Spis treści

Karta redakcyjna

Przedmowa

SPANIE JEST TAKIE PIĘKNE...

Moje dziecko nie chce spać

Doświadczenia z gabinetów pediatrycznych

Jak to się wszystko zaczęło: Doświadczenia z własnymi dziećmi

Wizyta u pediatry – z niespodziewanym zakończeniem

Bezsenne dzieci – zestresowani rodzice

Badanie opinii

Badania nad snem

Podsumowanie w skrócie

Co wiemy o dziecięcym śnie?

Jak długo dzieci śpią?

O dzieciach niewiele śpiących i o susłach

Jak długa jest noc?

Podział snu

Niedobór zmęczenia

Co się właściwie dzieje podczas snu?

Sen głęboki i sen płytki

Od niemowlęcia do osoby dorosłej: jak zmienia się sen

Schemat snu: zasypianie, przebudzanie, dalszy sen

Żadne dziecko nie przesypia tak naprawdę całej nocy

Budzenie się i płacz

„Dlaczego właśnie moje dziecko?”

„Niebezpieczny” głęboki sen

Podsumowanie w skrócie

CO ZROBIĆ, ŻEBY DZIECKO OD POCZĄTKU DOBRZE SPAŁO?

Pierwsze sześć miesięcy

Najbezpieczniejsze warunki do snu niemowlęcia

Świadome unikanie zagrożeń

Godziny snu i przyzwyczajenia związane z zasypianiem

Przewijanie i karmienie piersią

Znalezienie rytmu

Płaczące niemowlęta

Płacz budzi bezradność albo pomysłowość

Pomocne wskazówki postępowania z płaczącym niemowlęciem

Jak się nauczyć samodzielnego zasypiania?

Kiedy zacząć odkładać nieśpiące niemowlę do łóżeczka?

Podsumowanie w skrócie

Od szóstego miesiąca do wieku szkolnego

Rytuały wieczorne

Dobre przyzwyczajenia

Sprostać zmianie

Spanie w łóżku rodziców?

Za i przeciw

Czas na stałe pory

Stałe pory jako pomoc w zasypianiu

Rozsądny rytm

Podsumowanie w skrócie

JAK NAUCZYĆ SPANIA ŹLE SYPIAJĄCE DZIECI?

Jak zmienić złe godziny snu na dobre?

Moje dziecko budzi się za wcześnie

Co mogą zrobić rodzice małych rannych ptaszków?

Moje dziecko zasypia za późno

Jak pomóc dziecku wcześniej zasnąć?

Moje dziecko nie śpi w nocy godzinami

Noc jest do spania

Podsumowanie w skrócie

Jak dzieci uczą się przesypiania nocy?

Dlaczego nie układa się to samo z siebie?

Niesprzyjające nawyki związane z zasypianiem dzieci

Smoczek

Na rączki!

Kontakt fizyczny

Pierś czy butelka

Inne rodzaje pomocy w zasypianiu

Zmiana przyzwyczajeń związanych z zasypianiem

Niech sobie krzyczy?

Samodzielne zasypianie i przesypianie nocy – ale jak to zrobić?

Plan terapii snu

Każde dziecko uczy się inaczej

Odstępstwa od planu

Kontrola wyników z protokołem snu

Działajcie w następujący sposób

Jakie problemy mogą się pojawić?

Dalsze wskazówki

Odzwyczajanie od nocnych posiłków

Kilka przykładów

Moje dziecko nie chce spać w swoim łóżeczku

Mocowanie barierek ochronnych

Wracaj do swojego łóżka

Wyznaczanie granic: czas na przerwanie kontaktu

Otwieranie i zamykanie drzwi

Rozwiązania własne

Zastrzeżenia i wątpliwości

Rozważyć wątpliwości i korzyści

Pytania i odpowiedzi

Podsumowanie w skrócie

SZCZEGÓLNE PRZYCZYNY ZABURZEŃ SNU

„Noc nie jest moim przyjacielem”: lunatykowanie, lęki nocne, koszmary senne

Lunatykowanie i lęki nocne

Niepełne przebudzenie z fazy snu głębokiego

Somnambulizm (lunatyzm)

Lęki nocne

Strach w nocy i koszmary senne

Strach przed położeniem się spać

Koszmary senne

Koszmary senne czy lęki nocne?

