Copyright © by ks. Robert Skrzypczak 2026

All rights reserved

Copyright © for this edition by Wydawnictwo Esprit 2026

All rights reserved

Dokument chroniony elektronicznym znakiem wodnym.

Projekt okładki: Małgorzata Bocian

Materiały okładkowe: archiwum prywatne autora

Redakcja: Justyna Jagódka

Korekta: Krystyna Stobierska

ISBN 978-83-68845-09-9

Wydanie I, Kraków 2026

Wydawnictwo Esprit sp. z o.o.

ul. Władysława Siwka 27a, 31-588 Kraków

tel. 12 267 05 69, 12 264 37 09

e-mail: sprzedaz@esprit.com.pl

ksiegarnia@esprit.com.pl

biuro@esprit.com.pl

Księgarnia internetowa: www.esprit.com.pl

Fragment

Część pierwsza. Życie wieczne to nie żarty

Prawda upokarza

Prawdziwe życie nie jest tutaj

Największy interes

Głos świętego z Neapolu

W twoim najlepszym interesie

I. Nie trać czasu w życiu

II. Wszystko kończy się wraz ze śmiercią

III. Mogę sobie myśleć, co zechcę

IV. Prawdziwa religia polega na spełnianiu swoich obowiązków

V. Wielu ludzi pobożnych okazuje się gorszymi niż inni! Czy to prawda?

VI. Potwór – niepraktykujący katolik

VII. Spowiadam się przed Bogiem

VIII. Nie poniżaj się

IX. Podnieś dumne czoło: jesteś katolikiem!

X. Pamiętaj…

XI. Módl się

Credo

Pater noster

Gloria Patri

Ave Maria

Salve Regina

Do Anioła Stróża

Requiem dla zmarłych

Confiteor

Akt wiary

Akt nadziei

Akt miłości

Akt żalu

Przygotowanie do dobrej spowiedzi

Przygotowanie do godnego przyjęcia komunii

Krótkie modlitwy podczas maszy świętej

Zakończenie

Część druga. Najważniejsze dopiero nadejdzie

Naga śmierć w społeczeństwie sytym i bezmyślnym

Pokonać wielkie oszustwo

Podniecanie się słodką śmiercią

Księdza Dolindo katecheza o śmierci

Twarzą w twarz ze śmiercią

W Bogu wszystko się upraszcza

Zawsze będę Ci ufał

Uwielbiać Boga jako kogoś znanego i kochanego

Niech w mojej śmierci będzie Bóg uwielbiony

Narodziny dla nieba

Stań prosto, twoim celem jest niebo!

Moje pożegnanie z ziemią

Przypisy

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Wysławiam Cię, mój Boże, nawet moją małością, a moja nędza niech będzie najpiękniejszym wyznaniem Twego nieskończonego piękna. Jestem nicością, o Panie, lecz mój duch raduje się w Tobie właśnie dlatego, że w sobie nie znajduje niczego, czym mógłby się radować. Oto staję przed Tobą, mój Boże. Całkowicie się Tobie poświęcam i Tobie samemu powierzam. Bądź uwielbiony w mojej wolności, bądź uwielbiony w mojej woli, bądź uwielbiony w moim życiu, bądź uwielbiony w mojej śmierci, bądź uwielbiony we mnie, o Panie!

z Autobiografii księdza Dolindo Ruotolo

Rozmawiałem pewnego razu z dziećmi o dwóch biblijnych braciach: Ezawie i Jakubie. Opowiedziałem im pokrótce, jak bliźniacy już w łonie matki Rebeki stoczyli walkę o pierwszeństwo. Wygrał ją Ezaw, wyszedł z łona matczynego cały czerwony. Pewnie z wysiłku, jaki włożył w pokonanie swego rywala. Jakub urodził się jako drugi, trzymając starszego brata za piętę. Pewnie do samego końca trwała rywalizacja o to, kto pierwszy pojawi się na tym świecie. Jakub nigdy nie pogodził się z tym, że jego starszy brat zebrał całą pulę przywilejów: pierworództwo oraz błogosławieństwo. W dodatku Ezaw żył tak, jakby nie przywiązywał do tego szczególnej wagi. Wciąż był zajęty sobą. Jakub cierpiał z tego powodu, że musi wzrastać w cieniu swego konkurenta – tryumfatora. „Odstąp mi […] twój przywilej pierworodztwa!” (Rdz 25, 31) – prosił bezskutecznie. Aż wreszcie przewrotna myśl pchnęła go w stronę oszustwa.

„Dlaczego jesteś taki smutny?” – zapytałem jednego malca, wyraźnie poruszonego biblijną historią. „Bo ja mam sześć lat, a mój brat dziesięć” – wyznał przejęty do bólu tą dziejową niesprawiedliwością. „Ty też kiedyś będziesz miał dziesięć” – usiłowałem pocieszyć chłopca. „Ale on wówczas będzie miał już czternaście” – wyrzucił cały żal biedny dzieciak. A jeśli przeniesiemy tę analogie na dzisiejsze laicyzujące się społeczeństwo, czyż wiodącym jego problemem nie jest fakt, że to Bóg jest Bogiem, a nie człowiek? Biedny Adamie, pali cię okropnie to, że jesteś drugi. Myślisz: jestem drugi, a więc w gruncie rzeczy ostatni. Nie sięgnąłeś po olimpijskie złoto, toteż srebro lub brąz wyciskają ci łzy z oczu. Dotarłeś na scenę w chwili, gdy już opanował ją inny Reżyser. Nawet ją stworzył. Drugim jesteś i drugim, czyli ostatnim, pozostaniesz. Nawet gdy wydawać ci się będzie, że na chwilę wychyliłeś się na prowadzenie, wnet będziesz musiał wrócić do szeregu. A najdramatyczniejszym powrotem do szeregu okaże się konieczność zajęcia miejsca w wykupionej kwaterce na cmentarzu. Twoja śmierć.

CZĘŚĆ PIERWSZA

ŻYCIE WIECZNE TO NIE ŻARTY

Jako drugi chciałeś być pierwszy. I na tym polegał twój grzech. I żebyś przypadkiem nie wyciągał rąk ku drzewu życia, zebrałeś kopniaka w tyłek i znalazłeś się poza rajem. W taki sposób dla Adama i Ewy rozpoczęła się historia wygnania, cechująca się neurotycznym przymusem wykazywania innym: „Ja tutaj jestem kimś, a ty nikim”. Biedny bożek ulepiony ze złudzeń i cieni. Wciąż zajęty sobą i swoimi sprawami. Jak żuk gnojak toczący przed sobą wielką kulę ulepioną z odchodów. W pewnej chwili nadchodzi „siostra śmierć”, by zajrzeć nam prosto w oczy. Najpierw zgarnia nam krewnych i przyjaciół. Śmierć to podła bestia. Nie potrafi przejść obok, nie raniąc. Najgłębszą ranę pozostawia śmierć własnego dziecka. Nie ma już tego, którego wydałaś na świat – kość z twoich kości, ciało z twego ciała. Nikogo nie da się urodzić dwa razy. Klamka zapada i amen. W końcu ponura kostucha przyjdzie po ciebie. Rozpocznie swą posępną grę wstępną. Przygotuje przeciwko twemu kruchemu ciału cały arsenał sił niszczących: bakterie i wirusy, wypadki drogowe, upadki ze schodów, omdlenia podczas kąpieli, porażenie prądem, skurcze, udary i inne uprzejmości. Ty tymczasem bawisz się w filozofa: „Być czy też nie być, oto jest pytanie”. Albo włączasz grę komputerową polegającą na ściganiu i mordowaniu innych. Ogłupiająca rosyjska ruletka, by odgonić od siebie rozpaczliwą myśl: „Przemijam”.

Prawda upokarza

Prawda upokarza, bo zawsze jest naga, trupia. Pokazuje, że życie, które zawdzięczamy kobiecie – naszej matce – jest kruche, przejściowe, bezbronne i niepewne jak kwiaty powoju, co trwają dzień tylko jeden, wychylające się ku motylom w geście rozpaczy: nuże, pokochaj mnie, bo mój czas jest krótki. Końcem i przeznaczeniem naszym jest śmierć. Czas pakować walizki i powracać do prochu, z któregośmy powstali. Naszym prawdziwym wrogiem wydaje się Bóg, który odmierza nam czas, powołuje do istnienia i odtąd rozpoczyna się w nas powolne umieranie. Nic nie znaczymy, bo nie jesteśmy Nim. Nie pomoże nam czytanie o Supermanie, Kapitanie Ameryka czy Indianie Jonesie ani pogrążanie się w snach o doktorze Faustusie. Nie unikniemy przeznaczenia, które sprawia, że wszyscy jesteśmy równi. Od czasu do czasu kogoś ogarnie panika, jak włoskiego potentata medialnego Andreę Rizzolego, który leżąc na łożu śmierci, krzyczał: „Ja nie mogę umrzeć! Jestem najbogatszym człowiekiem w Europie!”. Nie ma większej porażki od tej, gdy kogoś dopadnie śmierć, której wcześniej nigdy nie brał pod uwagę. Nie na darmo mówi psalm: „Człowiek, co w dostatku żyje, ale się nie zastanawia, przyrównany jest do bydląt, które giną” (Ps 49, 21).

Lecz nadchodzi wspaniała noc, podczas której Kościół celebruje wigilię paschalną, najpiękniejszą liturgię na ziemi. I rozbrzmiewa nieśmiertelny hymn Exsultet: „Aby wykupić niewolnika, wydałeś swego Syna”. Gdy życie zamieniało się w koszmar i bezdenną rozpacz, Bóg powołał wielkiego Zbawiciela, który zwlekł z siebie szaty pełne chwały, zamieniając je na ludzkie łachmany i przyjmując postać ostatniego wyrzutka. To na wieki odmieniło dumne pojęcia i wyobrażenia o Bogu będącym Przyczyną Przyczyn, Nieporuszonym Poruszycielem, Boskim Architektem czy też Stwórczą Ideą. Żaden z wybitnych filozofów i pisarzy, wyszkolonych scholastyków, genialnych oświeceniowców, chłodnych pozytywistów czy też heideggeriańskich egzystencjalistów nie wyobraził sobie Boga z krwi i kości, Boga gotowego zstąpić w cuchnący dół śmierci, by uratować stamtąd swe sponiewierane i gnijące, aroganckie i zbuntowane dziecko. Pozwolił się On wcześniej opluć, znieważyć, sponiewierać przekleństwami, zbić do krwi i zawlec w nieludzki sposób na potwornie bolesne i hańbiące ukrzyżowanie. Wszystko to przyjął z ogromnej miłości do człowieka. Nagi jak robak, wyśmiany i odrzucony, do ostatnich chwil namawiany przez tłum szyderców: „Zejdź z krzyża, a uwierzymy w Ciebie, skoro jesteś Synem Bożym”. Przybity do krzyża i napełniony goryczą złożył nieśmiertelne świadectwo o Bogu, który zanurza się całkowicie w ludzki grzech i ludzką śmierć, by wypowiedzieć swe boskie JA JESTEM. „Oto Człowiek!” – zawyrokował rzymski prokurator. Człowiek najprawdziwszy. We wszystkim stał się podobny do mnie, poddany cierpieniu i udręce, wrażliwy na lęk i odrzucenie, chwytający się modlitwy, by nie oszaleć z bólu w bezsenne noce, noszący na sobie niegojące się rany pogardy i niesprawiedliwego potraktowania, akceptujący poborców podatkowych i bezdusznych urzędników, prześmiewczych faryzeuszy i religijnych obłudników w powłóczystych szatach, padający ze zmęczenia i cierpiący głód oraz pragnienie, nieodporny na zakażenia i podobnie jak ja poniewierany pokusami, szatańskimi sztuczkami. Mimo że był Bogiem, nie tylko zaakceptował człowiecze „drugie miejsce”: bycie uległym, pominiętym, zlekceważonym, niedocenionym, kruchym… ale także zgodził się zająć wręcz ostatnie miejsce, którego nikt nie lubi, od którego wszyscy oddalają się ze wstrętem. Zgodził się umrzeć za złoczyńcę i bluźniercę, biorąc na siebie moją hańbę i mój grzech. Umarł w skrajnej samotności, odarty z szacunku i czci. Lecz zmartwychwstał, by zniszczyć moją śmierć i pomóc mi zasiąść w chwale. Doprawdy, nie ma większej nowiny na świecie jak ta, że Bóg kocha grzesznika!

Książka ta zawiera teksty księdza Dolindo Ruotolo, jednego z największych mistyków XX wieku, którego święty ojciec Pio nazywał „świętym kapłanem z Neapolu”. Coraz bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że Bóg naszemu pokoleniu postanowił zapalić dwa potężne reflektory. Jeden za pośrednictwem siostry Faustyny, prostej zakonnicy z Krakowa, przez którą pozostawił nam bezcenne przesłanie o Bożym miłosierdziu. I widać, jak tego świat potrzebował. Po dwóch wojnach światowych i dwóch nieludzkich totalitaryzmach, które nowoczesny świat zamieniły niemal w kostnicę, trudno znaleźć miejsce na ziemi, w którym nie byłoby wizerunku Chrystusa z świetlistymi promieniami wychodzącymi z Jego przebitego boku i w którym nieznany by był słynny Dzienniczek spisany ręką polskiej zakonnicy. Drugim reflektorem rzucającym potężne światło na życie ludzi wciągniętych w zglobalizowaną sieć korporacji, reklam, wyścigu za dobrobytem i lekkostrawną, zlaicyzowaną propagandą, jest orędzie księdza Dolindo Ruotolo – płynące z zacofanej, brudnej dzielnicy Neapolu – o tym, że wiara w Boga może być przeżywana dziś jako bezgraniczne zaufanie Jego miłości, rzucenie się w ramiona Tego, który jest Panem historii i prowadzi ją na spotkanie ze szczęśliwą przyszłością w niebie. Duchowość pokornego księdza Dolindo streszczająca się w zawołaniu: „Jezu, Ty się tym zajmij!” jest jak aparat tlenowy dla dzisiejszego człowieka duszącego się w oparach trującej samowystarczalności i aroganckiej pretensji do samozbawienia.

Książka ta jest dla wszystkich tych, którzy nie zamierzają odpuścić sobie tej największej batalii życia i dla których wyroki Boże nie są zbyt wzniosłe (por. Ps 10, 5). Zwłaszcza że – jak często powtarzał ksiądz Dolindo Ruotolo – „życie wieczne to nie żarty”¹.

¹ E. Cervo, Świadectwo o ks. Dolindo, w: D. Ruotolo, W twej duszy jest niebo. Konferencje i świadectwa, tłum. R. Skrzypczak, Kraków 2018, s. 81.