Originally published under the title

St. Joseph Gems. Daily Wisdom on Our Spiritual Father

Copyright © 2021 The Marian Fathers of the Immaculate Conception of the B.V.M.

All rights reserved

Copyright © for the Polish translation by Wydawnictwo Esprit 2022

All rights reserved

MATERIAŁY OKŁADKOWE: Icona dello studio Loscriptorium di Giovanni Raffa e Laura Renzi / Ikona ze studia Loscriptorium Giovanniego Raffy i Laury Renzi, © Envato Elements (tło)

MATERIAŁY ŚRODKA: © Wikimedia Commons

Imprimi Potest

Very Rev. Kazimierz Chwalek, MIC

Provincial Superior

The Blessed Virgin Mary, Mother of Mercy Province

January 1, 2018

TŁUMACZENIE: Emilia Skowrońska (do s. 65), Edyta Panek (od s. 66)

REDAKCJA: Agnieszka Zielińska

KOREKTA: Monika Nowecka

ISBN 978-83-67530-43-9

Wydanie I, Kraków 2022

WYDAWNICTWO ESPRIT SP. Z O.O.

ul. Władysława Siwka 27a, 31-588 Kraków

tel. / fax 12 267 05 69, 12 264 37 09, 12 264 37 19

e-mail: sprzedaz@esprit.com.pl

ksiegarnia@esprit.com.pl

biuro@wydawnictwoesprit.com.pl

Księgarnia internetowa: www.esprit.com.pl

Mojemu ojcu,
Donaldowi R. Callowayowi,
człowiekowi tak bardzo podobnemu do św. Józefa.

Czy był on stary, czy młody? Większość oglądanych dzisiaj przez nas rzeźb i obrazów Józefa przedstawia go jako starego człowieka z siwą brodą, który wziął Maryję i Jej ślub pod swą opiekę z nieco podobną obojętnością, z jaką lekarz bierze na ręce małą dziewczynkę. Nie mamy żadnych świadectw historycznych mówiących o wieku Józefa. Niektóre apokryficzne opisy przedstawiają go jako starca; ojcowie Kościoła żyjący później niż w IV wieku szli za tą legendą raczej rygorystycznie…

Kiedy poszukamy powodów, dla których sztuka chrześcijańska przedstawiała Józefa w podeszłym wieku, odkryjemy, iż miało to na celu lepszą ochronę dziewictwa Maryi. W jakiś sposób zapanowało przypuszczenie, że starość jest lepszym strażnikiem dziewictwa niż wiek dojrzewania. W ten sposób sztuka nieświadomie uczyniła Józefa czystym i niewinnym małżonkiem raczej dzięki wiekowi niż cnocie. Wygląda to tak, jakby najlepszym sposobem ukazania, że człowiek nigdy by niczego nie ukradł, jest przedstawienie go bez rąk…

Jednak jeszcze ważniejsze jest to, że robienie z Józefa starca stawia przed nami człowieka, któremu pozostało niewiele energii życiowej, w miejsce takiego, który ją ma, ale trzyma na uwięzi ze względu na Boga i dla Jego świętych celów. Ukazywanie Józefa jako czystego tylko dlatego, że jego ciało się zestarzało, jest jak wysławianie górskiego strumienia, który wysechł. Kościół nie wyświęci na kapłana mężczyzny, który nie ma sił życiowych. Chce mężczyzn, którzy mają coś do poskromienia, a nie takich, którzy są poskromieni, bo nie mają energii do bycia dzikimi. Nie inaczej powinno być z Bogiem.

– ABP FULTON J. SHEEN

WSTĘP

Czy kochasz św. Józefa? Mogę ci powiedzieć z całkowitą pewnością, że Jezus i Maryja go kochają. Jezus go kocha, ponieważ św. Józef wiernie służył Mu jako Jego niepokalany ojciec na ziemi. Święty Józef jako ziemski, przybrany ojciec był wzorem wszystkich cnót dla Syna Bożego, uczył Boga Wcielonego, jak być człowiekiem i jak się poświęcać. Jezus patrzył na niego z podziwem (zob. Łk 2, 51–52). W rzeczywistości Józef uratował Jezusa, zabierając Go do Egiptu, kiedy Herod chciał zamordować nowo narodzonego króla. Z tego właśnie powodu św. Józef jest jedynym człowiekiem, któremu nadano tytuł „zbawiciela Zbawiciela”. Święty Józef naprawdę jest człowiekiem najbliższym Chrystusowi. Także w wieczności Jezus nieustannie oświetla swoim Boskim obliczem św. Józefa i odpowiada na każdą jego prośbę i pragnienie.

