Tytuł: Gustaw Gloom i szafa koszmarów

Tytuł oryginalny: Gustav Gloom and the Nightmare Vault

Tekst: Adam-Troy Castro
Ilustracje: Kristen Margiotta
Przekład: Maria Kabat
Kierownik redakcji: Katarzyna Biegańska
Redakcja: Magdalena Marczewska
Korekta: Melanż

Copyright © Juka-91, 2017
Text copyright © 2013 Adam Troy-Castro
Illustrations copyright © 2013 Kristen Margiotta
Published in agreement with JABberwocky Literary Agency, USA and Book/lab Literary Agency, Poland

ISBN 978-83-7874-848-9

Wydawnictwo Juka-91 Sp. z o.o.
ul. Jutrzenki 118
02-230 Warszawa
Infolinia 800 650 300
www.juka.edu.pl
www.mac.pl

Dział handlowy
handlowy@mac.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer firmy Elibri

Dedykuję Gabrielowi, Julianowi i Chance’owi

—A-TC

Rozdział pierwszy

ROZDZIAŁ PIERWSZY,

w którym Gustaw

POZNAJE SMAK
PIECZONEGO KURCZAKA

Na rozległym trawniku wokół wielkiego czarnego domu siedziało czworo ludzi i kilka cieni. Wyglądało to tak, jakby urządzili sobie właśnie najbardziej ponury piknik na świecie.

Prawda była jednak taka, że spotkanie upływało w przyjemnej, przyjacielskiej atmosferze, a piknik tylko wydawał się ponury – ze względu na ciemnoszare chmury, które nieustannie wisiały nad posesją Gloomów, blokowały promienie słońca i rzucały niepokojący cień na cały ogród dodatkowo pokryty warstwą gęstej, snującej się, szarej mgły. Jedyne drzewo na posesji nie miało w ogóle liści i wyglądało jak rozczapierzona dłoń wystająca z ziemi. Z jakiegoś powodu wydawało się jeszcze bardziej ponure przez huśtawkę zwisającą z jednego z sękatych palców.

Większość ludzi z pewnością wolałaby zorganizować piknik w ogródku domu o fluorescencyjnym łososiowym kolorze po drugiej stronie osiedla Słoneczne Tarasy, gdzie trawa była zielona, nie było nawet śladu szarej mgły, a słońce lśniło na bezchmurnym niebie niczym klejnot. Tyle że dziwny chłopiec w czarnym garniturku nie miał wyboru. Dla niego wyjście za bramę czarnej posesji było po prostu niemożliwe. Dlatego jego nowi przyjaciele, rodzina Jaków, przynieśli do niego swoje składane krzesełka i stolik, przenośne lodówki, piknikowy obrus w kratkę i frisbee.

Efektem tych odwiedzin był całkiem przyzwoity piknik, jeśli nie liczyć przykrego incydentu z frisbee, które w trakcie gry, będąc jeszcze w locie, niespodziewanie zniknęło. Pojawiło się w tym samym miejscu dopiero po dwudziestu minutach, przez co wylądowało w miejscu, w którym nie było już nikogo, kto mógłby je złapać. Nawet Gustaw nie potrafił wyjaśnić, co się z nim w tym czasie działo, niemniej nie uszło niczyjej uwagi, że z jakiegoś powodu plastikowe frisbee było teraz na wpół roztopione.

– A to – oznajmiła Fernie Jak – jest kurczak w panierce.

To mówiąc, podała mu papierowy talerzyk z kawałkiem piersi kurczaka.

Gustaw Gloom przyglądał się swojej porcji z wyraźną podejrzliwością. Nigdy jeszcze nie jadł kurczaka w panierce. Właściwie to dopiero dwa tygodnie wcześniej, kiedy Fernie z rodziną przyniosła mu świeżo upieczone ciasteczka czekoladowe, po raz pierwszy w życiu zjadł cokolwiek.

Gustaw całe swoje dotychczasowe życie spędził w wielkim czarnym domu, gdzie udawało mu się przeżyć dzięki pożywieniu, które jadał jego cień. Było to zrobione z cienistej materii jedzenie, którego nie mogli jeść zwykli ludzie, ale które wystarczało Gustawowi przez te wszystkie lata, kiedy sam nie mógł jeść normalnych posiłków. Według rodziny Jaków, czyli Fernie, jej dwunastoletniej siostry Pearlie oraz ich taty, była to sytuacja absolutnie niedopuszczalna i wszyscy jednogłośnie uznali, że czas jej zaradzić.

– A czy nie powinienem przypadkiem – spytał Gustaw z ociąganiem – użyć do jedzenia tych, no… jak to się nazywa?

– Sztućców – podpowiedziała Fernie. – Zaraz dam ci widelec, do sałatki coleslaw i makaronowej. Ale do kurczaka w panierce zazwyczaj nie używa się sztućców, tylko je się go palcami.

Gustaw postanowił wykorzystać ten moment i pokazać, że jest pilnym uczniem.

– Tak samo jak to okrągłe coś, które kroiłaś na trójkąty kilka dni temu.

– To była pizza.

– Pisak – przypomniał sobie Gustaw.

– Nie. Pizza – powtórzyła Fernie i zaczęła literować: – P-I-Z-Z-A.

– Skoro tak się to pisze, powinno się tak samo wymawiać. Pizzzza.

– Ale się nie wymawia – powiedziała Pearlie. – Wymawia się „picca”.

– Nie moglibyśmy dzisiaj też zjeść pizzy?

– Nie, nie można codziennie jeść pizzy – oznajmiła Fernie, z niepokojem uświadamiając sobie, że zabrzmiała teraz jak każda mama. – Kurczak w panierce to jedna z moich ulubionych potraw. Po prostu weź kawałek do ręki i zacznij jeść, ogryzając kość.

– Tak – wtrącił pan Jak. – Koniecznie uważaj na kość. Nie chciałbyś się chyba zadławić.

Była to wypowiedź typowa dla pana Jaka. Jako ekspert do spraw bezpieczeństwa zarabiał na życie, ucząc ludzi, jak unikać śmiertelnych wypadków. Smażony kurczak był według pana Jaka tak niebezpieczny, że poświęcił mu całą książkę pod tytułem „Gdaczący zabójca”, w której opisywał wszystkie tragedie, do jakich może dojść z udziałem drobiu. Można było dowiedzieć się z niej między innymi, że zadławienie się kością nie jest wcale najgorsze. Rozdział siódmy opisywał na przykład historię kobiety, która wskutek czkawki wciągnęła całą kość do prawej dziurki od nosa, a potem dmuchając, trafiła nią swojego męża prosto w serce i przeszyła je na wylot.

Pan Jak miał rozległą wiedzę na temat wszystkich chyba tragedii, jakie mogą przytrafić się człowiekowi w każdej sytuacji. Obecnie wyzwaniem dla niego było dopasowanie posiadanych do tej pory informacji do faktu, iż mieszka w bliskim sąsiedztwie domu, w którym były cienie.

Gustaw odgryzł kawałek białego mięsa. Żuł je przez chwilę, rozpogodził się i przełknął.

– Miałaś rację. To jest naprawdę pyszne. To chyba moja nowa ulubiona potrawa.

– A nie mówiłam? – triumfowała Fernie.

Gustaw uważnie przyglądał się nadgryzionej kurzej piersi.

– I mówisz, że to jest część ptaka?

– No cóż… tak.

– To dość dziwne – stwierdził Gustaw. – Czy ptak nie ma co do tego obiekcji?

Fernie i Pearlie wymieniły spojrzenia.

– Cóż, pewnie miałby – odpowiedziała wreszcie Fernie – gdyby ktokolwiek pytał go o zdanie.

– A pizza? – dopytywał Gustaw. – Czy pizza też jest fragmentem ptaka?

– To byłby naprawdę dziwaczny ptak – powiedziała Fernie. – Wirujący w powietrzu jak latający spodek, chlapiący sosem pomidorowym na wszystkie strony i plujący zielonymi papryczkami na przechodniów.

– No to jest nim czy nie? – pytał dalej Gustaw.

– Byłoby ekstra, ale niestety nie – oznajmiła z żalem Pearlie.

Gustaw pokiwał głową i z zapałem zaatakował swoją porcję kurczaka.

Patrząc na niego, Fernie czuła się tak, jakby sama po raz pierwszy w życiu kosztowała smażonego kurczaka. Widać było, jak bardzo smakuje Gustawowi. I pomyśleć, że nigdy nie poznałby tego smaku, gdyby nie ostatnie trzy tygodnie, kiedy to Jakowie wprowadzili się do domu po drugiej stronie ulicy i zostali jego serdecznymi przyjaciółmi.

Przez te trzy tygodnie Fernie dowiedziała się między innymi, że cienie żyją własnym życiem. Odkryła też, że ciemny dom po drugiej stronie ulicy jest jednym z niewielu przejść z naszego świata do Mrocznej Krainy, skąd pochodziły cienie. Poznała nieprzyjemną prawdę o władcy Mrocznej Krainy, złym cieniu Lordzie Obsydianie, któremu marzył się podbój naszego świata. Zapoznała się z tym wychowywanym przez cienie chłopcem, który z jakiegoś niewyjaśnionego dotychczas powodu nie mógł opuszczać terenu swojej posesji. Gdyby to zrobił, zostałaby po nim tylko chmurka dymu.

