OD AUTORÓW

Wyobraź sobie, że wielu tragedii sądowych można było uniknąć. Historii, które zaczynały się od romantycznych wyznań i planów na wspólne życie, a kończyły na sali sądowej, gdzie miłość zamieniała się w zimną strategię. Historii wieloletnich batalii sądowych, w których porcelanowa waza po babci czy telewizor kupiony na raty byłym niczym trofea zwycięstwa. Historii, w których rachunki to dowody w śledztwie, a byli kochankowie wypominają sobie każdą złotówkę, każdy wydatek tylko po to, żeby na końcu, niezależnie od wyroku, i tak poczuć, że coś w życiu przegrali. Niektóre z tych zdarzeń miały początek dużo wcześniej, zaczęły się od nieodbytej rozmowy, niepodjęcia ważnej decyzji, umowy podpisanej w pośpiechu czy bezgranicznego zaufania do partnera, bo tak było łatwiej, szybciej, wygodniej.

Nie oszukujmy się, prawnika rzadko odwiedza się z przyjemnym tematem. Przeważnie decydujemy się zasięgnąć porady, gdy pojawiają się lęk czy presja lub gdy zmusza nas do tego dokument z czerwoną pieczątką. W wielu przypadkach wizyta składana jest za późno, czasem nawet o lata. Zdarzało się, że klienci siadali naprzeciwko nas z nadzieją w oczach, a my musieliśmy przekazać im najgorszą wiadomość: „Tutaj już nie da się nic zrobić”. Na domiar złego zazwyczaj nie chodzi o drobiazgi. Stawką w grze są często domy, mieszkania, gospodarstwa, firmy – majątki, na które ludzie pracowali całe życie.

Większość tych dramatów byłaby do uniknięcia, gdyby nasi klienci mieli podstawową wiedzę dotyczącą praw obowiązujących w małżeństwach i związkach nieformalnych. Postanowiliśmy więc, że nie będziemy już tylko rozwiązywać problemów, które przez lata zdążyły urosnąć do rozmiarów katastrofy. Chcieliśmy wyjść do ludzi – podzielić się z nimi swoją wiedzą, zanim będą musieli żegnać się z domem albo walczyć do upadłego o kredens po babci.

Postanowiliśmy zatem, że będziemy edukować Polaków w kluczowych obszarach życia codziennego: małżeństwa, konkubinatu, dziedziczenia spadku, nieruchomości, podatków, zabezpieczenia majątku. Ale nie w sposób, w jaki robi to większość – nie chcieliśmy, żeby naszym odbiorcą był kolega z palestry. Dlatego mówimy o prawie tak, jak rozmawiamy z naszymi klientami.

Założyliśmy w mediach społecznościowych kanał Prawnicza Para. Największym wyzwaniem na początku było dla nas zapewnienie prostoty języka i umiejętność posługiwania się skrótami przy jednoczesnym zachowaniu rzetelności przekazywanej wiedzy prawnej. Im więcej wiadomości otrzymywaliśmy, im częściej odbiorcy dzielili się swoimi lękami, złością czy frustracjami, tym łatwiejsze się to stawało. Uczyliśmy się, co pozostaje dla nich niezrozumiałe i czego potrzebują, by poczuć się pewniej.

Nasza otwartość na drugiego człowieka pomogła nam dotknąć sedna – zaczęliśmy patrzeć na prawo oczami osób, które na co dzień wcale się nim nie zajmują. Szybko okazało się, że ludzie łakną wiedzy, którą im przekazujemy. Nasze filmy w internecie stały się viralami. Nasi odbiorcy dzielili się w komentarzach setkami historii, pytań, podziękowań. Skrzynka mailowa puchła od wiadomości. Zapotrzebowanie było tak duże, że zdecydowaliśmy się na udzielanie porad prawnych również online.

Niektórzy zaczęli zaczepiać nas na ulicy i dziękować za to, co robimy w sieci. Słyszeliśmy, że pomogliśmy im przejść przez ciężki proces rozwodu, podział majątku, podjąć decyzję o ślubie czy wreszcie odważyć się na trudną rozmowę z narzeczonym o finansach. Inni mówili, że dzięki nam spojrzeli na prawników inaczej – jak na ludzi, którzy potrafią mówić prostym językiem i naprawdę chcą pomóc. Miło nam było słuchać tych historii, bo każda z nich potwierdzała, że nasza praca popularyzatorska ma sens. To, co zaczęło się od pomysłu na kilka filmów, przerodziło się w realną pomoc dla tysięcy osób.

W tamtych momentach czuliśmy, że zajmujemy się czymś więcej niż edukacją – że tworzymy ruch, który faktycznie zmienia ludzkie życie. Skala tej działalności była tak duża, że żadna praca w kancelarii – choćbyśmy ją prowadzili przez dekady – nie pozwoliłaby nam dotrzeć do tylu osób i im pomóc. Ale to działało w dwie strony. My również się uczyliśmy. Poznaliśmy tak szeroki przekrój problemów, historii i ludzkich doświadczeń, jakiego nie zgromadziłby żaden podręcznik o prawie, raport czy badanie. To były prawdziwe, życiowe opowieści – one ukształtowały nasz sposób myślenia, a także treści, które tworzyliśmy. Ta wiedza stała się dla nas czymś bezcennym – łączyła się z doświadczeniem, którego w żaden inny sposób bez tak szerokiego zasięgu nigdy byśmy nie zdobyli. Z czasem zrozumieliśmy, że to, co robimy, wykracza daleko poza nagrywanie filmów czy udzielanie porad na spotkaniach z klientami. Stało się czymś więcej – naszą misją.

Chcemy, żeby ludzie w Polsce byli bardziej świadomi swoich praw, obowiązków i realnych konsekwencji decyzji, które podejmują w związkach, małżeństwach czy w trakcie kosztownych inwestycji. Pragniemy, by podstawowa wiedza prawna nie była luksusem dla nielicznych, ale narzędziem dostępnym dla każdego – takim samym jak znajomość podstawowych zasad bezpieczeństwa czy pierwszej pomocy. Cel naszego działania w gruncie rzeczy sprowadza się do wypełniania luki, której od lat nie zapełnia państwo – braku podstawowej, powszechnej edukacji prawnej w sprawach dotyczących związków i małżeństw. Weszliśmy w tę przestrzeń, bo widzieliśmy, jak bardzo deficyt tej wiedzy potrafi wpływać na ludzkie życie.

To właśnie nasza misja: uczyć, upraszczać, uświadamiać. Wierzymy, że świadomy człowiek to człowiek wolny – w decyzjach, w relacjach i w miłości.

Skoro tak wiele osób pisało do nas: „Szkoda, że nie wiedziałem tego wcześniej”, to znaczyło tylko jedno – skala problemu jest ogromna i wymaga dotarcia do jeszcze większej liczby ludzi. Tak narodził się pomysł napisania książki. Książki o tym, co się dzieje, gdy uczucia zderzają się z twardą rzeczywistością prawną, i co można zrobić, żeby wyjść z tego wypadku bez uszczerbku.

Postanowiliśmy wziąć pod lupę każdy rodzaj związku – zarówno małżeństwa, jak i pary żyjące w konkubinacie, czyli w relacji nieformalnej. W przypadku małżeństw opisujemy z jednej strony sytuację tych, którzy pozostają we wspólności majątkowej, a z drugiej tych, którzy wybrali lub rozważają rozdzielność majątkową. Przy każdym omawianym problemie jasno zaznaczamy, do jakiej relacji się on odnosi, bo w świetle prawa małżeństwo ze wspólnością majątkową, małżeństwo z rozdzielnością majątkową i konkubinat to zupełnie różne rzeczywistości, więc nie należy szukać między nimi analogii. Książka dotyka spraw powszechnych, często powtarzających się problemów i jest adresowana do wszystkich, niezależnie od wieku, płci, rodzaju relacji, etapu życia czy planów na przyszłość. Jeśli jesteś w związku lub planujesz w niego wejść – bez względu na to, w jakim modelu – znajdziesz w niej coś dla siebie.

Z uwagi na poufny charakter naszej pracy i obowiązującą nas tajemnicę zawodową wszystkie historie, które znajdziesz w tej książce, są jedynie inspirowane prawdziwymi wydarzeniami. To opowieści stworzone na bazie doświadczeń wyniesionych z pracy oraz prowadzenia profilu Prawnicza Para, rozmów z klientami i wiadomości, które dostawaliśmy od naszych obserwujących, ale wzbogacone o elementy fikcji literackiej. Każdy szczegół, który mógłby pozwolić na rozpoznanie konkretnych osób czy zdarzeń, został starannie zmieniony, tak aby zachować pełną anonimowość. Dzięki temu możemy dzielić się z tobą esencją życiowych lekcji tych osób bez naruszania prywatności kogokolwiek, kto kiedyś obdarzył nas swoim zaufaniem.

W tej książce znajdziesz wiedzę, która pomoże ci dostrzec problem, zanim stanie się on poważny. Zrozumiesz, w jakich obszarach możesz zostać pozbawiony praw, gdzie twoja pozycja w relacji może być słabsza, w jakich przypadkach opłaca się zadziałać zawczasu. Być może pozwoli ci ona zwrócić uwagę na kwestię, którą warto zainteresować się już teraz. Te treści otworzą ci oczy na wiele istotnych aspektów życia w relacji. Mamy nadzieję, że dadzą też impuls do tego, aby zacząć szukać odpowiedzi, pytać, sprawdzać. Chcemy, żeby ta lektura była początkiem drogi, na końcu której poczujesz się pewniej, bezpieczniej i w pełni świadomie.

Nie zapominaj jednak, że informacje czy wnioski, które znajdziesz w tej książce, nie mają charakteru porady prawnej. Porada prawna, na której można opierać swoje istotne życiowe decyzje, jest udzielana wyłącznie indywidualnie, czyli konkretnej osobie, i dopiero po zebraniu pełnego wywiadu dotyczącego jej sytuacji.

Wymaga poznania szczegółów stanu faktycznego, przeanalizowania informacji, a często także dokumentów, tak aby móc uwzględnić wszystkie możliwe aspekty prawne. Taką indywidualną pomoc świadczy adwokat lub radca prawny w ramach poufnego spotkania z klientem.

Prawo bywa bezlitosne dla pozornych podobieństw – wystarczy jeden dodatkowy szczegół w twojej sytuacji, by cała ocena sprawy wyglądała zupełnie inaczej. Dlatego, choć możesz odnaleźć w tych opisach siebie i swoje doświadczenia, nigdy nie zakładaj, że rozwiązanie opisane w książce będzie na sto procent odpowiednie dla ciebie. Czasem to, co na pierwszy rzut oka wydaje się oczywiste, może wymagać zupełnie innego podejścia – i tylko profesjonalista, analizując twój indywidualny problem, będzie w stanie dostrzec te niuanse. Przed podjęciem bardzo ważnych decyzji upewnij się u specjalisty, czy twój przypadek wymaga takiego właśnie rozwiązania.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Rozdział I

NAJWAŻNIEJSZY WYBÓR

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział II

„KOCHANIE, POROZMAWIAJMY O PIENIĄDZACH”, CZYLI DLACZEGO FINANSE W ZWIĄZKU SĄ WAŻNE

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział III

MAŁŻEŃSTWO KONTRA KONKUBINAT. RÓŻNICE, KTÓRE KOSZTUJĄ

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział IV

NAJPOPULARNIEJSZE MITY O MAŁŻEŃSTWIE

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział V

DOM MARZEŃ CZY FINANSOWY KOSZMAR?
RYZYKA, O KTÓRYCH SIĘ NIE MÓWI

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział VI

INTERCYZA: ZIMNA KALKULACJA
CZY DOWÓD ZAUFANIA?
JAK ROZMAWIAĆ
I NIE POKŁÓCIĆ SIĘ NA AMEN?

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

ZAKOŃCZENIE

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

PRZYPISY

Przypisy są dostępne
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Spis treści

Od autorów

Rozdział I. Najważniejszy wybór

Art. 1. Tego nie uczą w szkole

Art. 2. Na co wpływa decyzja o wyborze partnera życiowego

§ 1. Zaczyna się od nazwiska

§ 2. Dzieci łączą was na zawsze

§ 3. Kłótnie o sztućce

Rozdział II. „Kochanie, porozmawiajmy o pieniądzach”, czyli dlaczego finanse w związku są ważne

Art. 1. Historia, z której lepiej wyciągnąć wnioski

Art. 2. O pieniądzach się nie rozmawia, czyli finansowe tabu w związku

Art. 3. Czy status społeczny i finansowy ma znaczenie dla relacji?

Art. 4. Pieniądze przyczyną rozstań

Art. 5. Przemoc finansowa

Art. 6. Jak zabezpieczyć się finansowo?

§ 1. W małżeństwie

§ 2. W związku nieformalnym

Rozdział III. Małżeństwo kontra konkubinat. różnice, które kosztują

Art. 1. Dlaczego jedni marzą o ślubie, a inni przed nim uciekają

Art. 2. Moda na konkubinat? A co mówią statystyki?

Art. 3. Małżeństwo a konkubinat: różnice

§ 1. „To moja partnerka, nie żona”

§ 2. Wierność, wsparcie, utrzymanie

1) Małżeństwo

2) Związek nieformalny

§ 3. Majątek, rozstanie, podział majątku, alimenty

1) Małżeństwo ze wspólnością majątkową

2) Małżeństwo z rozdzielnością majątkową

3) Związek nieformalny

4) Alimenty

§ 4. Przelewy, wspólne konta, darowizny

1) Małżeństwo ze wspólnością majątkową

2) Małżeństwo z rozdzielnością majątkową

3) Związek nieformalny

§ 5. Dziedziczenie, spadek, podatki

1) Małżeństwo

2) Związek nieformalny

Rozdział IV. Najpopularniejsze mity o małżeństwie

Art. 1. Mity powtarzane tak często, że sam w to nie uwierzysz

§ 1. Mit 1: Majątek małżonka sprzed ślubu staje się majątkiem wspólnym małżonków

§ 2. Mit 2: Darowizna otrzymana przez małżonka po ślubie jest wspólna

§ 3. Mit 3: Spadek odziedziczony przez jednego z małżonków po ślubie jest wspólny

1) Spłata wspólnego kredytu za pieniądze ze sprzedaży spadku

§ 4. Mit 4: Oszczędności zgromadzone przeze mnie po ślubie należą tylko do mnie

§ 5. Mit 5: W małżeństwie nie ma sensu sporządzać testamentu, bo małżonek i tak wszystko po nas odziedziczy

Rozdział V. Dom marzeń czy finansowy koszmar? ryzyka, o których się nie mówi

Art. 1. Urządzała, inwestowała... i nic z tego nie ma

Art. 2. Kiedy dom nie będzie twoją własnością?

Art. 3. Czy budowa domu naprawdę jest ryzykowna?

Art. 4. Co zrobić, żeby dom był wspólny?

Art. 5. Czy możesz czuć się bezpiecznie, gdy dom jest budowany na twojej działce?

Art. 6. Czy budowanie domu na wspólnej działce to najbezpieczniejsze rozwiązanie?

Art. 7. Budowa domu i konkubinat, czyli skomplikowane sprawy bez prostych odpowiedzi

Art. 8. Inwestowanie pieniędzy w dom teściów

Rozdział VI. Intercyza: zimna kalkulacja czy dowód zaufania? jak rozmawiać i nie pokłócić się na amen?

Art. 1. Jedno słowo – tyle emocji

Art. 2. Intercyza tylko w amerykańskich filmach?

Art. 3. Intercyza a rozdzielność majątkowa – czy to to samo?

Art. 4. Rozdzielność majątkowa – na czym polega?

§ 1. Przykład 1: Małżeństwo ze wspólnością majątkową

§ 2. Przykład 2: Małżeństwo z rozdzielnością majątkową

Art. 5. Kiedy można podpisać intercyzę? Przed ślubem czy w trakcie małżeństwa?

Art. 6. Najpopularniejsze mity o rozdzielności majątkowej

§ 1. Mit 1: Rozdzielność majątkowa chroni majątek zgromadzony przed ślubem

§ 2. Mit 2: Nie odziedziczę nic po małżonku, bo mamy rozdzielność majątkową

§ 3. Mit 3: Intercyza jako lekarstwo na problemy finansowe

§ 4. Mit 4: Jak podpiszemy intercyzę, to mój małżonek nie będzie miał obowiązku mnie utrzymywać ani wspierać finansowo

Art. 7. Dla kogo intercyza, a dla kogo niekoniecznie?

Art. 8. Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków

Zakończenie

Przypisy

Karta redakcyjna

Punkty orientacyjne

Spis treści

Okładka

Strona tytułowa

Początek tekstu

Lista stron

9

10

11

12

13

14

15

16

Książka przedstawia stan prawny na 31 sierpnia 2025 roku.

Projekt okładki
Tomasz „Waciak” Wójcik

Zdjęcia autorów na okładce
Marcin Klaban

Redaktor prowadząca
Monika Koch

Redakcja
Marta Zabłocka

Korekta
Aleksandra Kubis, Monika Pruska

Skład i łamanie
TYPO 2 Jolanta Ugorowska

Copyright © Katarzyna Bielecka, Dariusz Mrozek, 2025
Copyright © by Wielka Litera Sp. z o.o., Warszawa 2025

Żaden fragment tej książki nie może być wykorzystywany do szkolenia systemów sztucznej inteligencji.

ISBN 978-83-XXX

Wielka Litera Sp. z o.o.
ul. Wiertnicza 36
02-952 Warszawa

Konwersja do formatu ePub 3: eLitera s.c.