Dziewica Maryja kocha św. Józefa, ponieważ był Jej wiernym, czystym i cnotliwym mężem. Święty Józef traktował serce, duszę i ciało swojej oblubienicy jak świątynię przeznaczoną dla Pana i Jego celów. Kobiece serce Maryi zawsze czuło się bezpiecznie i pewnie dzięki sile, świętości i spokojowi ukochanego św. Józefa. Wraz ze swoją dziewiczą oblubienicą, która jako pierwsza przyniosła Mesjasza narodom, św. Józef jest drugą najważniejszą osobą w historii, ponieważ on również uczestniczył w przekazywaniu Jezusa duszom.

Wielu często zastanawiało się: „Skoro św. Józef jest tak wielki, to dlaczego w Nowym Testamencie nie zapisano jego słów?”. Być może odpowiedź znajduje się w literaturze mądrościowej Starego Testamentu, gdzie czytamy między innymi: „Wiedzę posiadł, kto w słowach oszczędny; kto spokojnego ducha, jest roztropny”¹ (Prz 17, 27). W pewnym sensie najważniejszym stwierdzeniem, jakie natchnione słowo Boże mogło wypowiedzieć na temat św. Józefa, jest to, że sam Syn Boży zechciał nazwać go swoim ojcem. Cóż jeszcze można dodać? Wszystko inne, co można by powiedzieć o dziewiczym ojcu Jezusa, wydawałoby się w porównaniu z tym jedynie nic nieznaczącym banałem.

I chociaż w Nowym Testamencie nie przeczytamy żadnych słów Józefa, Duch Święty inspirował świętych i papieży na przestrzeni dziejów, by mówili w imieniu św. Józefa i wysławiali jego wielkość. W początkowym okresie istnienia Kościoła uczeni tacy jak św. Augustyn, św. Hieronim, św. Jan Chryzostom i św. Jan z Damaszku rozkoszowali się głoszeniem kazań o wielkości dziewiczego ojca Jezusa. Święta Teresa z Ávili, św. Franciszek Salezy i św. Bernardyn ze Sieny wychwalali cnoty św. Józefa i zachęcali wszystkich chrześcijan, aby zwracali się do niego z synowskim błaganiem. W czasach nowożytnych bł. Wilhelm Józef Chaminade, św. Józef Marello, św. Piotr Julian Eymard, św. Alojzy Guanella, Josemaría Escrivá i św. Andrzej Bessette dali ogromne świadectwo tego, jak ważne jest oddanie się św. Józefowi.

Niemniej uważam, że w ciągu ostatniego półtora wieku niebo wyraźnie wezwało nas do pogłębienia wiedzy o św. Józefie. Aby rozpoznać to poruszenie Ducha Świętego, wystarczy wziąć pod uwagę wiele związanych ze św. Józefem ważnych wydarzeń, które miały miejsce w ciągu ostatnich stu pięćdziesięciu lat:

1868 – Błogosławiony Jan Józef Lataste pisze list do papieża Piusa IX z prośbą o ogłoszenie św. Józefa patronem Kościoła powszechnego.

1870 – Papież Pius IX ogłasza św. Józefa patronem Kościoła powszechnego.

1871 – Kardynał Herbert A. Vaughan zakłada Towarzystwo św. Józefa Najświętszego Serca (józefitów).

1878 – Święty Józef zakłada Zgromadzenie Oblatów św. Józefa.

1879 – Objawienia w Knock w Irlandii. Święty Józef pojawia się z Najświętszą Maryją Panną, św. Janem Apostołem i Jezusem (ukazującym się jako Baranek Boży).

1889 – Papież Leon XIII pisze Quamquam pluries, encyklikę o św. Józefie.

1904 – Święty Andrzej Bessette buduje w Montrealu (Kanada) oratorium pod wezwaniem św. Józefa. Jest ono rozbudowywane, zostaje uznane za bazylikę mniejszą i ostatecznie ukończone w 1967 roku. Dziś znane jest jako Oratorium św. Józefa i przez wielu uważane za najważniejszy międzynarodowy ośrodek kultu św. Józefa.

1908 – Święty Alojzy Guanella rozpoczyna w Rzymie budowę kościoła pod wezwaniem św. Józefa. W 1912 roku kościół zostaje ukończony i konsekrowany jako bazylika.

1914 – Święty Alojzy Guanella zakłada Pobożną Unię św. Józefa, Patrona Cierpiących i Umierających.

1917 – Objawienia w Fatimie w Portugalii. Podczas ostatniego objawienia, 13 października, ukazuje się św. Józef trzymający Dzieciątko Jezus i błogosławiący świat.

1921 – Papież Benedykt XV wprowadza do modlitwy Laudes Divinae zdanie: „Błogosławiony niech będzie św. Józef, Jej najczystszy oblubieniec”.

1947 – Hiszpańscy karmelici bosi zakładają „Estudios josefinos”, pierwsze czasopismo teologiczne poświęcone św. Józefowi.

Lata 50. XX w. – Rzekome objawienia Matki Bożej w Ameryce udzielone s. Marii Ephrem podkreślają konieczność nowego zawierzenia się św. Józefowi, który sam przemawia o tym oddaniu.

1955 – Papież Pius XII ustanawia święto św. Józefa Rzemieślnika, które ma być obchodzone 1 maja.

1962 – Papież Jan XXIII wprowadza imię św. Józefa do kanonu rzymskiego (I modlitwa eucharystyczna).

1989 – Papież Jan Paweł II pisze Redemptoris custos, encyklikę o św. Józefie.

2013 – Papież Franciszek, powtarzając i realizując intencje emerytowanego papieża Benedykta XVI, wprowadza imię św. Józefa do wszystkich modlitw eucharystycznych. Poświęca również Państwo Watykańskie św. Józefowi.

Duch Święty z pewnością pragnie zwrócić naszą uwagę na św. Józefa. W przeszłości święci często ubolewali nad tym, że św. Józef jest „zapomnianą osobą ziemskiej trójcy”, nawiązując do tradycji rozumienia Świętej Rodziny jako ikony Trójcy Świętej w niebie. Święty Józef jest ziemską ikoną Boga Ojca; Jezus jest prawdziwym Synem Bożym; a Najświętsza Maryja Panna jest ikoną Ducha Świętego. To prawda, że św. Józef jest znany jako patron szczęśliwej śmierci, ponieważ umarł w ramionach Jezusa i Maryi – jest on jednak kimś znacznie ważniejszym. To nasz duchowy ojciec! Pragnie prowadzić nas do Jezusa, Maryi i Kościoła, pragnie, by nasze życie było pełne cnót.

Jak czytamy w Starym Testamencie, w czasach wielkiego głodu faraon polecił Egipcjanom, aby uchronili się przed śmiercią głodową w następujący sposób: Ite ad Ioseph et quidquid vobis dixerit facite, to znaczy: „Udajcie się do Józefa i czyńcie, co wam powie” (Rdz 41, 55). Patriarcha Józef był odpowiedzialny za wszystkie spichlerze w Egipcie, znanym w tamtym czasie jako spichlerz całego świata. W Nowym Testamencie mamy nowego patriarchę Józefa („patriarcha” znaczy „ojciec”); jest on tym, który został wybrany, aby wynieść z Egiptu prawdziwy Chleb z nieba i nakarmić Nim cały świat. Poprzez nowotestamentowy spichlerz świata, jakim jest Kościół katolicki, Duch Święty mówi dziś ludziom: Ite ad Joseph! Udajcie się do Józefa!

Taki jest cel tej książki. Podobnie jak inne publikacje (Marian Gems: Daily Wisdom on Our Lady i Rosary Gems: Daily Wisdom on the Holy Rosary), oferuje ona więcej informacji o św. Józefie, każdego dnia podając cytat na jego temat ze świętego, z błogosławionego lub papieża. Dzięki bliższemu poznaniu św. Józefa możemy go bardziej pokochać i nauczyć się częściej zwracać do niego w naszym życiu duchowym.

Potrzebujemy dziś św. Józefa. Modlę się, aby ta książka pomogła ci coraz bardziej poznawać i kochać św. Józefa, twojego duchowego ojca. Wykorzystaj ją, aby prosić o jego wstawiennictwo, zwłaszcza odmawiając Litanię do św. Józefa (zob. s. 176). Proś też o obcowanie świętych, które pomoże ci rozwijać się w miłości do św. Józefa! Odmów modlitwę znajdującą się po każdym cytacie, prosząc każdego dnia innego świętego, aby pomógł ci wzrastać w miłości do św. Józefa.

Ite ad Ioseph!

DONALD H. CALLOWAY MIC,
WIKARIUSZ PROWINCJALNY, PROWINCJA KSIĘŻY MARIANÓW
NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NMP MATKI MIŁOSIERDZIA

STYCZEŃ

1 STYCZNIA

Czerpiąc inspirację z Ewangelii, ojcowie Kościoła już od pierwszych wieków podkreślali, że św. Józef, który z miłością opiekował się Maryją i z radością poświęcił się wychowaniu Jezusa Chrystusa, także dziś strzeże i osłania Mistyczne Ciało Odkupiciela, Kościół, którego figurą i wzorem jest Najświętsza Dziewica.

– ŚW. JAN PAWEŁ II

Maryjo, Matko Boża, módl się za nami!

2 STYCZNIA

Wszechmocny skupił w św. Józefie, niczym w słońcu o niezrównanym blasku, połączone światło i blask wszystkich innych świętych.

– ŚW. GRZEGORZ Z NAZJANZU

Święty Grzegorzu z Nazjanzu, módl się za nami!

3 STYCZNIA

Kto, pytam, zaprzeczy, że kiedy Józef trzymał Chrystusa w ramionach jak ojciec i mówił do Niego jak ojciec […], On [Jezus] wywołał w nim niewysłowioną radość!

– ŚW. BERNARDYN ZE SIENY

Święta Elżbieto Anno Seton, módl się za nami!

4 STYCZNIA

W Józefie […] głowy gospodarstw domowych są obdarzone niedoścignionym wzorem ojcowskiej czujności i troski.

– PAPIEŻ LEON XIII

Święty Manuelu Gonzálezie Garcío, módl się za nami!

5 STYCZNIA

Zawierzmy się Bogu i św. Józefowi

– ŚW. JAN NEUMANN

Święty Janie Neumannie, módl się za nami!

6 STYCZNIA

Mam tylko moje wielkie oddanie się św. Józefowi. Tylko to mnie prowadzi i daje mi pełną ufność.

– ŚW. ANDRZEJ BESSETTE

Święty Andrzeju Bessette, módl się za nami!

7 STYCZNIA

Czego Jezus Chrystus mógłby odmówić św. Józefowi, który nigdy niczego Mu nie odmówił podczas Jego doczesnego życia na ziemi?

– ŚW. AUGUSTYN

Błogosławiony Edwardzie Watersonie, módl się za nami!

8 STYCZNIA

W nim [św. Józefie] zapisana jest wartość biskupów, ofiarność męczenników i wszystkich innych świętych.

– ŚW. FRANCISZEK SALEZY

Błogosławiony Gabrielu Allegro, módl się za nami!

9 STYCZNIA

Nie pamiętam, abym kiedykolwiek prosiła o jakąkolwiek łaskę, której on [św. Józef] dla mnie nie uzyskał.

– ŚW. TERESA Z ÁVILI

Błogosławiony Tomaszu Reggio, módl się za nami!

10 STYCZNIA

Józef – wraz z Maryją – jest pierwszym powiernikiem tajemnicy Boga Żywego.

– ŚW. JAN PAWEŁ II

Błogosławiona Anno od Aniołów Monteagudo, módl się za nami!

11 STYCZNIA

On [św. Józef] jest głową Świętej Rodziny, ojcem tej ziemskiej trójcy, która tak bardzo przypomina Trójcę Świętą w niebie.

– ŚW. PIOTR JULIAN EYMARD

Błogosławiony Williamie Carterze, módl się za nami!

¹ Wszystkie cytaty biblijne podano za: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, wyd. 5, Poznań 2005 [przyp. red.].