Fernie nigdy, przenigdy nie spodziewała się, że przytrafi jej się którakolwiek z wymienionych rzeczy. Na zawsze zmieniły jej sposób postrzegania świata. Nawet wtedy, kiedy znajdowała się daleko od domu, na przykład tego dnia, kiedy tata zaciągnął ją do pobliskiego miasteczka na całodniowe sympozjum dotyczące barierek ochronnych, Fernie nie mogła nie zauważyć tych wszystkich cieni, sunących tam i z powrotem, zajętych własnymi sprawami. Niektóre nawet witały się uprzejmie, co nie umknęło Fernie i jej tacie.

Kilka dni temu Fernie spytała Gustawa, dlaczego właściwie nie widziała tych cieni wcześniej. Gustaw wyjaśnił jej, że większość ludzi z krainy słońca po prostu z przyzwyczajenia, odruchowo nie zwraca na nie uwagi, ponieważ dopóki ich nie dostrzegą, są one dla nich absurdalnym, nielogicznym zjawiskiem. Jednak kiedy ktoś je w końcu zauważy (co staje się nieuniknione dla tych, którzy kręcą się w okolicy posesji rodu Gloomów), bezbłędnie dostrzega je potem za każdym razem. To trochę tak, wyjaśniał Gustaw, jakby prowadzić rozmowę z kimś, kto ma na czubku nosa małą plamę atramentu. Dopóki nie widzisz tej plamki, nic a nic ci ona nie przeszkadza. Ale kiedy już ją dostrzeżesz, trudno jest ci skoncentrować się na czymkolwiek innym i musisz się do niej przyzwyczaić. Było to całkiem trafne porównanie, dobre jak każde inne. Jednocześnie zupełnie nieprzypadkowo była to ze strony Gustawa delikatna próba zwrócenia Fernie uwagi na to, że faktycznie miała ona na nosie małą atramentową plamkę.

Gustaw zaczął właśnie drugą porcję kurczaka, kiedy z gęstej mgły wijącej się wokół nóg stolika wyłonił się nagle słup szaroczarnej cienistej materii i oznajmił:

– Muszę przyznać, dziewczęta, że to wszystko wygląda przepysznie. Niemal żałuję, że sama nie mogę spróbować tych wspaniałości. Obawiam się jednak, że natychmiast poszłoby mi w biodra.

Był to cień ciotecznej babki Gustawa – zwanej praciotką Miodosłodką – zmarłej dawno, eleganckiej, dość puszystej damy z Chicago. Była najbliższą rodziną Gustawa, kimś w rodzaju adopcyjnej mamy. Oczywiście żartowała, ponieważ każde prawdziwe jedzenie przeleciałoby przez jej cienistą sylwetkę, nie mając najmniejszych szans na pójście jej w biodra.

– Dlaczego poszłoby w biodra? – spytał Gustaw z pełnymi ustami.

– Od jedzenia zbyt dużych ilości smażonego kurczaka można utyć – wyjaśniła Pearlie.

Gustaw przestał żuć.

– Wydawało mi się, że zbyt dużo jakiegokolwiek jedzenia może sprawić, że się utyje.

– To prawda, ale w przypadku smażonego kurczaka dzieje się tak o wiele szybciej.

Przez chwilę z wyraźnym niepokojem przyglądał się swojemu kawałkowi.

– To znaczy jak szybko?

– Nie martw się. Nie stanie się to zaraz po tym, jak skończysz jeść.

– Czyli to nie jest żadna magia? – upewnił się Gustaw. – Nie będzie żadnego „pufff!” I jesteś gruby!?

– Nie. Żadnego „pufff”.

– To dobrze – uspokoił się i wrócił do jedzenia.

Roześmiana Fernie podniosła się i podeszła do turystycznej lodówki po coś do picia. Lodówka stała w odległości kilku kroków od stołu i kiedy Fernie przyklękła przy niej, żeby sprawdzić smaki napojów, szaroczarna mgiełka wiła się wokół nogawek jej spodni. Był tam napój winogronowy (Fernie nie miała nic przeciwko tym owocom jako takim, ale uważała, że taki smak napoju jest absolutnie nie do przyjęcia), pomarańczowy (ulubiony smak Pearlie, Fernie uważała go za absolutnie obrzydliwy), a także ulubiony napój jej taty, Bezpiecznikola (czyli coca-cola pozbawiona bąbelków, żeby przypadkiem nikomu nie poszły nosem w najmniej oczekiwanym momencie). Wreszcie znalazła to, czego szukała – puszkę ze swoim ulubionym napojem, Krwistymi Bąbelkami Wygłodniałych Zombie, o smaku wiśniowym.

Dopiero kiedy jej piegowatą twarz przesłonił cień praciotki Miodosłodkiej, Fernie zorientowała się, że siedzi w kucki z puszką w ręku o wiele za długo.

– Wszystko w porządku, kochanie? – spytała praciotka.

– Tak sobie tylko rozmyślam.

Praciotka Miodosłodka cmoknęła ze współczuciem.

– Musisz się tutaj bardzo dziwnie czuć, zgadza się? W końcu całe życie wychowywałaś się w słońcu.

Fernie zerknęła w stronę stolika, żeby sprawdzić, czy Gustaw i jej rodzina słyszą ich rozmowę, ale nie. Gustaw nadal zajadał się smażonym kurczakiem, zasłuchany w jakąś długą i skomplikowaną opowieść Pearlie.

– To nie o to chodzi. Po prostu…

– Co takiego, kochanie?

Fernie przygryzła wargę i pochyliła się w stronę praciotki.

– Czy mogłybyśmy porozmawiać przez chwilę na osobności?

– Oczywiście, Fernie. Pamiętaj, że zawsze możesz się do mnie zwrócić. Jesteś dla mnie jak rodzina. Gdzie byłoby najlepiej?

– Może pod drzewem? – zaproponowała Fernie, a praciotka Miodosłodka natychmiast ruszyła za nią.

Fernie usiadła na małej drewnianej huśtawce zawieszonej na gałęzi jedynego drzewa na posesji. Przez chwilę zbierała myśli, wzbijając niewielkie tumany mgły słabymi kopniakami.

Po chwili wydusiła z siebie wreszcie:

– Cały czas myślę o tych wszystkich rzeczach, które omijają Gustawa. Świat za tym ogrodzeniem jest tak niezwykły. Na przykład moja mama jest właśnie w Kenii i pływa z krokodylami, kręcąc kolejny odcinek swojego programu. Co rusz jeździ w różne fascynujące miejsca i ogląda różne fascynujące rzeczy. Mój tata często jeździ służbowo do miasta i to też jest ciekawe, nawet jeśli ma w zwyczaju zbliżać się do wieżowców tylko wtedy, kiedy jest pewien, że nie ma żadnego otwartego okna, przez które mogłaby wypaść mu na głowę szafka na akta. A Gustaw? Gustaw nie może się stąd ruszać, wszystko musimy mu przynosić. To po prostu niesprawiedliwe.

– Och, kochanie, życie nie zawsze jest sprawiedliwie. Ale przynajmniej Gustaw miał okazję spotkać na swojej drodze tak wspaniałe przyjaciółki jak ty i Pearlie, które mogą doświadczyć tego wszystkiego, czego on nie może.

Fernie kilkakrotnie obróciła się na huśtawce, zaplatając sznurki, które łączyły ją z gałęzią drzewa.

– Ale właśnie o tym nie mogę przestać myśleć, cioteczko. Dlaczego nie może? Rozumiem, że coś złego musiało się przytrafić jego ludzkiej rodzinie, skoro wy, cienie, musiałyście go adoptować. Ale dlaczego oznacza to dla niego siedzenie tutaj do końca życia? Kiedy wreszcie zrozumiem, jaki jest tego sens?

Na krótką chwilę na twarzy praciotki Miodosłodkiej pojawił się głęboki smutek, który sprawił, że stała się ona mniej przezroczysta, a bardziej ludzka.

– Przykro mi, Fernie. Rozumiem, że może to być dla ciebie niezrozumiałe. Problem w tym, że zadajesz nie te pytania, co trzeba.

– Rozumiem. To w takim razie jakie pytania powinnam zadać?

– Prawdziwa tajemnica – odparła ciotka Miodosłodka – kryje się nie w tym, co przytrafiło się Gustawowi i co uniemożliwia mu wyjście poza teren posesji, ale w tym, co właściwie dało mu życie.

Fernie nie uznała tego za pomocną odpowiedź. Odwróciła wzrok i spostrzegła furgonetkę z lodami. Miała ciemne szyby i sunęła właśnie ulicą, która oddzielała dom Gustawa od jej własnego. Nigdy wcześniej nie widziała tej furgonetki, której krata nad przednim zderzakiem ozdobiona była wielkim plastikowym rożkiem truskawkowym. W jej głowie natychmiast pojawiła się ta sama myśl co zwykle na widok furgonetki z lodami – że miło byłoby wybiec i kupić sobie lodową kanapkę z posypką – ale zreflektowała się, przypominając sobie, że przecież jest na pikniku.

Kiedy zwróciła się z powrotem do praciotki Miodosłodkiej z zamiarem zaproponowania jej powrotu do stołu, od razu zauważyła, że coś jest bardzo, ale to bardzo nie w porządku.

Trudno wprawdzie powiedzieć o cieniu, że nagle pobladł, bo twarz praciotki miała wciąż ten sam szary, półprzezroczysty odcień, ale wyglądała na wstrząśniętą, jakby właśnie dostrzegła płetwę rekina ludojada przecinającą powierzchnię jej ogrodowego basenu.

– Ojej…

– Co się stało?

– Obawiam się, że muszę cię przeprosić. – Głos praciotki, zwykle silny, był teraz drżący i cichutki. – Dokończymy tę rozmowę innym razem, teraz muszę natychmiast wracać do domu i zająć się paroma sprawami. Mam nadzieję, że mi wybaczysz.

– Ależ oczywiście – odpowiedziała Fernie.

Praciotka Miodosłodka zerknęła w stronę piknikowego stołu.

– Możecie dokończyć wasz piknik z Gustawem, ale potem musicie iść prosto do domu. Nie ruszajcie się stamtąd aż do jutra rana. I obiecaj mi coś, kochanie.

– Oczywiście. Co takiego?

– Trzymaj się z daleka od tego sprzedawcy lodów. Jeśli trzeba będzie, uciekaj. On nie jest tym, na kogo wygląda. Jest kimś bardzo, bardzo złym.

Wypowiedziawszy te słowa, praciotka jakby rozpłynęła się w powietrzu. Została po niej tylko mała chmurka dymu, która natychmiast wtopiła się w siną mgiełkę u stóp Fernie. Ale nie tylko praciotka zniknęła. Sama mgła również zaczęła się wycofywać z ogrodu, niczym szary odpływ, uciekała z każdego najdalszego zakątka posesji i pospiesznie sunęła ku otwartym drzwiom domu. Wyglądała na zdeterminowaną, żeby uciec, schronić się przed tym strasznym czymś, co przed chwilą zobaczyła też praciotka Miodosłodka.

Ostatki mgły zniknęły wewnątrz domu, pozostawiając ogołocony czarny trawnik wokół – szczeciniaste pole czarnych igiełek, zaskakująco podobne do nastroszonej fryzury na głowie Gustawa.

Cień Fernie, który podobnie jak wszystkie inne cienie na świecie był niezależną istotą i miał swoje własne zdanie, pozostał z nią, ale nie bez wahania. W momencie, w którym mgła zniknęła, cień Fernie ukazał się w pełnej krasie u jej stóp. Zrobił kilka niepewnych kroków w stronę domu, ale ostatecznie zdecydował się, trochę chyba na przekór innym, pozostać przy dziewczynce, która nadała mu kształt.

Furgonetka z lodami zniknęła za rogiem, wydzwaniając swoją melodyjkę i nie wzbudzając niczyjego zainteresowania. Fernie miała przeczucie, że lodziarz jeszcze tu powróci.

Przy stole piknikowym tata Fernie wpatrywał się właśnie w swoje stopy, które niespodziewanie dla niego samego nie były otulone mgłą.

– Ej, zobaczcie! Przejaśnia się!

Gustaw również zerknął w dół.

– Tu nie chodzi o pogodę. To cienie. Z jakiegoś powodu wszystkie uciekły do środka. Pewnie mają jakieś rodzinne zebranie.

– Często się to zdarza? – spytała Pearlie.

– Tak. – Gustaw wzruszył ramionami. – One często wdają się w różne polityczne dysputy i kiedy jedna strona zaczyna przegrywać, wzywają na pomoc wsparcie.

Fernie uznała, że nie ma sensu psuć Gustawowi pikniku, w końcu miał ich niewiele w swoim dziwnym życiu. Dlatego wróciła do stołu, udając, że jest zupełnie spokojna, podczas gdy jej rodzina kończyła kurczaka i zajadała się na deser arbuzem.

Ale nawet w czasie, kiedy Pearlie uczyła Gustawa plucia arbuzowymi pestkami, Fernie nie mogła przestać rozmyślać o furgonetce. Co było w niej takiego strasznego, że przeraziło nawet cienie? I dlaczego Fernie miała okropne przeczucie, że niedługo będzie miała okazję się tego dowiedzieć?

Rozdział drugi

ROZDZIAŁ DRUGI

o pewnym Bardzo Ważnym Zebraniu Rady Mieszkańców

W SPRAWIE
ZAJĘCIA SIĘ WRESZCIE
SAMI-WIECIE-CZYM

Tego samego dnia, kiedy rodzina Jaków wróciła już do domu, Fernie umościła się na kanapie w salonie ze swoim czarno-białym kotem, Harringtonem, oraz nową, wciągającą książką o Uzlu i Buzlu, parze archeologów poszukujących mumii. Niestety, zupełnie nie była w stanie skoncentrować się na fabule i odpłynęła myślami w momencie, w którym bohaterowie utknęli w krypcie pełnej wygłodniałych skarabeuszy. Wyjrzała przez okno i spoglądała przez dłuższą chwilę na dom Gustawa, jak zwykle wielki, czarny, złowrogi i kryjący niejedną tajemnicę.

Furgonetka z lodami przejechała ponownie ich ulicą, wydzwaniając swoją radosną melodyjkę. Fernie słyszała ją już chyba po raz dwudziesty w ciągu ostatnich kilku godzin. Za każdym razem, kiedy auto mijało jej dom, Fernie czuła, jak przeszywają ją dreszcze.

– Nie mam pojęcia, co sprzedaje ta furgonetka – zwróciła się do Harringtona – ale jestem pewna, że nie mam na to najmniejszej ochoty.

Harrington, który wytrzeszczył oczy już za pierwszym razem, kiedy usłyszał charakterystyczną melodyjkę, po raz kolejny prychnął na przejeżdżającą furgonetkę. Był to niepokojący sygnał, biorąc pod uwagę fakt, że koty są wyjątkowo wrażliwe na obecność cieni i często przeczuwają, kiedy któryś z nich ma złe zamiary. Jego oskarżycielskie miauknięcie, które skierował pod adresem Fernie, kiedy furgonetka zniknęła im z oczu, oznaczało po kociemu mniej więcej: „Może zrobiłabyś coś z tym strasznym czymś?”.

– No już, już – mruknęła Fernie, głaszcząc go czule, co po dziewczęcemu oznaczało mniej więcej: „Nie wiem zupełnie, co z tym zrobić, ale takie głaskanie mnie uspokaja”.

Harrington zamruczał, co oznaczało: „Mnie też”.

Rozległ się dzwonek do drzwi.

Fernie wsunęła stopy w swoje nowe kapcie (które wyglądały jak krwistoczerwona, zmutowana kosmiczna glutoplazma, oplatająca jej stopy i wijąca się powoli wokół kostek) i poszła sprawdzić, kto to.

Razem z Harringtonem dotarła do drzwi tuż za Pearlie, która właśnie je otwierała.

– Dzień dobry! – odezwała się pani Adela Jęczybulska.

Dobre wychowanie nakazywało siostrom darzyć starszych szacunkiem i w większości sytuacji dostosowywały się do tego wymogu – w końcu zawsze milej jest być miłym niż niemiłym. Niemniej jednak obydwie osiągnęły już wiek, kiedy w pełni zdawały sobie sprawę z tego, że w przypadku niektórych dorosłych będzie to zdecydowanie trudniejsze.

I, niestety, pani Jęczybulska należała do tej właśnie grupy dorosłych.

Była to osoba, która zdawała się spędzać całe swoje życie, wyczekując najmniej odpowiedniego momentu na wizytę.

Jeśli kiedykolwiek chcielibyście spróbować przewidzieć, kiedy taka osoba pojawi się w waszym domu, po prostu poczekajcie na moment, w którym pocieszacie się myślą: „Cóż, przynajmniej nie ma tutaj pani Jęczybulskiej”. Możecie być pewni, że już po chwili usłyszycie pukanie do drzwi.

Dziewczynki wydusiły z siebie uprzejme powitanie:

– Dzień dobry, pani Jęczybulska.

Brzmiało to równie przekonująco jak słowa: „Jak wspaniale, szpinak”, wygłoszone podczas obiadu.

Pani Adela Jęczybulska (bo tak właśnie nazywała się sąsiadka) przypominała kształtem kroplę wody. Była szeroka i okrągła na dole, węższa w ramionach i spiczasta na samej górze. Jej włosy były czerwone jak pomidor i to właśnie one układały się w spiczasty kok, który przechylał się nieco na prawą stronę, jakby miał sygnalizować jadącym za nią kierowcom, że za moment wjedzie na ich pas. Miała jasnozielone oczy i powieki pokryte jasnozielonym cieniem, a jej nos był tak maleńki, że wydawać by się mogło, iż został doczepiony do jej twarzy przez pomyłkę. Na piersi miała dziś przyklejoną plakietkę z wydrukowanym uprzejmym „Dzień dobry, jestem…”, pod którym ręcznie dopisała: „Adela Jęczybulska, Założycielka i Wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia na Rzecz Upiększania Sąsiedztwa”.

– Czy to pani pełne nazwisko? – spytała Pearlie, wczytując się uważnie.

Pani Jęczybulska zerknęła na plakietkę.

– Nie, moja droga. Mówiłam wam już niejednokrotnie, nazywam się po prostu Adela Jęczybulska. Reszta to oficjalna nazwa mojego stanowiska.

– Jak lord albo lady – zasugerowała Pearlie.

– Albo hrabina – dorzuciła Fernie.

Pani Jęczybulska uważała sama siebie za tak ważną personę, że nie zauważyła zupełnie, że dziewczynki się z nią droczą.

– Tyle tylko, że mamy tutaj demokrację, moje drogie. W naszym Stowarzyszeniu na Rzecz Upiększania Sąsiedztwa nie ma miejsca na dziedziczne tytuły szlacheckie.

– Och, no cóż – odparła Fernie. – Najważniejsze, że brzmi bardzo oficjalnie.

– Dziękuję, moja droga. O, dzień dobry, panie Jak! – ucieszyła się pani Jęczybulska na widok taty Fernie, który podszedł właśnie do drzwi.

– Witam, pani Adelo. Czym mogę pani służyć tego pięknego popołudnia?

– Pomyślałam, że wpadnę po pana po drodze i razem pójdziemy na zebranie – odparła, rzucając w kierunku dziewczynek ukradkowe, zaniepokojone spojrzenie. – Wie pan, to dotyczące zrobienia wreszcie porządku z Sam-Pan-Wie-Czym.

– Ach, tak – odpowiedział pan Jak swoim normalnym głosem, nawet nie starając się zachować dyskrecji tak, jak oczekiwałaby tego pani Jęczybulska. – Bardzo ważne sąsiedzkie zebranie dotyczące zrobienia wreszcie porządku z Sam-Wiem-Czym. Przykro mi, pani Adelo, wiem, że obiecałem, że przyjdę, ale szczerze mówiąc, zupełnie wyleciało mi to z głowy.

– O co chodzi z Sami-Wiecie-Czym? – spytała Fernie.

Pan Jak zerknął na córkę.

– Pani Jęczybulska po raz kolejny organizuje swoją kampanię na rzecz zburzenia domu Gloomów z pomocą władz miasta.

Pani Jęczybulska wyprostowała się dumnie.

– Ktoś wreszcie musi, moi drodzy. To szkaradzieństwo zupełnie nie pasuje do klimatu naszej okolicy – oznajmiła, co oznaczało mniej więcej tyle, że w przeciwieństwie do innych domów na osiedlu Słoneczne Tarasy dom Gloomów nie był pomalowany na jakiś przyprawiający o ból głowy kolor typu fluorescencyjny łososiowy albo radioaktywny limonkowy.

– Ale przecież ten dom stał tutaj przed wszystkimi innymi – zauważył pan Jak. – Chyba w takim razie prawdziwym problemem jest to, że inne domy zupełnie do niego nie pasują, prawda? Może po prostu pomalujemy je wszystkie na czarno?

– Podoba mi się ten pomysł – oznajmiła Fernie. – Idę po wałek do malowania.

To mówiąc, rzeczywiście obróciła się na pięcie i ruszyła w stronę szafy, ale pani Jęczybulska zaraz przywołała ją z powrotem.

– Na szczęście nie będzie to konieczne.

Pearlie przystanęła.

– A to dlaczego?

– Znaleźliśmy stary kruczek prawny w karcie praw naszego miasteczka. Władze mają możliwość przeprowadzenia rozbiórki takich straszydeł, jak ten okropny dom Gloomów, jeśli tylko większość mieszkańców w promieniu dwóch przecznic opowie się za tym, że dany budynek stanowi uszczerbek na estetyce okolicy.

Dopiero po dłuższej chwili do pana Jaka dotarło to, co właśnie usłyszał.

– Innymi słowy – zaczął powoli – może pani zażądać od miasta, aby zburzono budynek któregokolwiek z sąsiadów, o ile tylko przekona pani pozostałych, żeby za tym zagłosowali?

– Dokładnie! – oznajmiła pani Jęczybulska z wyraźną dumą.

– Ale to przecież niesprawiedliwe! – zaprotestowała Fernie.

– Ależ oczywiście, że niesprawiedliwe. – Pani Jęczybulska nie miała chyba z tym faktem większego problem. – Ale przecież chodzi nam o to, żeby wygrać.

– A co jeśli osoby mieszkające w budynku, który uważa pani za uszczerbek na estetyce okolicy, nie chciałyby, żeby ich dom został zburzony? – spytała logicznie Pearlie, ale pani Jęczybulska machnęła tylko lekceważąco ręką.

– Och, według tego samego prawa właściciele domów mogą starać się o wpisanie ich budynków na listę zabytków, a przynajmniej na listę „budynków uprzywilejowanych”, czyli takich, które nie mogą zostać wyburzone bez zgody właścicieli, chyba że zostaną uznane za niebezpieczne. Ale żeby dany budynek mógł zostać zakwalifikowany jako taki, jego właściciele muszą wcześniej złożyć mnóstwo różnych dokumentów, porozmawiać z sędzią i tak dalej. A od lat nikt nie widział w okolicy Hansa Glooma ani żadnego z jego szalonych krewnych. Nawet nie wiadomo, czy nadal tam mieszkają.

To był pierwszy raz, kiedy ktokolwiek wspomniał przy rodzinie Jaków o krewnych Gustawa, którzy nie byli cieniami. Fernie zignorowała ten fakt i zaatakowała:

– Przecież widujecie Gustawa! Przesiaduje w ogródku praktycznie codziennie!

– Wiem – prychnęła pani Jęczybulska. – Ale każdy, kto ma choć trochę rozumu, widzi od razu, że z tym chłopcem jest coś nie w porządku. Jest bardzo dziwny. Gdyby był normalny, chodziłby do szkoły jak inne dzieci. Jeśli uda nam się zburzyć ten dom, będzie to też okazja, żeby zabrać go z tego okropnego miejsca i od tych okropnych ludzi i znaleźć mu jakieś bardziej odpowiednie miejsce do życia.

Fernie już miała wykrzyczeć pani Jęczybulskiej, że nie ma nic złego w byciu dziwnym i że Gustaw nie chodzi do szkoły, bo nie może, i jeszcze, że chętniej mieszkałaby po sąsiedzku z nim niż z ludźmi, którym marzy się wyburzanie cudzych domów.

Ale zanim zdążyła otworzyć buzię, jej tata zrobił nagle coś wspaniałego.

– A wie pani, Adelo, że chyba jednak pójdę na to wasze głupiutkie zebranie. Ktoś musi wytłumaczyć tym wszystkim ludziom, jak okrutny i bezduszny jest ten pomysł. Proszę już iść, dołączę do pani za kilka minut.

Pani Jęczybulska nadal coś dukała, kiedy pan Jak zamknął jej drzwi przed nosem.

– Och, tato! – zawołały z dumą dziewczynki.

Stał teraz przy szafie w korytarzu i wyciągał z niej swój lekki niebieski sweter, ten, który wkładał zawsze, kiedy temperatura spadała poniżej dwudziestu stopni.

– Co takiego?

– To było wspaniałe! – krzyknęły córki jednym głosem.

– Nie, nie było – odparł. – Było raczej nieuprzejme. Ale cóż, nigdy nie miałem cierpliwości do ludzi, którzy prześladują słabszych.

Włożył na siebie sweter, po czym wziął do ręki parasol i wahał się przez dłuższą chwilę, jak zwykle, kiedy rozważał, czy szanse na burzę są na tyle wysokie, że warto ryzykować te wszystkie wypadki z udziałem nisko lecących gęsi, jakie przytrafiają się właścicielom parasoli. Wreszcie postanowił, że warto zabrać go ze sobą. Ruszył do drzwi.

– Czy możemy iść z tobą? – spytała Fernie.

– Nie tym razem – odpowiedział. – Możliwe, że będę zmuszony użyć dosadnego języka, a nie chciałbym, żebyście mnie wtedy słyszały.

– No weź, tato – powiedziała Pearlie. – Czytamy książki dla dorosłych. Mamy telewizję satelitarną. Już dawno znamy wszystkie brzydkie słowa.

– Wiem – przytaknął z żalem. – Mimo to nie chciałbym po prostu, żeby którakolwiek z was usłyszała te słowa z moich ust.

Pocałował córki na dobranoc, polecił, żeby nie czekały na jego powrót, i wyznaczył Pearlie na dowódcę, po czym wymaszerował z domu przez frontowe drzwi, przed którymi wciąż stała pani Jęczybulska – z szeroko otwartymi ustami, zastygła dokładnie w tej pozycji, w której była, kiedy sąsiad zamknął jej drzwi przed nosem.

Fernie niemal żałowała, że nie ma sygnałówki, którą mogłaby zatrąbić na pożegnanie swojemu rycerskiemu tacie opuszczającemu zamek, aby stoczyć walkę ze smokami.

Ich dom po raz kolejny minęła furgonetka z lodami. Harrington zasyczał.

Rozdział trzeci

ROZDZIAŁ TRZECI

pod tytułem

CO SIĘ WYDARZYŁO, KIEDY
PANA JAKA NIE BYŁO

Często słyszy się historie ludzi uratowanych przez psy.

A to jakiś pies wyciągnął człowieka z głębokiej wody, a to dzielnie stanął między nim a wygłodniałymi niedźwiedziami, a to pędził przez góry i doliny, żeby ostrzec mamę Timmy’ego, że jej synek znowu wpadł do studni.

Nieco rzadziej słyszy się o przypadkach, w których ludzie byli ratowani przez inne zwierzęta.

Delfinom zdarzało się bronić ludzi przed rekinami, papugi wykręcały numer pogotowia ratunkowego, wiadomo też co najmniej o jednym człowieku, którego świnia ocaliła przed zamarznięciem.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki