Copyright © 2005 by Leonie Swann
All rights reserved
Copyright for the Polish edition © 2024 by Grupa Wydawnicza Relacja sp. o.o.

Projekt okładki: Joanna Florczak
Author image: © Robert Barba
Redakcja i korekta: Ewelina Sobol, Kamila Wrzesińska

ISBN 978-83-68227-22-2

Grupa Wydawnicza Relacja sp. z o.o.
ul. Marszałkowska 4 lok. 5
00-590 Warszawa
www.relacja.net

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

M, bez którego nie byłoby tej opowieści

Dramatis oves

Dramatis oves

w kolejności pojawiania się

Matylda

ma bardzo dobry węch i jest z tego dumna

Sir Ritchfield

przewodnik stada, niemłody już i niedosłyszący; szwankuje mu pamięć, lecz wzrok wciąż ma dobry

Panna Maple

najmądrzejsza owca w stadzie, może nawet najmądrzejsza owca w całym Glennkill, a całkiem możliwe, że najmądrzejsza owca na całym świecie. Nigdy się nie poddaje, ma dociekliwy umysł i jest odpowiedzialna, choć nie zawsze

Wrzosowata

młoda, energiczna owca, która czasem najpierw mówi, a dopiero potem myśli

Chmurka

najbardziej wełnista owca w stadzie

Biały Wieloryb

chodząca pamięć stada: nigdy nie zapomina tego, co zobaczy. Bardzo wytrwały, wiecznie głodny merynos o spiralnych rogach

Otello

jest czarny, pochodzi z Hebrydów, ma cztery rogi i tajemniczą przeszłość

Zora

czarnogłówka, która nie ma lęku wysokości, jedyna owieczka z rogami w stadzie George’a Glenna

Ramzes

młody baran, który ma jeszcze krótkie rogi

Bystra

najszybsza owca w stadzie, pragmatyczna myślicielka

Sara

owcza matka

Jagnię

które widziało coś dziwnego

Melmoth Wędrowiec

bliźniaczy brat Sir Ritchfielda, legendarny baran, który zniknął

Cordelia

niezwykle lubi słowa

Maisie

młoda, naiwna owca

Zimowe Jagnię

trudne jagnię, wieczny mąciciel

Willow

druga najcichsza owca w stadzie; ale nikomu to nie przeszkadza

Baran Gabriela

bardzo dziwny baran

Fosco

słusznie uważa, że jest mądry

Trop wił się na wszystkie strony, tak jak chciały tego owce, które go stworzyły.

Stephen Crane,
Tales of Adventure

Rozdział 1. Otello dzielnie pojada dalej

Rozdział 1

Otello dzielnie pojada dalej

Jeszcze wczoraj był zdrowy – powiedziała Matylda, nerwowo strzygąc uszami.

– To nie ma nic do rzeczy – zauważył Sir Ritchfield, najstarszy tryk w stadzie. – Nie umarł na chorobę. Szpadel to nie choroba.

Pasterz leżał w bujnej, zielonej irlandzkiej trawie obok stodoły, niedaleko ścieżki przez pasionek. Leżał i ani drgnął. Na jego wełnianym norweskim swetrze siedziała samotna wrona, która z zawodowym zainteresowaniem analizowała jego budowę wewnętrzną. Obok wrony przycupnął wielce rozradowany królik. Owce odbywały naradę nieco dalej, prawie na skraju urwiska.

Rankiem, gdy znalazły pasterza, niezwykle zimnego i zupełnie martwego, zachowały spokój i były z tego niezmiernie dumne. W pierwszym przypływie trwogi zabrzmiało oczywiście kilka rozpaczliwych okrzyków – „Kto nam teraz będzie przynosił siano?”, „Wilk! Tu jest wilk!”– lecz Panna Maple szybko stłumiła panikę. Wytłumaczyła im, że tu, na najzieleńszych i najsoczystszych pastwiskach w całej Irlandii, tylko idiota jadłby siano w środku lata, i że nawet najbardziej wyrafinowane wilki nie przebijają szpadlem swoich ofiar. Bo nie ulegało wątpliwości, że to właśnie szpadel sterczał z wnętrzności pasterza, mokrych teraz od rosy.

Panna Maple była najmądrzejszą owcą w całym Glennkill. Niektórzy twierdzili, że najmądrzejszą owcą na świecie. Ale nikt nie mógł tego udowodnić. W Glennkill organizowano co prawda Konkurs na Najmądrzejszą Owcę – i to co roku – lecz niezwykła inteligencja Panny Maple przejawiała się już w samym tym, że nigdy nie brała udziału w żadnym konkursie. Zwycięzcę koronowano najpierw wieńcem z koniczyny (który to wieniec można było potem zjeść), następnie obwożono go przez kilka dni po okolicznych pubach, gdzie z oczami łzawiącymi od papierosowego dymu musiał pić guinnessa, którego goście wlewali mu do gardła, aż nie mógł ustać na nogach. Co więcej, od tej pory odpowiadał za dosłownie wszystkie pastwiskowe psikusy, ponieważ najmądrzejsza owca zawsze była głównym podejrzanym.

Ale George Glenn już nigdy nie miał nikogo o nic podejrzewać. Leżał przy ścieżce ze szpadlem w brzuchu, a jego owce zastanawiały się, co robić. Stały na skraju urwiska między błękitnym jak woda niebem a niebieskim jak niebo morzem, gdzie nie docierał zapach krwi i gdzie nie czuły się za nic odpowiedzialne.

– Nie był zbyt dobrym pasterzem – powiedziała Wrzosowata, jarliczka niewiele starsza od jagnięcia, która wciąż miała do George’a pretensje o to, że pod koniec zimy przyciął jej piękny ogonek.

– Właśnie! – zawtórowała jej Chmurka, najbardziej wełnista i najbardziej okazała owca, jaką kiedykolwiek widziano. – Nie doceniał naszej pracy. Mówił, że norweżki robią to lepiej! Że dają więcej wełny! Nosił swetry z norweskiej wełny: to hańba! Jaki inny pasterz znieważyłby tak własne stado?

Uwagi te sprowokowały dłuższą wymianę zdań między Wrzosowatą, Chmurką i Białym Wielorybem. Wieloryb utrzymywał, że wartość pasterza mierzy się ilością dostarczanej przez niego paszy i że pod tym względem George’owi nie można było nic zarzucić. W końcu uzgodnili, że dobry pasterz to taki, który nigdy nie przycina jagnięciu ogonka, nie ma pasterskiego psa, daje owcom dużo dobrego jedzenia, zwłaszcza chleba i cukru – nie zapominając przy tym o jedzeniu zdrowym, takim jak zielenina, koncentraty i buraki pastewne (bo wszystkie były owcami bardzo rozsądnymi) – i nosi wyłącznie ubrania z produktów własnego stada, jak choćby jednoczęściowe kabotki z przędzy, w których wyglądałby naprawdę ładnie, bo prawie jak owca. Naturalnie wiedziały, że istoty tak doskonałej nie ma na całym świecie, jednak miło było pomarzyć. Trochę powzdychały i już miały się rozejść zadowolone, że wyjaśniły sobie wszystkie problemy.

Jednakże głosu nie zabrała jeszcze Panna Maple. Odezwała się dopiero teraz.

– Nie chcecie wiedzieć, jak umarł?

Sir Ritchfield spojrzał na nią zaskoczony.

– Umarł od tego szpadla. Ty też byś umarła, gdyby przebito cię na wylot kawałem ciężkiego żelaza. Nic dziwnego, że nie żyje. – Sir Ritchfield lekko zadrżał.

– Ale skąd się ten szpadel wziął?

– Ktoś go w niego wbił. – Dla Sir Ritchfielda był to koniec dyskusji, lecz problemem zainteresował się nagle Otello, jedyna czarna owca w stadzie.

– To mógł zrobić tylko człowiek albo… wielka małpa – powiedział; Otello spędził młodość w dublińskim zoo i wspominał o tym przy każdej okazji.

– Człowiek. – Panna Maple z satysfakcją kiwnęła głową. – Moim zdaniem powinniśmy sprawdzić, co to za człowiek. Jesteśmy to winni George’owi. Ilekroć złe psy porywały nasze jagnięta, George zawsze szukał winowajcy. Poza tym był naszym pasterzem. Nikt nie miał prawa przebijać go szpadlem. To wilcze zachowanie. To morderstwo.