Podsumowanie w skrócie

Różnice między koszmarem sennym a lękami nocnymi

Pomoc w razie szczególnych problemów

Uderzanie głową i rytmiczne kołysanie się

Zespół bezdechu śródsennego

Symptomy dające pewność

Bóle

Dzieci upośledzone umysłowo

Leki

Podsumowanie w skrócie

Zebrane pytania

Dobowy protokół snu

„Dobranoc mała myszko”. Historyjka do przeczytania przed snem

Pozytywne reakcje

Do sprawdzenia

Wykaz źródeł

Książki, które mogą pomóc

Tytuł oryginału: JEDES KIND KANN SCHLAFEN LERNEN

Copyright © 2013 GRÄFE UND UNZER VERLAG GmbH München

Copyright © 2016 for the Polish edition by Media Rodzina Sp. z o.o.

Kierownictwo projektu: Anja Schmidt

Zdjęcia: Getty: s. 1, 42, 76; Corbis: s. 5, 10, 12, 22, 60, 78, 88, 140; Masterfile: przednia okładka; Mother & Baby Picture Library: s. 4, 8, 156; Picture Press: s. 44; Digital Vision: s. 142; prywatne: s. 171, tylna okładka.

Ilustracje: Isabelle Fischer

Layout: independent Medien-Design, Horst Moser, Monachium

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przedruk lub kopiowanie całości albo fragmentów książki – z wyjątkiem cytatów w artykułach i przeglądach krytycznych — możliwe jest tylko na podstawie pisemnej zgody wydawcy

Media Rodzina popiera ścisłą ochronę praw autorskich. Prawo autorskie pobudza różnorodność, napędza kreatywność, promuje wolność słowa, przyczynia się do tworzenia żywej kultury. Dziękujemy, że przestrzegasz praw autorskich, a więc nie kopiujesz, nie skanujesz i nie udostępniasz książek publicznie. Dziękujemy za to, że wspierasz autorów i pozwalasz wydawcom nadal publikować książki.

ISBN 978-83-8416-007-7
2025.1

Media Rodzina Sp. z o.o.
ul. Pasieka 24, 61-657 Poznań
tel. 61 827 08 50
e-mail: wydawnictwo@mediarodzina.pl

www.mediarodzina.pl

Konwersja: eLitera s.c.

.

Przedmowa

Każde zdrowe dziecko po ukończeniu szóstego miesiąca życia może nauczyć się spać, zasypiać i przesypiać noc. Nauczenie się tego trwa tylko parę dni.

Będziemy upierać się przy tym twierdzeniu, kiedyś budzącym spore niedowierzanie ze strony rodziców. Od wielu z nich otrzymaliśmy informacje zwrotne, że nasze porady okazały się rzeczywiście bardzo pomocne. Cieszyliśmy się z każdej pozytywnej reakcji. O swoich sukcesach w dziedzinie snu dziecięcego młodzi rodzice musieli opowiadać publicznie, gdyż nasza książka, zawierająca jedynie dyskretne wskazówki, stała się bestsellerem dla 700 000 czytelników. Poradnik polecany jest prawie w każdej szkole rodzenia, w każdym żłobku i przez wielu pediatrów.

Pojawiają się również głosy krytyczne, zwłaszcza anonimowo w Internecie. Mamy wrażenie, że najostrzejsi krytycy zapoznali się z naszą książką dość pobieżnie i nie przeczytali jej do końca. Proponowane przez nas rozwiązania nie rozwiążą natomiast wszystkich problemów ze snem dzieci. Czytelnik może sobie wyszukiwać z wielu przedstawianych możliwości te środki zaradcze, które najlepiej pasują do jego sytuacji. Najpierw warto się jednak wsłuchać w siebie, by dzięki temu uwzględniać indywidualne potrzeby swojego dziecka.

W minionych latach przez cały czas poszerzaliśmy naszą wiedzę na temat snu dziecięcego i uzupełniliśmy nasze porady, opierając się na nowych wynikach specjalistycznych badań. W tej dziedzinie pojawiły się tymczasem nowe obserwacje. Poza tym sporo nauczyliśmy się od naszych pacjentów i czytelników, podnoszących różne kwestie i wskazujących na warunki, w jakich pojawiają się problemy, i wspólnie wypracowaliśmy dodatkowe warianty rozwiązań. Nie chcieliśmy ukrywać tych informacji przed wami i dlatego powstała nowa, przerobiona wersja poradnika, uzupełniona kwestionariuszami i wykresami. Ponadto książka zyskała nową szatę graficzną, aby wam, drodzy czytelnicy, uprzyjemnić jej lekturę.

Wszystkim czytającym nasz poradnik i ich dzieciom życzymy, aby czas prawidłowego spania nastał jak najszybciej.

Annette Kast-Zahn
Hartmut Morgenroth

1.

Spanie jest takie piękne...

W tym rozdziale dowiecie się...

→ jakie doświadczenia zebraliśmy my jako rodzice z własnymi dziećmi i w naszych gabinetach lekarskich,

→ jak często u dzieci występują problemy ze snem,

→ w jakim stopniu dziecięce problemy ze snem obarczają ich rodziców,

→ jak długo dzieci śpią,

→ jak rozwija się sen,

→ jak dokładnie przebiega proces snu,

→ dlaczego tak wiele dzieci budzi się w nocy i płacze.

.

Doświadczenia z gabinetów pediatrycznych

ŚWIEŻO UPIECZENI RODZICE, dumnie pokazujący swoje latorośle kilka tygodni po porodzie, bardzo często słyszą od przyjaciół i znajomych pytanie, czy maleństwo już przesypia noc. Wszystkie mamy i ojcowie wiedzą, że to jest dobre pytanie.

Pomocy, dłużej nie wytrzymam!

Od odpowiedzi na powyższe pytanie w dużym stopniu zależy samopoczucie rodziców i to, czy pierwsze miesiące życia dziecka są dla nich pasmem radości i przyjemności, czy odczuwają je raczej jako wyjątkowo męczący czas, w którym muszą walczyć ze stresem i narastającym wyczerpaniem.

Pediatrzy znają te problemy z własnego podwórka. Rodzice przychodzący na wizyty opowiadają dumni i szczęśliwi o postępach w rozwoju swoich pociech, stwierdzając na końcu z westchnieniem: „Gdyby jeszcze trochę lepiej spało...” albo „Gdyby wreszcie przestało wyrywać mnie z łóżka w nocy po parę razy. Jeszcze trochę i się wykończę!”. Doktor Morgenroth, współautor niniejszej książki, opowiadał, że często nie wiedział, jakich rad udzielać młodym rodzicom.

17 butelek każdej nocy

Szczególnie poruszyła nas historia bliźniąt: Petera i Anniki. Ze względów mieszkaniowych cała rodzina musiała na początku przebywać w jednym pokoju. Niemowlęta dopominały się jedzenia co godzinę lub dwie, a to oznaczało, że rodzice każdego wieczora przygotowywali 17 butelek mleka. Zanim podali je dzieciom, musieli je jeszcze podgrzać.

Rodzice zmieniali się przy karmieniach, ale byli coraz bardziej zmęczeni i załamani, nie widząc nadziei na poprawę sytuacji. Sytuacja nie zmieniła się nawet po przepisaniu przez pediatrę, wbrew jego przekonaniom, środków uspokajających. Nic nie dała też przeprowadzka do większego mieszkania i rozdzielenie dzieci na czas snu. W wieku dwóch lat bliźnięta potrafiły wprawdzie same sięgnąć po przygotowane wcześniej buteleczki, jednak mama i tata nadal wstawali trzy, cztery razy w nocy. Dopiero podczas urlopu, gdy dzieci skończyły cztery lata, wreszcie udało się odzwyczaić je od nocnego picia i zaczęły przesypiać całe noce.

Teraz już wiemy, że ich rodzicom można było zaoszczędzić tego trudu, permanentnego braku snu i stresu wywołanego skrajnym wyczerpaniem!

Niemowlęta i małe dzieci, które nie chcą zasypiać wieczorem albo budzą się wielokrotnie w nocy, nie są jednak prawie nigdy dziećmi z problemami albo dziećmi, którym coś dolega. Wręcz przeciwnie, to małe, pojętne osobowości, które normalnie i logicznie reagują na świat wokół nich.

Powodów do obaw nie powinni mieć również rodzice źle sypiających dzieci, myśląc, że może z nimi jest coś nie tak. Podczas licznych konsultacji poznaliśmy wielu wyjątkowo czułych i bardzo zaangażowanych opiekunów, gotowych zrobić wszystko dla swojego dziecka.

Noc mogą przesypiać wszystkie zdrowe dzieci od co najmniej szóstego miesiąca życia. Jeżeli tak jeszcze nie jest, to są w stanie się tego nauczyć i to bardzo szybko. Czyż nie jest to dobra wiadomość?

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki