota, żeby zmoknąć na deszczu, przejść się boso po Central Parku, zrobić placek ze śliwkami z rodzynkami i orzechami i zjeść od razu całą porcję. Podobnie jak jej mała Adele, ona też zawsze marzyła o znalezieniu skarbu. Ciekawe, że ten skarb… właśnie zapukał do jej drzwi!

Sprawdziła godzinę na komórce: za dwadzieścia szósta dziesiątego grudnia dwa tysiące dwunastego roku. Zaczęło się odliczanie, żeby wszystko ogarnąć i zdążyć na spotkanie z prawnikiem, którego nazwiska nawet nie zanotowała. Otworzyła aplikację Google Earth, którą Kate zainstalowała jej w telefonie, żeby podpatrzyć – to właściwe słowo – wieś z daleka. Nie znała nazwy ulicy, żadnego adresu, tylko nazwę mieściny: La Muga. „Ile to kilometrów stąd? Gdzie jest najbliższe lotnisko? Jak dojedziemy na miejsce?”. Znowu sprawdziła czas – minęło zaledwie kilka minut. Punktualnie o szóstej, już trochę spokojniejsza, postanowiła, że spotka się z prawnikiem. Głowa pękała jej od nadmiaru pytań i wątpliwości. Musi potwierdzić, że przybędzie na spotkanie, dzięki temu wzmocni swoją determinację i nie zmieni decyzji. Musi powiedzieć córkom, że wyjeżdżają, aby pomóc matce w szukaniu skarbu, i że jeszcze tego wieczoru mają spakować walizki. „Może lepiej to przyjmą, jeśli powiem, że chodzi o grę!”. Zamknęła Google Earth, zanim znalazła wieś, bo pomyślała, że lepiej nie sugerować się wyglądem tego miejsca. W końcu nie zamierzała tam zostawać, jechała wyłącznie po skarb, po pieniądze… Po spadek po ciotecznej babce!

Wykorzystała czas, jaki jej pozostał do odebrania dziewczynek, na wynotowanie wszystkiego, co powinna zrobić przed wyjazdem.

1. Paszport? „W porządku, latem byliśmy na Malediwach”.

2. Bilety lotnicze i hotel. Zadzwonić do biura podróży – wszystko załatwią. „Jakie jest najbliższe lotnisko? Madryt?”.

3. Zadzwonić do dyrektorki Brearley School i poprosić o zgodę na nieobecność dziewczynek i ich powrót po świętach Bożego Narodzenia. „Śmierć członka rodziny to bardziej niż wystarczający powód”.

4. Walizki. „Co zabrać? Nie ma czasu na długie zastanawianie. Sprawdzić pogodę i spakować jak najwięcej rzeczy”.

5. Szczepienia? Na chwilę przestało jej bić serce. Zawahała się, czy podróż do Hiszpanii wymaga jakichkolwiek szczepień. Strach zniknął po kilku sekundach – tyle czasu potrzebowała, żeby skorygować swój błąd: choć leży o rzut beretem od Afryki… Hiszpania to mimo wszystko Europa.

6. Frederick…

Nie miała ochoty teraz się z tym mierzyć, zwłaszcza nie wyobrażała sobie chwili, kiedy oznajmi mężowi, że wyjeżdża na tydzień z córkami, aby odebrać spadek po nieznanej krewnej.

Miała jeszcze trochę czasu, postanowiła więc zająć się drugim punktem: zadzwonić do biura podróży i poprosić o zarezerwowanie biletów. Rozmowa trwała zaledwie pięć minut, Gala nie miała dużo czasu. Na szczęście Nathaly, do której zwróciła się o pomoc, w lot wszystko pojęła. Punkt szósta – no dobrze, szósta dwie, jeśli chcemy być dokładni – musiała wyrzucić wszystko z torby, żeby znaleźć karteczkę, na której zapisała numer telefonu do adwokata ciotecznej babki. Szybko się z tym uporała, wystukała numer i niecierpliwie czekała na połączenie, odchrząkując, żeby głos jej nie zawiódł już na początku rozmowy.

– Dzwoni Gala Marlborough. Byłam umówiona z…

Nie pamiętała nazwiska adwokata. Zrobiło jej się wstyd z powodu tego niedopatrzenia, ale zanim poczuła gorąco ogarniające ją w takich sytuacjach, głos po drugiej stronie rozwiał jej wątpliwości.

– Robert Riudaneu. To ja, pani Marlborough. Rozmawialiśmy niespełna trzy godziny temu o testamencie pani ciotecznej babki, Amelii Xatart.

Połączenie trwało niecałe dwadzieścia minut. Wystarczająco długo, żeby zorientowała się w sytuacji i pozbyła napięcia. Młody człowiek wydawał się doskonale znać swój fach i wszystko już zaplanował. Może także zorganizować podróż, nie musiałaby się więc niczym martwić.

– Kłopot polega na tym, że nie przyjadę sama. Będą mi towarzyszyć moje dwie córki, Katherine i Adele.

Nie mogła uwierzyć, że cioteczna babka wszystko wcześniej załatwiła. Nie ulegało wątpliwości, że wiedziała o jej istnieniu, a nawet darzyła ją pewnym szacunkiem i taktownie podeszła do sprawy. Gala nie była pewna, czy powinna się zdać na nieznajomego. W końcu postanowiła przyjąć ofertę, ale tylko połowicznie. Ona (czyli Nathaly) zajmie się biletami, a pan Riudaneu wynajęciem samochodu z kierowcą, który odbierze je z lotniska i zawiezie do wsi La Muga.

– Chce pan powiedzieć, że jest wskazane, abym zatrzymała się w tym domu?

– Taka była wola pani babki. Chociaż… jak pani sobie życzy; nikt pani do niczego nie zmusza.

Na pewno najwygodniej byłoby im w hotelu z czterema lub więcej gwiazdkami. Ale taki wybór jej zdaniem źle wróżył i byłby wielką niegrzecznością wobec uprzejmości babci, która okazała jej taką szczodrość. Znów wzięła górę jej skłonność do wiary w przesądy – pomyślała, że woli znosić niewygody niż sprzeciwić się woli zmarłej.

– Postanowione! Będziemy spały w domu. Przynajmniej pierwszej nocy. Jeśli dziewczynki – to była zawsze dobra wymówka – nie będą się tam czuły źle, zostaniemy na cały tydzień.

– Tydzień?

Gala wyczuła zaskoczenie w głosie Riudaneu, postanowiła jednak wzmocnić pewność siebie i zapanować nad wątpliwościami, dlatego nie dała prawnikowi sposobności do wygłoszenia opinii na temat długości ich pobytu.

– Tak, tydzień.

Pan Riudaneu właściwie odczytał oschłą odpowiedź i powstrzymał się od komentarza. Zanim odłożył słuchawkę, przekazał jeszcze jedną informację. Z powodów zawodowych nie będzie mógł odebrać ich osobiście. Sumitował się długo, z uprzejmością, którą wykazał w czasie całej rozmowy, aż Galę znużyły jego tłumaczenia. Mieli się spotkać w sąsiedniej miejscowości, Pereladzie, dwunastego dnia dwunastego miesiąca dwa tysiące dwunastego roku o dwunastej w południe. Przy pożegnaniu życzył miłej podróży, jej i córkom: „Katherine i Adele”. Zdziwiło ją, że pamięta ich imiona. Ten człowiek zdecydowanie był profesjonalistą.

Przygotowania do podróży przebiegły szybko i gładko. Dużo trudniej było za to wyprawić się z domu z dwiema córkami, zachowując przy tym spokój. Opłacało się jednak stracić panowanie nad sobą, żeby postawić na swoim. Gala była jedną z Marlboroughów, więc nawet pożar w mieszkaniu nie wyprowadziłby jej z równowagi. Jednak tamtego wieczoru cisnęła pizzą w Pana Bardziej-niż-Doskonałego. Tak! Jedli pepperoni z dodatkową mozzarellą, bo był poniedziałek, dzień pizzy. Frederick miał zwyczaj, że tego dnia nigdzie nie wyjeżdżał, dzięki czemu mieli szanse na wspólną kolację przynajmniej raz w tygodniu. Zanim mąż wrócił do domu, przeprowadziła rozmowę z Kate i Adele. Zabrała je do salonu, kazała im usiąść na jednej z kanap, sama zajęła miejsce na białej otomanie naprzeciwko i w milczeniu czekała, aż przyjdzie jej do głowy najbardziej odpowiednie zdanie, żeby ogłosić bombową wiadomość. Dziewczynki patrzyły na nią wyczekująco. Tym razem Gala postawiła na szczerość i zwięzłość.

– Jedziemy na tydzień do Hiszpanii. Same, bez ojca. Lecimy jutro, wczesnym popołudniem. Jakieś pytania, zanim zaczniecie się pakować?

– Zwariowałaś? Ja nigdzie nie jadę!!!

Kate żuła gumę; kiedy usłyszała nowinę, o mały włos jej nie połknęła. Ona też jako pierwsza odpowiedziała matce. Aż krzyknęła, tak ją przeraziła ta wiadomość. Nie mogła opuścić pierwszego wyścigu w systemie play-off! To by było, jakby upiec ciasto, a potem nie spróbować nawet okruszka; albo pójść na plażę i się nie wykąpać. Kate wyrzuciła z siebie wiązankę obelg, mnóstwo próśb i zaklęć, bo nie chciała, żeby jej życie legło w gruzach. Opuścić wyścig finałowej rundy Roller Derby League znaczyło tyle, co porzucić jej Gothams w najgorszym momencie! Lamenty córki nie robiły na Gali najmniejszego wrażenia. Ten diabelski sport ją opętał!

Adele milczała, wolała się przyglądać. Zapowiadała się prawdziwa burza. Matka i starsza córka wdały się w nerwową dyskusję, zakończoną w momencie, gdy bezsilna Kate zamknęła się w swoim pokoju, trzasnąwszy drzwiami. Adele uważnie obserwowała całą scenę i postanowiła, że wszystkie pytania, z wyjątkiem jednego, zostawi na czas podróży.

– Mamo, gdzie jest Hiszpania?

Gala delikatnie pogładziła córkę po twarzy, popatrzyła jej czule w oczy i głęboko westchnęła.

– Nie tak daleko, Del, nie tak daleko.

Adele miała problemy z usytuowaniem różnych państw na mapie świata. Choć w Instytucie Cervantesa do znudzenia powtarzano jej, gdzie położona jest Hiszpania, żyła we własnym świecie rządzącym się swoimi prawami, co czasami oznaczało, że zapamiętywała nie podstawowe informacje, lecz te najbardziej skomplikowane. Odpowiedź Gali trochę ją uspokoiła. Im dalej, tym dla niej lepiej, więcej rzeczy do odkrycia. Zanim poszła do swojego pokoju, odwróciła się do matki i z figlarnym, a jednocześnie słodkim uśmiechem uniosła prawą dłoń, wysuwając palce wskazujący, środkowy i serdeczny.

– Be prepared, mom.³

Gala odpowiedziała na jej pozdrowienie, uderzając lewą dłonią w serce i powtarzając słowa Be prepared! – jedno ze skautowych zawołań: żeby zawsze być gotowym do odkrywania.

Nathaly oddzwoniła z informacją, że znalazła tylko jedno połączenie, pozwalające im dotrzeć na spotkanie dwunastego dwunastego dwa tysiące dwunastego roku o dwunastej. Był to lot o ósmej rano z lądowaniem w Barcelonie o północy z jedenastego na dwunastego grudnia dwa tysiące dwunastego.

– Ach, to wspaniale!

Znowu ta data, jedyna możliwa. Gala miała pewność, że powinna wsiąść do tego samolotu i że chociaż podróż będzie długa i ciężka, wszystko pójdzie jak po maśle.

Po rozmowie z Nathaly weszła do pokoju Kate, żeby pomóc jej spakować walizkę, której jej nastoletnia córka nawet nie wyjęła z szafy. Dziewczynka leżała na łóżku ze skrzyżowanymi rękami, na uszach miała słuchawki, których głośność ustawiła na cały regulator. Kiedy brakuje czasu na dyskusje czy negocjacje, najlepiej jest przejąć inicjatywę. Dorastająca dziewczyna najbardziej nie cierpi, gdy ktoś decyduje za nią, które ciuchy ma włożyć do walizki. Niespełna dwie minuty po tym, jak Gala przystąpiła do pakowania, Kate skoczyła, żeby wyrwać matce z rąk szary sweter z gigantyczną bożonarodzeniową choinką na środku, który od roku leżał w szafie z nieoderwaną metką. Kiedy babcia Julianne podarowała go jej na poprzednią Gwiazdkę, niewiele brakowało, a wnuczka porwałaby go na strzępy. Wóz albo przewóz. Kate wiedziała, że przegra, nie była pełnoletnia i nawet gdyby poprosiła ojca, nie pozwoliłby jej zostać. Kiedy nie jesteś w stanie pokonać wroga, najlepiej przyłączyć się do niego i udawać przyjaciela. Najdelikatniej jak potrafiła zabrała matce sweter z choinką i poprosiła, żeby wyszła z pokoju.

– Sama to zrobię, mamo.

Gala wycofała się, usatysfakcjonowana zwycięstwem. Córka wbrew swojej woli układała w stos spodnie, pulowery, T-shirty… „Wrotki?”. Nie mogła skontrolować, co Kate postanowi włożyć do walizki. Zresztą to jej walizka, sama będzie ją dźwigać.

Z kolei Adele, jako kandydatka na skautkę, doskonale wiedziała, co trzeba zabrać. Jej walizka była praktycznie gotowa: wszystko starannie poskładane i porządnie ułożone w środku. Kiedy dziewczynka chciała, stawała się niezwykle pedantyczna, skrupulatna jak jej ojciec chirurg. Wzięła ze sobą trzy ostatnie części Opowieści z Narnii. To był jej mały skarb.

– Wiem, mamo, to tylko tydzień…

Każda córka była zakręcona na punkcie swojego hobby. Gala nie mogła ich jednak ganić, przecież niemal siłą zabierała je do mieściny, która nie miała nic wspólnego z rodzinnym Nowym Jorkiem. Spojrzała na zegarek, do powrotu Fredericka zostało niewiele czasu. Co spakować? Ciepłe rzeczy, możliwie wygodne. Mało szykowne, najlepiej dżinsowe.

– Wyjeżdżamy na wakacje?

Gala nie cierpiała tego wyrażającego wyższość tonu, którym Pan Bardziej-niż-Doskonały zawsze zadawał pytania. Wybiła godzina prawdy i choć sporo ją to kosztowało, przełknęła ślinę i szybko streściła mężowi całą historię: telefon plus zmarła cioteczna babka plus spadek plus podróż plus pieniądze plus powrót do domu. Prosta sprawa, załatwiana trochę na łapu-capu, ale prosta. Minęło kilka sekund, zanim Frederick zareagował na ten ciąg faktów i decyzji. Pięć sekund, po czym… wybuchnął głośnym śmiechem.

– Żartujesz sobie ze mnie?

Nie znosił planów, które go zaskakiwały, a tym bardziej niespodziewanych wyjazdów. Ponieważ Gala nie zareagowała, zdał sobie sprawę, że jego żona nie żartuje, mówiąc o podróży plus spadku plus pieniądzach plus powrocie do domu. Przecież to nie takie proste! Gala nie była głupia, tyle że miała poważne problemy z organizacją, a czas był dla niej czymś względnym.

– Tylko tydzień?

Znowu ten irytujący ton. Gala poczuła, że jej policzki pokrywają się rumieńcem; nie znosiła ironii Fredericka. Próbował ją przekonać, żeby odstąpiła od tego pomysłu. Nie dlatego, żeby jej pomóc, lecz z braku zaufania do zdolności analitycznych żony. Upierał się, że ktoś może załatwić formalności na odległość; na pewno Gala nie musi być przy tym obecna.

– Nie łatwiej byłoby przez Skype’a?

Cały ten szał pakowania walizek Pan Bardziej-niż-Doskonały wziął za żart, chwilowe wariactwo. Miał jednak świadomość, że kiedy jego żona się uprze, nie ustąpi; choćby wiedziała, że jeśli nie zahamuje, rozbije samochód o latarnię, nie wciśnie hamulca, tylko po to, żeby postawić na swoim. Rozsiadł się w fotelu i zaczął przygotowania do kąpieli. Nic ani nikt nie mógł mu przeszkodzić we wzięciu prysznica po powrocie z pracy. Zbyt uporządkowany, małostkowy i hedonistyczny – taki był Pan Bardziej-niż-Doskonały. Rozebrał się przed nią bardzo wolno, rzucając jej jedna po drugiej części garderoby, które z siebie zdejmował. Choć Gala próbowała, nie mogła się powstrzymać od zerkania kątem oka na idealnie wyrzeźbione ciało męża. Była na siebie wściekła, ale zawsze dawała się schwytać w jego sieci, wiedział, jak trafić w jej słabe punkty i obudzić w niej uległość. Usiłowała przekonać samą siebie, że powinna przerwać tę scenę. Nie miała czasu do stracenia. Dziewczynki mogły wejść w każdej chwili. Przede wszystkim jednak przez całą tę bieganinę i stres miała ubranie mokre od potu i brzydko pachniała. Odsunęła, jak mogła najdalej, głowę Fredericka, którego język próbował pozbawić ją kontroli nad własnym libido.

– Nie teraz, proszę.

Jej głos był niemal niesłyszalny. Spuściła głowę i przełknęła ślinę. Mąż ukląkł przed nią, wziął jej twarz w dłonie i zmusił, żeby na niego spojrzała. Żeby zobaczyła jego nagie ciało, w pełni naprężone i gotowe do natarcia. Delektował się tym, uwielbiał być panem każdej sytuacji, tym bardziej gdy chodziło o seks. Gala wstała, próbując się wyzwolić spod jego uroku. Frederick zatrzymał ją siłą i pchnął od tyłu. Nie zdołała powstrzymać ruchu bioder, które zakołysały się z rozkoszy. Jej ciało reagowało zawsze, niezależnie od woli, i choć tego pragnęła, równocześnie chciała, aby przestał, świadoma, że znów ma nad nią władzę. W zaledwie pięć sekund rozebrał ją, zaprowadził pod prysznic i rozsunął jej nogi. Woda płynęła wartkim strumieniem, a ona stała tam, unieruchomiona. Uwielbiał zakrywać dłonią jej usta, żeby go gryzła. Gala tak naprawdę szukała czułości, jednak jego brutalność w seksie odbierała jej rozum. Nie potrafiła nie rozkoszować się tą dzikością, zniewoleniem, udziałem w zwierzęcej zabawie. Słyszała, jak Frederick dyszy. Nie przestali, dopóki nie skończył, przygniatając ją do ściany i niemal łamiąc jej żebro. Sekundę później ją puścił; odzyskała wolność, ale jej godność sięgnęła rynsztoka. Wyszła spod prysznica, mokra, nie patrząc na niego, powstrzymując odruchy wymiotne. Frederick potrzebował perwersji, żeby funkcjonować, ona zaś tęskniła za czułością, uwodzeniem, erotyzmem innym niż pornografia, wszystkim tym, co zniknęło w ciągu zaledwie roku ich wspólnego życia. Ubrała się w pierwszy ciuch, jaki wpadł jej w ręce, i jak gdyby nigdy nic dalej pakowała walizkę, próbując przywrócić czar utracony w wyniku agresji, na którą przyzwoliła.

Pizza z pepperoni i dodatkową mozzarellą wylądowała na twarzy Fredericka w następstwie ciągu zdarzeń, gdy w końcu Gala wybuchła, ostatecznie tracąc nad sobą panowanie. To nie była zwykła kolacja, upływała w atmosferze bardziej niż napiętej. Kate protestowała i błagała ojca, żeby nie dopuścił do podróży. Frederick wzmacniał poczucie winy Gali ironicznymi docinkami i raniącymi uwagami na temat jej decyzji, która – jak wiele innych – miała wszelkie zadatki na to, żeby zakończyć się gigantyczną katastrofą.

– Jesteś jak zwykle mistrzynią pozytywnego myślenia.

Katastrofą podobną do tej, która nastąpiła, kiedy zdecydowała się nauczyć piec ciasta i fundowała im odtąd niejadalne desery. Albo kiedy postanowiła zacząć uprawiać sport, kupiła cały zestaw do joggingu i zapisała się do ekskluzywnego klubu dla biegaczy, a niespełna tydzień później rzuciła w kąt adidasy i nigdy więcej nie przekroczyła granic Central Parku. Bieganie było zbyt dynamiczne, więc spróbowała sił w kilku innych dyscyplinach, takich jak pilates, joga i medytacja, trening uważności, a nawet pole dance, bo jej przyjaciółki mówiły, że jest najlepszy na mięśnie brzucha. Fakt, nie była zbyt wytrwała w postanowieniach, ale działo się tak dlatego, że po prostu nie znalazła dotąd niczego, co odpowiadałoby jej statusowi matki, bogatej pani domu, żony wielce poważanego chirurga, który szanował wszystko oprócz niej. Nie znosiła, kiedy Frederick ośmieszał ją w obecności dziewczynek. On, Pan Bardziej-niż-Doskonały, który rzadko pojawiał się w domu, ale uważał, że jest idealny. Była trochę znudzona życiem. Nie ulegało wątpliwości, że jeśli nie chce skończyć jak jej matka, uzależniona od operacji plastycznych i bezsensownych zakupów, musi znaleźć sobie coś więcej niż oglądanie fotografii w International Center. Podróż mogła oznaczać wyzwolenie i możliwość założenia dowolnego interesu bez konieczności wysłuchiwania kazań męża albo matki. Gala była przekonana, że to jest WŁAŚNIE TA podróż. Nie zawsze dwa plus dwa daje cztery, ale kiedyś musi jej się udać, tak wynikało choćby ze zwykłego rachunku prawdopodobieństwa.

– Masz zajebiste życie. Czego więcej chcesz?

Dokładnie w tym momencie, jakby to był odruch bezwarunkowy, chwyciła kawałek pizzy pepperoni z dodatkową porcją mozzarelli, który został na stole, podrzuciła go kilka razy niczym neapolitański mistrz kuchni, zamachnęła się i cisnęła nim z całej siły. Trafiła Fredericka prosto w twarz; kawałki pepperoni i mozzarelli rozprysły się dookoła jak po eksplozji pocisku. Adele przestała przeżuwać, Kate parsknęła śmiechem i zaklęła. Frederick nie zdążył strząsnąć z siebie plasterków kiełbasy, bo Gala wylała na niego wszystkie płyny, jakie znalazła na stole. Najpierw chlusnęła winem z kieliszka, potem coca-colą Kate, a skończyła na koktajlu jagodowym, który piła Adele.

– Co ty, do cholery, robisz?! Zwariowałaś?!

– Zabierasz nas na lotnisko za niecałe pięć godzin. Więc… lepiej weź prysznic.

Gala wyszła z salonu na drżących nogach i nawet nie obejrzała się za siebie, zdecydowana skończyć pakowanie walizki. Nie zamienili już z Frederickiem ani słowa. Zawiózł je na lotnisko, ucałował dziewczynki, po czym odszedł bez pożegnania, nie omieszkawszy wcześniej rzucić jej spojrzenia pełnego dezaprobaty i wyższości. Gala poczuła się bezradna, bardziej niepewna niż zwykle. Kusiło ją, żeby zadzwonić do matki i o wszystkim jej opowiedzieć, ale lekarstwo mogło się okazać gorsze od choroby. Od kiedy jej kochana mamusia poznała swojego trenera osobistego, ostatecznie straciła kontakt z ziemią. Teraz nie dało się z nią rozmawiać, chyba że chodziło o jej piąty ślub, lakiery do paznokci czy cudowne działanie kwasu salicylowego.

Podróż była długa, a finał gorszy, niż Gala się spodziewała. Na miejscu zdołała zasnąć na dwie godziny i choć powinna wcześnie wstać, nie mogła się ruszyć z tego okropnego, ponadstuletniego fotela w opłakanym stanie. Wszystko w tym domu było reliktem przeszłości, nowoczesność wywalono stąd na zbity pysk, a może po prostu nigdy nie dotarła do tego miejsca ukrytego przed światem. Oczy piekły ją ze zmęczenia, nie była w stanie trzeźwo myśleć. Wszystko wydawało jej się nierealne: telefon, podróż, ten dom…

Może to był tylko sen, a teraz śni we śnie? Powieki jej ciążyły; spróbowała się podnieść, chciała rzucić okiem na dziewczynki, ale fotel był jak mięsożerna roślina, która w końcu ją pochłonęła.

– Mamusiu… Mamo?

Dobiegający z bardzo daleka głos wyrwał ją z otchłani ciemności. Gala najpierw otworzyła oczy, potem zamknęła usta, a na koniec otarła ślinę, która z nich wyciekła. Na widok Adele podskoczyła. Gdzie my, do diabła, jesteśmy?, to była jej pierwsza myśl, zanim umysł w przebłysku świadomości nie wyprowadził jej na właściwą drogę: telefon, spadek, podróż, pieniądze, dom.

– Gdzie jest twoja siostra?

Kate spała głęboko, nawet nie zdjęła butów, tak była wyczerpana podróżą. Gala wspięła się na pierwsze piętro i nie bardzo zwracając uwagę na szczegóły otoczenia, weszła do łazienki. Musiała wziąć prysznic, zanim samochód, którym przyjechały do wsi, zawiezie je na spotkanie z panem Riudaneu. Musiała się ogarnąć i przygotować do przyjęcia dobrej nowiny: zostanie oficjalnie jedyną spadkobierczynią Amelii Xatart. „Czym zajmowała się moja cioteczna babka? Ziemia? Bydło?”. Gala nie miała pojęcia o pracy na wsi, była mieszczuchem, jej najbardziej wiejski wyczyn to wizyta na ranczo: jazda konno i biesiadowanie przy suto zastawionym stole. Przez dłuższą chwilę spuszczała wodę, w końcu zrezygnowała z marzenia o ciepłej kąpieli i postanowiła się tylko obmyć. Nie obeszła jeszcze domu, ale intuicyjnie wyczuwała, że potrzeba tu czegoś więcej niż doprowadzenia go do stanu używalności… Należało go zburzyć i zacząć budowę od nowa.

Dziewczynki ubrały się i czekały na nią, złamawszy obietnicę, że nie będą niczego dotykać. To miejsce było jak grota Ali Baby i czterdziestu rozbójników! Tysiące przedmiotów, dziesiątki obrazów na każdej ścianie i mnóstwo książek. Nawet Kate, która nadal marsowo ściągała brwi, nabrała ochoty, żeby trochę pomyszkować. Zaczęła od obejrzenia starego bojlera; nienawidziła czytania instrukcji obsługi, za to uwielbiała składanie i rozbieranie różnych urządzeń. Bawiła się ich częściami jak klockami lego, a jednym z jej ulubionych zajęć było nadawanie im cech ludzkich. Zadziwił ją ten ciekawy przedmiot podłączony grubym gumowym kablem nie do instalacji gazowej, lecz do olbrzymiej metalowej zatyczki na czymś w rodzaju cylindrycznej pomarańczowej bańki. Nigdy nie widziała niczego podobnego, było jednak dla niej jasne, że to jakiś prehistoryczny akumulator. Należało go doładować albo wymienić, jeśli chciały mieć ciepłą wodę. Wprawdzie Adele radziła, żeby niczego nie dotykać, ale Kate zauważyła, że obok stoi inny pomarańczowy cylinder, bez kabla. Próbowała go przesunąć, jednak ledwo zdołała go ruszyć – był cięższy, niż się spodziewała. Stwierdziła, że wąż jest wystarczająco długi i nie ma potrzeby przenoszenia butli. Musiała tylko zdjąć zatyczkę z jednej i założyć na drugą… Zabrała się do tego w pośpiechu, przygryzając wargi z podniecenia i czując na sobie lodowaty wzrok siostrzyczki. Już miała sprawdzić, czy jej wyczyn przyniósł jakiś efekt…

– Niech ci do głowy nie przyjdzie, żeby tego dotykać! To może być niebezpieczne. Tutaj wszystko jest stare i przy pierwszej okazji… możemy wylecieć w powietrze.

Kate spojrzała na matkę wyzywająco i bez mrugnięcia okiem odkręciła kran, na którym trzymała dłoń. Odgłos działającego bojlera wywołał na jej twarzy lekki uśmiech. Wyciągnęła rękę w stronę wody, nie odrywając wzroku od matki.

– Masz zamiar zachowywać się tak przez cały tydzień?

Poczuła, że woda zmienia temperaturę, co sprawiło jej prawdziwą satysfakcję. Dalej patrzyła na matkę, nie zakręcając kranu. Rozpierała ją duma; czasem jej się wydawało, że Gala nigdy nie zaznała tego uczucia.

– Kate!!! Słyszałaś? Proszę zakręcić kran! Zakręć ten cholerny kran!

Zakręciła go tak szybko, jak się dało. Kamień i upływ czasu naraziły na szwank uszczelki. Nie wybrała sobie tego miejsca na pobyt, nie zamierzała tu zostać, żeby mieszkać jak żebraczka, bez ciepłej wody, ogrzewania i jedzenia.

– Ciepła woda już jest… Doprowadź do porządku resztę albo zabierz mnie do hotelu, gdzie da się żyć. Ten dom się rozpada!

Kate miała rację, ale Gala nie chciała dać córce satysfakcji. Nawet gdyby dom się walił, nie zrobiłaby afrontu zmarłej. Pomyślała, że spędzenie kilku dni bez luksusów będzie dla dziewczynek dobrą lekcją życia. Za bardzo przywykły do dobrobytu, dostatku, do tego, że mają wszystko w zasięgu ręki. „Co złego w tym, że przez tydzień pomieszkają w wiejskich warunkach?”. Dostrzegła szansę, żeby zbliżyć się do córek, pobyć z nimi trochę bez najnowszej technologii, lepiej je poznać, doświadczyć razem przeżyć podobnych do tych z obozu na Fire Island, jednym z ulubionych miejsc Adele.

Kate miała na ten temat inne zdanie: szła z ręką wyciągniętą do góry i komórką w dłoni, bezskutecznie szukając zasięgu. To miejsce przerosło jej najgorsze wyobrażenia. Za to Adele przyglądała się wszystkiemu po obu stronach drogi, patrzyła na stare domy, ciekawa, kto w nich mieszka i jacy to ludzie. „Czy są tam dzieci, z którymi można by się pobawić?”.

Uderzenie dzwonu na ogromnej wieży obwieściło godzinę, o której zgodnie z umową ktoś miał po nie przyjechać: jedenastą rano. Przechodząc przez placyk, zauważyły coś, co wyglądało na niewielki sklep spożywczy. Adele podbiegła, żeby sprawdzić, co jest za szybą. Przylepiła do witryny twarz, osłaniając ją malutkimi dłońmi, żeby lepiej widzieć. W środku, na wprost starego pieca, siedziała staruszka o krótkich siwych włosach, która robiła coś na szydełku. Ciekawość zwyciężyła, więc korzystając z tego, że mama została z tyłu, dziewczynka otworzyła drzwi i weszła do sklepu. Staruszka zmierzyła ją wzrokiem od stóp do głów. Adele zrobiła to samo, ale nie z tak srogą miną jak tamta. Nigdy nie widziała tylu zmarszczek naraz, ta kobieta musiała być bardzo stara. W kącie, oparta o ścianę, stała antyczna laska z rzeźbionego drewna. Staruszka przerwała swoje zajęcie, zdjęła okulary, odsłaniając badawcze, zimne spojrzenie niebieskich oczu. Adele uśmiechnęła się do niej, a kobieta powitała ją lekkim skinieniem głowy.

– Vols alguna cosa, nena?⁴

Adele nie zrozumiała ani jednego słowa. Staruszka nie miała zębów! Kiedy mówiła, usta zawijały się jej do środka. Widziała coś takiego na filmach, ale nigdy na żywo. Poczuła lekki strach. Kiedy usłyszała ten głos, dobiegający jakby z zaświatów, odruchowo odskoczyła do tyłu i wpadła na półkę, zrzucając na podłogę kilka pudełek z herbatnikami. Akurat w tym momencie weszły Kate i Gala, więc były świadkami całej sceny. Poustawiały towary, najszybciej jak mogły, przepraszając wielokrotnie staruszkę, która, nieruchoma w swoim fotelu, z pewnym rozbawieniem śledziła zmagania nowo przybyłych. Ani Kate, ani Gala nie mogły pohamować ciekawości i nie rozejrzeć się dookoła. Miejsce to wyglądałoby jak olbrzymia spiżarnia w domowej piwnicy, gdyby nie staruszka siedząca w rogu, przed żelaznym piecem z olbrzymią mosiężną rurą, za niewielką ladą, na której stała przedpotopowa kasa. „Bez tej kasy nikt by nie powiedział, że to sklep”. Kate podobało się to urządzenie, ale podejrzewała, że jest ono jedyną rzeczą nie na sprzedaż. Miejscowi musieli robić tu zakupy i choć nie było to wymarzone miejsce, na pewno dało się tu wygodnie i szybko zaopatrzyć w podstawowe artykuły spożywcze.

– Dzień dobry… Odwozicie zakupy do domu?

Adele już miała powiedzieć matce, że ta kobieta mówi innym językiem, kiedy – ku jej zdziwieniu – staruszka… odpowiedziała! Dziewczynka zamarła z rozdziawionymi ustami.

– Tutaj ludzie sami zabierają to, co kupują.

Powiedziała to tonem znacznie bardziej oschłym, niż kiedy przemówiła do Adele. Wydawało się, że pytanie Gali sprawiło jej przykrość, bo nie spojrzawszy na nią, włożyła z powrotem okulary i wróciła do szydełkowania.

Zza zasłony, niczym królik z kapelusza, wyskoczył mężczyzna o zwichrzonych włosach, dopinając koszulę.

– Niech pani nie zwraca uwagi na moją matkę. Nie lubi wizyt. Jeśli pani chce, sam mogę podrzucić zakupy.

Gala podziękowała uprzejmie i przedstawiła się, nie patrząc na staruszkę.

– Jestem Gala Marlborough, mieszkam w domu Amelii Xatart. Była… moją cioteczną babką.

Kobieta wypuściła szydełko z rąk. Uniosła głowę i w milczeniu oglądała każdy por na zaczerwienionej twarzy Gali, jakby chciała odnaleźć jakiś szczegół, znak, znamię, cokolwiek, co wydałoby się jej znajome. Zacisnęła usta, wciągając je do środka, przez co wyglądała na jeszcze starszą. Gala zaczęła wkładać produkty do wiklinowego koszyka pod bacznym spojrzeniem staruszki, która nie odezwała się ani słowem, nie uśmiechała się i nie spuszczała z niej oczu. Ta niewychowana prostaczka, patrząca na nią wyzywająco, sprawiała, że Gala, cała spięta, musiała się powstrzymywać, żeby nie rzucić pod jej adresem jakiegoś niegrzecznego komentarza. Kate wykorzystała chwilę nieuwagi matki, żeby dołożyć czekoladę i kilka opakowań herbatników. Adele – trzy pudełka płatków. Były jej nałogiem! We trzy napełniły trzy kosze produktami, które uznały za potrzebne, żeby przeżyć tydzień. Kiedy przyszło do płacenia, Gala zdała sobie sprawę, że nie wymieniła pieniędzy i że oprócz dolarów ma jedynie karty.

– U nas nie można płacić kartą, przyjmujemy tylko gotówkę. Ale niech się pani nie martwi. Zapłaci pani, kiedy przywiozę zakupy. O której pani pasuje?

Nie wiedziała, co odpowiedzieć, nie potrafiła wyliczyć, ile czasu może zająć odczytanie testamentu. To był jej pierwszy raz, a wiadomo, że za pierwszym razem człowiek jest trochę skołowany. Umówiła się na trzynastą. Zanim wyszła, skorzystała z okazji i zapytała sprzedawcę, czy zna jakąś złotą rączkę, kogoś, kto sprawdziłby bojler, piec i centralne ogrzewanie.

– Ogrzewanie? Chyba kaloryfer elektryczny, ale żeby gaz… Gaz nie dotarł jeszcze do tej wsi, proszę pani.

Kate wyszła, trzaskając drzwiami. Wiedziała, co to oznacza: że zostaną w tych kamiennych murach przez cały tydzień.

– Amat na pewno pani pomoże. Dobrze wie, jak działa ten dom. Proszę się nie martwić, uprzedzę go, że pani już przyjechała.

Gala zamyśliła się nad słowami „już przyjechała”. Co ten człowiek chciał przez to powiedzieć? Nazywał się Pau. Był synem Úrsuli, zwanej Piękną, staruszki o zachrypniętym głosie i złych manierach, niezbyt przyjaźnie nastawionej do przyjezdnych.

Gala wyszła ze sklepu, podziękowawszy Pauowi za uprzejmość, ale czuła pokusę, żeby zmierzyć się jeszcze kiedyś z Úrsulą. Adele miała na ten temat inne zdanie. Spodobała się jej ta zapyziała staruszka, w dodatku przed wyjściem dostała od niej cukierki… Czegóż więcej mogła chcieć! Wymieniły mrugnięcia okiem i pożegnały się porozumiewawczym uśmiechem. Skoro miała tu spędzić cały tydzień, lepiej zacząć szukać przyjaciół, bo nic nie wskazywało na to, że jej naburmuszona siostra będzie dobrą towarzyszką. Úrsula nie wyglądała na czarownicę z bajki o królewnie Śnieżce; Adele była przekonana, że należy ona do tych dobrodusznych – dobrych czarownic wsi.

Kate zajęła już miejsce z tyłu samochodu. Adele usiadła obok i poczęstowała ją cukierkami, bardziej z grzeczności niż z chęci podzielenia się nimi. To był jej pierwszy skarb na tej ziemi i przeczuwała, że nie ostatni.

– Czy wszyscy prawnicy tak mieszkają?

Gala była równie zaskoczona jak jej córki. Po dwudziestu minutach jazdy stanęli przed wielką żelazną bramą, która otworzyła się sekundę po zatrzymaniu samochodu. Za nią ciągnęła się długa aleja, wysadzona majestatycznymi sosnami. Daleko im było do sekwoi z parku Wellington, jednak jazda pod nimi robiła wrażenie. Serce Gali zaczęło bić przyspieszonym rytmem. To była bez wątpienia dobra wróżba: taką drogą mogła dojść tylko do dużego spadku. Na jej końcu stał duży kamienny dom o wielkich drzwiach z litego drewna, z łukowatym gankiem, na który prowadziły trzy wysokie stopnie.

Kiedy wysiadły z samochodu, na spotkanie wybiegły im dwa duże psy. Tylko Gala się wystraszyła; dziewczynki, bardziej odważne, zaczęły się z nimi bawić, każda ze swoim. Pierwszy raz od przyjazdu Gala widziała Kate uśmiechniętą. Kiedy córka skończyła trzynaście lat, zrobiła się trudna we współżyciu, w miarę dojrzewania stawała się coraz bardziej drażliwa.

Siostry chciały zostać jeszcze przez chwilę w ogrodzie. Matka weszła do środka, przecięła ogromny salon ze średniowiecznym paleniskiem i wspięła się po olbrzymich schodach wyłożonych czerwonym dywanem, nad którymi wisiały obrazy. „Czy tu każdy sprawia sobie portret?”. Bez wątpienia było to miejsce z innej epoki, nie z XXI wieku, w którym, jeśli tylko zechcesz, nawet fotografie cyfrowe ulegają samozniszczeniu pięć sekund po tym, jak je obejrzysz. Gala niczego nie krytykowała, nie próbowała nawet znaleźć określenia najtrafniej oddającego wygląd tego miejsca. Po prostu nie trawiła scenerii, które przypominały dekoracje filmowe. A najbardziej dziwiło ją to, że mieszkali w nich ludzie! „Może trochę przesadzam? W końcu amisze również żyją jak w przeszłości, ale to przecież nadal są Stany Zjednoczone”. Kiedy rzeczywistość ją przerastała, Gala miała zwyczaj wypowiadać swoje myśli, medytować, słuchając własnego głosu. Wydawało się jej, że w ten sposób łatwiej znajduje rozwiązanie zagmatwanych spraw. Na widok tych ścian naszła ją refleksja na temat różnych rodzajów patriotyzmu. W przeciwieństwie do Fredericka nigdy nie traktowała flagi jako sztandaru, ale będąc tak daleko od tego, do czego przywykła, potrzebowała jakiegoś punktu zaczepienia: bardziej niż kiedykolwiek poczuła się Amerykanką.

Kierowca zostawił ją samą w sali o powierzchni proporcjonalnej do wielkości domu. Czekała, siedząc na jednym z dwudziestu krzeseł otaczających stół. Kolejne pomieszczenie z kominkiem. „Ile tu może być pokoi? Wszystkie mają kominki?”. Stare narzędzia do orania wraz z fotografiami nieboszczyków ozdabiały ściany. Nie lubiła zdjęć zmarłych, co pozostawało w sprzeczności z jej zainteresowaniem fotografią i marzeniami, żeby robić portrety. Należy jednak przyjmować życie z jego nielogicznościami, niemożliwymi do odszyfrowania przesłaniami i ścianami pełnymi obrazów ludzi, którzy już nie żyją.

– Pani Marlborough! Dotarła pani bardzo punktualnie na nasze spotkanie. Jak podróż? Długa? A dom? Odpoczęłyście? Pewnie nie bardzo…

Dlaczego zadawał tyle pytań? Pan Riudaneu wyglądał na bardziej zdenerwowanego niż ona. Zamiast oddychać normalnie i podejść w milczeniu, wolał ją przytłoczyć swoją gadaniną, ryzykując utratę tchu. Gala skoncentrowała się na powitaniu. Wyciągnęła rękę, tak jak nauczyła ją matka, i obdarzyła go grzecznym, szerokim, ale krótkotrwałym uśmiechem. Riudaneu spojrzał na wiszący na ścianie zegar, który wskazywał za dwadzieścia dwunastą. Usiadł cztery krzesła dalej niż Gala i położył na stole dwie ciężkie teczki z aktami.

– Czekamy na notariusza, bez niego nie mogę przystąpić do odczytania testamentu. A… Amat przyjdzie w połowie.

– Amat? – To imię było jej znane…

Adele i Kate obeszły ogród z dwoma psami, które służyły im za przewodników. Rezydencja otoczona była polami, które porastały niskie drzewka o poskręcanych pniach.

– Po co trzymają te drzewka, skoro obumarły?

Kate spojrzała na siostrę z rozbawieniem. Adele była bardzo odważna, ale zbyt mała, żeby zrozumieć, że drzewka nie obumarły i że wyrosną z nich winogrona.

– A jeśli wykaże się cierpliwość i włoży dużo pracy i wysiłku… będzie z nich znakomite wino!

Obie się odwróciły, żeby zobaczyć, skąd dobiega głos. Jakaś kobieta w chustce na głowie odpoczywała na ławce na wprost winnicy. Miała dłonie grubo wysmarowane kremem. Obok niej stał wiklinowy kosz z parą uszu, wypełniony mnóstwem kremów, a dalej leżały zmęczone bieganiem dwa psy, z wywalonymi na wierzch jęzorami. Najwyraźniej uznały spacer za zakończony.

– Cześć! Mam na imię Adele.

Adele zawzięła się, żeby zawrzeć z kimś przyjaźń, a z braku dzieci… nie miała nic przeciwko dorosłym. Kate była trochę bardziej mrukliwa; nie tylko się nie przedstawiła, ale na znak niezadowolenia z całej siły kopnęła butem w ziemię, wzniecając wielki tuman kurzu.

– A ja Teresa. Teresa Forgas, z winiarni Forgas. Zajmujemy się tutaj produkcją wina, wiesz?

Adele była zachwycona nową znajomą, psami i kremami. Niewiele myśląc, usiadła obok kobiety i kazała nałożyć sobie na rękę trochę kremu, który zaczęła rozsmarowywać. Uwielbiała się kremować! Kiedy dorośnie, kupi wszystkie kremy dostępne w sprzedaży i będzie je sobie wmasowywać w stopy, dłonie, nogi i twarz. Tak jak robiła to mama, a także i ona, kiedy tylko mogła.

Kate wykorzystała chwilę nieuwagi siostry i uciekła, tracąc pouczający wykład o kosmetykach, które interesowały ją tyle co zeszłoroczny śnieg. Nie zastanawiając się długo, wkroczyła do średniowiecznego domu z kamienia i obeszła go, jakby był jej własnością. Wbiegła i zbiegła po schodach, ale nikogo nie spotkała.

– Halooo!

Bawiła się z echem, mając nadzieję, że odpowiedzą jej nie tylko ściany. Weszła do dużej sali z dwiema olbrzymimi kanapami i telewizorem z epoki człowieka z Cro-Magnon. „Czyżby plazma nie dotarła jeszcze do tego kraju?”. Rozwaliła się na kanapie, nie zdejmując tenisówek, i włączyła telewizor, ale po niespełna dziesięciu minutach przeszła na tryb off. Oprócz roller derby i nadawania urządzeniom cech osobowych Kate uwielbiała spać. Była śpiochem i mistrzynią w zasypianiu w najmniej odpowiednich miejscach: któregoś dnia udało się jej to zrobić na stojąco w Museum of Modern Art, w czasie kiedy matka podziwiała te nieładne obrazy, które eksperci postanowili nazwać… dziełami sztuki? „Sztuka to graffiti, na ulicy!”. Zawsze powtarzała to matce, aby zapamiętała sobie, że w przeciwieństwie do niej, ona nie jest fanką muzeów. Nie miała jednak nic do powiedzenia, bo była tylko małolatą uzależnioną od rodziców.

– Nie wiem, czy dobrze zrozumiałam… Nie jestem jedyną spadkobierczynią? Kazał mi pan przelecieć Atlantyk, aby powiedzieć, że przypadła mi w udziale tylko jedna trzecia własności?

Gala o mało nie straciła panowania nad sobą. Testament był niedorzeczny, a jej cioteczna babka okazała się niegodziwą kobietą, która chciała podrwić sobie z zaświatów.

– Żeby zostać jedyną spadkobierczynią, muszę znaleźć autora jakiegoś obrazu? Kpi pan sobie ze mnie, prawda?

– Jest dokładnie tak, jak przeczytałem. Takie było życzenie Amelii. Jako jedynej krewnej z mocy prawa przysługuje pani zachowek, ale jeśli chce pani dostać cały spadek, to znaczy dwie trzecie, które pozostają do swobodnego rozdysponowania, musi pani zwrócić Morze temu, kto namalował ten obraz.

Wyglądało to na jakiś koszmar, ale babka rzeczywiście zorganizowała ten idiotyczny bieg z przeszkodami, żeby uczynić ją jedyną spadkobierczynią, to znaczy żeby przypadły jej w udziale wszystkie dobra. Galę ogarnęła wściekłość, że uwierzyła w pomyślne znaki i przyjechała z tak daleka. Było jasne, że nie może wrócić do domu bez spadku i że prawnik nie powie jej, jak on jest duży, dopóki nie wybierze jednej z dwóch możliwości: gra lub zachowek. Frederick na pewno upokarzałby ją przez lata, gdyby się dowiedział o jej klęsce, nie pozostawało jej więc nic innego, jak spróbować wygrać tę partię.

– A kto jest autorem? Jak się nazywa?

Riudaneu wzruszył ramionami i wygiął w dół kąciki ust. Nie miał zielonego pojęcia. Przypomniał jej tylko, że testament mówi nie o pieniądzach, ale o dobrach: o domu i szopie, której miała odziedziczyć jedynie połowę.

– Dlaczego połowę? Nawet jeśli znajdę tego tajemniczego malarza?

Tak głosił testament. W tym momencie do sali wpadł młody, niespełna czterdziestoletni mężczyzna z czerwonymi plamami na skórze, cały zlany potem.

– Ja heu començat, oi? No passa res. Ja li vaig dir al Vicent que féssiu, que féssiu…⁵

Jakim językiem mówi ten nieokrzesany człowiek? Uznała za oznakę złych manier to, że wszedł tak nieoczekiwanie, przerwał czytanie testamentu, nie przedstawiając się i bez słowa wytłumaczenia, i że mówi językiem, którego ona nie rozumie. Wyglądał na niedomytego, dłonie miał poplamione czymś, co wyglądało na farbę, i brudne paznokcie. Odraza, jaką poczuła, była na tyle duża, że wolała uniknąć kontaktu fizycznego podczas prezentacji.

– Jestem Amat Falgons, wspólnik Amelii Xatart, a… teraz pani. Chciałem panią poznać! Witamy!

Wspólnik? Co to miało znaczyć? Gala nie zamierzała wchodzić z tym człowiekiem w styczność bliższą niż ta, która wynikała z faktu, że wtargnął do tego pokoju, a tym bardziej być jego wspólniczką w czymkolwiek. Nagła poprawa manier nie mogła zmienić fatalnego pierwszego wrażenia, jakie sprawił niestosownym pojawieniem się podczas odczytywania testamentu: spóźniony i niechlujnie odziany.

Riudaneu czytał dalej. Fragment o szopie, który, jak się wydawało, dotyczył ich obojga: byli udziałowcami, po połowie, szopy i tego, co się w niej znajduje, oraz firmy o nazwie VellAntic.

– Może mi pan powiedzieć, co to za Vell… hmm…

– VellAntic to firma, którą założyła Amelia i która zajmuje się restauracją starych mebli. Prawdziwych perełek pochodzących stąd i z całej Europy. Kupujemy, naprawiamy i sprzedajemy. Możemy też tylko naprawić, ale muszą to być egzemplarze przedstawiające jakąś wartość, w przeciwnym razie… polecamy klientom dobrych stolarzy artystycznych.

– Antykwariusze, tak?

W miarę jak zapoznawała się z testamentem, z każdą jego linijką czuła coraz większe rozczarowanie. Marzyła o rachunku bieżącym z dużą sumą pieniędzy, o domu podobnym do tego, w którym właśnie przebywała, i innych korzyściach kojarzonych z wiejskim luksusem. Dostała coś, co było tego przeciwieństwem: dom, w którym jest mnóstwo kurzu, za to mało światła, oraz szopę wypełnioną starymi meblami. Czuła się zbyt otumaniona, żeby to wszystko przetrawić i jednocześnie silić się na serdeczność. Pozwoliła Riudaneu dokończyć show, choć prawdę mówiąc, niewiele zostało do dodania. Po zakończeniu odczytywania niechętnie potwierdziła podpisem zgodę, zabrała swoją kopię i opuściła dom niemal bez pożegnania. Miała do wyboru: albo wyjść i zacząć krzyczeć, albo udusić któregoś z tych mężczyzn o szorstkich, dużych dłoniach.

– Kate! Adeeele! Kaaate!

Pierwsza pojawiła się Adele. Pachniała mieszaniną wonnych kosmetyków, które dostała od kobiety z ławki i obficie wtarła je sobie w skórę. Gali nie chciało się zastanawiać, dlaczego jej córka wydziela tę dziwną mieszankę zapachów, mającą niewiele wspólnego z otoczeniem. Musiała wynieść się stąd jak najszybciej, nie miała siły na dalsze zgadywanki. Nigdzie nie było widać Kate, nic też nie wskazywało, żeby usłyszała wołania matki. Już miała cisnąć jakieś przekleństwo, kiedy córka wyszła z domu razem z nieuprzejmym mężczyzną, zgodnie z testamentem – nowym wspólnikiem Gali. Kate miała potargane włosy i odciśnięte ślady na twarzy.

– Usnęła na kanapie. To pora posiłku… Chcecie, żebym zaprosił was do restauracji w La Mudze?

Adele, szybsza niż matka, krzyknęła żywiołowe i nieznoszące sprzeciwu „Tak!”. Gala zwinęła dłonie w pięści, starając się pohamować złość. Zacisnęła szczęki i zrobiła najlepszą z min, na jakie było ją stać, żeby potwierdzić przyjęcie zaproszenia.

– Czy to oznacza zgodę?

Nie dość, że niedomyty, ten mężczyzna nie mógł być bardziej impertynencki, ale ze względu na okoliczności Gala nie powinna go zrażać. Nie chciała zostać niczyją wspólniczką, tym bardziej jego, zamierzała więc sprzedać swoją część, a on musiał ją od niej kupić za jak najwyższą cenę.

– Tak, ale jak sądzę, przed jedzeniem zechce się pan trochę obmyć…

To była niegrzeczna uwaga, jednak Gala nie mogła się powstrzymać. Spoglądała na jego dłonie; wiedziała, że jeśli z nim usiądzie przy jednym stole i będzie musiała na nie patrzeć, odruchy wymiotne ma jak w banku.

Amat obejrzał swoje ręce i z uśmiechem, po którym widać było, że spotkał go afront, bez słowa przeprosin przyznał jej rację.

– W La Mudze, pani Marlborough, żyjemy z ziemi i brudzimy sobie ręce!

Kiedy skończył mówić, gwizdnął głośno. Kilkanaście sekund później pojawił się piękny koń szarej maści. Amat wskoczył na niego i zniknął, rzuciwszy przedtem Gali wyzywające spojrzenie.

Wszystkie trzy zamurowało na widok tej zaskakującej sceny. Siwek, który pojawił się znikąd! Kate uśmiechnęła się po raz drugi tego dnia i wsiadła do samochodu. Adele, zanim poszła w jej ślady, wyciągnęła rękę i pomachała kobiecie, która nie tylko podarowała jej mnóstwo kremów, ale w dodatku wyjawiła pewną tajemnicę: ta ziemia jest Ziemią Kobiet. Adele, której ciekawość sięgnęła zenitu w chwili, gdy zawołała ją matka, zdążyła tylko zapytać:

– Dlaczego tak się nazywa?

– Zrozumiesz, jeśli staniesz się jedną z nich. Nie wszystko jest takie, na jakie wygląda; czasami nie ma tego, co się wydaje, że jest, a to, co jest, objawia się nielicznym.

Według Adele kobieta mówiła zaszyfrowanym językiem, dziewczynka niczego nie zrozumiała. Za to podobało jej się, że ta ziemia ma nazwę. Ziemia Kobiet! Mała odkrywczyni nie była w stanie sobie wyobrazić, jak wielki sekret kryje miejsce, które dopiero się przed nimi otwierało. Na tej płodnej ziemi nic nie mąciło cyklu zasiewów, bo przestrzegano zasad ustalonych przez matkę naturę. Teresa wiedziała o tym. Pierwszą z licznych tajemnic tego miejsca postanowiła się podzielić z najmłodszą z trzech kobiet – z Adele.

Dziewczynka niewiele rozumiała, ale ekscytował ją sam fakt istnienia sekretu. Może to jakieś magiczne miejsce pełne dziwnych zwierząt, dziwnych kobiet i pomarszczonych drzew? Tak czy inaczej, teraz i ona poznała tę tajemnicę, a jako odkrywczyni musiała sprawdzić, co tu oznacza bycie kobietą. Pochłonięta myślami i przejęta opuściła szybę samochodu, wysunęła rękę i zanim zjechały z alei wysadzanej drzewami, pozdrowiła wiatr zawołaniem skautów: Always, always be prepared!⁶

II

Ziemia Kobiet? Co za bzdura!!!

Adele nie umiała długo utrzymać języka za zębami. Zbyt trudno było jej zachować tajemnicę, milczeć i prowadzić poszukiwania bez niczyjej pomocy. Próbowała przekonać siostrę, że to miejsce jest szczególne, ale nie wzbudziła w niej zainteresowania. Kate bowiem uważała je za nieprzyjazne, zamieszkane przez szorstkich ludzi o cierpkim uśmiechu, witających się na odległość. Sama zaprzątnięta była szukaniem czegoś zupełnie innego. Musiała za wszelką cenę znaleźć zasięg, żeby porozmawiać z Gotham Girls i dowiedzieć się, czy wygrały i czy jej wyjazd nie przeszkodził im w wejściu do finału. Kate okazywała ten rodzaj wyniosłości, który upewnia otoczenie, że środek świata przechodzi przez jej pępek. W szkole z nikim się nie przyjaźniła, bo zdaniem koleżanek była dziwna, przekraczała obowiązujące granice i miała szczególne upodobania. Początkowo cierpiała z tego powodu, potem zrozumiała, że brak akceptacji przez innych świadczy o jej przynależności do swego rodzaju elity społecznej: grupy ludzi wyjątkowych. Była dumna z tego, że nie jest taka jak inni, że wyróżnia się z tłumu. Adele podziwiała siostrę, ale nie rozumiała stanu, w jakim się ona ostatnio znajdowała. Kiedy ktoś próbował nawiązać z nią bliższe relacje, Kate zachowywała się jak jeżozwierz: kłuła, raniąc z zewnątrz i od środka.

– Jesteś odkrywczynią, Adele, skautką, ale któregoś dnia zrozumiesz, że lepiej ci się ułoży w życiu, jeśli będziesz samotnym jeźdźcem.

Adele, co prawda, nie znała się na jeźdźcach i życiu, ale uważała za niezbyt rozsądne skręcanie papierosa, gdy w pobliżu była mama. Matki mają bardzo dobrze rozwinięte zmysły i potrafią wyczuć na kilometr każdy wybryk, a już na pewno zapach tytoniu.

– I co z tego, że mnie nakryje?

Kate było wszystko jedno. Nikt jej przecież nie pytał o zgodę na przyjazd do wsi, gdzie jedyną atrakcję stanowiły jakiś absurdalny spadek, tajemniczy obraz i mieszkańcy, którzy uparli się, żeby z daleka witać ludzi.

– Wiesz co? Mogłabym uciec w tej chwili i wrócić do domu, ale nie robię tego, bo nie chcę zostawiać cię samej z mamą. Jest jakaś dziwna, ma obsesję na punkcie tego przeklętego obrazu. A to miejsce… nudzi mnie, Adele! Hmm… Wiedziałaś, że tu się urodził dziadek?

Adele rysowała na piasku znaki nieskończoności palcem wskazującym prawej ręki, podczas gdy siostra przekazywała jej wszystko, co wiedziała o dziadku Romanie. Było tego niewiele: bardzo przystojny, bezrolny wieśniak rozkochał w sobie babcię Julianne, kiedy spędzała wakacje w Europie. Wbrew rodzinie Marlboroughów Julianne wyszła za niego za mąż i zabrała go do Bostonu.

– Kiedy mama miała pięć lat, dziadek umarł na atak serca. Wtedy babcia zwariowała i już nigdy więcej o nim nie mówiono. Koniec pieśni!

Kate opowiadała siostrze historię dziadka Romana setki razy, potrafiła ją powtórzyć co do przecinka. Nie chciała słuchać o tej Ziemi Kobiet, ale w rzeczywistości oszukiwała samą siebie, bo wszystko, co związane z dziadkiem, zawsze bardzo ją interesowało. Była jednak zbyt dumna, żeby przyznać, że chce się dowiedzieć więcej o nim, o jego życiu i… o tej wsi?

– Możemy popytać, pewnie ktoś znał… hmm… dziadka! – wypaliła Adele, puszczając do siostry oko.

Kate była zajęta zapalaniem papierosa, którego tak źle skręciła, że rozpadł się przy pierwszym zaciągnięciu. Kawałek bibułki został jej w kąciku ust, reszta w strzępkach uleciała w powietrze. Adele parsknęła śmiechem. Kate posłała siostrze mordercze spojrzenie, ale zaraz poszła w jej ślady. Czasami miała wrażenie, że to jedyna istota na świecie, która ją rozumie. Wstała z ławki, strzepnęła resztki tytoniu, uschniętym źdźbłem trzciny, które znalazła po drodze, narysowała na ziemi poziomą kreskę, przyjęła pozycję startową, puściła oko do Adele i na raz, dwa, trzy ruszyła ile tchu w piersiach. Biegła, dopóki starczyło jej powietrza w płucach, po drodze o mało nie zgubiła adidasa. Udała, że zwycięsko dociera do mety, jakby brała udział w wyścigu, zwolniła i pochyliła się, żeby uniknąć hiperwentylacji. Po chwili dogoniła ją Adele, z trzciną w dłoni i gotowym wynikiem.

– Sześćdziesiąt siedem! Wytrzymałaś sześćdziesiąt siedem!

Z powodu niedotlenienia Kate nie była w stanie się odwrócić, żeby spojrzeć na siostrę. Powoli dochodziła do siebie, kiedy przejmujący dźwięk, dużo głośniejszy od zwykłego klaksonu, znowu pozbawił ją tchu i niemal przyprawił o zawał serca.

– Neeeneees, neeenes… Auuu, fora d’aquí!!!⁷

Kobieta na zielonym traktorze o olbrzymich kołach ogłuszyła je przenikliwym odgłosem klaksonu swojego toczącego się potwora. Zatrzymała się tuż przed nimi, wyrzucając z siebie niezrozumiałe słowa, skierowane pod adresem niebios i dziewczynek. Tomasa zwana Bogaczką była krzepką kobietą, miała kwadratową twarz i malutkie niebieskie oczka. Stanęła przed siostrami, zdjęła słomkowy kapelusz i strzepnęła nim kurz z łydek. „Kolejna szpetna staruszka!”, pomyślała Kate.

– Panienki, jesteście na terenie prywatnym. Wiedziałyście o tym?

Kate popatrzyła na nią wyzywająco i zanim odpowiedziała, rozejrzała się dookoła. Skoncentrowana na biegu, nie zauważyła, że minęła ogrodzenie i znalazła się w gigantycznym hangarze z ustawionymi jedna na drugiej setkami, a może nawet tysiącami skrzynek pełnych owoców i warzyw.

Tomasa nie wiedziała, kim są te małe intruzki, miała za to bogate doświadczenie, jeśli chodzi o drobnych złodziejaszków. Adele postanowiła się przedstawić, zanim siostra narazi je na nieprzyjemności ze strony tej kobiety o wielkich dłoniach i zabłoconych butach.

– Jesteśmy Adele i Kate Donovan Marlborough, córki Gali Marlborough, jedynej spadkobierczyni swojej nieznanej cioci, która nie pamiętam, jak się nazywa.

Powiedziała to bardzo głośno, z najlepszym akcentem, na jaki ją było stać, wyprostowana, obserwując spod oka kobietę sierżanta.

– Amelia Xatart?

Obie potwierdziły skinieniem głowy, czekając na reakcję. Była identyczna jak u staruszki ze sklepu spożywczego i tej drugiej, u której jadły z nowym wspólnikiem mamy. Wszystkie kobiety zachowały się tak samo: otwarte usta, głębokie westchnienie, żabi wytrzeszcz oczu i opadnięte ręce. Pięć sekund później – zapewne tyle czasu potrzebował mózg, żeby przyjść do siebie po wstrząsie – mówiły:

– A więc… Gala… przyjechała do La Mugi…

– Przyjechała po pieniądze i jak tylko je dostanie… wynosimy się stąd! – rzuciła Kate, świadomie dobierając słowa.

Nagła słodycz w głosie kobiety jej nie zwiodła i nie zmiękczyła, dziewczynka nadal miała się na baczności. Staruszka wbiła w nią ostre spojrzenie i niespodziewanie wybuchnęła śmiechem, aż z ust pociekła jej ślina. Rechotała tak przez kilkadziesiąt sekund, a one nie rozumiały, co ją tak rozbawiło. Nie wiedziały, jak się zachować. Tomasa wciąż się śmiała, coraz głośniej, aż w końcu raptownie zamilkła.

– A co robicie na mojej ziemi?

Nie było to uprzejme ani przyjazne. Nie zaproponowała im oczywiście, żeby wzięły sobie po jabłku z tysięcy, które leżały w setkach skrzynek ustawionych jedna na drugiej. Długim kościstym palcem, prostym jak strzała, pokazała im drogę do wyjścia z prywatnej posesji i ostrzegła, żeby jej nie nachodziły, chyba że zostaną zaproszone.

– Jesteśmy dziećmi, proszę pani, nie wampirami. Nie widzi pani?

Kate lubiła odpowiadać na ataki zdaniami bez sensu, żeby zawsze mieć ostatnie słowo. Wzięła siostrę za rękę i wyszła, powstrzymując się od nawymyślania temu bykowi w kobiecej skórze.

Maszerowały pospiesznie jedną z niewyasfaltowanych dróg wsi. Były tam zaledwie dwie ulice o twardej nawierzchni, obie prowadziły na główny plac, przy którym królował stary kościół, zawsze zamknięty, ilekroć tamtędy przechodziły, chociaż jego dzwony biły co pół godziny. „Kto mieszka tam na górze?”. Adele nie chciała odejść, nie wspiąwszy się uprzednio na dzwonnicę i nie pociągnąwszy za sznur. Kiedy wróci do Nowego Jorku, będzie mogła opowiedzieć koleżankom, że udawała Tomka Sawyera w małej wsi, w której nie było dzieci, tylko sami starcy. Uwielbiała Sawyera i jego przyjaciela Huckleberry’ego Finna!

Kate ciągnęła siostrę, która szła tyłem, wyobrażając sobie, jak stoi na szczycie dzwonnicy. Były już spóźnione, nie miała ochoty na kolejne starcie z matką. Mijały na pół zrujnowane domy, wyglądające na porzucone, niemal wszystkie z opuszczonymi żaluzjami. Śpiew ptaków prawie umilkł, za to wiatr zaczynał wściekle wyć. Była pewna, że dojdą tędy do szopy ciotecznej babki mamy, świątyni starych mebli. Chociaż należała to osób, które święcie wierzą, że wszystkie drogi prowadzą do Rzymu, nie miała ochoty sprawdzać tego w tym momencie. Rozglądała się, próbując znaleźć jakąś wskazówkę, rozpoznać słup elektryczny, kamień albo drzwi. Ale wiejski krajobraz był wszędzie taki sam, co nie pomagało w orientacji. Wydawał się znajomy, bo w każdym miejscu wyglądał identycznie. Nadal nie miała zasięgu, ale i tak na niewiele by się jej przydał; aplikacja OnTheRoad na pewno nie byłaby w stanie odnaleźć tego zapadłego zakątka, ukrytego i w gruncie rzeczy nic nieznaczącego dla rozwoju ludzkości. Tak przynajmniej sądziła Kate. „Co by się stało, gdyby ta wieś przestała istnieć?”.

Adele szła za siostrą, nie mogąc złapać tchu; miała ochotę zwolnić i dokładniej zbadać teren. To, że się spóźnią, nie było aż tak ważne. Przecież niewiele mogło, a raczej nic nie mogło im się przydarzyć na tej ziemi, gdzie gdyby nie wiatr, nie poruszałyby się nawet liście na drzewach.

Kate, bliska rozpaczy, rozpoznała wreszcie dwa szerokie żółte pasy namalowane poziomo na murze, wskazujące – o ile dobrze zapamiętała – że za rogiem jest wejście do szopy.

Gala nawet nie zauważyła, że wróciły, tak była pochłonięta rozmową z Amatem. Chciała jak najszybciej pozbyć się nędznej graciarni, ale miała problem z nowym wspólnikiem, wieśniakiem o brudnych rękach, który okazał się zarozumiałym uparciuchem. Nie dało się przemówić mu do rozsądku, żeby ustąpił i odkupił jej część firmy. Przez cały ranek przeprowadzała z nim inwentaryzację, tracąc opanowanie i powściągliwość, przynależne dobrze wychowanej kobiecie z wyższych sfer. Była nawet o krok od nawymyślania mu „od brudnych koszul” i powiedzenia, żeby zatrzymał sobie jej część interesu i zostawił ją w spokoju. Amat odmawiał kategorycznie zapłacenia choćby jednego euro za VellAntic.

– Jeśli nie chcesz swojej części, to mi ją oddaj i… JUŻ! Zrozumiałaś?

Jak można zrozumieć podobną bzdurę? Była właścicielką połowy tego miejsca i nie miała zamiaru dawać nikomu w prezencie nawet kłębka kurzu. Musiał ją od niej odkupić, bo tak się robi w Nowym Jorku i wszędzie na świecie! Amat przez cały ranek powtarzał uparcie jak osioł: „Ani jednego euro!”. Potrzebowała innej strategii. „Zamiast mu podarować swoją część, zorganizuję licytację i sprawa załatwiona!”. Licytacja? Czasami wystarczy jedno magiczne słowo, żeby zobaczyć wszystko w nowym świetle. Licytacja mogła skrócić jej męki, bo jeśli ten gbur nie zechce odkupić jej połowy, będą musieli podzielić dobra ruchome i ona sprzeda swoje temu, kto da więcej.

– Jak sobie chcesz, ale… nikt niczego od ciebie nie kupi.

Jak może być tak bezczelny i apodyktyczny? Wierzyła w sukces: nawet gdyby mieszkańcy wsi nie zechcieli niczego nabyć, w końcu on sam by wszystko kupił. Jeśli rzeczywiście tak bardzo kochał jej cioteczną babkę, sprzedaż za marne pieniądze owocu wielu lat pracy zostałaby uznana przez miejscowych za afront. Gala uśmiechnęła się złośliwie i pogratulowała sobie w duchu doskonałego planu. W milczeniu zadziwiająco spokojnie powróciła do spisywania przedmiotów.

Amat patrzył na nią podejrzliwie, niczego nie rozumiejąc; nie wierzył w tę jej nagłą uprzejmość. Uderzyło go, że niewielka różnica pokoleniowa może tak bardzo oddalić od siebie przedstawicieli tego samego gatunku. Ubóstwiał Amelię Xatart, zawdzięczał jej prawie wszystko i nie mógł uwierzyć, że jej najbliższa krewna posiada cechy, których stara Xatart nienawidziła u ludzi: lekkomyślność, brak wrażliwości i niesamowity egoizm. Nie osądzał jej, Gala i jej brak więzi z tą ziemią budziły w nim po prostu zdziwienie. Był pewien, że Amelia krzyczy z wściekłości gdzieś w innej galaktyce i wali laską z głową lwa w asteroidy. Zdawał sobie sprawę, że właśnie woli tej kobiety zawdzięczał powrót na właściwą drogę w życiu. W wieku dwudziestu siedmiu lat rozchorował się z powodu zawodu miłosnego. Musiał wrócić do La Mugi, z licencjatem z chemii, dwiema walizkami oraz mnóstwem fotografii budzących falę wspomnień, nadających się tylko do spalenia. Odszedł stąd dla miłości, uczucia, do którego podchodził z przykładną nabożnością, przekonany, że trzeba mu się poddać. Ale jak wielcy mistycy, których w pewnym momencie opuszcza wiara, tak i on ją utracił, gdy został pobity, skopany i porzucony, zanim zdążył poczuć, że coś się zaczyna. Tak upadł na duchu, że zamilkł. Czuł, że dusza ucieka z jego poturbowanego, śmiertelnie poranionego ciała. Przez wiele miesięcy był trupem bez życia, nieobecną istotą, która straciła wszelkie złudzenia. Jego matka Nalda, nazywana Czerwoną, rozpaczliwie szukała uzdrowicieli, psychologów i pięknych kobiet, kogoś, kto mógłby zdjąć z niego tę klątwę. Próbowała go uzdrowić, sięgając po najbardziej kontrowersyjne metody. Chodziła nawet do różnych przewodników duchowych, ale nikt nie znalazł sposobu na przywrócenie Amata do życia. Nigdy by nie przypuszczała, że jej wielka przyjaciółka Amelia Xatart znajdzie cudowny lek: „Dużo papieru ściernego i litry politury!”.

Godzinami Amat czyścił meble papierem ściernym, tygodniami w milczeniu zdrapywał warstwy lakieru i czuł, że jego ból, jego chroniczny smutek powoli ustępuje. Czuł, że żyje w dziwnej symbiozie z zabytkami przeszłości. Godzinami naprawiał je cierpliwie i pieczołowicie, przywracając im dawny blask. Wydawało mu się, że te stare graty, dla większości ludzi pozbawione duszy, wzbudzają w nim chęć walki i oczyszczają jego wnętrze. Przez sześć miesięcy Amelię i Amata łączyły krótkie zdania i długie godziny milczenia. Przez sześć miesięcy nie opuścił ani jednego dnia w pracy, nie spóźnił się nawet o minutę. O ósmej rano pukał do drzwi szopy i po nieśmiałym powitaniu szedł do swojego kąta, gdzie pracował bez wytchnienia do obiadu. Po południu – identyczny rytuał. Czerwona Nalda nie mogła uwierzyć, że jej syn odnalazł sens życia w najmniej oczekiwany sposób – dzięki starym meblom! Będąc chemikiem z wykształcenia, eksperymentował, wymyślał różne mikstury, dziwne smarowidła i pigmenty ziemne, które rozsławiły VellAntic jako jedyny w swoim rodzaju przybytek, gdzie do każdego mebla dorabiano duszę. Ludzie różnych narodowości i z różnych krajów przyjeżdżali do warsztatu, żeby podziwiać to wypracowane piękno, bili się o meble, dzięki którym leczyli stare rany, a wokół firmy narastało coraz więcej legend. VellAntic rósł jak na drożdżach, klienci ściągali tu jak do Lourdes, żeby znaleźć dla siebie mebel: sekreterę, etażerkę, szafę ścienną, stół, krzesło czy schodki. Musieli zdobyć lek, który uzdrowiłby ich chore dusze, uwolnił ich od trosk i od zwiędłych emocji. Amelia i Amat próbowali powstrzymać rozprzestrzenianie się wiary w uzdrawiającą moc mebli, ale legenda szybko się rozchodziła, przekraczając góry, rzeki i granice. Amelia doceniła osiągnięcia Amata i z mądrą pokorą zaproponowała mu, żeby został jej wspólnikiem. Był to początek przyjaźni, czegoś w rodzaju miłości między matką a synem, o którą Czerwona Nalda nigdy nie była zazdrosna. Jej syn zmartwychwstał, narodził się na nowo. Cierpienie zmieniło go w wyjątkowo wrażliwego człowieka.

– Słuchasz mnie? Eeeooo… – Gala próbowała skupić na sobie rozproszoną uwagę Amata. – Nie mógłbyś wydrukować całego spisu? W ten sposób szybciej by nam poszło z podziałem.

Żadne z tych słów nie zostało wypowiedziane ostrym tonem. Żeby to osiągnąć, musiała hamować złość, szczypiąc się w skórę. Była nadal miła, ugodowa i – czemuż by nie – uwodzicielska, na tyle, na ile dało się taką być przy tym topornym mężczyźnie.

Amat patrzył na Galę, starając się ją przejrzeć: z wyglądu do złudzenia przypominała swoją cioteczną babkę. Jednak podobieństwo fizyczne do Amelii Xatart było ironią losu, i to w złym guście, bo mimo wysiłków nie potrafił doszukać się w tej kobiecie jakiejkolwiek zalety. Miał ochotę się poddać i uznać za pokonanego, ale pamiętając, jak wiele zawdzięcza Amelii, nie uległ pokusie i skupił uwagę na właściwym celu: chciał wzbudzić w Gali zainteresowanie, żeby ta zarozumiała bogaczka z kosmopolitycznego miasta poczuła szacunek dla swoich przodków, a przede wszystkim dla pracy babki, wielkiej Amelii Xatart. Musiał tylko dotrzeć do duszy tej upartej burżujki, o ile w ogóle ją miała, i spróbować ją naprawić.

Po drugiej stronie sterty drewna i złomu przed owalnym, łuszczącym się lustrem klęczała Adele. Patrzyła na swoje odbicie w milczeniu, z nadzieją, że spotka ją coś magicznego. Była przekonana, że to miejsce jest zaczarowane, zamieszkane przez niezwykłe niewidzialne istoty, gnomy, które nocą pomagały Amatowi i zmarłej babci jej matki w naprawianiu mebli. Widziała kiedyś w telewizji film dokumentalny o malutkich istotach, które wspierają ludzi będących w największej potrzebie. Trzeba tylko w nie wierzyć i je wezwać.

Kate zmęczyło słuchanie rojeń siostry, miała dosyć wygłupiania się po drugiej stronie lustra, żeby ściągnąć Adele na ziemię. Niezadowolona i znudzona, klapnęła na wielki, zniszczony skórzany fotel, z nadzieją, że czas zacznie płynąć szybciej.

Adele tkwiła nadal przed lustrem, pogrążona w myślach, przekonana, że w końcu coś się wydarzy, że to tylko kwestia cierpliwości i głębokiej koncentracji. Zamknęła oczy, zacisnęła piąstki i pomyślała życzenie…

– Pragnę, pragnę, pragnę… Pragnę…

Zanim wypowiedziała magiczne słowa, usłyszała:

– Què fas?⁸

Nie miała odwagi otworzyć oczu. Nie rozumiała, co do niej mówią. Znowu ten dziwny język… Jeszcze mocniej zacisnęła pięści i żarliwie powtarzała życzenie. Coraz wyraźniej czuła czyjąś obecność, wciąż nie wiedziała, co to takiego, ale chciała nawiązać z tym głosem kontakt. Nie otwierając oczu i nie rozluźniając pięści, wciągnęła powietrze i wypaliła prosto z mostu:

– Nie rozumiem cię, nie wiem, co mówisz, nie znam twojego języka. Nie jestem stąd. Nazywam się Adele, a ty? Rozumiesz mnie? Halo? Jesteś tam?

Zapadła cisza. Spodziewała się jakiejś odpowiedzi, ale ta nie nadeszła. Siedziała jeszcze chwilę z zamkniętymi oczami, po czym opuściła dłonie i nie bez lęku uniosła powieki. Obawiała się, że spłoszyła zjawę, mówiąc zbyt głośno. Ku swojemu zdumieniu odkryła, że za lustrem stoi chłopczyk o wąskich wargach i wielkich, zielonych tęczówkach, okrągłych niczym kule bilardowe, i patrzy na nią jak skamieniały. Kiedy zobaczył, że Adele otwiera oczy, na jego twarzy pojawił się delikatny uśmiech. Zamrugał kilka razy, podniósł prawą rękę i bez słowa pomachał jej na powitanie. Dziewczynka wysunęła lewą rękę i powtórzyła jego gest, jakby w lustrzanym odbiciu. Przez kilka minut naśladowali wzajemnie swoje miny, unosili brwi i palce, aż w końcu chłopczyk zakończył tę zaimprowizowaną zabawę, wyszedł zza lustra i nieśmiało zbliżył się do Adele.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1. Biegnąca z wilkami. Archetyp Dzikiej Kobiety w mitach i legendach, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2001, przeł. Agnieszka Cioch, s. 277 (wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczy). [wróć]

2. Co ja tu, do diabła, robię? (ang.) [wróć]

3. Bądź gotowa, mamo. (ang.) [wróć]

4. Potrzebujesz czegoś, dziewczynko? (kataloński) [wróć]

5. Zaczęliście już, prawda? Nic się nie stało. Powiedziałem Vicentemu, żebyście zrobili, żebyście zrobili… (kat.) [wróć]

6. Zawsze, zawsze bądź gotowy! (ang.) [wróć]

7. Dzieeewczyyynki, dzieeewczyyynki… Uciekajcie stąd, no już!!! (kat.) [wróć]

8. Co robisz? (kat.) [wróć]