Owce ogarnął niepokój. Zmienił się wiatr i powiało zapachem świeżej krwi.

– A kiedy już go znajdziemy? – spytała nerwowo Wrzosowata. – Tego, kto wbił szpadel. Co wtedy?

– Wtedy będzie… sprawiedliwość! – zameczał Otello.

– Sprawiedliwość! – zameczały pozostałe owce.

I tak to postanowiono, że zagadkę niegodziwego morderstwa George’a Glenna rozwiążą jego własne owce. Same, bez niczyjej pomocy.

*

Najpierw Panna Maple poszła obejrzeć zwłoki. Zrobiła to niechętnie. W letnim irlandzkim słońcu George cuchnął już tak bardzo, że każdą owcę przechodziły dreszcze.

Zaczęła od tego, że okrążyła go z daleka ze stosownym respektem. Wrona zakrakała, zatrzepotała czarnymi skrzydłami i odleciała. Panna Maple podeszła bliżej, obejrzała szpadel, obwąchała twarz i ubranie George’a. W końcu – w tym momencie stojące w bezpiecznej odległości i zbite w gromadkę owce wstrzymały oddech – wetknęła nawet nos do rany i dokładnie zbadała ją od środka; tak to przynajmniej wyglądało z miejsca, gdzie stały. Wróciła z zakrwawionym pyszczkiem.

– No i co? – spytał Wieloryb, nie mogąc dłużej wytrzymać napięcia; nigdy długo nie wytrzymywał, bo źle znosił stres.

– Nie żyje – odparła Panna Maple. Chyba nie chciała nic więcej mówić, a już na pewno nie na ten temat. Obejrzała się i popatrzyła na ścieżkę. – Musimy być przygotowani. Wcześniej czy później przyjdą tu ludzie. Trzeba ich obserwować. I lepiej nie stójmy tak w kupie. To podejrzanie wygląda. Powinniśmy zachowywać się naturalnie.

– Przecież zachowujemy się naturalnie – zaprotestowała Matylda. – George nie żyje. Ktoś go zamordował. Mamy się obok niego paść, jedząc zbryzganą krwią trawę?

– Tak, bo tak trzeba. – Wyrósł między nimi czarny Otello. Na widok ich przerażonych min zafalowały mu nozdrza. – Nie martwcie się. Ja pójdę. Spędziłem młodość pod zagrodą dla mięsożernych. Trochę krwi więcej mnie nie zabije.

W tym momencie Wrzosowata pomyślała, jaki ten Otello odważny. Postanowiła paść się częściej obok niego, oczywiście dopiero wtedy, kiedy zabiorą zwłoki George’a i kiedy świeży, letni deszcz zmyje do czysta pastwisko.

Panna Maple przydzieliła im stanowiska obserwacyjne. Sir Ritchfield, który mimo sędziwego wieku wciąż miał dobry wzrok, zajął pozycję na wzgórzu; rozciągał się stamtąd widok aż na brukowaną drogę za żywopłotami. Wieloryb miał kiepskie oczy, za to dobrą pamięć. Dlatego stanął obok Sir Ritchfielda, żeby zapamiętywać wszystko to, co ten zobaczy. Wrzosowata i Chmurka miały obserwować ścieżkę biegnącą przez łąkę: Wrzosowata zajęła pozycję przy bramie od strony wioski, Chmurka natomiast w miejscu, gdzie ścieżka opadała w dół. Zora, czarnogłówka, która nie miała lęku wysokości, stanęła na wąskiej skalnej półce tuż pod szczytem urwiska, żeby obserwować stamtąd plażę. Twierdziła, że miała wśród przodków dziką górską owcę i kiedy widziało się, z jaką swobodą i pewnością siebie truchta nad przepaścią, łatwo można było w to uwierzyć.

Otello zniknął w cieniu za dolmenem, niedaleko miejsca, gdzie leżał przebity szpadlem George. Panna Maple warty nie trzymała. Wetknęła pyszczek do poidła, próbując zmyć z nosa ślady krwi.

Pozostałe owce zachowywały się naturalnie.

*

Nieco później na ścieżce pojawił się niezupełnie już trzeźwy Tom O’Malley; szedł z Golagh do Glennkill, do tamtejszego pubu. Świeże powietrze dobrze mu robiło: zielona trawa, błękitne niebo. Uganiające się za zdobyczą mewy krzyczały i wirowały w powietrzu tak szybko, że zakręciło mu się w głowie. Owce George’a pasły się spokojnie i malowniczo. Jak na zdjęciu z broszury reklamowej. Jedna z nich zapędziła się wyjątkowo daleko, bo aż na skalną półkę, i wyglądała tam jak mały biały lew.

– Hej, owieczko! – zawołał Tom. – Tylko nie spadnij. Szkoda by było takiej ślicznotki.

Owca spojrzała na niego z pogardą i nagle poczuł się głupio. Głupio i jak pijany. Ale to była już przeszłość. Jeszcze się wybije. W turystyce. Tak jest, przyszłością Glennkill była turystyka. Musi obgadać to z kumplami w pubie.

Ale najpierw chciał przyjrzeć się z bliska temu pięknemu, czarnemu baranowi. Cztery rogi. Niezwykłe. Tak, George miał wyjątkowe owce.

Ale czarny baran nie dał mu się podejść i prawie nie drgnąwszy, z łatwością uniknął dotyku jego ręki.

I wtedy Tom zobaczył szpadel.

Dobry szpadel. Przydałby mu się taki. Postanowił go wziąć. Tymczasem ukryje go pod dolmenem i wróci tu wieczorkiem. Ale po ciemku? Nie bardzo mu się to podobało. Ludzie różnie o tym miejscu gadali. Ale on był człowiekiem nowoczesnym, a szpadel był pierwsza klasa. Chwytając za rękojeść, trącił nogą coś miękkiego.

Minęło dużo czasu, odkąd miał w Szalonym Niedźwiedziu tak dużą i uważną publiczność jak tego popołudnia.

*

Niedługo potem Wrzosowata dostrzegła grupkę ludzi biegnących ścieżką od strony wioski. Od razu zameczała, raz krótko, raz długo i znowu krótko, a wtedy spod dolmenu niechętnie wyszedł Otello.

Na czele grupy biegł chudy mężczyzna, którego owce nie znały. Wytężyły wzrok. Przywódca stada jest zawsze ważny.

Za chudzielcem truchtał rzeźnik. Owce wstrzymały oddech. Już sam jego zapach wystarczał, żeby zmiękły im nogi w kolanach. Rzeźnik pachniał śmiercią. Przeraźliwym krzykiem, bólem i krwią. Bały się go nawet psy.

Owce nienawidziły rzeźnika. I uwielbiały Gabriela z wystrzępioną brodą, drobnego człowieczka w miękkim kapeluszu ze spuszczonym brzegiem, który z trudem nadążał za biegnącą przed nim górą mięsa. Wiedziały, dlaczego nienawidzą rzeźnika. Nie wiedziały, dlaczego uwielbiają Gabriela, ale Gabrielowi nie można się było oprzeć. Jego psy umiały robić niesamowite sztuczki. Rok w rok zdobywał główną nagrodę w Gorey, w konkursie dla najlepszych psów pasterskich. Powiadano, że umie rozmawiać ze zwierzętami, ale to nie była prawda. Owce go nie rozumiały, przynajmniej wtedy, kiedy mówił po gaelicku. Lecz ilekroć przechodził ścieżką przez łąkę, zawsze były dziwnie wzruszone i mile połechtane, a on zawsze potrafił uwieść je tak skutecznie, że ufnie do niego podchodziły.

Ludzie dobiegli już prawie do zwłok. Owce zapomniały, że mają zachowywać się naturalnie, i wyciągnęły szyje, żeby lepiej widzieć. Przywódca ludzkiego stada stanął jak wryty o kilka jagnięcych skoków przed ciałem George’a. Przez chwilę chwiał się jak długa gałąź na wietrze, lecz jego czujne, małe, ostre jak szpilki oczy przez cały czas patrzyły na szpadel sterczący z wnętrzności pasterza.

Gabriel i rzeźnik też przystanęli kilka kroków od trupa. Rzeźnik wbił wzrok w ziemię. Gabriel wyjął ręce z kieszeni. Chudzielec zdjął czapkę.

Pojadając trawę, Otello dzielnie przeszedł tuż obok nich.

Potem, ciężko dysząc i sapiąc, ścieżką nadbiegła Lilly, a wraz z nią nadpłynął obłok pachnących bzem perfum. Lilly miała mocno zaczerwienioną twarz i rude, rozwichrzone włosy i na widok George’a wydała krótki, przeraźliwy krzyk. Owce spojrzały na nią spokojnie. Lilly przychodziła czasem na łąkę, zwykle wieczorem, i krzyczała tak z byle powodu. Na przykład wtedy, kiedy wdepnęła w owcze bobki. Albo kiedy zaczepiła spódnicą o żywopłot. Albo kiedy George powiedział coś, co się jej nie spodobało. Owce do tego przywykły. Często znikała z George’em w przyczepie. Jej dziwne krzyki zupełnie im nie przeszkadzały.

Ale zaraz potem wiatr poniósł przez łąkę krzyk zupełnie inny, przeciągły i żałosny. Biały Wieloryb i Chmurka nie wytrzymali i pogalopowali na wzgórze, gdzie zawstydzili się i ponownie spróbowali przybrać naturalny wygląd.

Nie zwracając uwagi na mokrą od wieczornego deszczu trawę, Lilly opadła na kolana obok zwłok. To ona tak strasznie krzyczała. Niczym dwa ogłupiałe owady, jej ręce wędrowały na oślep po norweskim swetrze George’a i szarpały go za kołnierz.

Nagle wyrósł obok niej rzeźnik, który pociągnął ją mocno za ramię. Owce wstrzymały oddech. Rzeźnik poruszał się szybko jak kot. Coś powiedział. Lilly spojrzała na niego oczami pełnymi łez. Poruszyła ustami, lecz mówiła za cicho. Rzeźnik jej odpowiedział. Potem chwycił ją za rękaw i odciągnął na bok. W tym samym momencie chudzielec zaczął mówić coś do Gabriela.

Otello rozejrzał się w poszukiwaniu pomocy. Gdyby trzymał się blisko Gabriela, nie zdołałby podsłuchać rozmowy rzeźnika z Lilly – i vice versa. Ale nic z tego. Żadna z owiec nie chciała podejść ani do George’a, ani do rzeźnika, ponieważ obydwaj pachnieli śmiercią. Wolały skupić się na próbach przybierania naturalnego wyglądu.

Wtem od strony poidła nadbiegła truchtem Panna Maple, która wzięła na siebie obserwację rzeźnika. Na nosie miała podejrzaną, czerwoną plamę, ale ponieważ wytarzała się w błocie, wyglądała po prostu jak bardzo brudna owca.

– …idiotyczne zamieszanie – mówił rzeźnik. – Przestań robić z siebie widowisko. Wierz mi, skarbie, masz teraz inne zmartwienia. – Serdelkowatymi palcami wziął ją pod brodę i zadarł jej głowę, tak że musiała spojrzeć mu prosto w oczy.

– Dlaczego mieliby mnie podejrzewać? – spytała, próbując się uwolnić. – Dobrze nam się z George’em układało.

Rzeźnik jeszcze mocniej zacisnął palce na jej podbródku.

– Dobrze – odparł. – Rzeczywiście. To im wystarczy. A komu jeszcze dobrze się z nim układało? Zaczekaj tylko, aż otworzą testament, wtedy zobaczymy, jak to z wami było. Nie przypuszczam, żebyś robiła fortunę na tych swoich kosmetykach, a puszczając się na prawo i lewo w tej dziurze, też się nie wzbogacisz. Dlatego bądź miła dla starego Hama, a nie będziesz musiała się o nic martwić.

Gabriel coś powiedział. Rzeźnik odwrócił się gwałtownie i pomaszerował do tamtych, zostawiając Lilly samą. Ta zadrżała i owinęła się szczelniej szalem. Przez chwilę zdawało się, że wybuchnie płaczem. Panna Maple wiedziała, jak się Lilly czuje. Być dotkniętą przez rzeźnika – to tak, jakby za ucho chwyciła cię sama śmierć.

Ludzie znowu zaczęli rozmawiać, ale owce stały zbyt daleko, żeby cokolwiek usłyszeć. Potem zapadła niezręczna, wymowna cisza. Gabriel odwrócił się i ruszył w kierunku wioski, a chudzielec potruchtał za nim. Lilly zawahała się i poszła w ich ślady.

Rzeźnik Ham nie zwracał na nich uwagi. Podszedł do George’a. Powoli podniósł swoją wielką rzeźnicką łapę i gdy zawisła nad zwłokami jak gruby bławatek, nakreślił nią w powietrzu dwie linie. Dłuższa biegła od głowy George’a do jego brzucha, a krótsza od ramienia do ramienia. Wtedy zawołał go Gabriel i Ham też pospieszył w kierunku wioski.

*

Później trzech policjantów przyszło zrobić zdjęcia. Przyprowadzili bardzo wyperfumowaną dziennikarkę. Ona też robiła zdjęcia, o wiele więcej zdjęć niż oni. Stanęła nawet na skraju urwiska, żeby sfotografować Zorę na skalnej półce oraz Sir Ritchfielda i Białego Wieloryba pasących się przed dolmenem. Owce były przyzwyczajone do turystów – takich z plecakami na plecach – którzy czasem się im przyglądali, ale przy tak dużym zainteresowaniu prasy wkrótce poczuły się nieswojo. Wielorybowi pierwszemu puściły nerwy, głośno mecząc, wbiegł na szczyt wzgórza. Zaraził paniką pozostałych, nawet Pannę Maple i Otella, i w ciągu kilku minut w gromadkę zbiło się tam całe, lekko zawstydzone stado.

Ale policjanci nie zwracali na nie uwagi. Wyciągnęli szpadel z George’a, włożyli ich – to znaczy, George’a i szpadel – do dużych, plastikowych worków, popełzali trochę po ziemi, wreszcie zniknęli w białym samochodzie. Niedługo potem zaczęło padać. Wkrótce pastwisko wyglądało tak, jakby nic się na nim nie wydarzyło.

Owce postanowiły schronić się w stodole. Poszły tam całym stadem, ponieważ teraz, tuż po śmierci George’a, stodoła wydawała się miejscem posępnym i trochę złowrogim. Tylko Panna Maple została na dworze nieco dłużej, żeby deszcz zmył z niej błoto i resztki krwi z pyszczka.

Gdy weszła do stodoły, owce stały wokół Otella i zasypywały go gradem pytań, lecz jemu się nie spieszyło.

– Jak mogłeś wytrzymać, stojąc tak blisko rzeźnika? – zabeczała niespokojnie Wrzosowata. – Ja umarłabym ze strachu. Omal nie umarłam, patrząc, jak do nas idzie!

Panna Maple przewróciła oczami. Ale musiała oddać mu sprawiedliwość: podziw stada nie robił na nim najmniejszego wrażenia. Spojrzał na nią i bardzo rzeczowo zaczął:

– Najpierw przemówił rzeźnik. „Świnia”. Tak powiedział.

Owce popatrzyły po sobie zdumione. Żadna świnia nigdy nie postawiła racicy na ich pasionku!

Uwaga rzeźnika nie miała sensu. Jednakże Otello był bardzo pewny siebie.

– Pachniał gniewem. I strachem. Ale głównie gniewem. Chudzielec się go bał. A Gabriel nie. – Zastanawiał się przez chwilę nad jego bohaterstwem, po czym kontynuował: – Lilly nie powiedziała niczego sensownego. Powtarzała tylko: „Och, George”. „Dlaczego akurat teraz?”. I: „Dlaczego mi to robisz?”. Może nie wiedziała, że on nie żyje. Potem rzeźnik pociągnął ją za rękę. „Nie wolno go dotykać”, powiedział. Na to ona cicho odparła: „Proszę, chcę tylko pobyć z nim trochę sama”. Tamci milczeli, a rzeźnik mruknął: „Jeśli ktoś w ogóle ma prawo, to tylko Kate”. Zabrzmiało to okropnie. Potem odciągnął ją od George’a.

Owce mu przytaknęły. One też dobrze to wszystko widziały. Podejrzenie natychmiast padło na rzeźnika. Ale Panna Maple niecierpliwie pokręciła głową.

– Kiedy rzeźnik odszedł – ciągnął Otello – chudzielec zaczął mówić do Gabriela. Dziwnie pachniał, whisky i guinnessem, ale nie tak, jakby pił. Pachniało jego ciało i ubranie. A zwłaszcza ręce.

– To on to zrobił! – zabeczał Ramzes, młodziutki baran z bujną wyobraźnią. – Polał sobie ręce whisky, bo nie mógł znieść zapachu krwi.

– To możliwe – odparła z wahaniem Panna Maple.

Matylda, która miała najlepszy węch w stadzie, pokręciła głową.

– Ludzie nie potrafią wyczuć zapachu krwi tak jak my – powiedziała. – Oni prawie nie mają węchu.

– A potem chudzielec powiedział cicho tak: „Tyle miał do zrobienia, w głowie roiło mu się od zwariowanych planów. Ale już ich chyba nie zrealizuje, co?”. Mówił bardzo szybko, tak szybko, że nie zapamiętałem wszystkiego, co padło. I ciągle wracał do tych planów. Chyba chciał wyciągnąć coś z Gabriela. Ale Gabriel milczał.

Zamyślony Otello przekrzywił głowę.

– Moim zdaniem chudzielec go denerwował. Właśnie dlatego Gabriel zawołał rzeźnika. Kiedy rzeźnik podszedł bliżej, chudzielec od razu zamilkł. A potem wszyscy zaczęli mówić naraz. Lilly powiedziała: „Trzeba zawiadomić jego żonę”. Gabriel: „I policję”. Rzeźnik: „Zostanę z nim, aż przyjadą”. A chudzielec na to, że: „Nikt nie zostanie tu sam”. Wtedy tamci spojrzeli na niego, tak jak baran patrzy na barana przed pojedynkiem. Rzeźnik się zaczerwienił. Ale kiwnął głową.

*

Panna Maple zaczęła zbierać pytania. Owce miały powiedzieć, czego nie zrozumiały i czego chciałyby się dowiedzieć. Stała w środku stada z Białym Wielorybem. Kiedy uznała, że pytanie jest warte zapamiętania, spoglądała na niego i kiwała głową, a Wieloryb je zapamiętywał. Kiedy coś już zapamiętał, nigdy tego nie zapominał.

– Dlaczego nas fotografowali? – spytała Matylda.

– Dlaczego padał deszcz? – spytała Chmurka.

– Dlaczego George wyszedł na pasionek nocą? – To Wrzosowata.

Panna Maple zerknęła na Wieloryba i kiwnęła głową. Wrzosowata spojrzała z dumą na Otella.

– Dlaczego przyszedł tu rzeźnik? – spytała Matylda.

– Czego rzeźnik chce od Lilly? – spytał Otello.

Panna Maple kiwnęła głową.

– Co to znaczy testament? – spytała Bystra i Panna Maple znowu kiwnęła głową.

– Kiedy znowu będziemy mogli paść się w miejscu, gdzie leżał George? – spytała Chmurka.

– Czy na pasionek wypędzą teraz świnie? – spytała Matylda.

– Dlaczego morderca zrobił to szpadlem? Przecież mógł zepchnąć go z urwiska – zauważyła Zora.

Panna Maple kiwnęła głową.

– A co z wilkiem? – spytała Sara. – Czy naszym jagniętom coś grozi? Jagniętom albo nam?

Panna Maple zawahała się, ale nie dała Wielorybowi znaku.

– Dlaczego ktoś nie zamorduje rzeźnika? – rzuciła Chmurka.

Kilka owiec zameczało z aprobatą, lecz Panna Maple nie zareagowała.

– Jak długo George leżał na łące? – spytał Wieloryb.

Panna Maple kiwnęła głową i Wieloryb się rozpromienił.

Z kręgu owiec wytruchtało jagnię. Nie miało jeszcze imienia. Jagnięciu nadaje się imię dopiero wtedy, kiedy przeżyje swoją pierwszą zimę.

– Czy wróci tu duch George’a? – spytało nieśmiało.

Chmurka nachyliła się ku niemu uspokajająco i jagnię wtuliło łebek w jej gęste runo.

– Nie, maleństwo, nie wróci. Ludzie nie mają duszy. Nie ma duszy, nie ma i ducha. To proste.

– Jak możesz tak mówić? – zaprotestował Wieloryb. – Nie wiemy, czy ludzie mają duszę, czy nie.

– Każde jagnię wie, że dusza mieszka w zmyśle węchu. A ludzie nie mają dobrych nosów. – Matylda miała znakomity węch i często rozmyślała o problemach duszy i nosa.

– Najwyżej zobaczysz takiego malutkiego duszka. – Rozbawiony Otello też nachylił się nad jagnięciem. – Nie ma się czego bać.

– Ale ja już go widziałem! – zabeczało jagnię. – Był bardzo duży, o wiele większy ode mnie, a ja mam bardzo dobry węch. I był kudłaty, i tańczył. Początkowo myślałem, że to duch wilka, ale teraz wiem, że to był duch George’a. Bardzo się przestraszyłem. Z rana myślałem, że to był tylko sen.

Panna Maple przyjrzała mu się uważnie.

– Skąd wiesz, że George już nie żył?

– Bo go widziałem.

– Widziałeś martwego George’a i nic nam nie powiedziałeś?

– Nie, to nie tak. – Jagnię pociągnęło nosem. – Widziałem szpadel. Ale pod szpadlem musiał leżeć George, prawda? – Jagnię zrobiło zamyśloną minę. – A może on na ten szpadel upadł?

Niczego więcej nie udało się zeń wyciągnąć. Ot, wyszło w nocy ze stodoły, ale nie wiedziało dlaczego. W świetle księżyca zobaczyło szpadel i kudłatego ducha, lecz nie potrafiło opisać go dokładniej. Było tak przerażone, że od razu zasnęło.

Zapadła cisza. Owce zbiły się w jeszcze ciaśniejszą gromadkę. Jagnię schowało łebek w runie Chmurki, a pozostałe owce wbiły wzrok w ziemię. Panna Maple westchnęła.

– Dwa pytania do Białego Wieloryba. Kim jest duch wilka? I gdzie jest Tess?

Owce wymieniły spojrzenia. Rzeczywiście, gdzie była Tess, stary owczarek George’a, jego najwierniejsza towarzyszka, jedyna prawdziwa miłość jego życia, najłagodniejszy pies pasterski, jaki kiedykolwiek je pasał?

*

Kiedy owce poszły spać, Panna Maple dodała po cichu kolejne pytanie do listy. Powiedziała Ramzesowi, że nie wie, czy ręce mordercy były zakrwawione. Tymczasem tak naprawdę nie wiedziała nawet, czy morderca w ogóle miał ręce. George miał spokojną twarz. Lekko pachniał piwem i dymem, a palcami ściskał dwa kwiatki. Uznała, że to trochę dziwne, ponieważ George nie interesował się kwiatami. O wiele więcej czasu poświęcał warzywom.

Ale znalazła coś jeszcze, coś, co kazało jej podwinąć nosem jego zakrwawiony norweski sweter. I tam, na bladym brzuchu, tuż nad miejscem, gdzie sterczał szpadel, zobaczyła odcisk owczej racicy – jeden, pojedynczy odcisk.

Rozdział 2. Wrzosowata coś podejrzewa

Rozdział 2

Wrzosowata coś podejrzewa

Nazajutrz owce obudziły się w nowym świecie, w świecie bez pasterza i jego psa. Długo się wahały, zanim postanowiły wyjść ze stodoły. W końcu wyszły na świeże powietrze pod dowództwem Wieloryba, który był głodny. Wstał piękny poranek. W nocy tańczyły na trawie dobre wróżki, które zostawiły na niej tysiące kropelek rosy. Jasne, gładkie, niebieskie morze wyglądało tak, jakby ktoś je do czysta wylizał, a po niebie wędrowało kilka małych, puszystych obłoczków. Legenda głosiła, że są to owieczki i baranki, bardzo wyjątkowe owieczki i baranki, które zeszły kiedyś z urwiska, które pasą się teraz na niebie i których nikt nigdy nie strzyże. Tak czy inaczej, ich widok był dobrym znakiem.

Owce ogarnął doskonały, wręcz fantastyczny nastrój. Poprzedniego dnia długo stały w gromadzie i rozbolały je napięte ścięgna, dlatego teraz hasały i baraszkowały po pasionku jak marcowe jagnięta: galopowały w stronę urwiska, po czym zatrzymywały się na samym jego skraju, by następnie zawrócić i popędzić z powrotem w kierunku stodoły. Wkrótce wszystkie się zasapały.

I właśnie wtedy Wieloryb pomyślał o warzywniku. Za stodołą stała przyczepa, rozchwierutana buda, którą George Glenn jeździł kiedyś z innym stadem owiec. Ostatnimi czasy trzymał w niej tylko jakieś szpargały. Za przyczepą założył ogródek warzywny, gdzie posadził sałatę, groszek, rzodkiewki, rzeżuchę, pomidory, cykorię, jaskier i trochę szczypiorku.

Posadził to wszystko i ogrodził płotkiem. Warzywnik był na łące, ale owce nie miały prawa tam wchodzić. Ciężko ten zakaz znosiły, zwłaszcza że sam płotek nie stanowił żadnego problemu. Tak więc od owczych żniw w tym warzywnym raju powstrzymywała je tylko czujność pasterza. Ale pasterza już nie było. Bystra pchnęła skobel pyszczkiem, Matylda zaatakowała jaskry, Chmurka groszek, a Wrzosowata pomidory. Kilka minut później na starannie utrzymanych grządkach nie zostało dosłownie nic.

Owce stopniowo milkły. Popatrzyły na siebie ze wstydem. I jedna po drugiej wróciły truchtem na pasionek. Otello, jedyny, który nie brał udziału w warzywnym wypadzie, stał przy bramie. Dał znak Pannie Maple. Poszli razem za przyczepę, gdzie zwykle stał szpadel, którym George kopał w ogródku. Tego dnia jednak zobaczyli tam tylko pociągnięte wapnem deski, żaluzje i kilka wygrzewających się na słońcu much. Otello spojrzał pytająco na Pannę Maple.

Ta spojrzała w zadumie na niego.

Przez cały ranek owce miały wyrzuty sumienia. Biały Wieloryb zjadł wraz z sałatą tyle ślimaków, że zrobiło mu się niedobrze. Jedno z jagniąt kulało, bo w kopytko wbił mu się kawałek drewna. Wszyscy myśleli o George’u.

– Byłby bardzo zły – powiedział Sir Ritchfield.

– Zająłby się jego kopytkiem – powiedziała Chmurka.

– I czytał nam różne rzeczy – dodała Cordelia.

Bo naprawdę czytał. Spędzał na łące mnóstwo czasu. Przychodził wczesnym rankiem, kiedy zbici w ciasną gromadę wciąż byli pogrążeni w głębokim owczym śnie. Rozpędzać ich musiała Tess, też śpiąca o tak wczesnej porze. George śmiał się i mówił:

– Ach wy leniuchy! Dalej, do roboty!

Owce czuły się wtedy lekko urażone. One się pasły, a on pracował w warzywniku albo coś naprawiał.

Uraza mijała w południe. Bo w południe zbierały się przed schodkami przyczepy i George im czytał. Czasem czytał bajki, z których dowiedziały się, skąd bierze się rosa, czasem fragmenty książki o owczych chorobach, których strasznie się bały, a raz zaczął im czytać powieść kryminalną, z której nic nie zrozumiały. On chyba też nie, bo w połowie lektury wyrzucił książkę i nie dowiedziały się już, kto zabił.

Ale najbardziej lubił romanse, cienkie książeczki drukowane na szarym papierze, których wszystkie bohaterki miały na imię Pamela i włosy czerwone jak „zachód słońca na południowych morzach”. Ale stary George nie czytał ich dlatego, że był romantykiem, czy dlatego, że miał zły gust literacki (a gust taki na pewno miał; książka o chorobach wystawiła je na bardzo bolesną próbę). Nie, czytał im, żeby spuścić parę. Czytał, jak rudowłose Pamele wabiły i usidlały niewinnych piratów, lekarzy i baronów i bardzo się przy tym ekscytował, wymyślając wszystkim rudowłosym na świecie, a zwłaszcza swojej żonie.

Kiedy zdradził im szczegóły swego życia rodzinnego, bardzo się zdumiały. Jego żona była najpiękniejszą kobietą we wsi, jego osobistą Pamelą, i początkowo nie mógł uwierzyć własnemu szczęściu. Ale zaraz po ślubie Pamela (która tak naprawdę miała na imię Kate) zaczęła piec pyszne szarlotki i utyła. Tymczasem on dalej był chudy i robił się coraz bardziej oschły. Marzył o podróżowaniu po Europie ze swoim stadem i szarlotki nie mogły mu tego zastąpić. W tym miejscu opowieści owce zwykle pochylały głowy. One też chciałyby zwiedzić Europę, bo wyobrażały sobie, że jest to olbrzymia łąka pełna jabłonek.

– Teraz już nigdy nie pojedziemy do Europy – powiedziała Zora.

– Ani nie pójdziemy na to drugie pastwisko – dodała Wrzosowata.

– Dzisiaj dostałybyśmy tabletki. – Tylko Bystrej było szkoda, że George nie wciśnie im do gardła cotygodniowej porcji wapnia. Bystra uwielbiała smak wapnia. Pozostałe owce aż się wzdrygnęły.

Wieloryb się wzruszył.

– Nie możemy go zapomnieć – powiedział. – I nie powinniśmy byli jeść jego warzyw.

– Dlaczego? – rzuciła obojętnie Zora, patrząc na morze.

Wieloryb szybko przeżuł ostatni listek sałaty. Ilekroć Zora mówiła coś obojętnym tonem głosu, zawsze czuł się jak rażony piorunem.

– Jak chcecie to naprawić? – spytała Chmurka.

Postanowili upamiętnić George’a, poświęcając mu kawałek łąki. Ale nie warzywnik, gdzie i tak miały zakaz wstępu. U stóp wzgórza znaleźli miejsce, gdzie rosły ich ulubione zioła, i zdecydowali, że od tej chwili nie może się tam paść żadna owca. Nazwali to miejsce Miejscem George’a. I nagle im ulżyło.

Panna Maple obserwowała ich z daleka. Wspominała, jak stary George czytał im bajki; uświadomiła też sobie, że ostatnimi czasy przychodził na łąkę coraz rzadziej i rzadziej. Czasem nie przychodził wcale, tylko szybko przejeżdżał obok tym cuchnącym samochodem. Z przedniego siedzenia wyskakiwała Tess i wypędzała ich na pasionek, a wieczorem ona i George wracali, żeby przeliczyć stado. Ale nie było ich przez cały dzień. Początkowo George próbował nauczyć Tess, jak zaganiać ich i spędzać podczas jego nieobecności, ale Tess była przekonana, że jej głównym zadaniem jest spędzanie i zaganianie George’a. Owce zaganiała tylko w ramach przysługi dla swego pana.

Tess. No właśnie. Uciekła? Jeśli tak, George’a musiało zabić coś bardzo strasznego. Tess była wierna jak owcza matka. Zrobiłaby dla niego wszystko. Ale George umarł, a ona zniknęła.

Poruszając się niezwykle szybko i gwałtownie, Wieloryb odbiegł od grupy podziwiającej Miejsce George’a, ponieważ nabrał ochoty na rosnące tam zioła. Potruchtał w stronę Panny Maple. Ale drogę zaszedł mu Sir Ritchfield. Panna Maple nie wiedziała, skąd się tam nagle wziął. Sir Ritchfield łypnął na niego spode łba i młody baran szybko skręcił, ale nie w kierunku Miejsca, tylko w kierunku urwiska. Tam przystanął i w zamyśleniu spojrzał w dół, na plażę.

– Młodych trzeba uczyć szacunku – mruknął Sir Ritchfield. – Inaczej skończą jak Melmoth Wędrowiec.

Panna Maple nie odpowiedziała. Żadna inna owca nie była mniej podobna do Melmotha niż Biały Wieloryb.

Entuzjazm dla Miejsca George’a powoli osłabł. Owce zajęły się tym co zwykle, czyli popasaniem, i tylko Panna Maple wciąż patrzyła na plażę. Dobrze, że się uspokoiły. Kiedy napełnią żołądki trawą, kiedy opadną emocje, ponownie ogarnie je ciekawość i wrócą do sprawy morderstwa. Oczywiście będą robiły sobie przerwy na jedzenie, będą się jedzeniem pocieszały, ale na pewno sobie nie odpuszczą. Dobrze je wszystkie znała; na jej oczach dorastały młode, ona też dorastała u boku starszych. Kiedy była jeszcze małym jagniątkiem, całe stado przejmowało się i fascynowało eskapadami Sir Ritchfielda i jego brata bliźniaka Melmotha Wędrowca. Od chwili kiedy Sir Ritchfield po raz ostatni wspominał o bracie, upłynęło tak dużo czasu, że chyba o nim zapomniał. Panna Maple poczuła się nieswojo. Powietrze było doskonałe: od morza wiał chłodny wiatr, łąka pachniała świeżo i aromatycznie. Mimo to doszedł ją nagle zapach śmierci, śmierci nowej i starej, niemal już zapomnianej. Panna Maple zaczęła się paść.

*

Po południu znowu odwiedzili ich ludzie. Od strony wioski nadeszli pulchna kobieta i ubrany na czarno mężczyzna. Mężczyzna miał uderzająco długi nos i sztywny kołnierzyk wokół szyi. Kobieta też była ubrana na czarno, miała za to ogniście rude włosy, niebieskie oczy i różowe policzki, dlatego owce uznały, że wygląda bardzo kolorowo. Pachniała jabłkami. Zapach był tak ładny, że tym razem ich rozmowie przysłuchiwało się aż pięciu obserwatorów: Panna Maple, Otello, Wrzosowata, młoda owieczka imieniem Maisie i Biały Wieloryb.

Ludzie przystanęli przed dolmenem.

– To tutaj? – spytała kobieta.

Mężczyzna kiwnął głową.

Kobieta wbiła wzrok w ziemię. Deszcz zmył wszystkie ślady, więc patrzyła nie tam, gdzie trzeba.

– To straszne – powiedziała cicho. – Kto to zrobił? To znaczy, kto mógł coś takiego zrobić?

Owce nadstawiły uszu. Może wysoki, ubrany na czarno mężczyzna znał odpowiedź na dręczące je pytanie. Ale mężczyzna milczał.

– Nie zawsze było mi z nim łatwo – dodała kobieta.

– Nikomu nie było łatwo – odparł długonosy. – Był zagubioną duszą, zbłąkaną owieczką, ale Pan w swej nieskończonej dobroci zabrał go do domu.

Zaskoczone owce wymieniły spojrzenia. Chmurka zameczała.

– Szkoda, że nie znałam go lepiej – mówiła dalej kobieta. – Ostatnio był taki obcy. Myślałam, że przybyło mu lat, że zaczyna się starzeć. Często gdzieś wyjeżdżał, zakazał mi otwierać listy. I… – Stanęła na palcach, żeby szepnąć mu coś do ucha, ale owce usłyszały ją i tak. – I odkryłam, że potajemnie czytał powieści, romanse, takie o miłości. – Zaczerwieniła się. Z czerwonymi policzkami było jej do twarzy.

Mężczyzna spojrzał na nią z zainteresowaniem.

– Naprawdę? – spytał.

Powoli ruszyli w stronę przyczepy. Owce się zdenerwowały. Lada moment ludzie odkryją spustoszenie, jakiego dokonały w warzywniku.

Kobieta powiodła wzrokiem po ścianie przyczepy, po ogołoconych do czysta grządkach i powyciąganych z ziemi sadzonkach pomidorów.

– Tak tu pięknie – westchnęła.

Owce nie mogły uwierzyć własnym uszom.

– Może powinnam była go tu odwiedzać. Ale on nie chciał. Nie pozwalał. Mogłam przynosić mu szarlotkę… Teraz już za późno. – Miała łzy w oczach. – Zwierzęta nigdy mnie nie interesowały. George przynosił do domu wełnę i dopiero wtedy brałam się do roboty. Wełna była taka śliczna, taka miękka… – Kobieta zaszlochała.

– Co będzie teraz ze stadem, Kate? – spytał długonosy. – To ładne pastwisko, naprawdę bardzo ładne, poza tym ktoś musi zadbać o owce.

Kate popatrzyła wokoło.

– Chyba nie potrzebują opieki. Widać, że im tu dobrze.

– Stado musi mieć pasterza – odparł cierpko długonosy. – Jeśli nie chcesz zawracać sobie nimi głowy, Ham chętnie je kupi.

Owce zamarły z przerażenia, ale Kate tylko wzruszyła ramionami.

– Ham nie jest pasterzem – odparła. – On by się o nie nie troszczył.

– Można troszczyć się o kogoś na wiele sposobów. Miłością i dyscypliną, słowem i mieczem. Tak naucza Pan. Porządek, oto, co liczy się naprawdę. – Ubrany na czarno mężczyzna wycelował w nią z naganą w głosie swoim długim nosem. – Jeśli rozmawiając z Hamem, czułabyś się niezręcznie, mogę porozmawiać z nim w twoim imieniu.

Kobieta pokręciła głową i owce odetchnęły.

– Nie. Ham to stara, już dawno zamknięta sprawa. Zresztą, nie wiem nawet, czy wszystko należy teraz do mnie. Jest testament. George spisał go w miasteczku. Musi być niezwykły, bo szukał tego notariusza i szukał, zanim znalazł odpowiedniego. Testament na pewno powie nam, kto to wszystko dostanie. Ja nic nie chcę. Mam tylko nadzieję, że nie zapisał niczego jej.

Musiała chyba uznać, że łąka nie jest już tak piękna, bo nagle rzuciła:

– Chodźmy.

Mężczyzna kiwnął głową.

– Bądź dzielna, moje dziecko. Pan jest moim pasterzem, niczego mi nie braknie. – Odeszli i przemaszerowali przez Miejsce George’a, tratując kilka świeżych pędów.

*

Otello zacisnął zęby.

– Nie chciałbym, żeby ten jego „pan” był moim pasterzem.

Owce pokiwały głowami.

– Ucieknę, zanim sprzeda nas rzeźnikowi – zameczał Wieloryb.

– A ja zeskoczę ze skały – oświadczyła Zora. Wszyscy wiedzieli, że w głębi ducha Zora chciałaby skończyć jako jedna z tych bardzo wyjątkowych owieczek i baranków na niebie.

– Nie, wszyscy zostaniecie tutaj – oznajmiła łagodnie Panna Maple. – Przynajmniej dowiedzieliśmy się, co to jest testament. Testament mówi, do kogo należą teraz rzeczy i owce George’a.

– Tak, i jest u Mateusza w miasteczku! – dodała Wrzosowata. – I powie temu długonosemu, że George nigdy nie sprzedałby nas rzeźnikowi!

Od razu im ulżyło.

– Mam nadzieję, że szybko go znajdą – powiedziała Bystra.

– George nie był jagnięciem – zauważyła Wrzosowata.

– Ta kobieta jest za stara, żeby był jej ojcem – wtrącił Wieloryb.

– Długonosy kłamał – oświadczył Otello. – On nie lubił George’a, i to ani trochę. A ja nie lubię jego. Ten drugi też mi się nie podoba, ten cały „pan”.

– To on to zrobił, ten „pan”! – wykrzyknęła nagle Wrzosowata. – Zabrał George’a do domu. I wtedy się to stało. Pokłócili się, najpierw na słowa, a potem na miecze. Tylko że nie mieli mieczów pod ręką, więc zabił go szpadlem.

Wieloryb się z nią zgodził.

– Pewnie poszło im o porządek. George nigdy nie dbał o porządek. Porządek miał tylko w warzywniku. – Zawstydzony zerknął w stronę Miejsca. – Musimy się teraz dowiedzieć, kim jest ten „pan”.

Panna Maple posłała mu sceptyczne spojrzenie.

Chmurka nie powiedziała dotąd ani słowa. Lecz nagle się ożywiła.

– „Pan” jest jagnięciem.

Owce spojrzały na nią zdumione. Nawet sama Chmurka była zaskoczona.

– Nie, „pan” jest pasterzem – odparła Wrzosowata. – Bardzo złym pasterzem. O wiele gorszym od George’a.

Chmurka pokręciła głową.

– Nie, nie, to szło inaczej. Gdybym tylko miała lepszą pamięć… – Wbiła wzrok w kępkę trawy pod kopytkami, lecz owce wyraźnie czuły, że myśli o czymś innym. – Ten mężczyzna… Ja go znam. Przyszedł raz na łąkę. Kiedyś, dawno temu. Byłam jeszcze jagnięciem. George trzymał mnie na rękach, bo właśnie przycinał mi raciczki. Pachniało… Pachniało ziemią i słońcem jak po letnim deszczu. To był taki piękny zapach, a potem… Potem zapachniało czymś gorzkim. Od razu poczułam, że George nie lubi tego człowieka. Ten człowiek przyszedł go gdzieś zaprosić, ale miał nieprzyjazny głos. Powiedział, że chce pobłogosławić te głupie zwierzęta. Nie wiedziałam, co to znaczy: „pobłogosławić”, ale poczułam się nieswojo. Myślałam, że mówi o mnie, bo ciągle się wierciłam i chwilę wcześniej George powiedział, że ze mnie głuptasek. Przestraszyłam się. Ale George roześmiał się tylko i powiedział: „Jeśli mówisz o Hamie, to błogosławisz go co niedzielę”. Długonosy bardzo się rozgniewał. Nie pamiętam, co powiedział, ale dużo mówił o „panu” i jak to „pan” odłączy owce od kozłów.

Zaniepokojone owce aż zameczały.

Chmurka popatrzyła w zamyśleniu na kępkę trawy. Długo milczała, przemówiła ponownie dopiero wtedy, kiedy Zora łagodnie trąciła ją pyszczkiem.

– Wtedy George też wpadł w gniew. „W takim razie pobłogosław to głupie zwierzę”, powiedział i podał mnie długonosemu. Długonosy cuchnął, a ja bardzo się bałam. Nie wiedział, jak mnie trzymać, ale zabrał mnie do swego domu. Jego dom, wysoki, spiczasty i zimny jak on sam, był największym domem w wiosce. Zamknął mnie w ogrodzie. Zupełnie samą. Rosła tam jabłonka, ale ogrodził ją płotem i jabłka gniły na ziemi.

Kilka owiec zameczało z oburzenia. Chmurka zadrżała.

– I nagle do domu wpłynęła rzeka ludzi. Jedni byli z psami, inni z owcami i prosiakami. Ja też musiałam tam wejść. W środku panował okropny hałas, ale długonosy mówił jeszcze głośniej. „Witajcie w domu Bożym!”, krzyknął. – Chmurka zamilkła i znowu popadła w zadumę.

– A więc on ma na imię Bóg – skonstatował Sir Ritchfield.

Otello zrobił dziwną minę.

– Bóg?

– Możliwe – odezwała się niepewnie Chmurka. – Ale po jakimś czasie zrozumiałam, że czczą tam takiego specjalnego baranka. Pomyślałam, że to miłe. Nazywali go „Panem”. Była muzyka, taka jak w radiu, tylko… trochę inna. Rozejrzałam się i znowu bardzo się przestraszyłam. Na ścianie wisiał człowiek bez ubrania i chociaż z ran ciekła mu krew, to nie czuć było jej zapachu… – Chmurka urwała.

– A z brzucha sterczał mu szpadel, tak? – rzucił triumfalnie Sir Ritchfield.

– Ten Bóg jest dość podejrzany – powiedział Wieloryb.

– Jest bardzo potężny – kontynuowała Chmurka. – Ludzie padali przed nim na kolana. A on mówił, że wszystko wie.

Matylda w zamyśleniu przeżuła pęk trawy.

– Tak, chyba to pamiętam – powiedziała. – Chmurki nie było przez cały dzień. Mama szukała jej tak, jak… jak tylko mama potrafi.

– Dlaczego nigdy nam o tym nie mówiłaś? – spytała Zora.

– Bo tego nie rozumiałam – odrzekła cicho Chmurka. I jakby rozmarzona zaczęła wycierać nos o przednie nogi.

Owce wciąż myślały o Bogu.

– On nie może wszystkiego wiedzieć – odezwał się w końcu Otello. – Nie wiedział, że George czyta powieści o Pamelach.

– Że czytał – poprawił go oschle Sir Ritchfield.

– Morderca zawsze wraca na miejsce zbrodni – powiedział Wieloryb. – I długonosy rzeczywiście wrócił. – Baran rozejrzał się dumnie. Była to chyba jedyna pożyteczna rzecz, jakiej dowiedzieli się z powieści kryminalnej George’a. A on oczywiście to zapamiętał. – A ty? – spytał. – Co o tym myślisz?

Panna Maple kiwnęła głową.

– Tak, to rzeczywiście podejrzane. Nie lubił George’a, a George nie lubił jego. Za bardzo interesował się tym, co stanie się z nami i z łąką. A kiedy stali przed dolmenem, patrzył dokładnie tam, gdzie przedtem leżał George.

Owce zamilkły z wrażenia.

– Ale to może być tylko zbieg okoliczności – ciągnęła Panna Maple. – Bo patrzył na ziemię przez cały czas. Za dużo jest tych pytań. O co na przykład chodziło z tym, że Ham to stara, już dawno zamknięta sprawa? I dlaczego Kate miała nadzieję, że George nie zapisał nic „jej”? Kim ta „ona” jest?

– Niełatwo jest zrozumieć ludzi – powiedziała Matylda.

*

Owce pospuszczały głowy. Pasły się i myślały.

Biały Wieloryb myślał, że nie zawsze rozumiał nawet George’a, chociaż akurat on łatwo dawał się zrozumieć – jak na człowieka. Interesował się warzywnikiem i czytał im książki o Pamelach. Szarlotki go nie interesowały. Ale ostatnio robił dziwne rzeczy. Od czasu do czasu wyciągał tarczę.

Gdy wychodził w gumiakach na łąkę, niosąc ten okrągły, jaskrawo pomalowany przedmiot, Wieloryb natychmiast szukał sobie bezpiecznego schronienia. Jedyne bezpieczne miejsce, z którego nie było widać tarczy, odkrył za przyczepą, tuż koło warzywnika. I właśnie tam zobaczył go George, kiedy po raz drugi wyszedł na dwór z błyszczącym pistoletem w ręku. Wycelował w niego i krzyknął:

– Mam cię! Nogi do góry!

Wieloryb uciekł wtedy zygzakiem przez pasionek, a on się śmiał.

Huk był nie do zniesienia, ale odkąd George kupił tłumik, słychać było tylko cichy trzask, tak jakby owca wgryzała się w jabłko. Ten trzask i strach w ustach Wieloryba były jedynymi dostrzegalnymi rezultatami entuzjazmu, z jakim George podchodził do strzelania. Po prostu nie było w tym żadnego sensu. Wieloryb z rozkoszą zademonstrowałby ten sam odgłos, jedząc prawdziwe jabłka, mimo to George nie chciał zrezygnować z pistoletu.

Panna Maple myślała o dłoniach Lilly, o tym, że wędrowały po kabotku George’a niczym wścibskie owady.

Zora z kolei myślała o tym, że ludzie źle znoszą wysokość. Ilekroć podchodzili za blisko skraju urwiska, zawsze bledli, a ich ruchy stawały się jeszcze bardziej niezdarne niż zwykle. Na urwisku owca miała nad człowiekiem nieskończenie wielką przewagę, i to nad każdym. Nawet George był bezradny, kiedy ona, Zora, zeskakiwała na swoją ulubioną skalną półkę. Zawsze trzymał się w bezpiecznej odległości. Wiedział, że zwabienie jej na powrót pochlebstwami jest stratą czasu, dlatego zwykle wołał, a potem zaczynał w nią rzucać, najpierw kawałkami darni, potem wyschniętymi bobkami.

Z otchłani na dole wiatr niósł czasem przeciągłe, ledwo słyszalne przekleństwo. George’owi od razu poprawiał się humor. Na czworakach podchodził na sam skraj urwiska i obserwował turystów, których łajno trafiło w głowę. Oczywiście ona widziała dużo więcej. Potem wymieniali spojrzenia: leżący na brzuchu, uśmiechnięty George i ona, Zora, stojąca na skalnej półce niczym górska kozica. W takich chwilach rozumieli się doskonale.

Zora uważała, że ludzie radziliby sobie znacznie lepiej, gdyby tylko zdecydowali się wreszcie chodzić na czterech nogach.

Ramzes myślał o tygrysie z historii, którą Otello opowiadał czasem grupce zadziwionych jagniątek.

Wrzosowata zaś o drodze na drugie pastwisko. O bzyczących owadach, o warkocie samochodów, które ich mijały, o cuchnących spalinach i lśniącym morzu. Na wiosnę powietrze pachniało wilgotną ziemią, latem w zbożu harcowały z trzepotem stada wróbli, a jesienią, kiedy drzewami potrząsał wiatr, spadał na nich deszcz żołędzi. Tymczasem zimą szron malował na asfalcie dziwne wzory. Cudownie było tak iść – cudownie, ale tylko do miejsca, gdzie czyhali zieloni ludzie. Zieloni ludzie mieli czapki i pistolety i nie wróżyli niczego dobrego. Nawet George się przy nich denerwował. Mimo to pozdrawiał ich przyjaźnie i pilnował, żeby ich psy nie podchodziły za blisko owiec. Bez niego nigdy by tamtędy nie przeszli. Wrzosowata zastanawiała się, czy kiedykolwiek jeszcze zobaczą tamto pastwisko.

Cordelia myślała, jak to ludzie potrafią wymyślać różne słowa, wymyślać i ustawiać te wymyślone słowa na papierze tuż obok siebie. To były czary. Wiedziała o tym tylko dlatego, że George wyjaśnił im kiedyś, co to znaczy. Kiedy, czytając na głos, napotykał słowo, którego nie rozumiały, zawsze je wyjaśniał. Czasami wyjaśniał nawet słowa, które rozumiały, jak na przykład: „leki profilaktyczne” czy „antybiotyki”. Leki profilaktyczne brało się, żeby nie zachorować, antybiotyki zaś, żeby wyzdrowieć. I jedne, i drugie miały gorzki smak. George chyba nie za bardzo się na tym znał. Zaczął im to tłumaczyć, ale się zaplątał. W końcu zaklął i zrezygnował.

Ale z innych wyjaśnień bywał bardzo zadowolony, nawet jeśli owce ich nie zrozumiały. W takich przypadkach starały się nie okazywać, jak niewiele pojęły.

Czasami jednak udawało mu się nauczyć je czegoś nowego. Cordelia uwielbiała jego wyjaśnienia. Uwielbiała poznawać słowa opisujące rzeczy, których nigdy nie widziała, a nawet rzeczy, których w ogóle nie widać. Dobrze te słowa zapamiętywała.

– Czary – powiedział kiedyś George – to coś nienaturalnego, coś, czego tak naprawdę nie ma. Jeśli pstryknę palcami i Otello zrobi się biały, to będą czary. Ale jeśli wezmę puszkę farby i pomaluję go na biało, to już nie. – Roześmiał się i przez chwilę wyglądało na to, że naprawdę chce pstryknąć palcami albo pójść po farbę. – Ale wszystko to, co wydaje się czarami – ciągnął – jest zwykłą sztuczką. Czarów nie ma.

Cordelia pasła się z lubością. „Czary” było jej ulubionym określeniem na coś, czego nie było. Potem znowu pomyślała o śmierci George’a. W jego śmierci też było trochę czarów. Ktoś przebił go szpadlem na środku łąki. George musiał strasznie krzyczeć, ale żadna z owiec stojących w stodole, a więc bardzo blisko, niczego nie słyszała, a potem jagnię zobaczyło ducha. Ducha, który cicho tańczył. Cordelia potrząsnęła głową.

– To tylko sztuczka – szepnęła.

Otello myślał o okrutnym błaźnie.

A Bystra o dziwnych ludziach, którzy czasem odwiedzali George’a. Zawsze przyjeżdżali nocą. Bystra miała lekki sen i słyszała chrzęst opon samochodowych, kiedy skręcali z brukowanej drogi na drogę przecinającą łąkę. Czasami chowała się w cieniu za dolmenem, żeby popatrzeć. Wystawiali to przedstawienie tylko dla niej. Światła reflektorów przecinały ciemność albo tonęły we mgle, tworząc jarzącą się białawo chmurę. Przejeżdżające przez łąkę samochody były duże; miały cicho warczące silniki i nie cuchnęły jak samochód George’a, który on sam nazwał Antychrystem. Potem światła gasły i w stronę przyczepy ruszał człowiek w długim, ciemnym płaszczu, jeden albo dwóch. Szli ostrożnie, uważając, żeby nie wdepnąć po ciemku w świeże bobki. Czyjaś ręka pukała do drewnianych drzwi. Raz, dwa, trzy razy. Drzwi otwierały się i w ciemności wykwitał prostokąt czerwonawego światła. Stojąc w drzwiach, obcy wyglądali przez chwilę jak dwa wielkie, ostro zarysowane kruki. Bystra nigdy nie widziała ich twarzy, mimo to wydawały się niemal znajome…

*

Ścieżką przez pola w stronę łąki pędziło coś czarnego. Pędziło bardzo szybko. Owce wpadły w panikę. Nie odrywając oczu od obcego, uciekły galopem na szczyt wzgórza. Wrócił Bóg. Z długim nosem wycelowanym w ziemię, krążył po łące jak pies myśliwski, który zwietrzył trop.

Obszedł dolmen i skręcił w stronę skraju urwiska. Omal nie spadł, ale w ostatniej chwili zadarł swój wielki nos i zobaczył rozciągający się przed nim bezmiar błękitu. Wysoki jak tyka gwałtownie przystanął. Przez stado przetoczyło się ciche westchnienie. Owce obserwowały go i ruchy jego nosa, odkąd tylko on i nos ruszyli w stronę urwiska.

Bóg zerknął na nich. Otello złowrogo spuścił rogi, lecz Bóg ruszył już ścieżką w kierunku wioski. Po trzech, czterech krokach coś usłyszał. Zamarł, odwrócił się raptownie i z bladą, wystraszoną twarzą uciekł na wrzosowiska.

Owce też to usłyszały. Był to niski, natarczywy odgłos. Brzmiał tak samo jak ten, który wydawały, grasując w warzywniku George’a. I cały czas się zbliżał. Potem usłyszały szczekanie psów i ludzkie głosy. A jeszcze potem zobaczyły to, przed czym uciekał długonosy Bóg. Przez łąkę szło stado ludzi, stado, jakiego nigdy dotąd nie widziały.

Rozdział 3. Panna Maple moknie

Rozdział 3

Panna Maple moknie

George nie lubił ludzi. Ludzie rzadko kiedy zachodzili na łąkę – ot, czasem jakiś farmer albo staruszka, która chciała sobie poplotkować – a kiedy już zachodzili, George wpadał w gniew. Puszczał wtedy bardzo głośną kasetę z szarego magnetofonu i uciekał do warzywnika, gdzie taplał się w brudzie, dopóki ten ktoś sobie nie poszedł.

Tak więc owce nie widziały dotąd stada ludzi i były zbyt zaskoczone, żeby wpaść w panikę. Później Wieloryb mówił, że było ich siedmiu, ale Wieloryb miał słaby wzrok. Zora naliczyła ich dwudziestu, Panna Maple czterdziestu pięciu, a Sir Ritchfield całe mnóstwo, więcej niż mógł zliczyć. Sęk w tym, że Sir Ritchfield miał fatalną pamięć, zwłaszcza kiedy był zdenerwowany. Zapomniał, do ilu doliczył, więc zaczął od początku i liczył tak dwa albo trzy razy. Psy też policzył.

Krótkowzroczny Wieloryb patrzył posępnie na ludzi. Cóż, mogli darować sobie teorię o mordercy, który wraca na miejsce zbrodni. Wszyscy tu wrócili, a morderca musiał być wśród nich. Owce patrzyły ciekawie na ludzkie stado. Nie przewodził mu osobnik ani najsilniejszy, ani najbystrzejszy: na czele szedł Tom O’Malley. Za nim dzieci, za dziećmi kobiety, a za kobietami mężczyźni z rękami niezdarnie wepchniętymi do kieszeni. Na samym końcu sunęło kilku trzęsących się staruszków, którzy szli powoli i chwiejnie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki