Tytuł oryginału
HOLLOW CITY

Copyright © 2014 by Ransom Riggs
All rights reserved
First published in English by Quirk Books, Philadelphia, Pennsylvania.
Copyright © 2014 for the Polish edition by Media Rodzina Sp. z o.o.

Fotografia na okładce dzięki uprzejmości Johna Van Noate, Rex USA, and the Everett Collection

Projekt oryginalny książki
Doogie Horner

Opracowanie polskiej wersji okładki i wyklejki
Rafael Martins

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przedruk lub kopiowanie całości albo fragmentów książki — z wyjątkiem cytatów w artykułach i przeglądach krytycznych — możliwe jest tylko na podstawie pisemnej zgody wydawcy.

ISBN 978-83-7278-995-2

Media Rodzina Sp. z o.o.
ul. Pasieka 24, 61-657 Poznań
tel. 61 827 08 60
mediarodzina@mediarodzina.pl
www.mediarodzina.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Dla Tahereh

Część pierwsza

Rozdział pierwszy

Wiosłowaliśmy przez przystań, mijając rozkołysane łodzie o pordzewiałych burtach i gromady milczących morskich ptaków, które przycupnęły na obrośniętych pąklami szczątkach zatopionych doków. Mijani rybacy zamierali z opuszczonymi sieciami i patrzyli na nas niepewni, czy jesteśmy prawdziwi, czy tylko wyobrazili sobie paradę wodnych duchów bądź istot, które wkrótce zmienią się w duchy. W trzech małych rozkołysanych łódkach płynęło dziesięcioro milczących dzieci z jednym ptakiem, wiosłując z determinacją ku otwartemu morzu. Jedyna bezpieczna przystań na przestrzeni wielu kilometrów pozostawała w tyle, skalista i magiczna w złocistobłękitnym świetle poranka. Nasz cel — pobrużdżone wybrzeże Walii — ledwie majaczył przed nami niczym atramentowa smuga rozmazana daleko na horyzoncie.

Przepłynęliśmy nieopodal starej, pogrążonej w ciszy latarni morskiej, która zaledwie ostatniej nocy stała się areną dramatycznych zdarzeń. Właśnie tam, pośród eksplodujących bomb, omal nie dosięgła nas śmierć przez utonięcie albo od kul. To tam sięgnąłem po broń, pociągnąłem za spust i zabiłem człowieka. Nadal to do mnie nie docierało. Straciliśmy panią Peregrine, po czym udało się nam ją wyrwać ze stalowych szczęk okrętu podwodnego — jednak była poszkodowana i wymagała pomocy, której nie potrafiliśmy jej udzielić. Teraz przysiadła na rufie naszej łódki i obserwowała, jak oddala się azyl, który sama stworzyła; jak traci go z każdym ruchem wiosła.

Po ominięciu falochronu w końcu wpłynęliśmy na wielką pustkę. Szklista tafla wody na przystani ustąpiła pola drobnym falom, które tłukły o burty. Wysoko nad nami rozległ się warkot samolotu w chmurach. Przestałem wiosłować i wyciągnąłem szyję, zaabsorbowany wizją naszej małej flotylli widzianej z przestworzy — wizją świata, który wybrałem, i wszystkiego, co w nim było moje, wizją naszych cennych osobliwych istnień, zgromadzonych w trzech łupinach dryfujących po bezkresnym, wiecznie czujnym morskim oku.

Litości.

Nasze łodzie ślizgały się z łatwością po falach, dziób w dziób, a sprzyjający prąd niósł nas ku wybrzeżu. Wiosłowaliśmy na zmianę, przekazując sobie wiosła, aby zapobiec wyczerpaniu. Czułem się tak silny, że przez niemal godzinę odmawiałem zejścia ze stanowiska. Zatraciłem się w rytmie uderzeń, moje ramiona kreśliły długie elipsy w powietrzu, jakby przyciągały ku mnie coś, co się opierało. Hugh zajmował miejsce przy wiosłach naprzeciwko mnie, a za nim, na dziobie, siedziała Emma, z twarzą częściowo zasłoniętą rondem kapelusza przeciwsłonecznego. Pochylona nad mapą rozpostartą na kolanach, co jakiś czas podnosiła wzrok, aby się rozejrzeć. Jej widok w słońcu dodawał mi energii, której obecności nawet nie podejrzewałem.

Czułem, że mógłbym tak wiosłować do końca świata, lecz w pewnej chwili Horace krzykiem spytał z drugiej łodzi, jak daleko jeszcze do lądu. Emma zerknęła w kierunku wyspy, potem ponownie popatrzyła na mapę i zmierzyła dystans rozpostartymi palcami.

— Siedem kilometrów? — powiedziała bez przekonania.

Millard, również płynący naszą łodzią, wymamrotał jej coś do ucha. Zmarszczyła brwi, odwróciła mapę bokiem i znowu zmarszczyła brwi.

— Chciałam powiedzieć: osiem i pół — poprawiła się.

Gdy tylko wypowiedziała te słowa, od razu lekko podupadliśmy na duchu.

Osiem i pół kilometra. Taka podróż potrwałaby godzinę promem, który kilka tygodni temu przywiózł mnie, z żołądkiem podchodzącym do gardła, na Cairnholm. Tę odległość z łatwością mogłaby pokonać każda łódź motorowa, bez względu na rozmiar. Była to trasa o półtora kilometra krótsza od tej, którą czasem w weekendy przebiegali moi pozbawieni formy wujkowie na biegach dobroczynnych, i jedynie o parę dłuższa od tej, którą mama wiosłowała na ergometrze w jej luksusowej siłowni. Tyle tylko, że prom łączący wyspę z lądem miał zostać uruchomiony dopiero za trzydzieści lat, a ergometry wioślarskie nie były załadowane pasażerami i bagażem; nie wymagały też nieustannego korygowania kursu. Na domiar złego przemierzaliśmy zdradliwe wody, w których często tonęły statki. Było to osiem i pół kilometra kapryśnego, zmiennego morza usłanego zieleniejącymi wrakami oraz kośćmi marynarzy. Poza tym gdzieś w bezdennej ciemności czaili się nasi wrogowie.

Ci z nas, którzy przejmowali się takimi sprawami, zakładali, że upiory są nieopodal i czekają gdzieś pod nami, w niemieckim okręcie podwodnym. Nawet jeśli jeszcze nie odkryły, że uciekliśmy z wyspy, to i tak wkrótce musiały się o tym dowiedzieć. Nie posuwałyby się aż do takich skrajności, jak porwanie pani Peregrine, żeby dać za wygraną po jednej nieudanej próbie. Okręty wojenne, które niczym krocionogi sunęły powoli w oddali, oraz czuwające w przestworzach angielskie samoloty były zbyt groźne, aby okręt podwodny wynurzył się w świetle dnia. Nocą jednak mogliśmy stać się łatwym łupem. Dogoniliby nas, zabrali panią Peregrine, a łódki zatopili. Dlatego wiosłowaliśmy w nadziei, że dotrzemy do lądu przed zapadnięciem zmroku.

Wiosłowaliśmy, aż rozbolały nas ręce i zdrętwiały nam ramiona. Wiosłowaliśmy, aż ustała poranna bryza, słońce zaczęło palić jak przez szkło powiększające, a pot przemoczył nam kołnierze. Dotarło do mnie, że nikomu nie przyszło do głowy, aby zabrać słodką wodę, a w roku 1940 ochrona przed słońcem polegała na chowaniu się w cieniu. Wiosłowaliśmy, aż zaczęła nam złazić skóra z wnętrza dłoni i byliśmy pewni, że już nie zdołamy wykonać następnego ruchu — a jednak się udawało, i jeszcze raz, i kolejny.

— Cały się zgrzałeś — zauważyła Emma. — Lepiej zmienię cię przy wiosłach, zanim zupełnie spłyniesz potem.

Jej głos wyrwał mnie z odrętwienia. Z wdzięcznością skinąłem głową i zamieniłem się z nią miejscami, ale dwadzieścia minut później poprosiłem, żeby znowu pozwoliła mi wiosłować, bo przejąłem się myślami, które atakowały mnie podczas odpoczynku. Wyobrażałem sobie, jak ojciec się budzi i zauważa moją nieobecność w wynajętym pokoju na Cairnholm, po czym znajduje zaskakujący list Emmy i wpada w panikę. Przelatywały mi przed oczami wspomnienia okropności, których niedawno byłem świadkiem: potwór próbuje mnie pożreć, mój były psychiatra spada w przepaść, a pochowany w lodowej trumnie człowiek, na moment wyrwany z tamtego świata, połową gardła chrypi mi do ucha. Dlatego wiosłowałem mimo wyczerpania, dłoni otartych do żywego mięsa i wrażenia, że już nigdy nie zdołam się wyprostować. Próbowałem o niczym nie myśleć, a ciężkie jak z ołowiu wiosła były dla mnie zarazem wyrokiem dożywocia i tratwą ratunkową.

Na pozór niezmordowana Bronwyn wiosłowała w jednej z łodzi zupełnie sama. Olive siedziała naprzeciwko, ale niewielki był z niej pożytek. Drobna dziewczynka nie radziła sobie z wiosłami i przy każdym pociągnięciu unosiła się w powietrzu, gdzie zbłąkany podmuch wiatru mógł ją porwać niczym latawiec. Dlatego Olive wznosiła zagrzewające okrzyki, a Bronwyn pracowała za dwoje — a może nawet za troje lub czworo, biorąc pod uwagę wszystkie walizki i skrzynie obciążające łódź, zapełnione odzieżą, żywnością, mapami, książkami i całym mnóstwem mniej praktycznych rzeczy, takich jak kilka słoików marynowanych gadzich serc, chlupoczących w marynarskim worku Enocha, czy też oderwana siłą wybuchu klamka do drzwi wejściowych domu pani Peregrine. Tę pamiątkę znalazł w trawie Hugh, kiedy szliśmy do łódek, i uznał, że nie może bez niej żyć. Nie brakowało też pokaźnej poduszki, którą Horace uratował z płonących ruin domu — oznajmił, że przynosi mu szczęście i nic poza nią nie trzyma jego paraliżujących koszmarów na dystans.

Inne przedmioty były tak cenne, że dzieci nie rozstawały się z nimi nawet podczas wiosłowania. Fiona trzymała między kolanami doniczkę z pełną dżdżownic ziemią ogrodową. Millard pomazał twarz w paski garścią pyłu ceglanego po wybuchu bomby — ten dziwny gest sprawiał wrażenie elementu żałobnego rytuału. I choć to, co zachowali i z czym nie chcieli się rozstać, było zagadkowe, współczułem dzieciom, gdyż tylko tyle zostało im po ich domu. Wiedziały, że go utraciły, co jednak nie znaczyło, że wiedzą, jak pogodzić się z jego brakiem.

Po trzech godzinach wiosłowania jak galernicy oddaliliśmy się od wyspy tak, że była obecnie rozmiaru otwartej dłoni. Nie wyglądała już jak groźna, otoczona urwiskami twierdza, którą po raz pierwszy ujrzałem kilka tygodni wcześniej. Teraz kojarzyła się z kruchym odpryskiem skalnym zagrożonym spłukaniem przez fale.

— Patrzcie! — krzyknął Enoch i wstał w łodzi płynącej obok nas. — Znika!

Nieziemska mgła spowiła wyspę, ukrywając ją przed naszym wzrokiem. Przestaliśmy wiosłować, aby popatrzeć, jak ląd rozpływa się w oddali.

— Pożegnajcie się z naszą wyspą. — Emma wstała i zdjęła duży kapelusz. — Być może już nigdy jej nie zobaczymy.

— Żegnaj, wyspo — odezwał się Hugh. — Byłaś dla nas dobra.

Horace puścił wiosło i pomachał.

— Do widzenia, domu. Będzie mi brakowało wszystkich twoich pokojów i ogrodu, ale najbardziej będę tęsknił za łóżkiem.

— Bywaj, pętlo. — Olive pociągnęła nosem. — Dziękujemy ci, że nas strzegłaś przez te wszystkie lata.

— Dobre lata — dodała Bronwyn. — Najlepsze, jakie znałam.

Ja też w milczeniu pożegnałem się z miejscem, które odmieniło mnie na zawsze. Wiedziałem, że ta wyspa, bardziej niż jakikolwiek grób, będzie przypominała mi dziadka i jego tajemnicę. On i Cairnholm byli nierozłącznie związani. Teraz, kiedy obojga zabrakło, zastanawiałem się, czy kiedykolwiek zdołam pojąć, co mi się przytrafiło — czym się stałem, w co zacząłem się zmieniać. Przybyłem na wyspę, aby rozwikłać zagadkę dziadka, a w trakcie odkryłem własną tajemnicę. Gdy obserwowałem oddalający się Cairnholm, czułem się, jakbym był świadkiem, że w ciemnych falach tonie jedyny pozostały do niej klucz.

Potem wyspa po prostu przepadła, pochłonięta przez górę mgły.

Rozpłynęła się, jakby nigdy nie istniała.

Wkrótce mgła nas dogoniła, co oznaczało, że przestaliśmy cokolwiek widzieć. Ląd zniknął, a pobladłe słońce przybrało białawą barwę. Zataczaliśmy koła w zawirowaniach prądu i w końcu zupełnie straciliśmy wyczucie kierunku. Wreszcie pozostało nam tylko dać za wygraną i odłożyć wiosła, aby czekać w ciszy i bezruchu, aż mgła się rozwieje. Chwilowo nie było sensu płynąć dalej.

— Wcale mi się to nie podoba — burknęła Bronwyn. — Jeśli będziemy czekać zbyt długo, zapadnie noc i trzeba sobie będzie radzić z czymś gorszym niż brzydka pogoda.

Pogoda najwyraźniej usłyszała te słowa i postanowiła utrzeć nam nosa, bo zrobiła się naprawdę okropna. Zaczął wiać silny wiatr i wystarczyła chwila, aby nasz świat zmienił się nie do poznania. Na morzu pojawiły się bałwany, rozpryskujące się o burty i zalewające wnętrze łódek, a zimna woda chłostała nam stopy. Potem nadciągnął deszcz, którego krople bombardowały skórę niczym maleńkie pociski, i wkrótce żywioł rzucał nami na wszystkie strony, jakbyśmy byli gumowymi zabawkami w wannie.

— Musimy się obrócić dziobami do fal! — krzyknęła Bronwyn, tnąc wodę wiosłami. — Jeśli uderzą od burty, na pewno się wywrócimy!

Większość z nas była jednak zbyt wyczerpana, aby wiosłować przy spokojnej wodzie, a co dopiero na wzburzonym morzu. Pozostali tak bardzo się przerazili, że nawet nie próbowali sięgać po wiosła. W takiej sytuacji tylko chwyciliśmy się nadburcia, aby ratować życie.

W pewnym momencie zaatakowała nas ściana wody. Unieśliśmy się na potężnej fali, łódki stanęły niemal w pionie. Emma przytuliła się do mnie kurczowo, a ja zacisnąłem dłonie na dulce; za naszymi plecami Hugh oburącz trzymał się siedzenia. Wjechaliśmy na grzbiet fali jak na kolejce górskiej i poczułem, jak opada mi żołądek. Kiedy gnaliśmy w dół po przeciwnej stronie fali, te przedmioty w naszej łodzi, które nie były przybite — mapa Emmy, torba Hugh, czerwona walizka na kółkach zabrana przeze mnie z Florydy — wyfrunęły nad nasze głowy i wpadły do wody.

Nie było czasu, aby się tym przejmować, bo z początku nawet nie widzieliśmy innych łodzi. Gdy udało się powrócić do poziomu, wbiliśmy wzrok w kipiel i wrzaskiem wzywaliśmy przyjaciół. Zapadła chwila upiornej ciszy, zanim usłyszeliśmy odpowiedź, a potem z mgły wyłoniła się łódka Enocha. Na pokładzie znajdował się komplet pasażerów i cała czwórka machała do nas rękami.

— Wszystko u was w porządku? — zawołałem.

— Tam! — odkrzyknęli. — Patrzcie tam!

Zorientowałem się, że wcale nie machają na powitanie, tylko wskazują coś, co pływało jakieś trzydzieści metrów dalej. Był to kadłub wywróconej łódki.

— To łódka Bronwyn i Olive! — odezwała się Emma.

Widzieliśmy tylko rude od rdzy dno. W pobliżu nie było ani śladu dziewcząt.

— Musimy podpłynąć bliżej! — zawołał Hugh.

Zapominając o wyczerpaniu, sięgnęliśmy po wiosła i skierowaliśmy się do wywróconej łódki, przez cały czas przyzywając zaginione.

Wiosłowaliśmy przez naręcza ubrań, które wystrzeliły z porozbijanych walizek, a każda wirująca w wodzie sukienka, którą mijaliśmy, kojarzyła się nam z tonącą dziewczyną. Serce mocno waliło mi w piersi i choć byłem przemoczony i drżący, ledwie czułem chłód. Spotkaliśmy się z łódką Enocha przy wywróconym kadłubie i wspólnie rozpoczęliśmy poszukiwania.

— Gdzie one są? — jęknął Horace. — Och, jeśli je straciliśmy…

— Pod spodem! — przerwała mu Emma i pokazała palcem dno łodzi. — Może tam utkwiły!

Wyciągnąłem jedno wiosło z dulki i postukałem nim o wywrócony kadłub.

— Jeśli tam jesteście, to wypłyńcie! — wrzasnąłem. — Wyłowimy was!

Przez jedną straszną chwilę nic się nie działo i poczułem, jak nadzieja na uratowanie dziewcząt znika. Potem jednak od spodu wywróconej łódki rozległo się pukanie, a następnie z drewna wystrzeliła pięść, przebijając dno na wylot i rozpryskując drzazgi. Zaskoczeni podskoczyliśmy.

— To Bronwyn! — krzyknęła Emma. — Żyją!

Po kilku dodatkowych uderzeniach Bronwyn wybiła w deskach otwór rozmiaru człowieka. Podsunąłem jej wiosło, które chwyciła, a potem z pomocą Hugh i Emmy przeciągnąłem ją przez niespokojną wodę. Wdrapała się na nasz pokład w chwili, gdy jej łódka zniknęła pod falami. Bronwyn była roztrzęsiona, spanikowana i strasznie się darła, choć brakowało jej tchu. Wołała Olive, której nie było z nią pod wywróconym kadłubem. Mała zaginęła.

— Olive… Trzeba znaleźć Olive — wychrypiała Bronwyn, gdy tylko wtoczyła się do naszej łódki, dygocąc i wykasłując morską wodę. Od razu jednak wstała i choć rzucało nami w górę i dół, wystawiła rękę przed siebie. — Tam! — wrzasnęła. — Widzicie?

Osłoniłem oczy przed kłującymi kroplami deszczu i wytężyłem wzrok, lecz dostrzegłem tylko fale i mgłę.

— Nic nie widzę!

— Jest tam! — upierała się Bronwyn. — Lina!

Wtedy zauważyłem to, co pokazywała. Nie chodziło jej o dziewczynkę, rozpaczliwie młócącą wodę rękami, lecz o fragment grubego sznura konopnego, który sterczał z wody, ledwie widoczny w panującym chaosie. Naprężona, brązowa lina wynurzała się z morza i znikała gdzieś wysoko w mgle. Wyglądało na to, że niewidoczna Olive jest przywiązana do drugiego końca.

Kiedy podpłynęliśmy do liny, Bronwyn pośpiesznie zabrała się do jej ściągania i już po chwili z mgły nad naszymi głowami wyłoniła się Olive, przepasana w pasie sznurem. W trakcie wywrotki łodzi zgubiła buty, lecz Bronwyn już wcześniej zdążyła przepasać ją liną przywiązaną do zarzuconej kotwicy. Gdyby nie to, dziewczynka z pewnością przepadłaby w przestworzach. Na szczęście Bronwyn jakimś cudem odnalazła te buty.

Olive zarzuciła Bronwyn ręce na szyję.

— Uratowałaś mnie, uratowałaś! — piała z radości.

Objęły się, a mnie ścisnęło w gardle.

— Jeszcze nie jesteśmy bezpieczni — oznajmiła Bronwyn. — Przed zmrokiem musimy dotrzeć do brzegu, bo jeśli nie, prawdziwe kłopoty dopiero nas czekają.

Sztorm nieco stracił na sile, a gwałtowny wiatr osłabł, lecz perspektywa ponownego wiosłowania, nawet przy idealnie spokojnym morzu, wydawała się teraz niewyobrażalna. Nie pokonaliśmy nawet połowy drogi do drugiego brzegu, a ja już byłem zupełnie wyczerpany. Ręce mi się trzęsły, ramiona miałem ciężkie jak kłody. Na domiar złego nieustanne kołysanie łódki w przód i w tył okropnie wpływało na mój żołądek — sądząc po zielonkawym odcieniu otaczających mnie twarzy, nie byłem w tym osamotniony.

— Odpoczniemy chwilę — odezwała się Emma, usiłując mówić krzepiącym tonem. — Odpoczniemy i zajmiemy się wybieraniem wody z łódek do czasu ustąpienia mgły…

— Taka mgła jak ta rządzi się własnymi prawami ─ mruknął Enoch. — Może trwać tygodniami bez przerwy. Za kilka godzin zrobi się ciemno, a wtedy pozostanie nam tylko nadzieja, że upiory nas nie znajdą. Będziemy całkiem bezbronni.

— I nie mamy wody — zauważył Hugh.

— Ani jedzenia — dodał Millard.

Olive uniosła ręce.

— A ja wiem, gdzie jest! — oświadczyła.

— Gdzie co jest? — zainteresowała się Emma.

— Ląd. Widziałam go, kiedy fruwałam na końcu liny. — Olive wyjaśniła, że uniosła się ponad poziom mgły i przez chwilę wyraźnie widziała ziemię.

— Dużo nam z tego przyjdzie — burknął Enoch. — Łódki zdążyły obrócić się kilka razy, odkąd cię ściągnęliśmy.

— No to puśćcie mnie z powrotem.

— Poważnie? — spytała ją Emma. — To niebezpieczne. A jeśli porwie cię wiatr albo pęknie lina?

Olive zrobiła zaciętą minę.

— Puśćcie mnie w górę — powtórzyła.

— Kiedy ona się uprze, to nie ma mocnych — powiedziała Emma. — Bronwyn, podaj linę.

— Nigdy w życiu nie znałam drugiej tak odważnej dziewczyny — oznajmiła Bronwyn i zabrała się do roboty.

Podniosła kotwicę i umieściła ją w łódce, dzięki czemu zyskaliśmy dodatkowy fragment sznura. Powiązaliśmy nim nasze pozostałe dwie łódki, aby zapobiec ich rozdzieleniu, i dopiero wtedy można było ponownie wypuścić Olive przez mgłę, ku niebu.

Zapadła chwila ciszy, kiedy wszyscy wpatrywaliśmy się w linę w chmurach, czekając z uniesionymi głowami na znak z nieba.

Dopiero Enoch przerwał milczenie.

— I jak tam? — zawołał zniecierpliwiony.

— Widzę! — dobiegła nas odpowiedź. Głos Olive był niczym cichy pisk wśród jednostajnego szumu fal. — Prosto przed nami!

— Mnie tam więcej nie trzeba! — powiedziała Bronwyn.

Gdy reszta z nas trzymała się za brzuchy i tkwiła bezczynnie na ławkach, ona wgramoliła się do pierwszej łódki, chwyciła wiosła i zabrała się do pracy, wsłuchana w słabiutki głos Olive, niewidzialnego, podniebnego aniołka.

— W lewo… bardziej w lewo… Nie tak bardzo!

I w ten sposób powoli zmierzaliśmy w kierunku lądu, nieustannie ścigani przez mgłę, której długie, szare macki kojarzyły się z upiornymi palcami zjawy, pragnącej ściągnąć nas z powrotem.

Zupełnie jakby również wyspa nie pozwalała nam odpłynąć.

Rozdział drugi

Nasze powiązane łódki zazgrzytały i znieruchomiały na skalistej płyciźnie. Dobiliśmy do brzegu, gdy słońce nieśpiesznie gasło za szarymi połaciami chmur — do zmroku zostało najprawdopodobniej około godziny. Plaża była kamienistą mierzeją zapełnioną wodorostami widocznymi przy odpływie, ale mnie wydawała się cudowna, piękniejsza niż jakakolwiek szampańsko-biała plaża dla turystów w moim kraju. A zatem się udało. Nie miałem bladego pojęcia, co czują pozostali; większość z nich od zamieszkania w Cairnholm z rzadka ruszała się z wyspy. Teraz rozglądali się z oszołomieniem, zdumieni, że jeszcze żyją, jakby niezupełnie wiedzieli, co u licha począć z tym fantem.

Zwlekliśmy się z łódek, mając nogi jak z waty. Fiona wepchnęła do ust garść śliskich kamyków i przesunęła je po języku, jakby potrzebowała wszystkich pięciu zmysłów, aby się upewnić, że nie śni. Właśnie tak na początku czułem się w pętli pani Peregrine. Nigdy w życiu tak bardzo nie wierzyłem własnym oczom. Bronwyn jęknęła i opadła na ziemię, kompletnie wyczerpana. Wszyscy ją otoczyli, krzątali się wokół niej i obsypywali ją podziękowaniami za to, co zrobiła, ale sytuacja była niezręczna. Nasz dług wydawał się zbyt wielki, a słowo „dziękuję” było zbyt błahe. Bronwyn próbowała machać ręką, byśmy dali spokój, ale była tak wyczerpana, że ledwie udawało się jej unieść dłoń. Tymczasem Emma i chłopcy ściągnęli Olive z chmur.

— Jesteś autentycznie sina! — zawołała Emma, gdy Olive wyłoniła się z mgły.

Natychmiast rzuciła się do obejmowania dziewczynki. Olive była przemoczona i zmarznięta, z zimna szczękała zębami. Nie mieliśmy koców ani nawet skrawka suchego ubrania, którym moglibyśmy ją okryć, więc Emma rozgrzała ją swoimi dłońmi, które zawsze były gorące. Gdy Olive przestała dramatycznie dygotać, Emma wysłała Fionę i Horace’a na poszukiwanie drewna na brzegu, abyśmy mogli rozpalić ognisko. Czekając na ich powrót, zebraliśmy się przy łodziach, żeby sprawdzić, co nam zabrało morze. Wyniki podsumowania okazały się ponure — niemal wszystko, co ze sobą wzięliśmy, spoczywało teraz na dnie.

Pozostały nam ubrania, które mieliśmy na sobie, niewielka ilość jedzenia w rdzewiejących puszkach oraz należąca do Bronwyn skrzynia podróżna wielkości czołgu, niezniszczalna i najwyraźniej niezatapialna, a do tego tak absurdalnie ciężka, że tylko Bronwyn mogła ją samodzielnie podnieść. Odsunęliśmy metalowe zasuwy, aby poszukać w środku czegoś użytecznego, a jeszcze lepiej — jadalnego. Wewnątrz jednak znajdował się trzytomowy komplet opowiadań zatytułowany Zbiór baśni osobliwych, o kartkach nasiąkniętych morską wodą. Oprócz książek był tam jeszcze tylko elegancki dywanik łazienkowy z wyhaftowanymi literami ALP, które były inicjałami pani Peregrine.

— Och, dzięki Bogu! — powiedział Enoch z kamienną twarzą. — Ktoś pamiętał o dywaniku z łazienki. Jesteśmy uratowani.

Wszystko inne przepadło, łącznie z obiema naszymi mapami: zarówno małą, z której Emma korzystała podczas przeprawy, jak i ciężkim, oprawionym w skórę atlasem pętli, czyli najcenniejszą własnością Millarda, Mapą Dni. Gdy sobie uświadomił, co stracił, dostał nerwowej zadyszki.

— To był jeden z pięciu zachowanych egzemplarzy! — jęczał. — Rzecz o nieoszacowanej wartości! Nie wspominając o tym, że zawierała ona moje wieloletnie, osobiste notatki i adnotacje!

— Przynajmniej został nam Zbiór baśni osobliwych — odezwała się Claire, wyciskając morską wodę z jasnych loków. — Nie umiałabym zasnąć bez wysłuchania jednej z nich.

— Jaki pożytek z baśni, skoro nie mamy szansy znaleźć drogi? — spytał Millard.

Drogi dokąd? Dotarło do mnie, że gdy w pośpiechu opuszczaliśmy wyspę, dzieci mówiły wyłącznie o dotarciu na ląd. Nigdy nie dyskutowaliśmy o tym, co zrobimy na miejscu — zupełnie jakby perspektywa przetrwania podróży w maleńkich łódeczkach była tak niedosiężna i komicznie optymistyczna, że dalsze planowanie należało uznać za stratę czasu. Popatrzyłem na Emmę, licząc na pokrzepienie, tak jak to często mi się zdarzało, lecz ona tylko spoglądała ponuro na plażę. Usiany kamieniami piasek leżał u stóp niskich, porośniętych źdźbłami trawy wydm. W oddali zobaczyliśmy las — na oko nieprzeniknioną barierę zieleni, rozciągającą się bez końca w obie strony. Jeszcze przed utratą mapy Emma zamierzała podążyć w kierunku pewnego portowego miasta, ale po ataku sztormu naszym celem stało się wyłącznie dotarcie do suchej ziemi. Nie sposób było określić, jak bardzo zboczyliśmy z kursu. Nie dostrzegałem żadnych dróg, znaków ani nawet ścieżek. Otaczało nas pustkowie.

Naturalnie, wcale nie potrzebowaliśmy mapy, znaków ani niczego innego. Potrzebna nam była pani Peregrine — cała i zdrowa — która wiedziałaby, dokąd się udać i jak tam bezpiecznie dotrzeć. Ta, która teraz przycupnęła przed nami na kamieniu i wachlowała się, aby osuszyć pióra, była w tak kiepskim stanie, jak jej bezwładne skrzydło, zwisające i wykrzywione na kształt litery V. Wiedziałem, że dzieci cierpią, widząc ją w takim stanie. Powinna być ich opiekunką i obrończynią. Wcześniej uważały ją za królową swojego małego świata na wyspie, a teraz nie mogła mówić, nie mogła zapętlać czasu ani nawet latać. Spoglądając na nią, wzdrygały się i odwracały wzrok.

Pani Peregrine wpatrywała się w kamiennoszare morze, a jej oczy były srogie, czarne i niewypowiedzianie smutne.

Zupełnie jakby mówiły: „Sprawiłam wam zawód”.

Gdy Horace i Fiona lawirowali ku nam przez skalistą plażę, wiatr rozwiewał nieokiełznane, podobne do chmury burzowej włosy Fiony, a Horace podskakiwał z dłońmi przyciśniętymi do boków cylindra. Jakimś cudem utrzymał go na głowie przez całą podróż przez morze, ale teraz był wgnieciony z jednej strony jak zgięty tłumik. Mimo to Horace nie zamierzał z niego rezygnować. Jak twierdził, była to jedyna rzecz, która pasowała do jego ubłoconego, przemokniętego i szytego na miarę garnituru.

Wrócili z pustymi rękami.

— Nigdzie nie ma drewna! — oznajmił Horace, gdy tylko podeszli bliżej.

— A szukaliście w lesie? — spytała Emma, pokazując ciemną linię drzew za wydmami.

— Tam jest zbyt strasznie — odparł Horace. — Słyszeliśmy sowę.

— Od kiedy boisz się ptaków?

Horace wzruszył ramionami i skierował oczy ku ziemi. Oprzytomniał, dopiero kiedy Fiona trąciła go łokciem.

— Ale znaleźliśmy coś innego — powiedział.

— Kryjówkę? — zapytała Emma.

— Drogę? — zainteresował się Millard.

— Gęś do upieczenia na kolację? — chciała wiedzieć Claire.

— Nie — zaprzeczył Horace. — Balony.

Na chwilę zapadła pełna zdziwienia cisza.

— Jakie znowu balony? — spytała zdezorientowana Emma.

— Duże, na niebie. Z ludźmi w środku.

Emma spochmurniała.

— Pokaż.

Poszliśmy za nimi z powrotem tam, skąd przyszli, a za zakrętem na plaży wspięliśmy się na małe wzniesienie. Zastanawiałem się, jak to możliwe, że przeoczyliśmy coś tak charakterystycznego jak balony na rozgrzane powietrze. Dopiero na szczycie wzgórza przekonałem się, że to nie są wielkie, kolorowe bańki o kształcie odwróconej łzy, jakie widuje się w kalendarzach ściennych i na plakatach motywacyjnych („Sięgnij nieba!”), ale dwa miniaturowe zeppeliny: czarne, wypełnione gazem jajka z podczepionymi klatkami, w których siedzieli piloci. Statki powietrzne były małe i frunęły nisko, kreśląc leniwe zygzaki, a szum fal maskował dyskretny warkot śmigieł. Emma zapędziła nas do wysokiej trawy i ukryliśmy się w niej tak, żeby nie było nas widać.

— To łowcy okrętów podwodnych — oznajmił Enoch, odpowiadając na pytanie, którego nikt nie zdążył zadać.

Millard mógł sobie być autorytetem w dziedzinie map i książek, ale Enoch zaliczał się do grona specjalistów od ogólnie pojętej wojskowości.

— Wrogie łodzie podwodne najlepiej jest wyszukiwać z powietrza — dodał.

— Zatem dlaczego latają tak blisko ziemi? — spytałem. — Czemu nie wypuściły się głębiej w morze?

— Tego nie wiem.

— Nie sądzicie, że mogą szukać… nas? — podsunął Horace.

— Chyba nie chcesz powiedzieć, że to upiory? — mruknął Hugh. — Nie bądź niemądry. Upiory trzymają z Niemcami. Są na pokładzie niemieckiego okrętu podwodnego.

— Upiory są gotowe sprzymierzyć się z każdym, kto akurat jest im do czegoś potrzebny — zauważył Millard. — Nie ma powodu myśleć, że nie przeniknęły organizacji po obu stronach frontu.

Nie mogłem oderwać wzroku od dziwnych, podniebnych konstrukcji. Wyglądały nienaturalnie, niczym rozdęte mechaniczne owady z naroślami w formie jaj.

— Nie podoba mi się, jak latają — powiedział Enoch, wytężając bystre oczy i rozmyślając intensywnie. — Przeszukują wybrzeże, a nie morze.

— A czego szukają? — spytała Bronwyn.

Odpowiedź była tak oczywista i przerażająca, że nikt nie chciał powiedzieć tego na głos.

Szukały nas.

Tkwiliśmy wszyscy razem w trawie i czułem, jak Emma spręża się do biegu.

— Ruszaj na mój znak — syknęła. — Najpierw ukryjemy łódki, potem sami się schowamy.

Zaczekaliśmy, aż sterowce się odwrócą, i wtedy wypadliśmy z trawy, modląc się, aby nikt nas nie dostrzegł z tej odległości. Podczas biegu miałem nadzieję, że mgła prześladująca nas na morzu nadciągnie na ląd i zdołamy się w niej ukryć. Uświadomiłem sobie, że najprawdopodobniej nas ocaliła, bo gdyby nie kłęby pary wodnej, piloci dostrzegliby nas wiele godzin wcześniej, kiedy jeszcze byliśmy w łódkach. Wówczas nie mielibyśmy dokąd uciec. Można więc powiedzieć, że była to ostatnia przysługa, którą oddała wyspa, aby ocalić swoje osobliwe dzieci.

Przeciągnęliśmy łódki przez plażę w kierunku morskiej groty, do której prowadziła czarna szczelina w skalistym wzgórzu. Bronwyn zupełnie opadła z sił i ledwie szła, a co dopiero mówić o dźwiganiu łódek, więc wszyscy musieliśmy się wytężać i napierać na kadłuby, które co rusz utykały dziobami w mokrym piasku. Gdy udało się nam dotrzeć do połowy plaży, pani Peregrine krzyknęła ostrzegawczo, a po chwili zza wydm wynurzyły się dwa sterowce i poszybowały w naszą stronę. Czując gwałtowny przypływ adrenaliny, w biegu ciągnęliśmy łódki do jaskini z taką łatwością, jakby jechały po szynach. W tym czasie pani Peregrine podskakiwała nieporadnie obok nas, a jej złamane skrzydło wlokło się po piasku.

Gdy w końcu zniknęliśmy z pola widzenia pilotów sterowców, rzuciliśmy łódki, żeby opaść na ich odwrócone dna i odpocząć. Świst naszych oddechów odbijał się echem od mokrych ścian wilgotnej jaskini.

— Proszę, proszę, oby nas nie zauważyli — modliła się głośno Emma.

— Do diabła, nasze ślady! — jęknął Millard.

Pośpiesznie ściągnął z siebie płaszcz i wygramolił się na zewnątrz, żeby zatrzeć koleiny pozostawione przez łódki. Z lotu ptaka takie tropy wyglądały zapewne jak strzałki wycelowane prosto w naszą kryjówkę. Nam pozostała wyłącznie obserwacja oddalających się odcisków stóp Millarda. Gdyby ktokolwiek zdecydował się za nim podążyć, niewątpliwie zostałby zauważony.

Wrócił po chwili, rozdygotany i cały w piasku. Na jego piersi widniała czerwona plama.

— Zbliżają się — wydyszał. — Zrobiłem, co się dało.

— Znowu krwawisz! — zaniepokoiła się Bronwyn. Poprzedniej nocy, podczas bijatyki w latarni morskiej, Millarda drasnęła kula, i choć niezwykle szybko wracał do zdrowia, jego stan nadal pozostawiał wiele do życzenia. — Co zrobiłeś z opatrunkiem?

— Wyrzuciłem. Był zawiązany w tak zawiły sposób, że nie mogłem go szybko usunąć. Niewidzialny człowiek zawsze musi być gotowy do błyskawicznego zrzucenia odzieży. W przeciwnym razie jego umiejętności na nic się nie zdadzą!

— Martwy niewidzialny człowiek tym bardziej na nic się nie zda, uparty mule — upomniała go Emma. — A teraz nie ruszaj się i nie zagryzaj języka. Zaboli.

Wcisnęła dwa palce jednej dłoni w spód drugiej, skupiła się, a gdy po chwili zabrała rękę, palce były rozgrzane do czerwoności.

Millard się wzdrygnął.

— Posłuchaj, Emma, wolę, żebyś tego…

Emma przycisnęła palce do jego rany, a Millard jęknął. Rozległ się syk i swąd przypiekanego mięsa, a w powietrzu pojawiła się smuga dymu. Po chwili krwawienie ustało.

— Zostanie blizna! — zaczął marudzić.

— Tak? I niby kto ją zobaczy?

Nadąsany Millard nie odpowiedział.

Warkot silników narastał, potęgowany przez kamienne ściany groty. Wyobraziłem sobie, jak piloci kołują nad jaskinią, wypatrując naszych śladów, i przygotowują atak. Emma oparła się o moje ramię. Maluchy pobiegły do Bronwyn, a ona je przytuliła, gdy wciskały twarze w jej kolana. Pomimo naszych osobliwych zdolności czuliśmy się zupełnie bezsilni. Mogliśmy tylko siedzieć skuleni, pociągając w tym chłodzie nosami, i mieć nadzieję, że wrogowie się oddalą.

W końcu odgłos silników zaczął cichnąć i znowu słyszeliśmy swoje głosy.

— Opowiedz nam coś, Wyn — wymamrotała Claire, nie odrywając twarzy od kolan Bronwyn. — Boję się. To wszystko wcale mi się nie podoba i wolałabym czegoś posłuchać.

— Tak, opowiedz — przyłączyła się Olive. — Historię ze Zbioru baśni. To moje ulubione.

Jako najbardziej matczyna spośród wszystkich osobliwców, Bronwyn była bliższa maluchom niż sama pani Peregrine. To właśnie Bronwyn kładła je spać wieczorami, to ona im czytała i całowała je w czoło. Jej mocne ręce wydawały się stworzone do przygarniania i tulenia najmłodszych, a szerokie ramiona do ich noszenia. Teraz jednak nie było czasu na opowieści — i to właśnie powiedziała dzieciakom.

— Och, na pewno jest! — wykrzyknął Enoch szyderczo. — Ale choć raz daruj sobie baśnie z tego zbioru i opowiedz nam historię o tym, jak wychowankowie pani Peregrine odnaleźli bezpieczną drogę bez mapy i bez jedzenia i nie zostali pożarci przez głucholce! Bardzo chętnie wysłucham, jak to się kończy.

— Gdyby tylko pani Peregrine mogła nam to powiedzieć… — Claire pociągnęła nosem. Wyplątała się z objęć Bronwyn i podeszła do ptaka, który obserwował nas, siedząc na kilu jednej z odwróconych łódek. — Co mamy robić, pani dyrektor? — spytała. — Niech się pani zamieni z powrotem w człowieka. Proszę się obudzić!

Pani Peregrine zagruchała i skrzydłem pogłaskała Claire po głowie. Po chwili podeszła do nich zapłakana Olive.

— Potrzebujemy pani! Zgubiliśmy się, grozi nam niebezpieczeństwo, jesteśmy głodni i już nie mamy domu ani przyjaciół, tylko siebie. Potrzebujemy pani!

Czarne oczy pani Peregrine zalśniły. Odwróciła dziób, dystansując się do dziewczynek.

Bronwyn przyklękła obok nich.

— Nie może się teraz odmienić, kochane — szepnęła. — Ale doprowadzimy ją do porządku, słowo.

— Jak? — chciała wiedzieć Olive.

Pytanie odbiło się echem od kamiennych ścian.

Emma wstała.

— Ja wam powiem, jak — oznajmiła, przyciągając uwagę wszystkich. — Niedługo wyruszymy. — Powiedziała to z takim przekonaniem, że przeszył mnie dreszcz. — Będziemy szli i szli, aż dotrzemy do jakiegoś miasta.

— A jeśli przez najbliższe pięćdziesiąt kilometrów nie trafimy na miasto? — zapytał Enoch.

— To przejdziemy pięćdziesiąt jeden kilometrów. Ale aż tak nie zboczyliśmy z kursu.

— A jeśli upiory dostrzegą nas z powietrza? — wtrącił Hugh.

— Nie ma mowy. Będziemy ostrożni.

— A jeśli czekają na nas w mieście? — zapytał Horace.

— Będziemy udawać zwykłych ludzi. Uda się.

— Nigdy nie byłem w tym dobry — zaśmiał się Millard.

— Ciebie w ogóle nikt nie zobaczy, Mill. Zostaniesz naszym zwiadowcą i dyskretnym dostawcą wszystkiego, co niezbędne.

— Jestem całkiem utalentowanym złodziejem — oznajmił nie bez dumy. — Uważam się za prawdziwego mistrza zręcznych palców.

— A potem? — mruknął Enoch kwaśno. — Może i będziemy mieli pełne brzuchy i ciepły nocleg, ale dalej pozostaniemy na widoku, odsłonięci, bezbronni i bez pętli… A pani Peregrine jest nadal…

— Znajdziemy pętlę — zapewniła go Emma. — Wszędzie są znaki i punkty orientacyjne dla tych, którzy wiedzą, czego szukać. A jeśli nie, znajdziemy kogoś takiego jak my sami, podobnego osobliwca, który wskaże nam najbliższą pętlę. Na pewno będzie w niej ymbrynka, która udzieli pomocy pani Peregrine.

Jeszcze nigdy nie spotkałem nikogo o równie niezachwianej pewności siebie. Wszystko o tym świadczyło: sposób, w jaki Emma chodziła, wysoko uniesiona głowa, stanowcza mina, gdy podjęła decyzję, kończenie każdego zdania definitywną kropką, a nie pytajnikiem. To było zaraźliwe i bardzo mi się podobało. Musiałem przezwyciężyć nagłe pragnienie, by pocałować Emmę, tutaj, przy wszystkich.

Hugh odkaszlnął, a pszczoły, które wyfrunęły mu z ust, uformowały w powietrzu znak zapytania.

— Jak możesz być tak cholernie pewna siebie? — zapytał.

— Bo jestem, i tyle. — Zamachała rękami, jakby to było oczywiste.

— To porywająca przemowa — oświadczył Millard. — Szkoda, że muszę ją zepsuć, ale o ile nam wiadomo, pani Peregrine jest obecnie jedyną ymbrynką na wolności. Przypomnij sobie, co mówiła panna Avocet: już od wielu tygodni upiory wdzierają się do pętli i porywają ymbrynki. To oznacza, że nawet jeśli znajdziemy pętlę, nie będziemy wiedzieli, czy przebywa w niej ymbrynka, czy raczej nasi wrogowie. Nie możemy ot tak pukać do drzwi w nadziei, że nie zastaniemy za nimi upiorów.

— Albo wygłodniałych głucholców w pobliżu — dodał Enoch.

— Nie musimy zadowalać się nadzieją. — Emma uśmiechnęła się do mnie. — Jacob nam powie.

Zrobiło mi się zimno.

— Ja?

— Potrafisz z daleka wyczuć głucholca, prawda? — spytała Emma. — Nie tylko je widzisz.

— Kiedy są blisko, mam wrażenie, że zaraz puszczę pawia — przyznałem.

— Jak blisko muszą się znajdować? — spytał Millard. — Bo jeśli tylko kilka metrów dalej, to i tak będziemy w zasięgu ich macek. Musiałbyś je wyczuć ze znacznie większej odległości.

— Jeszcze nie było okazji, żebym to sprawdził — odparłem. — To wszystko jest dla mnie nowe.

Dotąd miałem do czynienia wyłącznie z głucholcem doktora Golana, Malthusem, stworzeniem, które zamordowało mojego dziadka i niemal utopiło mnie w bagnie na Cairnholm. Jak daleko się znajdował, kiedy po raz pierwszy wyczułem jego obecność? Kiedy czaił się w pobliżu mojego domu w Englewood? Teraz to niemożliwe do stwierdzenia.

— Niezależnie od wszystkiego możesz rozwinąć swój talent — dodał Millard. — Osobliwości przypominają nieco mięśnie: im więcej ćwiczysz, tym jesteś sprawniejszy.

— To jakieś szaleństwo! — oznajmił Enoch. — Naprawdę jesteście tak zdesperowani, że stawiacie wyłącznie na niego? Przecież to tylko chłopak, zwyczajny, normalny mięczak, który nic nie wie o naszym świecie!

— Nie jest zwyczajny. — Emma skrzywiła się, jakby to było straszliwe wyzwisko. — Jest jednym z nas!

— Dupa jasiu! — wrzasnął Enoch. — Nie jest moim bratem tylko dlatego, że ma kroplę osobliwej krwi w żyłach, a już na pewno nie jest moim obrońcą! Nie wiemy, co potrafi. Pewnie uznałby, że ma wzdęcie, gdyby kilkadziesiąt metrów dalej pojawił się głucholec!

— Zabił jednego, prawda? — przypomniała mu Bronwyn. — Wbił mu w ślepia nożyce do strzyżenia owiec. Kiedy ostatni raz słyszałeś, żeby tak młody osobliwiec zrobił coś podobnego?

— Nigdy od czasów Abe’a — powiedział Hugh.

Na wzmiankę o moim dziadku zapadła pełna szacunku cisza.

— Podobno kiedyś zabił jednego gołymi rękami — odezwała się Bronwyn.

— Podobno zabił jednego drutem do robótek i sznurkiem — mruknął Horace. — Właściwie to o tym śniłem, więc na pewno tak zrobił.

— Połowa tych historyjek to stek bzdur, z każdym mijającym rokiem coraz bardziej odległy od prawdy — oświadczył Enoch. — Abraham Portman, którego znałem, palcem nie kiwnął, żeby nam pomóc.

— To był wspaniały osobliwiec! — westchnęła Bronwyn. — Dzielnie walczył i zabił dla nas hordy głucholców.

— A potem uciekł i zostawił nas, żebyśmy ukrywali się w tym domu jak uchodźcy, a sam pętał się po Ameryce i udawał bohatera.

— Gadasz głupoty. — Emma zaczerwieniła się ze złości. — Chodzi o coś znacznie więcej.

Enoch wzruszył ramionami.

— Wszystko jedno — powiedział. — Cokolwiek sobie myślałaś o Abrahamie, ten chłopak nim nie jest.

W tym momencie nienawidziłem Enocha, a mimo to nie mogłem mieć do niego pretensji, że we mnie powątpiewał. Dlaczego inni, pewni swoich rozwiniętych umiejętności, pokładali taką wiarę w moją zdolność — w coś, co dopiero zaczynałem rozumieć i o czym wiedziałem zaledwie od kilku dni? To, czyim byłem wnukiem, wydawało się nieistotne. Po prostu nie miałem pojęcia, co robić.

— Masz rację, nie jestem swoim dziadkiem, tylko smarkaczem z Florydy — odezwałem się. — Pewnie miałem szczęście, że udało mi się zabić tego głucholca.

— Nonsens — obruszyła się Emma. — Pewnego dnia będziesz równie doskonałym pogromcą głucholców, jak kiedyś Abe.

— Mam nadzieję, że ten dzień wkrótce nadejdzie — mruknął Hugh.

— To twoje przeznaczenie — dodał Horace.

Sposób, w jaki to powiedział, nasunął mi myśl, że wie coś, o czym ja nie mam pojęcia.

— A nawet jeśli nie, i tak mamy tylko ciebie. — Hugh klepnął mnie w plecy.

— Jeśli rzeczywiście tak jest, to niech Ptaszysko ma nas w swojej opiece — westchnął Enoch.

Kręciło mi się w głowie i miałem wrażenie, że załamię się pod ciężarem ich oczekiwań. Wstałem niepewnie, po czym ruszyłem w kierunku wyjścia z jaskini.

— Muszę odetchnąć świeżym powietrzem — powiedziałem, przepychając się obok Enocha.

— Jacob, czekaj! — krzyknęła Emma. — A balony?

Sterowce jednak odleciały dawno temu.

— Niech idzie — wymamrotał Enoch. — Może dopisze nam szczęście i popłynie z powrotem do Ameryki.

Wędrując brzegiem morza, próbowałem wyobrazić sobie siebie tak, jak mnie widzieli czy też chcieli mnie widzieć moi nowi przyjaciele — nie jako Jacoba, dzieciaka, który złamał kiedyś nogę w kostce podczas pogoni za autem lodziarza oraz który na żądanie taty niechętnie i bez powodzenia trzykrotnie usiłował dostać się do szkolnej amatorskiej drużyny biegaczy, ale jako Jacoba specjalistę od cieni, niebywałego interpretatora dziwnych przeczuć, jasnowidza i pogromcę najprawdziwszych potworów. Wszystko to mogło zadecydować o życiu i śmierci naszej wesołej kompanii osobliwców.

Jak zdołałbym kiedykolwiek dorównać osiągnięciom dziadka?

Wdrapałem się na usypisko skalne nad wodą i stałem tam w nadziei, że spokojny wiatr od morza osuszy moje wilgotne ubranie. W gasnącym świetle dnia obserwowałem morze — płótno przemieszczających się szarości, zlewających się ze sobą i pociemniałych. W oddali co jakiś czas błyskało światło latarni morskiej na Cairnholm, migającej na powitanie i na ostatnie pożegnanie.

Moje myśli odpłynęły i pogrążyłem się w śnie na jawie.

„Widzę mężczyznę. Jest w średnim wieku, ubrudzony guanem, powoli pełznie po ostrym jak nóż wierzchołku klifu. Nieuczesane, cienkie i mokre włosy opadają mu na twarz. Wiatr targa jego cienką kurtką jak żaglem. Zatrzymuje się, opada na łokcie i wsuwa je do dołków, które wykopał kilka tygodni wcześniej, kiedy przyszedł tutaj na rekonesans w poszukiwaniu gniazd rybitw i burzyków. Przystawia lornetkę do oczu, ale nie patrzy w górę, tylko nisko, pod gniazdami, na cienki półksiężyc plaży, gdzie przypływ znosi rzeczy na stertę: drewno pławne, wodorosty, fragmenty roztrzaskanych łodzi. A czasami, jak twierdzą miejscowi, trupy.

Ten człowiek to mój ojciec. Wypatruje czegoś, czego bardzo nie chce znaleźć.

Szuka zwłok syna”.

Poczułem, że ktoś dotyka mojego buta i wyrwany z półsnu otworzyłem oczy. Niemal zapadł zmrok. Uświadomiłem sobie, że siedzę na skałach, z kolanami podciągniętymi pod brodę, a Emma stoi na piasku poniżej. Wiatr rozwiewał jej włosy.

— Jak się czujesz? — zapytała.

To pytanie wymagałoby obliczeń matematycznych na poziomie uniwersyteckim i godzinnej dyskusji. Setki sprzecznych uczuć walczyło we mnie o palmę pierwszeństwa, a większość z nich sprowadzała się do tego, że jestem zmarznięty, zmęczony i niezbyt zainteresowany rozmową. Wobec tego powiedziałem tylko:

— W porządku, chciałem się osuszyć. — I na dowód załopotałem przodem przemoczonego swetra.

— Mogę ci w tym pomóc. — Wspięła się na skały i usiadła obok mnie. — Daj rękę.

Wyciągnąłem rękę, a Emma położyła ją sobie na kolanach. Następnie dotknęła ust dłońmi, pochyliła głowę ku mojemu przegubowi, wzięła głęboki oddech i powoli wypuściła powietrze przez palce. Niezwykle kojące, choć niemal bolesne ciepło przeniknęło moje przedramię.

— Nie za mocno? — zapytała.

Napiąłem mięśnie, po czym przeszedł mnie dreszcz. Pokręciłem głową.

— To dobrze. — Dmuchnęła wyżej na moją rękę, a ja raz jeszcze poczułem pulsowanie przyjemnego ciepła. — Mam nadzieję, że nie przejmujesz się tym, co wygadywał Enoch — powiedziała między oddechami. — Reszta z nas w ciebie wierzy, Jacob. Enoch zachowuje się czasem jak stary sikor o pomarszczonym sercu, zwłaszcza gdy jest zazdrosny.

— Ale chyba ma rację — powiedziałem.

— Wcale tak nie uważasz, prawda?

— Nie mam pojęcia, co robię. Jak którekolwiek z was może na mnie polegać? — Nie byłem w stanie się przymknąć. — Nie jestem szczególnie osobliwy, może co najwyżej tylko odrobinę. Powiedzmy, w jednej czwartej osobliwy, a reszta z was to stuprocentowi osobliwcy.

— To nie działa w ten sposób — roześmiała się.

— Ale dziadek był znacznie bardziej osobliwy niż ja. Na pewno. Był taki silny…

— Nie, Jacob. — Zmrużyła oczy. — To niesamowite, ale pod wieloma względami jesteś dokładnie taki jak on. Jesteś też inny, naturalnie — łagodniejszy i milszy — ale po prostu mówisz jak Abe, kiedy się do nas przyłączył.

— Serio?

— Tak. On też był zagubiony. Nigdy wcześniej nie znał żadnego osobliwca. Nie rozumiał swojej siły ani tego, jak ona działa, ani do czego był zdolny. Szczerze mówiąc, my też nie. To, co potrafisz, to rzadkość, prawdziwa rzadkość. A twój dziadek zdołał się tego nauczyć.

— Jak? — zapytałem. — Gdzie?

— Podczas wojny. Należał do ściśle tajnej komórki osobliwców w brytyjskiej armii. Walczył jednocześnie z głucholcami i z Niemcami. Za to, co robili tamci osobliwcy, nie dostaje się medali, ale dla nas oni wszyscy byli bohaterami, a już szczególnie twój dziadek. Dzięki ich poświęceniu renegaci cofnęli się o dziesiątki lat, co ocaliło życie niezliczonym osobliwcom.

Pomyślałem, że mimo to nie zdołał ocalić własnych rodziców. To było zaskakująco tragiczne.

— Powiem ci coś jeszcze — ciągnęła Emma. — Jesteś tak samo osobliwy jak on i równie odważny.

— Jasne. Teraz chcesz tylko poprawić mi humor.

— Nie. — Popatrzyła mi prosto w oczy. — Wcale nie. Nauczysz się, Jacob. Pewnego dnia będziesz jeszcze lepszym pogromcą głucholców niż on.

— Tak, wszyscy to powtarzają. Skąd ta pewność?

— Czuję to całą sobą — odparła. — Myślę, że po prostu masz taki być. Tak jak miałeś przybyć do Cairnholm.

— Nie wierzę w takie rzeczy. Nie wierzę w przeznaczenie, gwiazdy i los.

— Nie mówiłam o przeznaczeniu.

— Ale „masz taki być” znaczy to samo — oświadczyłem. — Przeznaczenie jest dla ludzi w książkach o magicznych mieczach. Same bzdety. Zjawiłem się tutaj, bo dziesięć sekund przed śmiercią mój dziadek bredził o waszej wyspie i tyle. To był przypadek. Cieszę się, że tak się stało, niemniej dziadek majaczył. Równie dobrze mógłby wyrecytować całą listę zakupów.

— Ale tego nie zrobił — zauważyła.

Westchnąłem ze zniecierpliwieniem.

— A jeśli udamy się na poszukiwanie pętli i będziecie liczyli, że uratuję was przed potworami, a zamiast tego wszyscy przeze mnie zginiecie, to też będzie przeznaczenie?

Emma zmarszczyła brwi i odsunęła moją rękę.

— Nic nie mówiłam o przeznaczeniu — powtórzyła. — Po prostu wierzę, że ważnymi sprawami w życiu nie rządzi przypadek. Wszystko dzieje się z jakiegoś powodu. Ty też zjawiłeś się tu nie bez przyczyny, na pewno nie po to, żeby przegrać i umrzeć.

Nie miałem serca do dalszej kłótni.

— W porządku — odparłem. — Nie sądzę, żebyś miała rację, ale chcę wierzyć, że masz.

Zrobiło mi się głupio, że wcześniej na nią naskoczyłem, ale marzłem, bałem się i byłem w nastroju do kłótni. Czasem czułem się lepiej, czasem gorzej, raz nachodziły mnie przerażające myśli, innym razem optymistyczne. Chwilowo stosunek przerażenia do optymizmu był przygnębiający, mniej więcej trzy do jednego. W momentach przerażenia czułem się tak, jakby wpasowano mnie w rolę, o którą się nie prosiłem, jakbym zgłosił się na ochotnika na front podczas wojny, której ogromu jeszcze nikt z nas nie znał. „Przeznaczenie” brzmiało niczym „powinność”, a gdyby przyszło mi trafić w środek bitwy z legionem przerażających potworów, sam musiałbym dokonać tego wyboru.

Inna rzecz, że w pewnym sensie wybór już został dokonany, kiedy zgodziłem się wypłynąć w nieznane z osobliwymi dziećmi. Po głębszym namyśle musiałem przyznać, że w gruncie rzeczy sam się o to prosiłem — w końcu od wczesnego dzieciństwa marzyły mi się takie przygody. Wtedy jeszcze wierzyłem w przeznaczenie każdą komórką swojego dziecięcego serca i z drżeniem w piersi chłonąłem niezwykłe historie dziadka. „Pewnego dnia też taki będę” — myślałem. To, co teraz odbierałem jako obowiązek, wtedy było nadzieją na to, że pewnego dnia ucieknę z małego miasteczka i będę wiódł niezwykłe życie, tak jak on; że pewnego dnia, jak dziadek Portman, dokonam czegoś istotnego. Powtarzał mi: „Będziesz wielkim człowiekiem, Yakobie. Bardzo wielkim człowiekiem”.

— Jak ty? — pytałem.

— Większym — odpowiadał.

Wierzyłem mu wtedy i nadal chciałem wierzyć. Im więcej jednak o nim wiedziałem, im dłuższy stawał się jego cień, tym bardziej wydawało mi się niemożliwe, żebym kiedykolwiek mógł mieć takie znaczenie jak dziadek. Sama próba dorównania mu byłaby samobójstwem. A kiedy wyobrażałem sobie, jak się staram, przychodziły mi do głowy myśli o moim ojcu — moim biednym ojcu, który wkrótce miał się pogrążyć w rozpaczy — i zanim udawało mi się wyrzucić je z głowy, zastanawiałem się, czy naprawdę wielki człowiek zrobiłby coś podobnego komuś, kto go kocha.

Przeszył mnie dreszcz.

— Zimno ci — zauważyła Emma. — Pozwól, że skończę, co zaczęłam.

Podniosła moją drugą rękę i pocałowała ją swoim oddechem na całej długości. Ledwie to wytrzymałem. Kiedy dotarła do ramienia, zamiast położyć moją rękę na moich kolanach, zarzuciła ją sobie na szyję. Podniosłem drugą rękę, żeby je złączyć, a wtedy Emma też mnie objęła. Nasze czoła się zetknęły.

— Mam nadzieję, że nie żałujesz swojego wyboru — powiedziała bardzo cicho. — Ogromnie się cieszę, że jesteś tu z nami. Nie wiem, co bym zrobiła, gdybyś odszedł. Boję się, że nie byłoby ze mną dobrze.

Pomyślałem o powrocie. Przez chwilę naprawdę próbowałem sobie wyobrazić, jak by było, gdybym zdołał powiosłować jedną z łodzi z powrotem na wyspę i wrócić do domu.

Nie mogłem jednak tego zrobić. Przecież nie potrafiłem nawet sobie tego wyobrazić.

— Jak mógłbym? — wyszeptałem.

— Kiedy pani Peregrine znów będzie człowiekiem, będzie w stanie cię odesłać. Jeśli zechcesz.

Moje pytanie nie dotyczyło logistyki. Chciałem spytać po prostu: „Jak mógłbym cię opuścić?”. Te słowa pozostały jednak niewypowiedziane, nie przechodziły mi przez gardło. Dlatego zamiast cokolwiek mówić, pocałowałem Emmę.

Tym razem to ona wstrzymała oddech. Jej ręce uniosły się do moich policzków, lecz znieruchomiały tuż przed nimi. Czułem, jak od jej dłoni biją fale ciepła.

— Dotknij mnie — poprosiłem.

— Nie chcę cię poparzyć — powiedziała.

Nagły deszcz iskier w mojej piersi zdawał się jednak krzyczeć, że mam to w nosie. Chwyciłem ją za rękę i przesunąłem jej palcami po swoim policzku. Oboje jęknęliśmy. Było mi gorąco, ale nie odsunąłem się ze strachu, że Emma przestanie mnie dotykać. Potem nasze usta się spotkały i znów się całowaliśmy, a jej niesamowite ciepło przeniknęło mnie na wskroś.

Zamknąłem oczy, a świat odpłynął.

Jeśli było mi zimno w nocnej mgle, to tego nie czułem. Jeśli morze szumiało mi w uszach, to go nie słyszałem. Jeśli skała, na której siedziałem, była ostra i chropowata, to tego nie zauważyłem. Wszystko poza nami było nieistotne.

Potem nagle w ciemności rozległ się potężny huk, ale go zlekceważyłem, bo nie mogłem się oderwać od Emmy. Dźwięk się jednak nasilił i dołączył do niego okropny zgrzyt metalu, a przestrzeń nad nami omiotło oślepiające światło. W końcu nie byłem już w stanie dłużej odgradzać się od rzeczywistości.

„Latarnia morska” — przeszło mi przez myśl. „Latarnia wali się do morza”.

Jednak latarnia wciąż pozostawała dobrze widoczną kropką w oddali, nie jasnym jak słońce błyskiem. Jej światło wędrowało tylko w jednym kierunku, nie tam i z powrotem, jakby czegoś poszukując.

To wcale nie była latarnia morska. Zbliżało się do nas światło reflektora punktowego, który znajdował się na wodzie, blisko brzegu.

To był szperacz okrętu podwodnego.

Ogarnęło mnie nagłe przerażenie, które sprawiło, że przez ułamek sekundy mózg i nogi zdawały się funkcjonować niezależnie od siebie. Mój wzrok i słuch zarejestrowały bliskość okrętu podwodnego, stalowej bestii wyłaniającej się z morza. Widziałem spływającą po burtach wodę oraz ludzi wyskakujących z wrzaskiem z otwartych włazów na pokład, aby skierować na nas potężne lampy. Potem bodziec dotarł do moich nóg, a wtedy wraz z Emmą zsunąłem się, spadłem czy też zeskoczyłem ze skał i pędem rzuciliśmy się przed siebie.

W świetle reflektora punktowego nasze cienie podskakiwały na plaży, długie na trzy metry i przerażające. Kule zaświszczały w powietrzu i wbiły się w piach, a z głośnika dobiegł nas głos:

— Stać! Zatrzymać się!

Z okrzykiem: „Nadchodzą, są tu, wstawajcie!” wpadliśmy do groty, ale dzieci już wcześniej usłyszały hałasy i były na nogach. Zerwały się wszystkie z wyjątkiem Bronwyn, która tak się zmęczyła na morzu, że zasnęła oparta o skalną ścianę i nie dawała się obudzić. Potrząsaliśmy nią i krzyczeliśmy jej prosto w twarz, ale tylko opędzała się od nas, pojękując głośno. W końcu pozostało nam tylko objąć ją w talii i unieść, co przypominało podnoszenie wieży z cegieł. Kiedy jednak jej stopy dotknęły ziemi, rozchyliła zaczerwienione powieki i stanęła o własnych siłach.

Chwyciliśmy nasze rzeczy, po raz pierwszy zadowoleni, że są takie małe i jest ich tak niewiele. Emma złapała panią Peregrine w ramiona i wybiegliśmy na zewnątrz. Gdy pędziłem ku wydmom, ujrzałem za sobą gromadę ludzi, którzy rozchlapując wodę, pokonywali ostatnie metry dzielące ich od brzegu. W dłoniach uniesionych wysoko nad głowami trzymali broń.

Puściliśmy się sprintem przez kępę zdeformowanych od silnego wiatru drzew i wpadliśmy do pozbawionego ścieżek lasu. Otoczyła nas ciemność. Blady księżyc, który jeszcze nie zdążył zniknąć za chmurami, teraz został całkowicie przysłonięty przez gałęzie drzew. Nie mieliśmy czasu czekać, aż nasz wzrok przystosuje się do ciemności, aż odnajdziemy drogę po omacku, czy też poradzimy sobie w inny sposób. Mogliśmy tylko całym stadem gnać na łeb na szyję, dysząc i się potykając, z wyciągniętymi przed siebie rękami, omijając pnie, które zdawały się nagle materializować w powietrzu w odległości zaledwie kilku centymetrów przed nami.

Zatrzymaliśmy się po paru minutach i z trudem chwytając powietrze w usta, nadstawiliśmy uszu. Ciągle słyszeliśmy za sobą głosy, tyle tylko, że dołączył do nich inny dźwięk — szczekanie psów.

Biegliśmy dalej.

Rozdział trzeci

Zdawało się, że godzinami brniemy przez mroczny las, bez księżyca i bez gwiazd, które mogłyby nam pomóc oszacować mijający czas. Podczas ucieczki zewsząd i znikąd dobiegały nas krzyki mężczyzn i szczekanie. Aby psy zgubiły nasz trop, weszliśmy do lodowatego strumienia i brodziliśmy po dnie tak długo, aż zdrętwiały nam nogi. Po wyjściu czułem się tak, jakbym wlókł się na mrowiących kikutach.

Po pewnym czasie przestaliśmy sobie radzić. Ktoś jęknął w ciemnościach. Olive i Claire coraz częściej zostawały w tyle, więc Bronwyn wzięła je obie na ręce, tyle że wówczas ona nie mogła nadążyć. W końcu, gdy Horace potknął się o korzeń i upadł na ziemię, a następnie leżąc, błagał o chwilę wytchnienia, zatrzymaliśmy się wszyscy.

— Wstawaj, leniu śmierdzący! — syknął na niego Enoch, ale i jego dopadła zadyszka, więc oparł się o drzewo, żeby złapać oddech. Wyglądało na to, że wola walki całkiem go opuściła.

Zbliżaliśmy się do kresu wytrzymałości. Trzeba było się zatrzymać.

— I tak nie ma co biegać w kółko po ciemku — zauważyła Emma. — Równie dobrze możemy trafić tam, skąd wyruszyliśmy.

— Lepiej się rozeznamy w lesie w świetle dnia — dodał Millard.

— Jeśli dożyjemy — mruknął Enoch.

Zaczął kropić deszcz. Fiona przyszykowała szałas, skłaniając rosnące w kręgu drzewa, by pochyliły dolne gałęzie. W tym celu głaskała korę roślin i szeptała do pni tak długo, aż połączone gałęzie utworzyły szczelny dach z listowia na tyle wysoko, abyśmy mogli nawet usiąść. Wgramoliliśmy się do kryjówki i leżeliśmy zasłuchani w szum deszczu oraz ujadanie psów w oddali. Gdzieś w lesie ludzie z bronią nadal nas tropili. Jestem pewien, że mając chwilę na przemyślenia, każde z nas zastanawiało się nad tym samym — co będzie, jeśli nas złapią.

Claire zaczęła płakać, na początku cicho, ale potem coraz głośniej i głośniej, aż w końcu zawodziła obojgiem ust i ledwie mogła złapać oddech między szlochami.

— Weź się w garść! — warknął Enoch. — Usłyszą cię i dopiero wszyscy będziemy mieli powody do płaczu.

— Rzucą nas psom na pożarcie! — wychlipała Claire. — Będę strzelać i zrobią w nas dziury, i zabiorą panią Peregrine!

Bronwyn przykucnęła obok i zamknęła ją w niedźwiedzim uścisku.

— Claire, proszę! Musisz myśleć o czymś innym.

— Przecież próbuuu… próbuuuję! — zawyła mała.

— Próbuj bardziej!

Claire z całej siły zacisnęła powieki, odetchnęła głęboko i wstrzymała oddech, aż zaczęła przypominać balon tuż przed pęknięciem — po czym gwałtownie rozszlochała się i rozkasłała jednocześnie, głośniej niż dotąd.

Enoch przycisnął dłonie do obu jej ust.

— Cicho!

— Prze… prze… przepraszam — krztusiła się. — Mo… może gdybym posłuchała historyjki… jednej z Baśni…

— Tylko nie to — jęknął Millard. — Zaczynam żałować, że nie zgubiliśmy tych cholernych ksiąg na morzu razem z resztą rzeczy!

Pani Peregrine przemówiła — o ile można było tak to nazwać — podskakując na skrzyni Bronwyn i stukając dziobem w wieko. Wewnątrz, razem z resztką naszego skromnego dobytku, leżały Baśnie.

— A ja się zgadzam z naszą panią P. — powiedział Enoch. — Warto spróbować, byle tylko Claire przestała ryczeć.

— No dobra, mała — westchnęła Bronwyn. — Ale tylko jedna baśń. I musisz obiecać, że przestaniesz płakać!

— Obie… obiecuję. — Claire pociągnęła nosem.

Bronwyn otworzyła skrzynię i wyjęła z niej nasiąknięty wodą tom Zbioru baśni osobliwych. Emma zbliżyła się do niej i zapaliła maleńki płomyk na palcu, żeby Bronwyn cokolwiek widziała. Potem pani Peregrine, najwyraźniej chcąc jak najszybciej uciszyć Claire, wzięła brzeg okładki w dziób i otworzyła książkę na przypadkowym rozdziale. Bronwyn zaczęła czytać półgłosem.

— Dawno, osobliwie dawno temu, w starym, ciemnym lesie żyło wiele, bardzo wiele zwierząt. Nie brakowało w nim królików, jeleni i lisów, tak jak w każdym lesie, ale były tam i zwierzęta mniej pospolite, jak szczudłonogie niedźwiedzie, dwugłowe ponurysie i gadające emurafy. Te osobliwe zwierzęta stanowiły ulubiony cel zakusów myśliwych, którzy uwielbiali do nich strzelać, wieszać je na ścianach i przechwalać się zdobyczami przed zaprzyjaźnionymi myśliwymi. Jeszcze bardziej lubili sprzedawać je właścicielom ogrodów zoologicznych, którzy za pieniądze pokazywali stwory zamknięte w klatkach. Możecie sobie pomyśleć, że znacznie lepiej jest trafić do klatki, niż wylądować w charakterze trofeum na ścianie, jednak osobliwe istoty są szczęśliwe wyłącznie na wolności. Po pewnym czasie duch uwięzionego marnieje i zwierzę zaczyna zazdrościć przyjaciołom na ścianie.

— To smutna baśń — poskarżyła się Claire. — Opowiedz inną.

— Mnie się podoba — wtrącił Enoch. — Poproszę więcej o strzelaniu i wieszaniu.

Bronwyn zignorowała oboje.

— Wtedy po ziemi ciągle wędrowały olbrzymy — ciągnęła. — Tak jak dawno temu, w czasach Aldinna, choć było ich coraz mniej. Zdarzyło się pewnego razu, że jeden z tych gigantów zamieszkał pod lasem. Był bardzo miły, mówił cicho, jadł tylko rośliny, a na imię mu było Cuthbert. Pewnego dnia Cuthbert poszedł do lasu zbierać jagody i ujrzał myśliwego pochłoniętego łowami na emurafę. Dobrotliwy olbrzym podniósł małą emurafkę za długą szyję i stanął wyprostowany, wspinając się na palce, a nie robił tego często, bo wówczas strzykało mu w starych kościach. Mógł więc teraz sięgnąć bardzo wysoko i postawił emurafkę na szczycie góry, z dala od niebezpieczeństwa. Potem na wszelki wypadek zrobił z myśliwego mokrą plamę, miażdżąc go między palcami stóp.

Po lesie rozeszły się wieści o dobroci Cuthberta, a osobliwe zwierzęta wkrótce zaczęły się zjawiać u niego codziennie, prosząc, by postawił je na szczycie góry, z dala od niebezpieczeństwa. „Ochronię was, mali bracia i siostry” — powiedział Cuthbert. „W zamian proszę jedynie, byście ze mną rozmawiały i dotrzymywały mi towarzystwa. Niewiele olbrzymów pozostało na świecie, więc od czasu do czasu doskwiera mi samotność”. A one odpowiedziały: „Oczywiście, Cuthbercie, tak zrobimy”.

I tak każdego dnia Cuthbert ratował coraz więcej osobliwych zwierząt przed myśliwymi, podnosząc je za karki i stawiając na górze, aż zebrała się tam cała osobliwa menażeria. Zwierzęta były szczęśliwe, bo wreszcie żyły w spokoju, i Cuthbert był szczęśliwy, bo kiedy stał na palcach i opierał brodę na szczycie wzgórza, mógł rozmawiać z nowymi przyjaciółmi, ile mu się podobało.

Pewnego ranka na spotkanie z Cuthbertem przyszła czarownica. Właśnie brał kąpiel w niewielkim jeziorze w cieniu góry, kiedy do niego przemówiła: „Bardzo mi przykro, ale teraz muszę zamienić cię w kamień”.

„Dlaczego chcesz to zrobić?” — spytał. „Poczciwy ze mnie olbrzym i uczynny”.

„Zatrudniła mnie rodzina myśliwego, którego rozgniotłeś na miazgę” — odparła.

„Ach” — powiedział. „Zapomniałem o nim”.

„Naprawdę ogromnie mi przykro” — powtórzyła czarownica, a następnie machnęła brzozową witką i biedny Cuthbert obrócił się w kamień.

Nagle stał się bardzo ciężki — tak ciężki, że zaczął się zapadać w jeziorze. Pogrążał się i pogrążał, i nie przestawał się pogrążać, aż woda sięgnęła mu do samej szyi. Zaprzyjaźnione zwierzęta spostrzegły, co się dzieje, i choć czuły się okropnie, uznały, że w żaden sposób pomóc mu nie mogą.

„Wiem, że mnie nie ocalicie!” — krzyknął Cuthbert do przyjaciół. „Ale przynajmniej przyjdźcie tu i ze mną porozmawiajcie! Utkwiłem i jestem bardzo samotny!”.

„Ale jeśli tam zejdziemy, myśliwi nas zastrzelą!” — odkrzyknęły zwierzęta.

Cuthbert wiedział, że mają rację, ale nie ustawał w błaganiach.

„Rozmawiajcie ze mną!” — zawołał. „Proszę, przyjdźcie i porozmawiajcie ze mną!”.

Zwierzęta próbowały śpiewać i porozumieć się z biednym Cuthbertem z bezpiecznego szczytu wzgórza, ale znajdowały się zbyt daleko, a ich głosy były zbyt ciche, więc nawet w wielgachnych uszyskach Cuthberta przypominały jedynie szelest liści na wietrze.

„Mówcie do mnie!” — błagał. „Przyjdźcie i porozmawiajcie ze mną!”.

Nie zrobiły tego jednak. A Cuthbert nadal płakał, gdy jego gardło kamieniało, tak jak reszta jego olbrzymiego ciała. Koniec.

Bronwyn zamknęła książkę.

Claire wydawała się oburzona.

— To już? — spytała.

Enoch wybuchnął śmiechem.

— Już — potwierdziła Bronwyn.

— Koszmarna historia — podsumowała Claire. — Opowiedz coś innego.

— Baśń to baśń — oświadczyła Emma. — A teraz pora spać.

Claire wydęła usta, jednak przestała płakać. Opowieść spełniła swoje zadanie.

— Jutro pewnie nie będzie łatwiej, niż było dzisiaj — powiedział Millard. — Musimy odpocząć, ile się da.

Zebraliśmy kawałki sprężystego mchu do wykorzystania jako poduszki. Emma osuszyła roślinę dłońmi, zanim ułożyliśmy ją pod głowami. Z braku koców przytuliliśmy się wszyscy do siebie: Bronwyn obejmowała maluchy; Fiona przywarła do Hugh, któremu pszczoły wylatywały z otwartych ust, gdy chrapał, i pilnowały śpiącego pana; Horace i Enoch trzęśli się, leżąc plecami do siebie, zbyt dumni, by się przytulać; ja zaś leżałem z Emmą. Położyłem się na plecach i objąłem ją ręką tak, aby trzymała głowę na mojej piersi. Nasze twarze znajdowały się tak kusząco blisko siebie, że mogłem całować Emmę w czoło, kiedy tylko naszła mnie ochota. Pewnie bym nie przestał, gdyby nie to, że byłem śmiertelnie zmęczony, a ona emanowała ciepłem jak elektryczny koc. Wkrótce spałem i śniły mi się przyjemne, niewarte zapamiętania sny.

Nigdy nie pamiętam miłych snów; przyczepiają się do mnie wyłącznie koszmary.

Był to cud, że udało mi się spać, zważywszy na okoliczności. A jednak nawet tutaj — podczas ucieczki przed śmiertelnie niebezpiecznym wrogiem, w prowizorycznym szałasie — w ramionach Emmy zdołałem odnaleźć odrobinę spokoju, mimo obaw o własne życie.

Pani Peregrine czuwała nad nami, a jej czarne oczy lśniły w ciemności. Choć ranna i odmieniona, nadal nas chroniła.

W nocy się ochłodziło, a Claire zaczęła się trząść i pokasływać, więc Bronwyn szturchnięciem obudziła Emmę.

— Panno Bloom — powiedziała. — Mała cię potrzebuje. Chyba zaczyna chorować.

Szepcząc przeprosiny, Emma wyśliznęła się z moich objęć i poszła zająć się Claire. Poczułem ukłucie zazdrości, a potem wyrzuty sumienia, że zazdroszczę chorej przyjaciółce. I tak leżałem samotnie, mając irracjonalne wrażenie, że zostałem porzucony. Patrzyłem w ciemność, bardziej wyczerpany niż kiedykolwiek, a jednak niezdolny do snu. Słyszałem, jak inni się poruszają i jęczą w szponach koszmarów, zapewne i tak mniej strasznych od tego, który miał ich powitać po przebudzeniu. Ciemność w końcu zaczęła się cofać, krok po kroku, i niemal niezauważalnie niebo stopniowo jaśniało, aż przybrało barwę bladego błękitu.

Rankiem wyczołgaliśmy się z naszego szałasu. Wydłubałem mech z włosów i na próżno usiłowałem strzepnąć błoto ze spodni. Udało mi się jedynie jeszcze bardziej je rozsmarować, przez co przypominałem wyplutego przez ziemię potwora z bagien. Byłem głodny jak nigdy dotąd. Miałem wrażenie, że mój żołądek sam zżera się od środka i bolało mnie wszystko, co mogło boleć — od wiosłowania, biegu i spania na ziemi. Mimo to parę razy los się do nas uśmiechnął: w nocy deszcz przestał padać, robiło się coraz cieplej i najwyraźniej udało nam się uniknąć upiorów oraz ich psów, przynajmniej tymczasowo — albo przestały szczekać, albo były zbyt daleko, żebyśmy je słyszeli.

Podczas ucieczki beznadziejnie się zgubiliśmy. Za dnia w lesie wcale nie było łatwiej się poruszać niż nocą. Jodły o zielonych konarach rozciągały się w nieskończonych i nieuporządkowanych rzędach, a każdy z nich był lustrzanym odbiciem pozostałych. Ziemię pokrywał dywan opadłych liści, które skutecznie ukrywały ślady być może pozostawione przez nas w nocy. Obudziliśmy się w sercu zielonego labiryntu bez mapy i kompasu, a złamane skrzydło pani Peregrine uniemożliwiało jej wzniesienie się ponad korony drzew, skąd mogłaby nas poprowadzić. Enoch zaproponował, żebyśmy wypuścili w górę Olive, jak wcześniej we mgle, ale nie mieliśmy liny, by ją przytrzymać. Gdyby wzbiła się w niebo, nigdy już byśmy jej nie odzyskali.

Chora Claire czuła się coraz gorzej. Leżała zwinięta na kolanach Bronwyn, spocona mimo chłodu. Była tak chuda, że mógłbym policzyć jej żebra pod sukienką.

— Wyzdrowieje? — zapytałem.

— Ma gorączkę — odparła Bronwyn, dotykając policzka dziewczynki. — Potrzebuje lekarstwa.

— Najpierw musimy się wydostać z tego przeklętego lasu — zauważył Millard.

— Najpierw musimy zjeść — wtrącił Enoch. — Potem rozważymy opcje.

— Jakie opcje? — spytała Emma. — Wybierz kierunek i tam pójdziemy. Wszystko jedno który.

Usiedliśmy, żeby zjeść w ponurej ciszy. Nigdy nie próbowałem psiej karmy, ale jestem pewien, że nasze śniadanie, czyli brązowawe kawałki zestalonego tłuszczu z mięsa w zardzewiałych puszkach, było gorsze. Z braku sztućców musieliśmy grzebać w nich palcami.

— Zapakowałem pięć puszek solonego pasztetu z dzikiego ptactwa i trzy puszki foie gras z korniszonami — powiedział Horace gorzko. — A naszą tragedię na morzu przetrwało coś takiego. — Zatkał nos i bez żucia przełknął kawał galaretowatej brei. — To chyba kara.

— Za co? — spytała Emma. — Byliśmy grzeczni jak aniołki, przynajmniej większość z nas.

— Może za grzechy z minionego życia. Sam nie wiem.

— Osobliwcy nie mają minionego życia — zauważył Millard. — Wszystkie żywoty przeżywamy jednocześnie.

Skończyliśmy w pośpiechu, a po zakopaniu pustych puszek przygotowaliśmy się do wędrówki. Kiedy już mieliśmy wyruszyć, Hugh w otoczeniu chmury pobudzonych pszczół przedarł się przez gęstwinę krzewów do naszego prowizorycznego obozu. Był tak rozgorączkowany, że brakowało mu tchu.

— Gdzieś ty był? — zapytał go Enoch.

— Potrzebowałem chwili na osobności, żeby dopilnować moich porannych spraw — odparł wymijająco. — I znalazłem…

— Kto ci pozwolił zniknąć nam z oczu? — zdenerwował się Enoch. — Omal nie odeszliśmy bez ciebie!

— A kto mówi, że potrzebowałem pozwolenia? Tak czy inaczej, widziałem…

— Nie możesz sobie ot tak po prostu odchodzić! A gdybyś się zgubił?

— Już się zgubiliśmy.

— Ty ignorancie! A gdybyś nie znalazł drogi powrotnej?

— Zostawiłem za sobą ślad w postaci pszczół, jak zawsze…

— Może wreszcie dasz mu dokończyć?! — wrzasnęła Emma.

— Dziękuję — powiedział Hugh, a potem się odwrócił i wskazał kierunek, z którego przyszedł. — Widziałem wodę między drzewami. Całkiem sporo wody.

Emma się zachmurzyła.

— Próbujemy oddalić się od morza, a nie do niego zbliżyć — przypomniała. — W nocy musieliśmy zatoczyć koło.

Podążyliśmy za Hugh tam, skąd przyszedł. Bronwyn niosła panią Peregrine na ramieniu i biedną chorą Claire na rękach. Po prawie stu metrach dostrzegliśmy za drzewami połyskujące szare fale. Dotarliśmy do zbiornika wodnego znacznych rozmiarów.

— To okropne — jęknął Horace. — Zapędzili nas z powrotem prosto w swoje ręce!

— Nie słyszę żadnych żołnierzy — powiedziała Emma. — Szczerze mówiąc, nic nie słyszę. Nawet szumu oceanu.

— Bo to nie ocean, ciemniaki — burknął Enoch, a potem wstał i pobiegł do wody.

Kiedy go dogoniliśmy, stał po kostki w mokrym piasku i spoglądał na nas z pełnym satysfakcji uśmiechem. „A nie mówiłem?” — zdawał się pytać. Miał rację — to nie było morze. Znaleźliśmy się nad zasnutym mgłą, sinym jeziorem, szerokim i okolonym jodłami, o powierzchni gładkiej niczym lustro. Najbardziej charakterystyczne było jednak coś, czego nie zauważyłem, dopóki Claire nie wskazała mi wielkiej formacji skalnej, która sterczała z pobliskich płycizn. Mój wzrok prześliznął się po niej, ale po chwili powrócił i przyjrzałem się raz jeszcze. W kamieniach dostrzegłem coś dziwnego i zdecydowanie znajomego.

— To olbrzym z baśni! — zawołała Claire, wyciągając rękę. — To Cuthbert!

Bronwyn pogłaskała ją po głowie.

— Cicho, skarbie, masz gorączkę.

— Nie bądź śmieszna — dodał Enoch. — To tylko skała.

Ale to nie była tylko skała. Wiatr i deszcz sprawiły, że rysy gigantycznej twarzy się zatarły, niemniej głaz wyglądał jak głowa zanurzonego niemal do brody olbrzyma. Można było wyraźnie dostrzec głowę, szyję, nos, a nawet grdykę; na czubku czerepu rosły krzaki i drzewa, przypominające gęstwinę zmierzwionych włosów. Najdziwniejsze było jednak ułożenie głowy — wydawała się odrzucona do tyłu, z otwartymi ustami, tak jakby olbrzym z bajki, której słuchaliśmy nocą, zamienił się w kamień, krzycząc do swoich przyjaciół na szczycie góry.

— Patrzcie! — Olive wskazała skaliste urwisko w oddali. — To na pewno góra Cuthberta!

— Olbrzymy są prawdziwe — wymamrotała Claire cicho, głosem pełnym zachwytu. — I tak samo Baśnie!

— Nie wyciągajmy absurdalnych wniosków — mruknął Enoch. — Co bardziej prawdopodobne? Że autor baśni, którą wczoraj czytaliśmy, zainspirował się skałą o kształcie głowy olbrzyma, czy że ta skała o kształcie głowy naprawdę była kiedyś olbrzymem?

— Zawsze wszystko psujesz — poskarżyła się Olive. — A ja wierzę w olbrzymy, nawet jeśli ty nie.

— Baśnie to baśnie i tyle — burknął Enoch.

— Ciekawe — powiedziałem. — Właśnie to myślałem o was wszystkich, zanim się poznaliśmy.

— Jacob, nie bądź niemądry — zaśmiała się Olive. — Naprawdę myślałeś, że ktoś nas wymyślił?

— Pewnie. Byłem tego zdania nawet po tym, jak się spotkaliśmy. Przez pewien czas czułem się tak, jakbym tracił rozum.

— Wszystko jedno, czy olbrzymy są prawdziwe, czy nie — oświadczył Millard. — Grunt, że to niewiarygodny zbieg okoliczności. Czytaliśmy tę historię ledwie wczoraj i nagle następnego ranka trafiamy na formację, która zainspirowała pisarza. Jakie jest prawdopodobieństwo takiego zdarzenia?

— Moim zdaniem, to nie jest przypadek — oznajmiła Emma. — Przecież pani Peregrine sama otworzyła książkę. Na pewno celowo wybrała akurat tę historię.

Bronwyn spojrzała na ptaka na ramieniu.

— Czy tak, proszę pani? Dlaczego?

— Bo to coś znaczy — odparła Emma.

— Zdecydowanie — przytaknął Enoch. — To znaczy, że powinniśmy wspiąć się na urwisko. Może nawet zobaczymy tam, jak wyjść z lasu!

— Chodziło mi o to, że baśń coś znaczy — wyjaśniła mu Emma. — Czego chciał olbrzym z tej historii? O co ciągle prosił?

— Żeby ktoś z nim pogadał! — odparła Olive niczym pilna uczennica.

— Otóż to — potwierdziła Emma. — Jeśli zatem nadal chce porozmawiać, wysłuchajmy, co ma do powiedzenia.

Po tych słowach weszła do jeziora. Patrzyliśmy na nią z lekkim zdumieniem.

— Dokąd ona się wybiera? — zapytał Millard.

Wyglądało na to, że zwraca się do mnie, więc pokręciłem głową.

— Gonią nas upiory! — wrzasnął za nią Enoch. — Jesteśmy kompletnie zgubieni! Co ty sobie myślisz, do ptasiej cholery?

— Myślę sobie osobliwie! — odwrzasnęła, brnąc przez mieliznę do podnóża skały.

Potem wspięła się na dolną szczękę olbrzyma i zajrzała mu do otwartych ust.

— No i?! — krzyknąłem. — Co widzisz?!

— Nie wiem! — odparła. — Ale wygląda na to, że tu jest bardzo głęboko. Lepiej przyjrzę się z bliska!

Emma podciągnęła się prosto do wnętrza kamiennych ust kolosa.

— Lepiej zejdź, zanim zrobisz sobie krzywdę! — wrzasnął Horace. — Przez ciebie wszyscy się denerwują!

— To ciebie wszystko denerwuje — zauważył Hugh.

Emma wrzuciła kamień do gardzieli olbrzyma i zaczęła nasłuchiwać.

— To chyba może być… — Nie dokończyła, bo nagle pośliznęła się na żwirze i w ostatniej chwili chwyciła się skały.

— Uważaj! — krzyknąłem, a serce podeszło mi do gardła. — Czekaj, ja też idę!

Rzuciłem się za nią do jeziora.

— To może być co? — zawołał Enoch.

— Przekonamy się tylko w jeden sposób! — oświadczyła Emma z entuzjazmem i wgramoliła się głębiej do ust giganta.

— Dobry Boże — mruknął Horace. — Cała ona…

— Czekaj! — krzyknąłem ponownie, ale już zniknęła w gardle olbrzyma.

Z bliska olbrzym prezentował się jeszcze okazalej niż z brzegu. Zaglądając w jego pogrążone w mroku gardło, mógłbym przysiąc, że niemal słyszę oddech starego Cuthberta. Przyłożyłem dłonie do ust i zawołałem Emmę, ale odpowiedziało mi tylko echo. Pozostali już brnęli przez jezioro, ale nie mogłem na nich czekać. A jeśli wpadła w tarapaty? Zacisnąłem zęby, opuściłem nogi w ciemności i skoczyłem.

Spadałem bardzo długo. Przez okrągłą sekundę. Potem — plusk! — wpadłem do wody tak zimnej, że aż zachłysnąłem się powietrzem, gdy wszystkie moje mięśnie skurczyły się w tym samym momencie. Musiałem sobie przypomnieć, że utonę, jeśli nie spróbuję unosić się na wodzie jak korek. Trafiłem do pogrążonej w półmroku, wąskiej komory pełnej wody, i stało się jasne, że nie zdołam się wspiąć z powrotem w górę długiego, wąskiego gardła olbrzyma. Nie było tu ani sznura, ani drabiny, ani występów skalnych. Wykrzyknąłem imię Emmy, ale nie widziałem jej nigdzie w pobliżu.

„O mój Boże” — pomyślałem. „Utonęła!”.

Nagle jednak coś połaskotało moje ramiona, na wodzie wokół mnie pojawiły się bąbelki powietrza i chwilę potem na powierzchnię wypłynęła Emma, walcząc o oddech.

W bladym świetle wyglądało na to, że wszystko z nią w porządku.

— Na co czekasz? — zapytała, uderzając wodę dłonią, jakby chciała, żebym zanurkował razem z nią. — No chodź!

— Oszalałaś? — zapytałem. — Uwięźliśmy tutaj!

— Jasne, że nie! — obruszyła się.

— Haaalooo! — W górze rozległ się głos Bronwyn. — Słyszę was tam w dole! Co znaleźliście?

— To chyba wejście do pętli! — odkrzyknęła Emma. — Powiedzcie wszystkim, żeby się nie bali i skoczyli. Jacob i ja spotkamy się z wami po drugiej stronie!

Potem wzięła mnie za rękę i chociaż niezupełnie rozumiałem, co się dzieje, nabrałem powietrza w płuca, a Emma wciągnęła mnie pod wodę. Obróciliśmy się głowami w dół i energicznie wymachując nogami, podążyliśmy ku znajdującemu się w skale otworowi. Miał rozmiary człowieka i widać było w nim światło dzienne. Emma wepchnęła mnie do środka, a potem popłynęła za mną przez prowadzący do jeziora komin o długości mniej więcej trzech metrów. Nad nami widziałem pomarszczoną powierzchnię wody, a wyżej niebieskie, załamujące się niebo. Kiedy wypływaliśmy, woda dramatycznie się ociepliła i natychmiast dostrzegłem zmianę pogody. Zrobiło się gorąco i parno, a złociste światło świadczyło o tym, że jest popołudnie. Zmieniła się również głębokość jeziora — teraz woda sięgała aż do brody olbrzyma.

— Widzisz? — Emma uśmiechnęła się szeroko. — Jesteśmy kiedy indziej!

I rzeczywiście — ot tak, trafiliśmy do pętli. Po opuszczeniu łagodnego poranka w 1940 roku znaleźliśmy się w upalnym popołudniu dużo wcześniej, choć trudno było określić kiedy dokładnie, tu w lesie, z dala od łatwo rozpoznawalnych oznak cywilizacji.

Jedno po drugim inne dzieci wyłaniały się wokół nas. Widoczne zmiany w otoczeniu sprawiły, że natychmiast wyciągnęły własne wnioski.

— Rozumiecie, co to oznacza? — Zadyszany z emocji Millard rozchlapywał wodę i kręcił się w kółko. — To znaczy, że Baśnie zawierają ukryte przekazy!

— Więc jednak nie są takie bezużyteczne, co? — spytała Olive.

— Nie mogę się doczekać, kiedy zacznę je analizować i opatrywać przypisami. — Millard zatarł ręce.

— Ani mi się waż bazgrać po mojej książce, Millardzie Nullings! — wykrzyknęła Bronwyn.

— Ale co to za pętla? — spytał Hugh. — Jak myślicie, kto tu mieszka?

— Zaprzyjaźnione z Cuthbertem zwierzęta oczywiście! — odparła Olive.

Enoch przewrócił oczami, ale powstrzymał się od powiedzenia głośno tego, co mu chodziło po głowie — „To tylko baśń!” — może dlatego, że i on zaczynał zmieniać zdanie.

— Każda pętla ma swoją ymbrynkę — oznajmiła Emma. — Nawet tajemnicze pętle ze Zbioru baśni. Znajdźmy ją.

— Jasne, ale gdzie? — spytał Millard.

— W baśni pojawia się wzmianka jedynie o jeziorze i górze. — Emma wskazała urwisko za drzewami. — Kto jest gotowy się powspinać?

Wszyscy byliśmy zmęczeni i głodni, ale dzięki znalezieniu pętli każdy z nas poczuł przypływ energii. Zostawiliśmy za sobą kamiennego olbrzyma, by wyruszyć przez lasy do podnóża urwiska, a nasze ubrania szybko powysychały w upale. Zbliżając się do ściany skalnej, szliśmy coraz bardziej pod górę, i wreszcie na naszej drodze pojawiła się wydeptana ścieżka. Wiodła wśród kęp jodeł o gałęziach jak szczotki, po krętych skalnych przejściach, aż wreszcie stała się niemal pionowa i momentami musieliśmy wdrapywać się na czworaka, czepiając się urwistej ziemi i podciągając naprzód.

— Oby na końcu tego szlaku czekało coś wspaniałego. — Horace otarł pot z czoła. — Dżentelmeni się nie pocą!

Ścieżka miała teraz szerokość wstążki. Ziemia po prawej stronie ostro się wznosiła, a po lewej gwałtownie opadała. W oddali rozciągał się dywan zielonych wierzchołków drzew.

— Trzymajcie się tuż przy ścianie! — uprzedziła nas Emma. — Do podnóża daleka droga.

Zakręciło mi się w głowie, choć tylko zerknąłem w przepaść. Wyglądało na to, że znienacka doświadczam nowego dla mnie i obezwładniającego lęku wysokości. Samo stawianie jednej stopy przed drugą wymagało ode mnie pełnej koncentracji.

Poczułem na ramieniu dotyk Emmy.

— Wszystko w porządku? — wyszeptała. — Wydajesz się blady.

Skłamałem, że nic mi nie jest, i udało mi się utrzymać swój stan w tajemnicy jeszcze przez trzy zakręty na ścieżce, po których moje serce zaczęło galopować, a nogi trząść tak bardzo, że musiałem usiąść na samym środku dróżki, blokując przejście wszystkim za sobą.

— No i masz — mruknął Hugh. — Jacob się sypie.

— Nie wiem, co się ze mną dzieje — wymamrotałem. — Dotąd nigdy nie bałem się wysokości, a teraz ledwie spojrzę w dół za krawędź ścieżki, od razu żołądek podchodzi mi do gardła.

Nagle do głowy przyszła mi okropna myśl: „A jeśli to nie był lęk wysokości, tylko strach przed głucholcami?”.

Natychmiast uznałem, że to niemożliwe — w końcu znajdowaliśmy się w pętli, gdzie głucholce nie miały dostępu. Im bardziej skupiałem się na doznaniach szarpiących moje trzewia, tym dobitniej czułem, że to nie przepaść mnie przeraża, lecz coś poza nią.

Musiałem się przekonać na własne oczy.

Wszyscy trajkotali mi nad głową, pytając, co się dzieje i czy nic mi nie jest. Odgrodziłem się od ich głosów, oparłem na dłoniach i przysunąłem do krawędzi dróżki. Im bliżej skraju urwiska się znajdowałem, tym gorzej znosiłem ból w żołądku. Miałem wrażenie, że coś rozrywa mnie pazurami od środka. Tuż przy brzegu przywarłem klatką piersiową do ziemi, a następnie zahaczyłem palcami o skraj skały i podciągnąłem się, żeby spojrzeć poza nią.

Dopiero po chwili udało mi się zauważyć głucholca. Najpierw widziałem tylko lśnienie na tle stromizny góry; drżący punkt, przypominający fale gorąca nad rozgrzanym silnikiem samochodu. Ledwie dostrzegalne zakłócenie obrazu. Tak właśnie głucholce wyglądały w oczach normalnych ludzi, a także innych osobliwców — tych, którzy nie dysponowali moim darem.

W tym samym momencie poczułem, jak moja osobliwa umiejętność budzi się do życia. W bardzo krótkim czasie dyskomfort w moim brzuchu skoncentrował się w jednym miejscu i do niego ograniczył. W sposób, którego nie potrafię w pełni wyjaśnić, ból się ukierunkował i wydłużył, zmieniając punkt w linię, przechodząc z jednego wymiaru do dwóch. Linia ta, niczym igła kompasu, wskazała rozedrganą plamę w odległości stu metrów w dole, z lewej strony zbocza, a fale i błyski zaczęły się koncentrować i zbijać w jednolitą czarną masę, złożoną z macek oraz cienia człekokształtną istotę, która tkwiła przyczepiona do skał.

Nagle głucholec zauważył, że go widzę, i jego ohydne ciało wyraźnie się spięło. Jeszcze mocniej przywarł do skały, rozchylił najeżoną zębami paszczę i wydał z siebie rozrywający bębenki pisk.

Nie musiałem opisywać przyjaciołom tego, co widzę. Wystarczył im ten przeraźliwy dźwięk.

— Głucholec! — ktoś krzyknął.

— Uciekajmy! — zawtórował mu ktoś inny, proponując oczywiste rozwiązanie.

Odczołgałem się znad krawędzi skalnej półki, a jedno z dzieci pomogło mi wstać. Potem wszyscy biegliśmy gromadą, ale nie w dół zbocza. Gnaliśmy pod górę, coraz głębiej w nieznane, oddalając się od równiny i wyjścia z pętli. Było już za późno, aby zawrócić. Czułem, jak głucholec skacze z głazu na ścianę skalną, ale kieruje się w dół, ku ścieżce, aby odciąć nam drogę ucieczki, gdybyśmy próbowali zbiec z góry. Osaczał nas.

To było coś nowego, gdyż dotąd udawało mi się wytropić głucholca wyłącznie wzrokiem. Teraz jednak czułem, że igła kompasu we mnie wskazuje kierunek za nami. Oczami duszy niemal widziałem potwora gramolącego się ku płaskiej ziemi. Było tak, jakbym zobaczywszy głucholca, spojrzeniem zainstalował w nim urządzenie lokalizacyjne.

Biegnąc, skręciliśmy za róg — mój przejściowy lęk wysokości najwyraźniej zniknął — i stanęliśmy przed gładką ścianą skalną, wysoką na ponad piętnaście metrów. Ścieżka kończyła się tutaj, dookoła nas ziemia urywała się absurdalnie stromo. W ścianie brakowało jakichkolwiek wyżłobień i nierówności. Gorączkowo próbowaliśmy znaleźć inną drogę — ukryte przejście w skale, drzwi, tunel — ale niczego takiego tam nie było, więc pozostało nam tylko piąć się w górę, a na to nie mieliśmy szans bez balonu na ogrzane powietrze albo pomocnej dłoni zapewne nieistniejącego olbrzyma.

Ogarnęła nas panika. Pani Perergrine zaczęła skrzeczeć, a Claire płakać, podczas gdy Horace zawodził:

— To koniec, wszyscy umrzemy!

Pozostali ruszyli na poszukiwanie ostatniej deski ratunku. Fiona przejechała palcami po ścianie, usiłując wymacać szczeliny z ziemią, które posłużyłyby jej za podłoże pod winorośl czy też inne pnącza mogące zastąpić drabinę. Hugh podbiegł do krawędzi ścieżki i spojrzał w przepaść.

— Moglibyśmy skoczyć, gdybyśmy tylko mieli spadochron! — krzyknął.

— Ja mogę być spadochronem! — powiedziała Olive. — Złapcie mnie za nogi!

Jednak droga w dół była długa, a u podnóża góry rozciągał się ciemny i niebezpieczny las. Bronwyn doszła do wniosku, że lepiej będzie posłać Olive w górę skalnej ściany niż w dół, więc z wiotką, rozgorączkowaną Claire pod pachą poprowadziła Olive za rękę do ściany.

— Daj mi buty! — powiedziała do Olive. — Najszybciej jak możesz przenieś Claire i panią Peregrine na szczyt.

Olive wyglądała na przerażoną.

— Nie wiem, czy jestem dość silna! — krzyknęła.

— Musisz spróbować, wróbelku! Tylko ty możesz je ochronić.

Przyklękła i postawiła Claire na ziemi. Rozgorączkowana mała zatoczyła się w ramiona Olive, która przytuliła ją mocno, po czym ściągnęła ze swoich stóp ołowiane buciki. Gdy tylko dziewczynki zaczęły się wznosić, Bronwyn przeniosła panią Peregrine z ramienia na czubek głowy Olive. Obciążona Olive wznosiła się bardzo powoli — dopiero kiedy pani Peregrine zaczęła trzepotać zdrowym skrzydłem i ciągnąć krzyczącą oraz wymachującą nogami Olive za włosy, wszystkie trzy w końcu odleciały.

Głucholec już niemal dotarł do równego terenu. Byłem tego taki pewien, jakbym to widział na własne oczy. Tymczasem szukaliśmy na ziemi czegokolwiek, co mogłoby posłużyć za broń, lecz udało się nam znaleźć tylko kamyki.

— Ja mogę być bronią — oznajmiła Emma.

Klasnęła w dłonie, a gdy je rozłączyła, ujrzeliśmy między nimi syczącą kulę ognia pokaźnej wielkości.

— Nie zapominajcie o moich pszczołach! — Hugh otworzył usta, żeby je wypuścić. — Sprowokowane bywają naprawdę zjadliwe.

Enoch, który zawsze okazywał wesołość w najmniej odpowiednich momentach, ryknął śmiechem.

— I co zrobisz? — spytał. — Zapylisz go na śmierć?

Hugh zignorował go i odwrócił się do mnie.

— Ty będziesz naszymi oczami, Jacob — oświadczył. — Powiedz nam, gdzie jest potwór, a my zażądlimy go na śmierć.

Moja bolesna igła kompasu podpowiadała mi, że głucholec jest już na ścieżce i szybko się do nas zbliża.

— Zaraz tam się zjawi. — Wskazałem zakręt, zza którego przyszliśmy. — Przygotujcie się.

Gdyby nie adrenalina, ból obezwładniłby mnie całkowicie.

Ustawiliśmy się w pozycjach do walki lub ucieczki. Niektórzy pochylili się z uniesionymi pięściami jak bokserzy; inni przypominali sprinterów przed wystrzałem pistoletu startowego — tyle że nikt nie wiedział, dokąd uciekać.

— Jakże przygnębiający i niefortunny koniec naszych przygód — westchnął Horace. — Pożarci przez głucholca w jakiejś walijskiej dziurze zabitej dechami.

— Myślałem, że nie mogą wejść do pętli — mruknął Enoch. — Jak, do diabła, ten się tu dostał?

— Być może ewoluowały — podsunął Millard.

— Kogo obchodzi, jak do tego doszło?! — warknęła Emma. — Jest tutaj i chce nas pożreć!

— Uwaga tam w dole! — krzyknął piskliwy głosik gdzieś nad nami.

Wyciągnąłem szyję i ujrzałem, jak twarz Olivii znika za szczytem skalnej ściany. Po chwili nad półką rozwinęło się coś, co przypominało długą linę, która szarpnęła, naprężyła się, a siatka na jej końcu gwałtownie pacnęła o podłoże.

— Szybciej! — dobiegł nas znowu głos Oliwii. — Tu jest wyciąg. Niech wszyscy chwycą siatkę, a ja was wciągnę na górę!

Pobiegliśmy do siatki, ale była maleńka, mogła pomieścić najwyżej dwie osoby. Do sznura na wysokości oczu przyczepiono fotografię mężczyzny w siatce — w tej konkretnej siatce. Ze zgiętymi nogami zwisał tuż przed skalną ścianą — tą konkretną ścianą. Z tyłu zdjęcia widniał wydrukowany tekst:

Jedyna droga dostępu do menażerii:

proszę wejść do środka!

ograniczenie wagowe: jeden podróżny

bez wyjątków

Urządzenie było czymś w rodzaju prymitywnej windy — przeznaczonej dla jednej osoby, nie dla ośmiu. Zabrakło nam jednak czasu, by użyć jej zgodnie z przeznaczeniem, więc wszyscy władowaliśmy się do siatki, wystawiając ręce i nogi przez znajdujące się w niej oka i na wszelkie możliwe sposoby czepiając się sznura.

— Ciągnij! — krzyknąłem.

Głucholec był już bardzo blisko, bo wręcz zwijałem się z bólu.

Przez kilka nieskończenie długich sekund nic się nie działo. Potem głucholec wyskoczył zza zakrętu, używając muskularnych języków jak nóg; jego zanikające ludzkie członki zwisały bezużytecznie. Nagle rozległ się metaliczny pisk, sznur się naprężył i unieśliśmy się w powietrze.

Głucholec niemal zdołał pokonać dzielący go od nas dystans. Gnał z szeroko otwartą paszczą, jakby zamierzał pochwycić wszystkich między zęby niczym wieloryb filtrujący plankton. Nie byliśmy jeszcze w połowie klifu, kiedy dotarł na ziemię pod nami, popatrzył w górę i przykucnął.

— Zaraz skoczy! — krzyknąłem. — Wciągnijcie nogi do siatki!

Głucholec oparł jęzory o ziemię i odbił się wysoko w górę. Wznosiliśmy się szybko i wyglądało na to, że nas nie dosięgnie, jednak gdy osiągnął najwyższy punkt wyskoku, jeden z jego języków wystrzelił z paszczy i niczym lasso otoczył kostkę Emmy.

Wrzasnęła i zaczęła kopać jęzor drugą nogą. Nagle siatka zatrzymała się gwałtownie, gdyż wyciąg nad nami był zbyt słaby, aby udźwignąć nas wszystkich i jeszcze w dodatku głucholca.

— Zabierzcie to! — ryczała Emma. — Zabierzcie, zabierzcie, zabierzcie!

Ja również starałem się kopać, ale jęzor głucholca był mocny jak stalowa lina, a jego czubek pokrywały niezliczone, ruchliwe przyssawki, więc każdy, kto spróbowałby go oderwać, sam by do niego przywarł. Potwór nagle zaczął się podciągać, a jego szczęki zbliżyły się do nas na tyle, że owionął nas cuchnący, trupi oddech.

Emma krzyczała, żeby ktoś ją przytrzymał, więc jedną ręką chwyciłem materiał z tyłu jej sukienki. Bronwyn puściła siatkę i wisiała wyłącznie na nogach, gdyż rękami opasała talię Emmy. Emma również puściła sznur i teraz tylko Bronwyn i ja chroniliśmy ją przed upadkiem. Mając wolne ręce, sięgnęła w dół i zacisnęła je wokół jęzora.

Głucholec przeraźliwie wrzasnął. Przyssawki przywiędły i zaczął wydobywać się z nich cuchnący czarny dym, któremu towarzyszył syk. Emma zacieśniła uścisk, zamknęła oczy i zawyła, a ja pomyślałem, że nie krzyczy z bólu, lecz zagrzewa samą siebie do walki. Potwór był w końcu zmuszony ją puścić; jego okaleczona macka ześliznęła się z kostki Emmy. W pewnym surrealistycznym momencie to nie głucholec trzymał Emmę, lecz ona głucholca, który wił się i ryczał pod nami. Swąd palonego ciała wypełniał nasze nozdrza. Wreszcie krzyknęliśmy do niej, żeby przestała. Dopiero wtedy otworzyła oczy i chyba przypomniała sobie, gdzie jest, bo rozsunęła ręce.

Stwór spadł na łeb na szyję, w locie wymachując mackami tak, jakby chciał się czegoś uchwycić. Wystrzeliliśmy w górę jak z procy, gdyż zniknęło obciążenie, które nas blokowało. Przefrunęliśmy nad krawędzią urwiska i upadliśmy na jego skraju. Olive, Claire i pani Peregrine już tam na nas czekały. Po wyplątaniu się z sieci chwiejnie odsunęliśmy się od przepaści, Olive zaczęła wiwatować, pani Peregrine skrzecząc, zatrzepotała zdrowym skrzydłem, a Claire uniosła głowę i uśmiechnęła się do nas niemrawo z miejsca, w którym leżała na ziemi.

Rozdygotani, po raz drugi w ciągu ostatnich czterdziestu ośmiu godzin nie mogliśmy uwierzyć, że żyjemy.

— Ocaliłaś nas już dwa razy, wróbelku — zwróciła się Bronwyn do Olive. — Wiedziałam, że jesteś dzielna, Emmo, ale to było niesamowite!

Emma tylko wzruszyła ramionami.

— Albo ja, albo on — powiedziała.

— Nie mogę uwierzyć, że go dotknęłaś — odezwał się Horace.

Wytarła dłonie o sukienkę i przysunęła je do nosa, po czym się skrzywiła.

— Mam nadzieję, że smród zniknie — westchnęła. — Ten potwór cuchnął jak wysypisko śmieci.

— Jak tam twoja kostka? — zapytałem. — Boli?

Uklękła i zsunęła skarpetkę, spod której wyłoniła się czerwona, nabrzmiała pręga.

— Nie jest tak źle. — Dotknęła jej ostrożnie.

Jednak kiedy wstała i oparła ciężar ciała na tej nodze, wyraźnie się wzdrygnęła.

— Bardzo byłeś pomocny — warknął na mnie Enoch. — „Uciekajcie!” — powiedział wnuk pogromcy głucholców.

— Gdyby mój dziadek uciekł przed głucholcem, który go zabił, pewnie nadal by żył — odparłem. — To dobra rada.

Usłyszałem łupnięcie za krawędzią urwiska i ponownie ogarnęło mnie Przeczucie. Podszedłem do półki i wyjrzałem. Głucholec, cały i zdrowy, siedział u stóp urwiska i z zapałem wybijał w skale otwory, używając do tego jęzorów.

— Mam złe wieści — oznajmiłem. — Upadek go nie wykończył.

Emma w jednej sekundzie znalazła się u mojego boku.

— Co robi?

Patrzyłem, jak głucholec wkręca jeden z jęzorów w otwór, który wybił, a następnie podciąga się i wybija drugą dziurę. Robił dla siebie występy pod stopy, czy też raczej pod języki.

— Usiłuje się wdrapać po skale — odparłem. — Boże, jest jak cholerny terminator.

— Jak co? — zapytała Emma.

Już miałem jej wyjaśnić, ale tylko pokręciłem głową. Porównanie i tak było do niczego. Głucholce okazały się straszniejsze i groźniejsze niż jakikolwiek potwór z filmów.

— Musimy go powstrzymać! — krzyknęła Olive.

— Albo jeszcze lepiej: uciec! — burknął Horace.

— Dość uciekania — zirytował się Enoch. — Możemy po prostu zabić to cholerstwo?

— Jasne — zgodziła się Emma. — Tylko jak?

— Ma ktoś kadź z gorącym olejem? — spytał Enoch.

— A może to wystarczy? — rozległ się głos Bronwyn.

Gdy się odwróciłem, okazało się, że unosi nad głowę głaz.

— Może — przytaknąłem. — A jak tam u ciebie z precyzją? Rzucisz go tam, gdzie ci powiem?

— Chętnie spróbuję — odparła Bronwyn, podchodząc chwiejnie do krawędzi urwiska.

Zajrzeliśmy w przepaść.

— Trochę dalej — powiedziałem, więc zrobiła parę kroków w lewo.

Już miałem krzyknąć, żeby zrzuciła głaz, kiedy nagle głucholec dał susa z jednego otworu do drugiego. Teraz Bronwyn znajdowała się w złym miejscu.

Robienie dziur szło glucholcowi coraz szybciej, więc stał się ruchomym celem. Co gorsza, głaz Bronwyn był jedynym w zasięgu wzroku. Gdyby nie trafiła, nie mogliśmy liczyć na jeszcze jedną szansę.

Zmusiłem się do patrzenia na głucholca, choć czułem wręcz nieznośny przymus odwrócenia wzroku. Na kilka niezwykłych, oszałamiających sekund głosy moich przyjaciół odpłynęły i słyszałem wyłącznie szum własnej krwi w uszach oraz bicie serca w piersi. Moje myśli powędrowały do stworzenia, które zabiło mojego dziadka, które stało nad jego okaleczonym, umierającym ciałem, po czym tchórzliwie umknęło do lasu.

Świat zaczął mi falować przed oczami, trzęsły się ręce. Musiałem się uspokoić.

„Doskonale się do tego nadajesz” — powtarzałem sobie. „Jesteś stworzony do zabijania takich potworów”. Mamrotałem te słowa pod nosem niczym mantrę.

— Jacob, pośpiesz się, proszę — odezwała się Bronwyn.

Potwór zrobił zwód w lewo i skoczył w prawo. Nie chciałem zgadywać, bo stracilibyśmy jedyną szansę zgładzenia monstrum. Musiałem wiedzieć na pewno i czułem, że to możliwe.

Ukląkłem tak blisko nad skrajem urwiska, że Emma musiała zahaczyć dwa palce z tyłu mojego paska, abym nie spadł. Skupiłem się na głucholcu i powtarzałem mantrę: „stworzony, by cię zabić; stworzony, by cię zabić”. Chociaż potwór na moment znieruchomiał, zajmując się wybijaniem otworu w skale, poczułem, jak igła mojego wewnętrznego kompasu wychyla się lekko w prawo. To przypominało wizję.

Bronwyn zaczęła drżeć pod ciężarem głazu.

— Dłużej nie utrzymam! — powiedziała.

Postanowiłem zawierzyć intuicji. Choć miejsce, które wskazywał mój kompas, było puste, krzyknąłem do Bronwyn, by właśnie tam cisnęła kamień. Naprężyła się i z jękiem ulgi puściła głaz.

Chwilę potem głucholec skoczył na prawo — dokładnie tam, gdzie wskazywała igła kompasu. Potwór podniósł głowę i zobaczył spadający na niego głaz. Usiłował rzucić się na bok, lecz zabrakło mu czasu. Kamień trafił go w głowę i zmiótł jego ciało ze skały. Głucholec i głaz z grzmiącym hukiem jednocześnie uderzyli o ziemię. Spod skały wystrzeliły mackowate jęzory, które po chwili zadrżały i opadły bezwładnie. Wokoło zebrała się czarna krew, tworząc wielką, lepką kałużę.

— Strzał w dziesiątkę! — wrzasnąłem.

Dzieciaki zaczęły podskakiwać i wiwatować.

— Nie żyje, nie żyje! — krzyknęła Olive. — Straszny głucholec nie żyje!

Bronwyn objęła mnie mocno, a Emma pocałowała w czubek głowy. Horace uścisnął mi rękę, Hugh poklepał mnie po plecach. Nawet Enoch mi pogratulował.

— Dobra robota — przyznał z lekką niechęcią. — Tylko żeby nie przewróciło ci się w głowie.

Powinienem szaleć z radości, ale właściwie nie czułem nic poza narastającym odrętwieniem, gdy koszmarny ból towarzyszący Przeczuciu ustępował. Emma dostrzegła moje wyczerpanie, więc delikatnie i z czułością wzięła mnie pod rękę, tak, aby nikt nie zauważył, i lekko mnie podtrzymywała, gdy odsuwaliśmy się od skraju urwiska.

— To nie był łut szczęścia — szepnęła mi do ucha. — Miałam co do ciebie rację, Jacobie Portman.

Ścieżka, która kończyła się w ślepym zaułku pod skalną ścianą, na górze ciągnęła się dalej, po grzbiecie wzniesienia, coraz wyżej.

— Na zdjęciu napisano o dostępie do menażerii — zauważył Horace. — Myślicie, że dalej jest właśnie menażeria?

— To tobie śni się przyszłość — odparł Enoch. — Może ty nam powiesz?

— Co to jest menażeria? — zapytała Olive.

— Zbiór zwierząt — wyjaśniła jej Emma. — Takie jakby zoo. W pewnym sensie.

Olive pisnęła i zaklaskała.

— To przyjaciele Cuthberta! Ci z baśni! Nie mogę się doczekać spotkania z nimi. Myślicie, że mieszka tam ymbrynka?

— W tym momencie najlepiej niczego nie przypuszczać — powiedział Millard.

Gdy ruszaliśmy ścieżką, nadal próbowałem się otrząsnąć po spotkaniu z głucholcem. Zgodnie z przewidywaniami Millarda, mój dar rozwijał się jak mięsień po treningu. Kiedy już zobaczyłem głucholca, mogłem go wytropić, a jeśli odpowiednio się na nim skoncentrowałem, udawało mi się przewidzieć jego następny ruch instynktownie, raczej kierując się emocjami niż rozumem. Odczuwałem pewną satysfakcję, że wiem coś nowego o swojej osobliwości, i to wyłącznie dzięki własnemu doświadczeniu. Nie uczyłem się jednak w bezpiecznych, kontrolowanych warunkach, nie było siatki chroniącej mnie przed bolesnym upadkiem. Każdy popełniony przeze mnie błąd mógł mieć natychmiastowe, śmiertelne konsekwencje — zarówno dla mnie, jak i dla osób z mojego otoczenia. Martwiłem się, że przecenią moje możliwości albo co gorsza, sam je przecenię. Byłem aż nadto świadomy, że kiedy tylko woda sodowa uderzy mi do głowy i przestanę koszmarnie obawiać się głucholców, wydarzy się coś strasznego.

Może więc miałem szczęście, że stosunek mojego przerażenia do pewności siebie był na razie wyjątkowo niekorzystny — powiedziałbym, że wynosił najmarniej dziesięć do jednego. Podczas marszu wsunąłem dłonie w kieszenie, aby inni nie zobaczyli, jak się trzęsły.

— Patrzcie! — Bronwyn zatrzymała się na środku ścieżki. — Dom w chmurach!

Znajdowaliśmy się już w połowie grzbietu wzniesienia. Wysoko przed nami, w oddali stał dom, który zdawał się balansować na ścianie chmur. Gdy ruszyliśmy dalej, chmury się rozstąpiły i dom ukazał się nam w pełnej krasie. Był bardzo mały i tkwił nie na szczycie chmury, lecz na wysokiej wieży skonstruowanej w całości z podkładów kolejowych, ułożonych jeden na drugim. Cała ta budowla znajdowała się dokładnie na środku porośniętego trawą płaskowyżu. Mieliśmy przed sobą jedną z najdziwniejszych wzniesionych przez człowieka konstrukcji, jakie kiedykolwiek widziałem. Dookoła budowli stało kilka szop, a na drugim końcu płaskiego skrawka gruntu rósł lasek, lecz nas interesowała wyłącznie wieża.

— Co to takiego? — wyszeptałem.

— Wieża obserwacyjna? — zaryzykowała Emma.

— Może miejsce startu samolotów? — podsunął Hugh.

Nigdzie jednak nie było samolotów ani pasa startowego.

— A jeśli tutaj cumują zeppeliny? — zasugerował Millard.

Przypomniał mi się stary materiał filmowy, na którym zarejestrowano niefortunny przylot sterowca hindenburg, który miał się zatrzymać u szczytu konstrukcji przypominającej wieżę radiową, całkiem podobnej do tej przed nami. Przeszył mnie zimny dreszcz przerażenia. A jeśli sterowce, które prześladowały nas na plaży, miały tutaj swoją bazę, i nieświadomie wpakowaliśmy się do gniazda upiorów?

— A może to dom ymbrynki? — odezwała się Olive. — Dlaczego wszyscy zawsze od razu wyciągają najokropniejsze wnioski?

— Olive na pewno ma rację — powiedział Hugh. — Tutaj nie ma się czego bać.

Natychmiast zawtórował mu głośny, nieludzki warkot, który zdawał się dobiegać z cienia pod wieżą.

— A co to było? — przeraziła się Emma. — Jeszcze jeden głucholec?

— Raczej nie — odparłem, bo Przeczucie we mnie nadal słabło.

— Nie wiem i nie chcę wiedzieć. — Horace cofnął się o krok.

Nie mieliśmy jednak wyboru — to coś chciało się z nami zaznajomić. Gdy warczenie rozległo się ponownie, włosy na rękach stanęły mi dęba. Po chwili między dwoma nisko ułożonymi podkładami pojawiło się włochate oblicze. Istota znowu warknęła na nas jak wściekły pies, z jej zębatego pyska spływały strużki śliny.

— Co to ma być, na litość przodków? — mruknęła Emma.

— Wejście do tej pętli było genialnym pomysłem — powiedział Enoch. — Naprawdę wszystko idzie jak po maśle.

Stwór wypełzł spomiędzy podkładów na słońce, przykucnął na tylnych łapach i z wariackim uśmiechem łypał na nas okiem, zupełnie jakby sobie wyobrażał, jak smakują nasze mózgi. Nie umiałem stwierdzić, czy to człowiek, czy zwierzę. Odziany w łachmany stwór miał ciało mężczyzny, ale poruszał się jak małpa i kojarzył się z zagubionym praprzodkiem, który zatrzymał się w rozwoju ewolucyjnym miliony lat temu. Jego oczy i zęby były matowożółte, skóra blada i pokryta ciemnymi plamami, włosy zaś przypominały długą, zmierzwioną strzechę.

— Niech ktoś to zabije! — powiedział Horace. — Albo zmusi, żeby na mnie nie patrzyło.

Bronwyn postawiła Claire i przybrała pozycję bojową, Emma zaś wyciągnęła przed siebie ręce, aby wzniecić płomień, lecz najwyraźniej była zbyt oszołomiona, bo udało się jej narobić tylko trochę dymu. Zezwierzęcony człowiek zamarł, warknął, a następnie zerwał się do biegu niczym olimpijski sprinter — nie ku nam, lecz wokół nas, chowając się za sterty skał i wyskakując zza nich z wyszczerzonymi w uśmiechu kłami. Ten ktoś niewątpliwie bawił się z nami w kotka i myszkę, tuż przed zadaniem ostatecznego ciosu.

Stwór zbierał się do kolejnego biegu — tym razem prosto na nas — kiedy jakiś głos z oddali wykrzyknął:

— Siad! I spokój!

To coś posłusznie usiadło w kucki i rozluźniło się z językiem zwisającym z ust rozciągniętych w głupkowatym uśmiechu.

Odwróciliśmy się, a naszym oczom ukazał się pies, który spokojnie biegł prosto ku nam. Spojrzałem za niego, żeby zobaczyć, kto mówił, ale nikogo tam nie było. W następnej chwili pies nieoczekiwanie otworzył pysk i oznajmił:

— Nie zwracaj uwagi na Chruma, brak mu dobrych manier. W taki sposób pragnął wyrazić swoją wdzięczność. Tamten głucholec był doprawdy nad wyraz kłopotliwy.

Pies przemawiał chyba do mnie, ale byłem zbyt zaskoczony, aby odpowiedzieć. Nie dość, że mówił niemal ludzkim głosem — na dodatek z pięknym angielskim akcentem charakterystycznym dla wyższych sfer — to jeszcze w obwisłym pysku trzymał fajkę, a na oczach miał okrągłe okulary z zabarwionymi na zielono szkłami.

— Och, mam nadzieję, że nie jesteś nazbyt przesadnie urażony — ciągnął pies, błędnie odczytawszy moje milczenie. — Intencje Chruma są zacne i należy go traktować z głęboką wyrozumiałością, został on bowiem, najzupełniej dosłownie, wychowany w oborze. Co się tyczy mnie, pobierałem nauki w wielkiej posiadłości, gdzie byłem siódmym z miotu siódmego szczenięcia z uznanej linii psów myśliwskich. — Ukłonił się najładniej jak pies potrafi, niemal dotykając nosem ziemi. — Addison MacHenry, sługa uniżony.

— Niezwykle wymyślne imię dla psa — mruknął Enoch, na którym spotkanie z gadającym psem najwyraźniej nie zrobiło większego wrażenia.

Addison zerknął znad szkieł na Enocha.

— A jakże brzmi twoja godność, że się ośmielę zapytać? — odezwał się z godnością.

— Enoch O’Connor — oświadczył Enoch z dumą i lekko wypiął pierś.

— Niezwykle wymyślne imię dla brudnego, pucołowatego chłopca — zauważył Addison, a następnie stanął na tylnych nogach, niemal osiągając wzrost Enocha. — Jestem psem, w istocie, niemniej osobliwym. Dlaczegóżbym zatem musiał być obarczony pospolitym psim imieniem? Mój dawny pan zwykł mawiać do mnie Boksiu, które to miano budziło mą niekłamaną wzgardę, stanowiąc niewątpliwą ujmę na mym honorze. Z tego względu pokąsałem oblicze tego osobnika i przejąłem jego godność. Śmiem twierdzić, że imię Addison nieporównanie bardziej pasuje do zwierzęcia o mojej głębi intelektualnej. Niedługo po tym panna Wren odnalazła mnie i sprowadziła w to oto miejsce.

Twarze dzieci pojaśniały na wzmiankę o ymbrynce. Wszyscy poczuliśmy przypływ nadziei.

— Panna Wren sprowadziła cię tutaj? — spytała Olive. — A olbrzym Cuthbert?

— Któż to taki? — Addison pokręcił głową. — Ach, naturalnie, jednak obawiam się, że niestety, ta baśń to jedynie… baśń. Inspirację stanowiła zagadkowa skała u podnóża urwiska, jak również osobliwa menażeria panny Wren.

— A nie mówiłem? — wymamrotał Enoch.

— Gdzie jest teraz panna Wren? — spytała Emma. — Musimy z nią porozmawiać!

Addison spojrzał na dom wieńczący wieżę.

— Otóż i jej rezydencja — oświadczył. — Tyle że panna Wren chwilowo pozostaje nieobecna. Wyfrunęła kilka dni temu, by dopomóc swym siostrom ymbrynkom w Londynie. Nie ustają tam działania wojenne, pojmujecie… Ale zapewne doszły was słuchy o konflikcie zbrojnym? To by tłumaczyło, czemu wędrujecie w tak upadlających warunkach godnych uchodźców.

— Napadnięto naszą pętlę — wyjaśniła Emma. — A potem straciliśmy dobytek na morzu.

— I niemal straciliśmy życie — uzupełnił Millard.

Słysząc jego głos, zaskoczony pies drgnął.

— Niewidzialny! Rzadki rarytas. I jeszcze Amerykanin. — Skinął na mnie głową. — Nader osobliwa z was gromadka, nawet jak na osobliwców. — Z powrotem opadł na cztery łapy i odwrócił się ku wieży. — Zapraszam, przedstawię was pozostałym. Zaręczam, że nie będą kryli zachwytu, gdy was poznają. Zapewne dręczy was głód po wojażach, biedne stworzenia. Spodziewajcie się uraczenia krzepiącą strawą!

— Potrzebujemy też lekarstw. — Bronwyn przyklęknęła, żeby podnieść Claire. — Ta mała jest bardzo chora.

— Zrobimy dla niej, co w naszej mocy — odparł pies. — Jesteśmy waszymi dozgonnymi dłużnikami za rozwiązanie naszego drobnego problemu z głucholcem. Był, jak wspominałem, nad wyraz kłopotliwy.

— Uraczenia czym? — zainteresowała się Olive.

— Prowiantem, aprowizacją, wiktuałami! — odparł pies. — Posilicie się tu niczym koronowane głowy.

— Ale ja nie lubię psiej karmy — zaprotestowała Olive.

Addison roześmiał się w zdumiewająco ludzki sposób.

— Ani ja, moja panno — powiedział.

Rozdział czwarty

Addison kroczył na czterech łapach, unosząc płaski pysk, podczas gdy Chrum skakał wokół nas jak stuknięty szczeniak. Zza kęp traw oraz szop rozrzuconych tu i tam zerkały na nas rozmaite oblicza — w większości owłosione, w różnych kształtach i rozmiarach. Gdy dotarliśmy na środek płaskowyżu, Addison stanął na tylnych nogach.

— Bez obawy, przyjaciele! — wykrzyknął. — Przybywajcie poznać dzieci, które zrobiły porządek z naszym niemile widzianym gościem.

Ujrzeliśmy paradę zwierząt, które jedno po drugim wyszły na otwartą przestrzeń. Addison przedstawiał je nam po kolei. Pierwsze stworzenie wyglądało tak, jakby górną połowę miniaturowej żyrafy przytroczono do dolnej połowy osła. Poruszało się niezdarnie na tylnych nogach, swoich jedynych kończynach.

— To jest Deirdre — powiedział Addison. — Emurafa, czyli krzyżówka osła i żyrafy, tyle że z mniejszą liczbą nóg i kłótliwym usposobieniem. Dramatycznie źle znosi przegraną w karty — dodał szeptem. — Posłuchajcie mojej rady i nigdy nie grajcie w karty z emurafą. Deirdre, przywitaj się z gośćmi.

— Do widzenia! — powiedziała Deirdre i rozciągnęła w uśmiechu duże końskie wargi, demonstrując górne zęby. — Okropny dzień! Bardzo niemiło mi was poznać! — Jej piskliwy śmiech kojarzył się z rżeniem konia i rykiem osła. — Żartuję!

— Deirdre uważa się za niezwykle zabawną — wyjaśnił Addison.

— Skoro jesteś osłem i żyrafą, to dlaczego nie nazywasz się osłorafa? — zainteresowała się Olive.

Deirdre spoważniała.

— A cóż to za okropna nazwa? Emurafa dobrze leży na języku, nie sądzisz?

Następnie wystawiła język — tłusty, różowy i długi na metr — i koniuszkiem przesunęła diadem Olive na tył jej głowy. Dziewczynka pisnęła i chichocząc, schowała się za Bronwyn.

— Wszystkie tutejsze zwierzęta mówią? — spytałem.

— Wyłącznie Deirdre oraz ja — odparł Addison. — I bardzo dobrze, bo kury i tak nie chcą zamilknąć, choć nie potrafią powiedzieć ani słowa.

W tym samym momencie stadko gdaczących kur przywędrowało ku nam zza spalonego i poczerniałego od sadzy kurnika.

— Oho! — mruknął Addison. — Nadciągają dziewczęta.

— Co się stało z ich kurnikiem? — spytała Emma.

— Ilekroć go naprawiamy, tylekroć puszczają go z dymem. Cóż za utrapienie — westchnął, a następnie odwrócił się i skinął głową w innym kierunku. — Może lepiej raczcie się cofnąć, albowiem gdy kury są rozentuzjazmowane…

Bum! Wszyscy podskoczyliśmy, gdy rozległ się dźwięk przypominający wybuch ćwiartki laski dynamitu. Kilka ostatnich nieuszkodzonych desek kurnika rozprysło się na drzazgi i wyleciało w powietrze.

— …ich jajka wybuchają — dokończył.

Gdy opadł dym, zobaczyliśmy, że kury wciąż ku nam biegną, całe, zdrowe i na oko ani trochę nie zdumione eksplozją. Pióra kłębiły się wokół nich niczym chmura wielkich płatków śniegu.

Enoch szeroko otworzył usta.

— Chcesz powiedzieć, że te kury znoszą wybuchowe jajka? — spytał.

— Jedynie w chwilach nadpobudliwości — wyjaśnił Addison. — Większość jajek jest bezpieczna i pyszna, lecz przez te eksplodujące nasza odmiana niosek nosi wielce nieprzychylne miano kur armagedońskich.

— Nie podchodźcie do nas! — wrzasnęła Emma, gdy kwoki zaczęły się zbliżać. — Wysadzicie nas w powietrze!

Addison się roześmiał.

— Ręczę, że są urocze i nieszkodliwe, a jaja składają wyłącznie w kurniku. — Kury gdakały radośnie wokół naszych stóp. — Widzicie? Polubiły was!

— To dom wariatów! — skomentował Horace.

— Nie, gołąbeczku — zaśmiała się Deirdre. — To menażeria.

Potem Addison przedstawił nas kilku zwierzętom, których osobliwości były bardziej subtelne — w tym przyglądającej się nam z gałęzi sowie, cichej i uważnej, oraz grupie myszy, które znikały i pojawiały się w polu widzenia, całkiem jakby spędzały połowę czasu w innej rzeczywistości. Była tam również koza o bardzo długich rogach i głębokich czarnych oczach — sierota po stadzie osobliwych kóz, które niegdyś zamieszkiwały las w dole.

Gdy zwierzęta już się zebrały, Addison wykrzyknął:

— Wiwat, zabójcy głucholca!

Deirdre zaryczała, koza postukała w ziemię, sowa zahuczała, kury zagdakały, a Chrum zachrumkał z aprobatą. Kiedy to wszystko się działo, Bronwyn i Emma nieustannie wymieniały spojrzenia. Bronwyn zerknęła na swój płaszcz, pod którym ukryła panią Peregrine, następnie uniosła brwi, jakby chciała spytać: „Teraz?”, ale Emma pokręciła głową w odpowiedzi: „Jeszcze nie”.

Bronwyn położyła Claire na trawie w cieniu drzewa. Mała pociła się i trzęsła, co chwila tracąc przytomność.

— Widziałem, jak panna Wren szykowała specjalny eliksir na gorączkę — oznajmił Addison. — Obrzydliwy w smaku, lecz skuteczny.

— Moja mama gotowała mi rosół z kury — odezwałem się.

Kury rozgdakały się alarmująco, a Addison popatrzył na mnie wilkiem.

— Dowcipkował sobie! — oświadczył. — To był ledwie żart, absurdalny i komiczny, ha, ha. Nie ma czegoś takiego jak rosół z kury.

Z pomocą Chruma i jego przeciwstawnych kciuków, Addison i emurafa poszli przygotować eliksir. Po jakimś czasie wrócili z miseczką czegoś, co przypominało pomyje. Gdy Claire wypiła całe lekarstwo i zasnęła, zwierzęta przygotowały nam skromną ucztę, na którą składały się duszone jabłka, świeży chleb w koszykach, a także jajka na twardo — nieeksplodujące — podane prosto do rąk, gdyż nie było tu talerzy ani sztućców. Nie uświadamiałem sobie, jaki jestem głodny, dopóki nie pochłonąłem trzech jajek i bochenka chleba w niespełna pięć minut.

Po jedzeniu beknąłem i wytarłem usta, a gdy podniosłem wzrok, zobaczyłem, że zwierzęta patrzą na nas uważnie. Z ich oczu biła niesłychana inteligencja. Ten widok mnie oszołomił i musiałem zwalczyć przemożne wrażenie, że śnię.

Odwróciłem się do Millarda, który posilał się tuż obok mnie.

— Czy kiedyś słyszeliście o osobliwych zwierzętach? — spytałem.

— Tylko w bajkach dla dzieci — odparł z ustami pełnymi chleba. — To dziwne, że jedna z takich opowiastek doprowadziła nas do nich.

Jedynie Olive wydawała się niewzruszona — może dlatego, że była taka młoda, przynajmniej cieleśnie. Różnica między baśniami a prawdziwym życiem nie wydawała się jej aż tak wielka.

— Gdzie są inne zwierzęta? — spytała Addisona. — W baśni o Cuthbercie były szczudłonogie niedźwiedzie i dwugłowe ponurysie.

W tym momencie radosny nastrój zwierząt prysł. Chrum ukrył twarz w dłoniach, a Deirdre zarżała jękliwie.

— Nie pytaj, nie pytaj — powiedziała, zwieszając łeb.

Było jednak za późno.

— Te dzieci udzieliły nam pomocy — zauważył Addison. — Zasługują na to, by wysłuchać naszej smutnej opowieści, skoro chcą.

— Jeśli nie macie nic przeciwko temu — powiedziała Emma.

— Uwielbiam smutne historie — wyznał Enoch. — Zwłaszcza takie, w których smoki pożerają królewny, a na końcu wszyscy umierają.

Addison odkaszlnął.

— W naszym wypadku to coś więcej niż tylko smoki pożerane przez królewny — wyjaśnił. — Dla istot naszego pokroju nastały niełatwe lata, poprzedzone jakże trudnymi stuleciami. — Pies chodził w tę i z powrotem, przemawiając tak górnolotnie, jakby wygłaszał kazanie. — Dawno, dawno temu świat przepełniały osobliwe zwierzęta. Za czasów Aldinna po świecie krążyło więcej osobliwych zwierząt niż osobliwych ludzi. Występowaliśmy w każdym możliwym kształcie i rozmiarze. Istniały zatem wieloryby, które potrafiły latać niczym ptaki, robale wielkości domów, psy po dwakroć rozumniejsze ode mnie, choć trudno w to uwierzyć. Niektóre miały własne królestwa, zarządzane przez zwierzęcych władców. — W oczach psa pojawił się ledwie widoczny błysk, całkiem jakby Addison pamiętał tamte czasy. Potem westchnął ciężko, a iskra przygasła. — Teraz ostała się nas ledwie garstka. Niemal wymarliśmy. Czy macie pojęcie, co się stało z osobliwymi zwierzętami, które kiedyś krążyły po świecie?

Jedliśmy w milczeniu, zawstydzeni, że nie mamy pojęcia.

— Wobec tego chodźcie za mną, to wam pokażę — oświadczył.

Wyszedł na słońce i się obejrzał, czekając, aż za nim podążymy.

— Addie, daj spokój — jęknęła emurafa. — Nie teraz, goście jedzą.

— Goście pytali, a ja śpieszę odpowiedzieć — powiedział z naciskiem. — Ich chleb nie zdematerializuje się przez ledwie kilka minut.

Niechętnie odłożyliśmy jedzenie i udaliśmy się za psem. Fiona została, żeby pilnować śpiącej Claire, a my, z Chrumem i emurafą za plecami, przeszliśmy przez płaskowyż do lasku, który rósł w oddali. Żwir chrzęścił nam pod stopami, kiedy szliśmy ścieżką wijącą się wśród drzew, kierując się do polany. Zanim do niej dotarliśmy, Addison odezwał się ponownie:

— Pozwolę sobie przedstawić wam najwspanialsze osobliwe zwierzęta, jakie stąpały po ziemi.

Spomiędzy drzew wyłonił się niewielki cmentarz pełen schludnych rzędów białych nagrobków.

— O nie… — usłyszałem głos Bronwyn.

— Pogrzebano tutaj bodaj więcej osobliwych zwierząt, niż obecnie pozostaje przy życiu w całej Europie. — Addison chodził między nagrobkami, aż wreszcie przystanął i oparł się przednimi łapami o jeden z nich. — Oto grób Pompejki. Była pięknym psem o nadzwyczajnym darze leczenia ran kilkoma liźnięciami ozora. Dziw nad dziwy! A jednak potraktowano ją właśnie tak.

Addison zacmokał, a Chrum podbiegł do nas z niewielką książką w dłoniach, którą wcisnął mi w ręce. Był to album ze zdjęciami, otwarty na fotografii psa zaprzężonego do małego powozu niczym muł lub koń.

— Została pojmana przez ludzi z wesołego miasteczka i przymuszona do wożenia grubych, zepsutych dzieci, jak zwykłe zwierzę pociągowe. Była nawet batożona! — W jego oczach płonął gniew. — Nim panna Wren ją wyzwoliła, Pompejka wpadła w taką depresję, że prawie z tego powodu umarła. Zresztą potem żyła zaledwie kilka tygodni i ostatecznie trafiła tutaj.

Podałem książkę dalej. Wszyscy, którzy obejrzeli fotografię, wzdychali, kręcili głowami albo mamrotali coś do siebie rozgoryczeni. Addison podszedł do innego grobu.

— Grander była Ca’ab Magdą — powiedział. — Antylopą gnu o osiemnastu ciosach, która wędrowała po pętlach obrzeży Mongolii, budząc uzasadnione przerażenie! Grunt drżał pod jej kopytami, kiedy pędziła. Powiadano, że w dwieście osiemnastym roku przed Chrystusem przebyła Alpy wraz z armią Hannibala. I pomyśleć, że kilka lat temu zastrzelił ją jakiś myśliwy.

Chrum pokazał nam zdjęcie starej kobiety, wyglądającej tak, jakby właśnie wróciła z afrykańskiego safari. Siedziała w dziwacznym fotelu z rogów.

— Nie rozumiem. — Emma popatrzyła na zdjęcie. — Gdzie jest Ca’ab Magda?

— Pod kobietą — wyjaśnił jej Addison. — Myśliwy zrobił sobie mebel z jej poroża.

Emma omal nie upuściła albumu.

— To obrzydliwe! — wykrzyknęła.

Enoch postukał w zdjęcie.

— Skoro to ona, to co tu jest pogrzebane?

— Fotel — odparł Addison. — Jakże żałosne marnotrawstwo osobliwego żywota. Cmentarzysko pełne jest opowieści takich, jak historia Magdy. Panna Wren chciała, aby nasza menażeria była arką, a tymczasem stopniowo przemieniała się w grobowiec.

— Podobnie jak wszystkie nasze pętle — zauważył Enoch. — Jak sama osobliwość. Nieudany eksperyment.

— Panna Wren zwykła powtarzać, że to miejsce umiera. — Addison starał się teraz naśladować głos ymbrynki. — „Doglądam tylko długiego pogrzebu”. — Jego oczy zalśniły na to wspomnienie, ale po chwili ponownie pojawił się w nich chłód. — Przepadała za teatralnymi gestami.

— Proszę, nie mów o naszej ymbrynce w czasie przeszłym — zaoponowała Deirdre.

— Przepada — poprawił się natychmiast. — Przepraszam. Przepada.

— Polowali na was. — Głos Emmy drżał od emocji. — Wypychali was i zamykali w zoo.

— Tak jak myśliwi z baśni o Cuthbercie — zauważyła Olive.

— Tak — przytaknął Addison. — Niektóre prawdy najlepiej wyrażać w formie mitu.

— Ale nie istniał żaden Cuthbert — domyśliła się w końcu Olive. — Zamiast olbrzyma był ptak.

— Wyjątkowy ptak — podkreśliła Deirdre.

— Martwicie się o nią — odezwałem się.

— Oczywiście, że tak — przytaknął Addison. — O ile mi wiadomo, panna Wren to obecnie jedyna ymbrynka na wolności. Kiedy usłyszała, że jej porwane siostry przetransportowano do Londynu, gardząc niebezpieczeństwem, poleciała im na pomoc.

— Nasze bezpieczeństwo też zlekceważyła — wymamrotała Deirdre.

— Do Londynu? — upewniła się Emma. — Na pewno tam trafiły porwane ymbrynki?

— Bez wątpienia — odparł pies. — Panna Wren dysponuje szpiegami w mieście. Jest to stado osobliwych gołębi, które mają baczenie na wszystko i donoszą jej o tym, co istotne. Ostatnimi czasy kilka z nich dotarło do nas w skrajnej rozpaczy. Gołębie wiedziały z dobrych źródeł, że ymbrynki były i są przetrzymywane w pętlach karnych.

Kilkoro dzieci jęknęło, ja jednak nie miałem pojęcia, o czym mówi pies.

— Co to jest karna pętla? — zapytałem.

— To pętle stworzone do przetrzymywania pojmanych upiorów, zatwardziałych kryminalistów, jak również niebezpiecznych szaleńców — wyjaśnił Millard. — Nie przypominają naszych pętli. Są to wyjątkowo paskudne miejsca.

— Osobliwcy niewątpliwie pozostają obecnie pod strażą upiorów, jak również ich głucholców — uzupełnił Addison.

— Dobry Boże! — wykrzyknął Horace. — Jest gorzej, niż się obawialiśmy!

— Żartujesz sobie? — spytał Enoch. — Właśnie tego się obawiałem!

— Niezależnie od tego, jak nikczemne są zamiary upiorów, nie ulega wątpliwości, że do ich realizacji potrzeba wszystkich ymbrynek — podsumował Addison. — Teraz została tylko panna Wren… Dzielna i brawurowa panna Wren… Kto wie, na jak długo! — Następnie zaskowytał tak, jak czasem psy podczas burzy, położył uszy po sobie i opuścił łeb.

Wróciliśmy w cień drzewa, aby dokończyć posiłek. Gdy już nie mogliśmy zjeść ani kęsa więcej, Bronwyn odwróciła się do Addisona.

— Wiesz, drogi panie psie, nie wszystko jest takie straszne, jak mówisz — powiedziała.

Popatrzyła na Emmę i uniosła brwi. Tym razem Emma skinęła głową.

— Doprawdy? — zainteresował się Addison.

— Owszem. Prawdę mówiąc, mam tutaj coś, co cię pewnie rozweseli.

— Bardzo w to wątpię — wymamrotał pies, ale uniósł łeb, aby zobaczyć, o co chodzi.

Bronwyn rozchyliła płaszcz.

— Przedstawiam ci przedostatnią ymbrynkę na wolności, panią Almę Peregrine.

Ptak wystawił łebek na słońce i zamrugał.

Teraz z kolei zwierzęta się zdumiały. Deirdre wstrzymała oddech, Chrum pisnął i zaklaskał, kury zaś zatrzepotały bezużytecznymi skrzydłami.

— Ale podobno waszą pętlę najechano! — powiedział Addison. — A ymbrynkę skradziono.

— Zgadza się — potwierdziła Emma z dumą. — Ale my z kolei ukradliśmy ją złodziejom!

— W takim wypadku pragnę zadeklarować, że jest to dla mnie nadzwyczajna przyjemność, proszę pani. — Addison skłonił się pani Peregrine. — Pozostaję pani uniżonym sługą. Jeśli potrzeba pani miejsca do poczynienia przemiany, z chęcią zaprowadzę panią do prywatnych pokojów panny Wren.

— Pani Peregrine nie może się przemienić — westchnęła Bronwyn.

— Jak to? — zafrasował się Addison. — Jest wstydliwa?

— Nie — zaprzeczyła Bronwyn. — Utknęła.

Addison z wrażenia wypuścił fajkę z pyska.

— O, nie — jęknął cicho. — Czy macie absolutną pewność?

— Znajduje się w tym stanie już od dwóch dni — odparła Emma. — Gdyby mogła się przemienić, pewnie już by to zrobiła.

Addison ściągnął okulary i popatrzył na ymbrynkę. W jego szeroko otwartych oczach czaiła się troska.

— Czy mogę ją przebadać? — zapytał.

— Prawdziwy doktor Dolittle z niego — oznajmiła emurafa. — Addie leczy nas wszystkie, kiedy zachorujemy.

Bronwyn wydobyła panią Peregrine z płaszcza i postawiła na ziemi.

— Tylko uważaj na jej ranne skrzydło — powiedziała.

— Naturalnie — zapewnił ją Addison.

Powoli okrążył ptaka i obejrzał go ze wszystkich stron. Następnie obwąchał mu łebek i skrzydła swoim wielkim, mokrym nosem.

— Powiedzcie mi, co jej się stało — zażądał w końcu. — Kiedy i jak. Chcę wiedzieć wszystko.

Emma zrelacjonowała całą historię — mówiła o tym, jak pani Peregrine została porwana przez Golana, jak zamknięta w klatce niemal utonęła w oceanie, jak ją uratowaliśmy z okrętu podwodnego, którym sterowały upiory. Zwierzęta słuchały w nabożnym skupieniu, a gdy Emma skończyła, pies przez chwilę zbierał myśli, by następnie postawić diagnozę.

— Została otruta — orzekł. — Tego jestem pewien. Zaaplikowano jej coś, co w sztuczny sposób utrzymuje ją w ptasiej postaci.

— Naprawdę? — zdziwiła się Emma. — Ale skąd to wiesz?

— Uprowadzanie i transport ymbrynek jest niebezpiecznym procederem, o ile pozostają one w ludzkim kształcie i są w stanie wykorzystać umiejętność zatrzymywania czasu. Przeobrażone w ptaki mogą jednak niewiele. W ptasiej postaci wasza dyrektorka jest ponadto nieduża, łatwa do ukrycia… i nie stanowi specjalnego zagrożenia. — Popatrzył na panią Peregrine. — Czy upiór, który panią porwał, spryskał panią czymś? Płynem bądź gazem?

Pani Peregrine poruszyła łebkiem, co przypominało skinienie głową.

— Och, proszę pani, tak mi przykro — jęknęła Bronwyn. — Nie mieliśmy pojęcia.

Mnie też dręczyły wyrzuty sumienia. Przecież to ja doprowadziłem upiory na wyspę i przeze mnie pani Peregrine ucierpiała. Częściowo z mojego powodu osobliwe dzieci straciły dom. Wstyd ciążył mi niczym kamień.

— Ale pani Peregrine wyzdrowieje, prawda? — zapytałem. — Przemieni się z powrotem?

— Jej skrzydło się zagoi — odparł Addison. — Niemniej bez stosownego wsparcia ta ymbrynka nie odzyska ludzkich kształtów.

— Ale jak można jej pomóc? — spytała Emma. — Dasz radę cokolwiek dla niej zrobić?

— Tylko inna ymbrynka coś tutaj zdziała. A poza tym kończy się jej czas.

Zamarłem. To było coś nowego.

— Jak to? — zaniepokoiła się Emma.

— Nie znoszę być posłańcem złych wieści — westchnął Addison. — Sęk w tym, że dwa dni to niebywale długo dla ymbrynki uwięzionej w ptasiej postaci. Im więcej czasu tkwi w tym ciele, tym mniej pozostaje w niej z człowieka. Zanika pamięć, uciekają słowa — wszystko to, co czyniło ją wyjątkową. W końcu już całkiem przestanie być ymbrynką i na zawsze, nieodwołalnie pozostanie ptakiem.

Wyobraziłem sobie panią Peregrine na stole operacyjnym, w otoczeniu lekarzy, ze wstrzymaną pracą serca. Każda mijająca sekunda wyrządzała jej mózgowi nowe i nieodwracalne szkody.

— Jak długo? — spytał Millard. — Ile jeszcze ma czasu?

Addison zmrużył oczy i potrząsnął łbem.

— Dwa dni, jeśli jest silna.

Wokół mnie rozległy się jęki i szepty. Wszyscy pobledliśmy.

— Jesteś pewien? — Emma nie wierzyła własnym uszom. — Całkowicie, stuprocentowo pewien?

— Już wcześniej to widziałem. — Addison podszedł do niewielkiej sowy, która usadowiła się na pobliskiej gałęzi. — Ta oto Olivia była młodą ymbrynką, kiedy w trakcie szkolenia przytrafił się jej poważny wypadek. Sprowadzono ją do nas pięć dni później. Panna Wren i ja robiliśmy co w naszej mocy, aby ją ocalić, lecz na próżno. To się wydarzyło dziesięć lat temu i od tamtego czasu Olivia pozostaje niezmieniona.

Sowa wpatrywała się w nas w milczeniu. Nie było w niej już żadnego życia poza tym zwierzęcym — dało się to dostrzec w jej pozbawionych wyrazu oczach.

Emma wstała. Chyba pragnęła coś powiedzieć, dodać nam otuchy, na co liczyłem, podbudować nas inspirującą przemową, jednak żadne słowa nie przechodziły jej przez gardło. W końcu stłumiła łkanie i odeszła od nas chwiejnym krokiem.

Zawołałem ją, ale się nie zatrzymała. Inni tylko powiedli za nią spojrzeniem, oszołomieni strasznymi wieściami, a także widoczną słabością bądź niezdecydowaniem Emmy. Tak długo zachowywała siły w obliczu całej tej sytuacji, że zaczęliśmy traktować to jako pewnik. Nie wykuto jej jednak w skale. Może i była osobliwcem, ale także człowiekiem.

— Lepiej ją sprowadź, Jacob — powiedziała do mnie Bronwyn. — Nie możemy za długo zwlekać.

Kiedy dogoniłem Emmę, stała niemal na skraju płaskowyżu i patrzyła w dół, na zbocza zielonych wzgórz, które w oddali zmieniały się w równinę. Usłyszała, że nadchodzę, ale się nie odwróciła.

Podszedłem do niej, powłócząc nogami. Rozpaczliwie próbowałem wymyślić coś krzepiącego.

— Wiem, że się boisz i… i trzy dni to niezbyt dużo, ale…

— Dwa dni — sprostowała. — A i to niekoniecznie. — Jej usta zadrżały. — Nie to jest najgorsze.

— Co mogłoby być jeszcze gorsze? — zdumiałem się.

Emma walczyła ze łzami. Nagle przegrała bitwę, osunęła się na ziemię i załkała. Ukląkłem i przytuliłem ją do siebie.

— Przepraszam — chlipnęła, a potem powtórzyła to trzy razy ochrypłym głosem. — Nie powinieneś był zostawać. Niepotrzebnie ci pozwoliłam. Byłam samolubna… Koszmarnie samolubna…

— Nie mów tak — zaoponowałem. — Jestem tu i nigdzie się nie wybieram.

Wtedy zaczęła płakać jeszcze rozpaczliwiej. Dotknąłem ustami jej czoła i całowałem, aż w końcu zaczęła się uspokajać, a szlochy zmieniły w pochlipywania.

— Porozmawiaj ze mną — poprosiłem. — Powiedz mi, co jest nie tak.

Po chwili usiadła i przetarła oczy, próbując wziąć się w garść.

— Liczyłam na to, że nigdy nie będę musiała tego powiedzieć — westchnęła. — Że to bez znaczenia. Pamiętasz, jak ci mówiłam tamtej nocy, kiedy zdecydowałeś się iść z nami, że być może już nigdy nie będziesz mógł wrócić do domu?

— Oczywiście, że pamiętam.

— Aż do teraz nie wiedziałam, ile w tym było prawdy. Obawiam się, Jacob, mój drogi przyjacielu, że skazałam cię na krótkie życie w pułapce umierającego świata. — Odetchnęła niepewnie. — Przyszedłeś do nas przez pętlę pani Peregrine, a to oznacza, że tylko pani Peregrine lub jej pętla mogą cię odesłać. Ale tamta pętla znikła, a jeśli nawet nie, to wkrótce przestanie istnieć. Zatem wyłącznie pani Peregrine byłaby w stanie przetransportować cię do domu. Jeżeli jednak już nigdy nie odzyska ludzkiej postaci…

Z trudem przełknąłem ślinę. Zaschło mi w gardle.

— Wtedy utkwię w przeszłości.

— Tak. A jedynym sposobem, abyś wrócił do czasu, który znasz jako własny, będzie oczekiwanie — dzień po dniu, rok po roku.

Siedemdziesiąt lat. Ale do tego czasu moi rodzice i wszyscy, których znałem albo na których mi zależało, będą już martwi, tak jak ja będę martwy dla nich. Zakładając, że przetrwamy udręki, które nas teraz czekały, naturalnie mogłem postarać się odnaleźć rodziców za kilka dziesiątków lat, kiedy już się urodzą. Tylko po co? Będą dziećmi, na dodatek zupełnie mi obcymi.

Zastanawiałem się, kiedy rodzice stracą nadzieję na odnalezienie mnie żywego i co będą mówili, żeby wytłumaczyć sobie moje zniknięcie. Że uciekłem? Zwariowałem? Rzuciłem się z urwiska?

Urządzą mi pogrzeb? Kupią trumnę? Napiszą moje imię na nagrobku?

Stanę się dla nich nierozwiązaną zagadką, raną, która nigdy się nie zagoi.

— Naprawdę bardzo mi przykro — podkreśliła Emma. — Gdybym wiedziała, że sytuacja pani Peregrine jest tak dramatyczna, przysięgam, że nigdy bym cię nie poprosiła o zostanie. Dla reszty z nas teraźniejszość nic nie znaczy i umarlibyśmy, pozostając w niej zbyt długo. Ale ty… Ty nadal masz rodzinę, życie…

— Nie! — krzyknąłem i uderzyłem dłonią o ziemię, żeby wreszcie przestać użalać się nad sobą, bo takie myśli zaczęły przyćmiewać mi umysł. — Tamtego już nie ma. Wybrałem to.

Emma położyła dłoń na mojej.

— Jeśli zwierzęta mówią prawdę i wszystkie nasze ymbrynki porwano, wkrótce nie będzie nawet tego. — Wzięła garść ziemi i rozrzuciła ją na wietrze. — Bez opiekunek pętle się zapadną. Upiory wykorzystają ymbrynki do odtworzenia swojego przeklętego eksperymentu i znowu nastanie tysiąc dziewięćset ósmy rok. A wtedy albo im się nie uda i zamienią całą ziemię w dymiący krater, albo odniosą sukces i posiądą nieśmiertelność, a my znajdziemy się pod ich władzą. Tak czy owak, będzie nas mniej niż tych osobliwych zwierząt. Pomyśleć tylko, że to ja cię wciągnęłam w to osobliwe bagno. I po co to zrobiłam?

— Nic się nie dzieje bez przyczyny — zauważyłem.

Nie mogłem uwierzyć, że te słowa padły z moich ust, ale ledwo je wypowiedziałem, poczułem, jak bardzo są prawdziwe. Naprawdę w nie uwierzyłem.

Znalazłem się tutaj z określonego powodu. Nie chodziło tylko o samą moją obecność — musiałem coś zrobić. Na pewno nie uciekać, chować się ani poddawać w chwili, w której wszystko wydawało się przerażające i niemożliwe.

— Myślałam, że nie wierzysz w przeznaczenie. — Emma popatrzyła na mnie sceptycznie.

Właściwie nie wierzyłem, nie byłem jednak pewien, jak jej wyjaśnić, w co wierzę. Znów pomyślałem o historiach, które opowiadał dziadek. Nie brakowało w nich cudów i przygód, ale i czegoś więcej, a mianowicie nieprzemijającej wdzięczności. W dzieciństwie skupiałem się na magicznych opisach wyspy i osobliwych dzieci o fantastycznej mocy, ale sercem tych opowieści była pani Peregrine i to, jak pomogła mojemu dziadkowi, gdy tego najbardziej potrzebował. Po przybyciu do Walii był wystraszonym chłopakiem, który nie znał języka, a musiał uciekać przed dwoma rodzajami potworów: jedne w końcu zabiły większość jego bliskich, a drugie, komiksowo groteskowe i niewidzialne dla wszystkich z wyjątkiem niego, pewnie wydawały mu się żywcem przeniesione z koszmarów. Właśnie w takiej sytuacji pani Peregrine dała dziadkowi schronienie, zapewniła mu dach nad głową i pomogła odkryć, kim naprawdę był. Uratowała mu życie i tym samym przyczyniła się do narodzin mojego ojca, a co za tym idzie, i moich. Rodzice dali mi życie, wychowali mnie i obdarzyli uczuciem, więc miałem wobec nich dług wdzięczności, jednak wcale nie pojawiłbym się na tym świecie, gdyby nie wielka i bezinteresowna dobroć, którą pani Peregrine okazała dziadkowi. Zaczynałem wierzyć, że trafiłem tu, aby spłacić dług — swój własny, ojca, a także dziadka.

Spróbowałem wytłumaczyć to Emmie.

— Nie chodzi o przeznaczenie — zacząłem. — Ale naprawdę uważam, że w świecie istnieje pewna równowaga, a siły, których nie rozumiemy, czasami interweniują, aby przywrócić naturalny porządek. Pani Peregrine ocaliła mojego dziadka, a teraz ja jestem tu po to, żeby pomóc jej.

Emma zmrużyła oczy i powoli skinęła głową. Nie wiedziałem, czy zgadza się ze mną, czy w uprzejmy sposób daje do zrozumienia, że mi odbiło.

Potem mnie uścisnęła i nie potrzebowałem dalszych wyjaśnień. Rozumiała. I ona zawdzięczała życie pani Peregrine.

— Mamy trzy dni — powiedziałem. — Pojedziemy do Londynu uwolnić jedną z ymbrynek, a potem uratujemy panią Peregrine. To nie jest przegrana sprawa. Ocalimy ją, Emmo, albo zginiemy w walce.

Te słowa zabrzmiały tak odważnie i stanowczo, że przez chwilę się zastanawiałem, czy to na pewno ja je wypowiadam.

Emma zdumiała mnie, wybuchając śmiechem, tak jakby wydało jej się to zabawne, a potem na chwilę odwróciła wzrok. Kiedy znowu na mnie spojrzała, miała zaciśnięte zęby i błyszczące oczy; jej pewność siebie powróciła.

— Czasem naprawdę nie wiem, czy jesteś kompletnie stuknięty, czy też po prostu cudowny — westchnęła. — Ale zaczynam wierzyć, że to drugie.

Objęła mnie ponownie i przytulaliśmy się do siebie przez dłuższą chwilę. Emma trzymała głowę na moim ramieniu, czułem jej ciepły oddech na mojej szyi i nagle najbardziej na świecie zapragnąłem usunąć przestrzeń, która dzieliła nasze ciała. Chciałem, żebyśmy stali się jednością. Wtedy jednak Emma się odsunęła, pocałowała mnie w czoło i ruszyła do pozostałych. Byłem zbyt oszołomiony, żeby iść tuż za nią, bo działo się coś nowego. W moim sercu zaczęło obracać się koło, którego nigdy wcześniej nie zauważyłem. Kręciło się tak szybko, że szumiało mi w głowie. Im bardziej oddalała się Emma, tym wyższe były obroty koła, całkiem jakby łączyła nas niewidzialna linka. Miałem wrażenie, że jeśli Emma odejdzie zbyt daleko, linka napręży się, pęknie i mnie zabije.

Zachodziłem w głowę, czy ten dziwny, słodki ból to miłość.

Reszta dzieci zebrała się pod rozłożystym drzewem razem ze zwierzętami. Gdy Emma i ja szliśmy ku nim, pod wpływem impulsu zapragnąłem ująć ją pod rękę i prawie to zrobiłem, ale po chwili namysłu zrezygnowałem. Enoch patrzył na nas oboje z podejrzliwą miną, do niedawna zarezerwowaną wyłącznie dla mnie, i nagle uświadomiłem sobie, że Emma i ja odsunęliśmy się od pozostałych. Łączyło nas teraz osobne przymierze, z własnymi tajemnicami i obietnicami.

— Wszystko w porządku, Emmo? — Bronwyn wstała na nasz widok.

— Tak, tak — odparła Emma pośpiesznie. — Po prostu coś mi wpadło w oko. A teraz wszyscy bierzemy nasze rzeczy. Natychmiast musimy jechać do Londynu i dopilnować, żeby pani Peregrine znów stała się sobą!

— Cudownie, że się zgadzacie. — Enoch przewrócił oczami. — Doszliśmy do tego samego wniosku kilka minut temu, kiedy wy coś tam szeptaliście.

Na policzkach Emmy pojawił się rumieniec, ale nie dała się sprowokować Enochowi. Teraz mieliśmy na głowie ważniejsze sprawy niż małostkowe kłótnie — a konkretnie przeróżne nieznane niebezpieczeństwa związane z podróżą, w którą się udawaliśmy.

— Z pewnością zdajecie sobie sprawę, że mamy bardzo kiepski plan i małe szanse powodzenia — oświadczyła Emma, po czym skoncentrowała się na wyjaśnieniach.

Londyn znajdował się daleko, choć może nie według standardów współczesnego świata, w którym można zaprogramować GPS i kierując się jego wskazaniami, dotrzeć do najbliższej stacji kolejowej, żeby wskoczyć do ekspresu i po kilku godzinach wysiąść w centrum miasta. Jednak w 1940 roku w Wielkiej Brytanii trwała wojna, a stolica leżała szmat drogi stąd. Drogi i tory kolejowe mogły być zablokowane przez tłumy uchodźców, zniszczone przez bomby lub zajęte przez wojskowe konwoje. Przedzieranie się przez te przeszkody zajęłoby mnóstwo czasu, którego pani Peregrine bynajmniej nie miała. Co gorsza, ścigano by nas nawet z większym zapałem niż dotąd, gdyż niemal wszystkie ymbrynki już powyłapywano.

— Mniejsza z podróżą! — przemówił Addison. — To najbłahszy z waszych problemów. Istnieje prawdopodobieństwo, że dotąd w niedostatecznym stopniu odwodziłem was od tego zamiaru i że nie pojmujecie wszystkich aspektów uwięzienia ymbrynek. — Wypowiadał każdą sylabę z osobna, jakbyśmy mieli kłopoty ze słyszeniem. — Czyżby żadne z was nie czytało o karnych pętlach, opisanych w podręcznikach do historii osobliwych?

— Oczywiście, że czytaliśmy — obruszyła się Emma.

— Zatem doskonale wiecie, że próba wdarcia się do takiej pętli jest równoznaczna z samobójstwem. Wszystkie one są śmiertelnymi pułapkami, zawierającymi najkrwawsze epizody z historii Londynu: Wielki Pożar z tysiąc sześćset sześćdziesiątego szóstego roku, dramatycznie mordercze oblężenie przez wikingów z osiemset czterdziestego drugiego roku, a także apogeum straszliwej dżumy! Z oczywistych względów nie publikuje się czasowych map takich pętli. Jeśli więc żadne z was nie dysponuje stosowną wiedzą na temat najściślej utajonych elementów osobliwości…

— Ja się zajmuję badaniem nieznanych i nieprzyjemnych pętli — odezwał się Millard. — To takie moje hobby od wielu lat.

— Brawo! — pochwalił go Addison. — Zatem wiecie pewnie, jak się przedostać mimo hordy głucholców, pilnie strzegących wejść!

Nagle poczułem się tak, jakby wszyscy skierowali wzrok na mnie. Z trudem przełknąłem ślinę i uniosłem głowę.

— Tak, szczerze mówiąc, wiemy — powiedziałem.

— Mam nadzieję — burknął Enoch.

— Wierzę w ciebie, Jacob — odezwała się Bronwyn. — Nie znam cię zbyt długo, ale czuję się tak, jakbym znała twoje serce. Jest mocne i szczere. To serce osobliwca i dlatego ci ufam.

Wychyliła się i objęła mnie ramieniem, a wtedy w gardle wyrosła mi gula.

— Dziękuję — powiedziałem.

Czułem się byle jaki i malutki w obliczu takiej wiary.

Pies zacmokał językiem.

— Szaleństwo — westchnął. — Dzieci, ewidentnie brak wam instynktu samozachowawczego. To doprawdy cud, że jeszcze żyjecie.

Emma stanęła przed Addisonem, próbując go uciszyć.

— Tak, to jest cud — przytaknęła. — Dziękujemy, że raczyłeś nas oświecić. A teraz skończmy już z tym czarnowidztwem, bo muszę o coś spytać was wszystkich. Czy macie jakieś zastrzeżenia do naszej propozycji? Nie chcę, żeby ktoś zgłaszał się na ochotnika wyłącznie dlatego, że czuje presję.

Horace powoli i nieśmiało uniósł rękę.

— Skoro wszystkie upiory są w Londynie, to czy udając się tam, nie wpadniemy im w ręce? — zapytał. — Czy to dobry pomysł?

— To genialny pomysł — odparł z irytacją Enoch. — Upiory są przekonane, że my, osobliwe dzieciaki, jesteśmy łagodne i słabe. Zupełnie się nie spodziewają, że możemy próbować je dopaść.

— A jeśli powinie się nam noga? — pytał dalej Horace. — Wtedy sami dostarczymy im panią Peregrine pod drzwi!

— Tego nie wiemy — odezwał się Hugh. — Trudno powiedzieć, czy naprawdę mieszkają w Londynie.

— Przestańcie owijać w bawełnę — prychnął Enoch. — Jeśli wdarły się do karnych pętli i wykorzystują je do przetrzymywania ymbrynek, to możecie postawić wszystko, co macie najcenniejszego, że zajęły także resztę miasta. W Londynie będzie ich pełno, sami się o tym przekonacie. Gdyby tak nie było, upiorom nie chciałoby się szukać nas na takim odludziu jak Cairnholm. Przecież to podstawowa strategia militarna. Podczas bitwy nie mierzy się w mały palec u nogi wroga, tylko przebija mu się serce bagnetem!

— Błagam, dość już o wdzieraniu się do pętli i przebijaniu serc — jęknął Horace. — Przestraszysz maluchy!

— Ja się nie boję! — oświadczyła butnie Olive.

Horace skulił się w sobie. Ktoś wymamrotał słowo „tchórz”.

— Wcale nie! — oświadczyła Emma ostro. — Nie ma nic złego w strachu. To oznacza, że bardzo poważnie traktujecie naszą propozycję, bo naprawdę jest bardzo poważna. Poza tym to rzeczywiście niebezpieczne, a szanse na sukces są minimalne. Nawet jeśli zdołamy dotrzeć do Londynu, nie ma żadnych gwarancji, że znajdziemy ymbrynki, a co dopiero uwolnimy choć jedną z nich. Bardziej prawdopodobne, że dokonamy żywota w jakimś upiornym więzieniu albo skończymy w brzuszysku głucholca. Czy wszyscy to rozumieją?

Ponuro przytaknęliśmy.

— I co, Enoch, owijam w bawełnę? — Popatrzyła na niego.

Enoch pokręcił głową.

— Jeśli zaryzykujemy, być może stracimy panią Peregrine — ciągnęła Emma. — Co do tego pełna zgoda. Jeśli jednak nie spróbujemy, jeśli nie wyruszymy, to bez wątpienia ją stracimy, a upiory najprawdopodobniej i tak nas pochwycą. Mimo to każdy, kto nie czuje się na siłach, może zostać. — Miała na myśli Horace’a i wszyscy o tym wiedzieliśmy. On sam wbił wzrok w jakiś punkt na ziemi. — Możecie zostać tutaj, w bezpiecznym miejscu, a kiedy kłopoty się skończą, przyjdziemy po was. To nie jest żaden wstyd.

— Akurat! — powiedział Horace. — Gdybym to przegapił, nigdy bym sobie nie darował.

Nawet Claire nie chciała zostać.

— Przeżyłam już osiemdziesiąt lat złożonych z przyjemnie nudnych dni. — Oparła się na łokciu. — Mam tu tkwić, gdy reszta z was będzie przeżywała przygodę? Mowy nie ma!

Kiedy jednak próbowała wstać, okazało się, że nie może, ma zawroty głowy, więc kaszląc, położyła się ponownie. Choć pomyjowa ciecz nieco zbiła gorączkę Claire, było oczywiste, że w żaden sposób nie zdoła ona wyruszyć w podróż do Londynu — ani dziś, ani jutro, a zatem nie w czasie, gdy jeszcze dałoby się uratować panią Peregrine. Ktoś musiał zostać z Claire, kiedy będzie dochodziła do siebie.

Emma spytała, kto się zgłasza na ochotnika. Olive wyciągnęła rękę, ale Bronwyn kazała jej wybić to sobie z głowy — była na to za młoda. Bronwyn sama zaczęła podnosić rękę, ale się zawahała. Przyznała, że jest rozdarta pomiędzy pragnieniem pomocy Claire a poczuciem obowiązku wobec pani Peregrine.

Enoch trącił łokciem Horace’a.

— Co z tobą? — spytał zjadliwie. — Masz swoją wielką szansę, żeby zostać!

— Ależ ja chcę się udać na poszukiwanie przygód. Naprawdę tego pragnę — upierał się Horace. — Chciałbym jednak również dożyć sto piątych urodzin, jeśli to możliwe. Obiecacie, że spróbujecie nie wysadzić w powietrze tego przeklętego świata?

— Chcemy tylko uratować panią Peregrine — odparła Emma. — Nie mogę niczego obiecać w kwestii niczyich urodzin.

Horace wydawał się usatysfakcjonowany i nie podniósł ręki.

— Ktoś inny? — Emma rozejrzała się wokół.

— W porządku, dam sobie radę sama — mruknęła Claire.

— Wykluczone — oświadczyła Emma stanowczo. — My, osobliwcy, trzymamy się razem.

Fiona podniosła rękę. Dotąd w zasadzie nieustannie milczała, więc niemal zapomniałem, że jest z nami.

— Fi, nie możesz! — zaprotestował Hugh.

Wydawał się urażony, całkiem jakby go odtrąciła, zgłaszając się do pozostania. Fiona spojrzała na niego wielkimi, smutnymi oczami, ale nie opuściła ręki.

— Dziękuję, Fiono — powiedziała Emma. — Przy odrobinie szczęścia zobaczymy się za kilka dni.

— Z ptasią pomocą — podkreśliła Bronwyn.

— Z ptasią pomocą — zawtórowali inni.

Popołudnie powoli przechodziło w wieczór. W ciągu godziny w zwierzęcej pętli miała zapaść ciemność. Odnalezienie drogi w dół byłoby wówczas znacznie bardziej niebezpieczne, więc postanowiliśmy nie zasypiać gruszek w popiele. Gdy szykowaliśmy się do podróży, zwierzęta uprzejmie zorganizowały nam zapas świeżej żywności oraz swetry z wełny osobliwych owiec. Deirdre zaklinała się, że swetry te mają jakąś osobliwą właściwość, ale nie mogła sobie przypomnieć, jaką konkretnie.

— Chyba są odporne na ogień… A może na wodę? Tak, nigdy nie toną, są niczym małe puchate kamizelki ratunkowe. A może… Och, nie wiem. W każdym razie są ciepłe.

Podziękowaliśmy jej i złożyliśmy swetry w skrzyni Bronwyn. Potem zjawił się Chrum, który podskakiwał wokół nas, trzymając w rękach paczkę owiniętą papierem i przewiązaną szpagatem.

— Prezent od kur — wyjaśniła Deirdre, mrugając porozumiewawczo, gdy Chrum wcisnął mi zawiniątko w dłonie. — Tylko nie upuść.

Ktoś bystrzejszy zastanowiłby się dwa razy przed zabraniem w drogę materiałów wybuchowych, ale czuliśmy się bezbronni, a zarówno pies, jak i emurafa zaręczali, że jajka nie eksplodują, jeśli będziemy obchodzili się z nimi delikatnie, dlatego wsunęliśmy je ostrożnie pomiędzy swetry w skrzyni. Przynajmniej teraz nie byliśmy już całkowicie bezbronni w starciu z ludźmi dysponującymi bronią palną.

Wreszcie zakończyliśmy przygotowania, poza jedną sprawą: musieliśmy poznać drogę, którą należało podążyć po wyjściu z pętli. Potrzebne nam były wskazówki.

— Jestem gotów wskazać wam, którędy opuścić las — powiedział Addison. — Spotkajmy się na zwieńczeniu wieży panny Wren.

Szczyt wieży był tak mały, że jednorazowo mogło się tam zmieścić tylko dwoje z nas, dlatego poszedłem razem z Emmą. Wspięliśmy się po podkładach kolejowych jak po stopniach olbrzymiej drabiny. Chrum wdrapał się dwa razy szybciej od nas, wnosząc Addisona pod pachą.

Widok z góry był zdumiewający. Na wschodzie zalesione zbocza rozciągały się aż do rozległej, jałowej równiny. Na zachodzie widać było cały teren po ocean, gdzie stary na oko statek ze skomplikowanym ożaglowaniem sunął wzdłuż wybrzeża. Nigdy nie zapytałem, który jest tu rok — 1492? 1750? Dla zwierząt to się pewnie nie liczyło. Miejsce było bezpieczne, oddalone od świata ludzi, a tylko w ich świecie lata miały jakiekolwiek znaczenie.

— Skierujecie się na północ — wyjaśnił Addison, wskazując fajką ledwie widoczną między drzewami drogę. Z tej odległości przypominała cienką kreskę narysowaną ołówkiem. — Na końcu tej drogi jest miasto, a w nim — przynajmniej w waszym czasie — znajduje się stacja kolejowa. Przybyliście międzypętlarnie z tysiąc dziewięćset czterdziestego roku, dobrze zgaduję?

— Tak, dobrze — przytaknęła Emma.

Tylko z grubsza rozumiałem, o czym mówią, ale na szczęście nigdy nie bałem się zadawać głupich pytań.

— Dlaczego nie możemy po prostu wyjść na ten świat? — zapytałem. — Czemu nie udamy się do Londynu w tym samym roku, który jest tutaj?

— Moglibyście tam dotrzeć jedynie zaprzęgiem konnym — odparł Addison. — A to zajęłoby kilka dni i wiązało się ze znacznym wyczerpaniem, o czym wiem z własnego doświadczenia. — Odwrócił się i otworzył pyskiem drzwi do małego domku na wieży. — Zapraszam. Chciałbym pokazać wam coś jeszcze.

Weszliśmy za nim do środka. Domek był skromny i maleńki, w niczym niepodobny do okazałych włości pani Peregrine. Jego wyposażenie stanowiły jedynie niewielkie łóżko, szafa i sekretarzyk z żaluzjowym zamknięciem, a oprócz nich na trójnogu stał teleskop wycelowany w okno. Było to stanowisko obserwacyjne panny Wren, gdzie sprawdzała, czy nie nadciągają kłopoty. Tutaj także wypatrywała przybycia wywiadowczych gołębi i odprowadzała je wzrokiem, gdy odlatywały.

Addison podszedł do biurka.

— Gdyby doskwierały wam trudności ze znalezieniem drogi, tu w środku leży mapa lasu — oznajmił.

Emma otworzyła biurko i znalazła mapę — stary, pożółkły zwój papieru. Pod nim leżało pogięte zdjęcie kobiety o przetykanych siwizną, upiętych spektakularnie wysoko włosach; nieznajoma miała ramiona okryte czarnym szalem z cekinami i stała obok kury. Na pierwszy rzut oka fotografia wyglądała na nieudaną, zrobioną w chwili, gdy kobieta odwróciła głowę i zamknęła oczy. A jednak zdjęcie prezentowało się jak należy — włosy i ubranie kobiety pasowały do czarno-białych, nakrapianych piór kury; i kobieta, i ptak patrzyli w przeciwnych kierunkach, sugerując istnienie zastanawiającego związku między nimi, tak jakby rozmawiali bez słów i dzielili się marzeniami.

To bez wątpienia była panna Wren.

Odniosłem wrażenie, że Addison wzdrygnął się na widok zdjęcia. Widziałem, że martwi się o nią o wiele bardziej, niż chciałby przyznać.

— Upraszam was gorąco, byście nie potraktowali tego jako formy zachęty do spełnienia waszych samobójczych planów — zaczął. — Gdyby jednak ta szaleńcza misja się powiodła i gdybyście gdzieś po drodze napotkali pannę Wren, czy moglibyście wziąć pod uwagę… to znaczy, czy moglibyście rozważyć…

— Odeślemy ją do domu — powiedziała Emma, a potem podrapała go po łbie. To byłaby najzwyklejsza czynność pod słońcem, gdyby ten pies nie mówił.

— Niech wam Pan Bóg w kościach wynagrodzi — podziękował Addison.

Potem ja próbowałem go poczochrać, ale stanął na tylnych łapach.

— Zechcesz przestać? — obruszył się. — Proszę trzymać ręce przy sobie!

— Przepraszam — wymamrotałem.

Zapadła kłopotliwa cisza i stało się jasne, że na nas pora.

Zeszliśmy z wieży, by dołączyć do przyjaciół, a potem, pod rozłożystym drzewem, nastąpiła runda łzawych pożegnań z Claire i Fioną. Claire zdążyła już dostać poduszkę i koc, na których się ułożyła, i niczym księżniczka przyjmowała nas jedno po drugim na tym prowizorycznym posłaniu na ziemi. Gdy obok niej przyklękaliśmy, wymuszała na nas obietnice.

— Obiecaj, że wrócisz — powiedziała, gdy nadeszła moja kolej. — I obiecaj, że uratujesz panią Peregrine.

— Postaram się — odparłem.

— To za mało! — oświadczyła ostro.

— Wrócę — powiedziałem wtedy. — Obiecuję.

— I uratujesz panią Peregrine!

— I uratuję panią Peregrine — powtórzyłem, choć te słowa zabrzmiały pusto. Im pewniej starałem się mówić, tym mniej pewnie się czułem.

— To dobrze. — Skinęła głową. — Okropnie miło było cię poznać, Jacob. Cieszę się, że zostałeś.

— Ja również.

Pośpiesznie wstałem, bo jej jasna, okolona jasnymi włosami twarzyczka była tak pełna nadziei, że to mnie dobijało. Claire stuprocentowo wierzyła we wszystko, co jej powiedzieliśmy — że jej i Fionie będzie dobrze wśród dziwnych zwierząt, w pętli porzuconej przez ymbrynkę, i że po nie wrócimy. Miałem szczerą nadzieję, że to nie tylko przedstawienie odegrane po to, żeby stojące przed nami trudne zadanie wydawało się możliwe.

Hugh i Fiona stanęli z boku, trzymając się za ręce i dotykając czołami, aby powiedzieć sobie „do widzenia” na swój własny cichy sposób. Wreszcie wszyscy pożegnaliśmy się z Claire i gotowi byliśmy odejść, ale nikt nie chciał im przeszkadzać, więc staliśmy, patrząc, jak Fiona odrywa się od Hugh, wytrząsa kilka nasion z gniazda nieujarzmionych włosów, a następnie sprawia, że u jej stóp wyrasta krzew róży, pełen czerwonych kwiatów. Chyba zrobiła to, żeby zająć pszczoły Hugh, bo kiedy pośpieszyły, żeby je zapylić, Fiona objęła go i wyszeptała mu coś do ucha. Hugh skinął głową i też coś wyszeptał. Kiedy w końcu się odwrócili i ujrzeli, że na nich patrzymy, Fiona oblała się rumieńcem, a Hugh podszedł do nas z rękami w kieszeniach i rojem pszczół za sobą.

— Idziemy — warknął. — Przedstawienie skończone.

W chwili, gdy zaczął zapadać zmierzch, ruszyliśmy w dół zbocza. Zwierzęta odprowadziły nas aż do ściany skalnej.

— Nie pójdziecie z nami? — zapytała Olive.

— Nie przeżylibyśmy tam pięciu minut! — parsknęła emurafa. — Wy przynajmniej możecie uchodzić za normalnych, ale spójrzcie na mnie… — Poruszyła swoim pozbawionym przednich kończyn ciałem. — Błyskawicznie by mnie zastrzelili, wypchali i powiesili na ścianie.

Pies podszedł do Emmy.

— Gdybym mógł jeszcze o coś prosić… — zaczął.

— Okazałeś nam wiele życzliwości — zapewniła go. — Proś, o co zechcesz.

— Czy nie miałabyś nic przeciwko temu, aby zapalić mi fajkę? Brakuje nam tu zapałek. Od lat nie zakosztowałem prawdziwego dymka.

Emma posłusznie dotknęła zapalonym palcem fajki, a pies z satysfakcją wypuścił z pyska kłąb dymu.

— Wszystkiego dobrego, osobliwe dzieci.

Rozdział piąty

Uczepiliśmy się rozkołysanej siatki niczym stado małp i nieporadnie tłukliśmy o ścianę urwiska, podczas gdy wyciąg skrzypiał, a lina trzeszczała. W końcu znaleźliśmy się na ziemi, splątani w kłębek, i z niejakim trudem oswobodziliśmy się z siatki, co musiało wyglądać jak zagubiony fragment jakiejś farsy. Już kilka razy wydawało mi się, że jestem wolny, ale gdy próbowałem wstać, od razu padałem na twarz z głośnym łomotem, jakby żywcem z komiksu. Martwy głucholec leżał zaledwie metr dalej, a jego macki wystawały niczym ramiona rozgwiazdy spod głazu, który go zmiażdżył. Niemalże było mi za niego wstyd — przerażający potwór dał się załatwić takim dzieciakom. Następnym razem (gdyby miał nastąpić następny raz) raczej nie powinniśmy liczyć na podobne szczęście.

Na palcach obeszliśmy śmierdzącego trupa głucholca i zbiegliśmy z góry najszybciej jak się dało, pamiętając o zdradzieckiej ścieżce i wybuchowym bagażu Bronwyn. Kiedy już dotarliśmy na płaski teren, mogliśmy podążać po własnych śladach, pozostawionych na gąbczastym mchu w leśnej ściółce. Udało się nam znaleźć jezioro już po zapadnięciu zmroku. Nietoperze, które z piskiem zlatywały z ukrytych grzęd, zdawały się przekazywać nam jakieś niezrozumiałe ostrzeżenie ze świata nocy, z krzykiem krążąc nad naszymi głowami, kiedy brnęliśmy przez mieliznę ku kamiennemu olbrzymowi. Po wspięciu się do jego ust i opuszczeniu do gardła, zanurkowaliśmy i wkrótce otoczyła nas chłodniejsza woda, a niedługo potem wypłynąłem na powierzchnię w środku jasnego wrześniowego dnia 1940 roku.

Reszta wynurzyła się wokół mnie, piszcząc i zatykając uszy. Wszyscy odczuwali zmianę ciśnienia, towarzyszącą szybkim przesunięciom w czasie.

— To całkiem jak przy starcie samolotu — powiedziałem, przełykając ślinę, żeby wyrównać ciśnienie w uszach.

— Nigdy nie latałem samolotem — mruknął Horace, wylewając wodę z ronda cylindra.

— Albo kiedy się jest na ekspresówce i ktoś odkręci okno — dodałem.

— Co to jest ekspresówka? — spytała Olive.

— Nieważne.

— Słuchajcie! — uciszyła nas Emma.

Z oddali dobiegło nas szczekanie psów. Wydawało się, że są bardzo daleko, ale wrażenie mogło być złudne, gdyż w tych głębokich lasach dźwięk dziwnie się niósł.

— Musimy się pośpieszyć — zadecydowała Emma. — Dopóki nie dam znaku, niech wszyscy zachowają całkowite milczenie. Pani dyrektor także!

— Cisnę eksplodującym jajem w pierwszego psa, który do nas podejdzie — uprzedził ją Hugh. — To ich nauczy szacunku dla osobliwców.

— Ani mi się waż — odezwała się Bronwyn. — Wystarczy, że nie będziesz się dobrze obchodził z jednym jajkiem, a wybuchną wszystkie.

Po wygramoleniu się z jeziora ruszyliśmy przez las. Millard szedł na przedzie, z pogniecioną mapą panny Wren w dłoni. Po półgodzinie dotarliśmy do gruntowej drogi, którą Addison wskazał nam z wieży. Stanęliśmy w koleinach starej trasy dla wozów, podczas gdy Millard przyglądał się mapie, obracał ją bokiem i mrużył oczy, wpatrując się w mikroskopijne oznaczenia. Sięgnąłem do kieszeni dżinsów po telefon, z przyzwyczajenia myśląc, że wyświetlę sobie mapę. Dopiero po chwili dotarło do mnie, że na próżno stukam w czarny, błyszczący prostokąt aparatu, który nie chciał zaświecić. Rzecz jasna, nie działał. Był mokry, rozładowany i znajdował się pół wieku od najbliższego masztu przekaźnikowego. Komórka była jedyną moją rzeczą, która przetrwała podróż przez morze, ale tutaj do niczego się nie nadawała, niczym obiekt z kosmosu. Cisnąłem ją między drzewa, lecz pół minuty później dopadły mnie wyrzuty sumienia i po nią pobiegłem. Z niezrozumiałych względów nie byłem jeszcze gotów rozstać się z telefonem.

Millard złożył mapę i obwieścił, że miasto znajduje się z naszej lewej strony, w odległości co najmniej pięciu lub sześciu godzin drogi piechotą.

— Jeżeli chcemy dotrzeć na miejsce przed zmrokiem, lepiej się pośpieszmy — powiedział.

Niedługo potem Bronwyn zauważyła chmurę pyłu wzbijającego się na drodze za nami.

— Ktoś się zbliża — powiedziała. — Co zrobimy?

Millard ściągnął szynel, rzucił go w przydrożne krzaki i w ten sposób stał się niewidzialny.

— Proponuję, byście i wy zniknęli — powiedział. — W miarę swoich skromnych możliwości.

Po zejściu z drogi przykucnęliśmy za osłoną z wysokiego zielska. Chmura kurzu się powiększała i w pewnej chwili dobiegł nas terkot drewnianych kół i stukot końskich kopyt. Nadjeżdżał tabor wozów. Gdy wytarabaniły się hałaśliwie z kłębów kurzu i zaczęły nas mijać, zobaczyłem, że Horace wstrzymał oddech, a Olive uśmiechnęła się szeroko. To nie były szare, użytkowe środki transportu, do których przywykłem na Cairnholm, lecz pojazdy rodem z cyrku, pomalowane na wszystkie barwy tęczy, o misternie rzeźbionych dachach i drzwiach, ciągnięte przez konie o długich grzywach, a powożone przez mężczyzn i kobiety ozdobione naszyjnikami z paciorków i w jaskrawych chustach. Przypomniałem sobie opowieści Emmy o występach objazdowych z panią Peregrine i innymi, a potem odwróciłem się do niej i zapytałem:

— To osobliwcy?

— Nie, Cyganie — odparła.

— To dobra czy zła wiadomość?

— Jeszcze nie wiem. — Zmrużyła oczy.

Widziałem, że próbuje podjąć decyzję, i byłem pewien, jaka ona będzie. Miasto, do którego zmierzaliśmy, znajdowało się daleko, a wozy poruszały się znacznie szybciej niż piechurzy. Dzięki ich prędkości wzrosły nasze szanse na umknięcie psom i upiorom. Nie wiedzieliśmy jednak, kim są ci Cyganie i czy można im zaufać.

Emma popatrzyła na mnie.

— Jak myślisz, powinniśmy skorzystać z okazji?

Popatrzyłem na wozy, potem na Emmę i pomyślałem o tym, w jakim stanie będą moje stopy po sześciogodzinnym marszu w mokrych butach.

— Bezwzględnie — odparłem.

Emma wskazała innym ostatni wóz i udała, że za nim biegnie. Miał kształt miniaturowego domu z małym oknem po każdej stronie i podestem, który wystawał z tyłu niczym weranda — zapewne na tyle szeroka i głęboka, abyśmy pomieścili się wszyscy razem, jedno obok drugiego. Wóz jechał szybko, ale nie aż tak, żebyśmy nie zdołali do niego dobiec. Kiedy więc nas minął i znaleźliśmy się poza zasięgiem wzroku ostatniego woźnicy, wyskoczyliśmy z zarośli i popędziliśmy za wozem. Emma pierwsza wskoczyła na platformę i wyciągnęła rękę do następnej osoby, po czym kolejno wdrapywaliśmy się na tył wozu, starając się robić to na tyle cicho, aby woźnica nas nie usłyszał.

Jechaliśmy tak przez długi czas, aż zaczęło nam dzwonić w uszach od terkotu kół, a nasze ubrania pokryły się grubą warstwą kurzu. Południowe słońce przetoczyło się przez niebo i zanurkowało za drzewa wznoszące się po obu stronach drogi niczym ściany wielkiego zielonego wąwozu. Nieustannie rozglądałem się po lesie z obawy, że lada moment wypadną z niego upiory z psami i nas zaatakują. Jednak przez wiele godzin nikogo nie widzieliśmy — ani upiora, ani nawet innego wędrowca, całkiem jakbyśmy się znaleźli w zupełnie opuszczonym kraju.

Od czasu do czasu tabor urządzał sobie postój i wszyscy wstrzymywaliśmy wtedy oddech, gotowi uciekać albo walczyć. Byliśmy pewni, że lada moment nasza obecność wyjdzie na jaw.

Wysyłaliśmy Millarda na rekonesans, a on zeskakiwał dyskretnie z wozu i przekradał się na czoło taboru tylko po to, aby się przekonać, że Cyganie właśnie rozprostowują nogi albo podkuwają konia. Potem znowu ruszaliśmy. W końcu przestałem się martwić o to, co się stanie, jeśli nas znajdą. Cyganie wydawali się znużeni podróżą i nieszkodliwi. Mogliśmy udawać zwyczajne dzieciaki i liczyć na ich litość. „Jesteśmy sierotami bez domu” — powiedzielibyśmy. „Czy możecie dać nam okruszek chleba?”. Przy odrobinie szczęścia poczęstowaliby nas kolacją i odprowadzili na stację.

Moja teoria wkrótce przeszła chrzest bojowy. Wozy raptownie zjechały z drogi, zatrzęsły się i zatrzymały na małej polanie. Ledwie kurz opadł, a wielki mężczyzna przeszedł na tył naszego wozu. Miał na głowie wełnianą czapkę z daszkiem, a do tego sumiaste wąsy, ponury wyraz twarzy i ściągnięte w dół kąciki ust. Bronwyn ukryła panią Peregrine w płaszczu, a Emma zeskoczyła z wozu i najlepiej jak mogła, zaczęła udawać biedną sierotkę.

— Proszę pana, zdajemy się na pana łaskę! Bomba trafiła w nasz dom, rodzice nie żyją, okropnie się zgubiliśmy…

— Stul pysk! — ryknął mężczyzna. — Jazda stamtąd, wszystkie!

To był rozkaz, nie prośba. Na domiar złego nieznajomy wymachiwał ozdobnym, lecz niewątpliwie śmiertelnie niebezpiecznym nożem.

Popatrzyliśmy po sobie niepewni, co dalej. Walczyć i uciekać, a przy okazji zdradzić nasz sekret, czy też jeszcze trochę poudawać normalnych i zaczekać, żeby sprawdzić, co zrobi Cygan? Nagle pojawiło się ich jeszcze tuzin. Wysypali się z wozów i otoczyli nas szerokim kołem. Wielu trzymało w dłoniach noże. Byliśmy okrążeni i straciliśmy możliwość manewru.

Mężczyźni wokół nas mieli siwiejące włosy i przenikliwe spojrzenia. Nosili ciemne, ciężkie szaty, przeznaczone do ochrony przed kurzem na drodze. Kobiety miały na sobie jaskrawe, powłóczyste suknie i chusty przytrzymujące ich długie włosy. Wśród Cyganów i za ich plecami zgromadziły się dzieci. Próbowałem połączyć swoją skromną wiedzę o tych ludziach z twarzami przed sobą. Czy zamierzali nas zmasakrować, czy też z natury byli tacy posępni?

Popatrzyłem na Emmę w poszukiwaniu odpowiedzi. Stała z rękami przyciśniętymi do piersi, a nie z wyciągniętymi przed siebie, więc przynajmniej chwilowo nie zamierzała miotać ogniem. Doszedłem do wniosku, że skoro ona nie chce z nimi walczyć, to ja też nie.

Zszedłem z wozu, tak jak kazał mężczyzna, i podniosłem ręce nad głowę. Horace i Hugh poszli w moje ślady, a potem inni — wszyscy poza Millardem, który wymknął się niezauważony i zapewne zaczaił gdzieś w pobliżu. Czekał i obserwował.

Mężczyzna w czapce, którego uznałem za przywódcę, zasypał nas pytaniami.

— Co wy za jedni? Skąd się tu wzięliście? Gdzie wasi starsi?

— Przybywamy z zachodu — odpowiedziała Emma spokojnie. — Z wyspy nieopodal wybrzeża. Jesteśmy sierotami, jak już wspomniałam. Nasze domy zbombardowano podczas nalotu i musieliśmy uciekać. Wiosłowaliśmy całą drogę na ląd, a po drodze prawie utonęliśmy. — Zdołała wycisnąć z oczu kilka łez. — Nic nie mamy. — Pociągnęła nosem. — Zgubiliśmy się na kilka dni w lesie bez jedzenia i bez ubrań, oprócz tych, w którym jesteśmy. Udało się nam trafić na wasze wozy, ale za bardzo się baliśmy, żeby się pokazać. Chcieliśmy tylko dojechać do miasteczka…

Mężczyzna przyglądał się jej z coraz bardziej ściągniętymi brwiami.

— Dlaczego musieliście uciekać z wyspy po tym, jak zbombardowali wam dom? — chciał wiedzieć. — I czemu do lasu, nie na wybrzeże?

— Nie mieliśmy wyboru — odezwał się Enoch. — Gonili nas.

Emma rzuciła mu ostre spojrzenie, jakby chciała powiedzieć: „Sama to załatwię”.

— Kto was gonił? — spytał przywódca.

— Źli ludzie — odparła.

— Z bronią — dodał Horace. — Ubrani jak żołnierze, ale to nie byli żołnierze.

Kobieta w jaskrawożółtej chuście zrobiła krok naprzód.

— Jeśli gonią ich żołnierze, będziemy mieli kłopoty, a wcale ich nam nie trzeba — powiedziała. — Odpraw ich, Bekhir.

— Albo przywiąż do drzew i zostaw! — burknął jakiś szczupły mężczyzna.

— Nie! — krzyknęła Olive. — Musimy dostać się do Londynu, zanim będzie za późno!

Herszt uniósł brwi.

— Za późno na co? — Nie wzbudziliśmy w nim litości, jedynie ciekawość. — Nic nie zrobimy, póki się nie dowiemy, kim jesteście i jaką macie wartość.

Dziesięciu mężczyzn z nożami o długich ostrzach poprowadziło nas do wozu z platformą, na której stała wielka klatka. Nawet z daleka widziałem, że to konstrukcja do transportu zwierząt, o rozmiarach siedmiu metrów na trzy i grubych żelaznych prętach.

— Nie zamkniecie nas tam, prawda? — spytała Olive.

— Tylko dopóki nie postanowimy, co z wami zrobić — odparł przywódca.

— Nie możecie! — krzyknęła Olive. — Musimy dostać się do Londynu, i to szybko.

— A to dlaczego?

— Jedno z nas jest chore — powiedziała Emma, posyłając Hugh znaczące spojrzenie. — I musi trafić do doktora.

— Nie trzeba aż do Londynu, coby do doktora — powiedział jeden z Cyganów. — Jebbiah to doktor. No nie, Jebbiah?

Mężczyzna o twarzy pokrytej strupami zrobił krok do przodu.

— Które jest chore?

— Hugh potrzebuje specjalisty — podkreśliła Emma. — Ma bardzo rzadką chorobę. Żądlący kaszel.

Hugh przyłożył rękę do gardła, jakby go bolało, i zakaszlał, a wtedy pszczoła wypadła mu z ust. Część Cyganów wstrzymała oddech, a mała dziewczynka ukryła twarz w spódnicy matki.

— To jakaś sztuczka! — zawołał rzekomy lekarz.

— Dość! — warknął herszt. — Jazda do klatki, wszystkie!

Popchnęli nas w kierunku pochylni, która prowadziła na platformę z klatką. Zebraliśmy się na dole, nikt nie chciał wchodzić pierwszy.

— Nie możemy im na to pozwolić — wyszeptał Hugh.

— Na co czekasz? — syknął Enoch do Emmy. — Spal ich!

Emma pokręciła głową.

— Jest ich zbyt wielu — wyszeptała.

Ruszyła po pochylni prosto do klatki. Sufit z prętów był niski, a na podłodze leżała gruba warstwa cuchnącego siana. Gdy już wszyscy znaleźliśmy się w środku, przywódca zatrzasnął drzwi i zamknął je na klucz, który schował do kieszeni.

— Niech nikt tu nie podchodzi! — wrzasnął do tych, którzy mogli go usłyszeć. — To mogą być czarownice albo jeszcze coś gorszego!

— Tak właśnie jest — potwierdził Enoch przez kraty. — Teraz nas puśćcie albo zamienimy wasze dzieci w guźce!

Herszt ryknął śmiechem i zszedł po pochylni, a reszta Cyganów oddaliła się na bezpieczną odległość i zabrała do rozstawiania namiotów i rozpalania ognisk. Usiedliśmy na sianie, pokonani i przygnębieni.

— Uważajcie — ostrzegł nas Horace. — Wszędzie tu pełno zwierzęcych bobków.

— No i co z tego, Horace? — prychnęła Emma. — Nikogo nie obchodzi, że sobie upaćkasz ubranie.

— Mnie obchodzi — obraził się.

Emma ukryła twarz w dłoniach. Usiadłem obok niej i próbowałem wymyślić coś krzepiącego, ale nic nie przychodziło mi do głowy.

Bronwyn rozchyliła płaszcz, żeby pani Peregrine mogła odetchnąć, a Enoch ukląkł przy niej i nadstawił ucha, jakby czegoś nasłuchiwał.

— Słyszycie? — odezwał się.

— Co? — spytała Bronwyn.

— To życie ucieka z pani Peregrine! Emma, trzeba było spalić tym Cyganom gęby, kiedy miałaś okazję!

— Byliśmy otoczeni! — zaprotestowała Emma. — Rozpętałaby się bijatyka i niektórzy z nas mogliby odnieść rany albo nawet zginąć. Nie wolno mi było ryzykować.

— Więc poświęciłaś panią Peregrine — podsumował Enoch.

— Daj jej spokój — burknęła Bronwyn. — Niełatwo jest decydować za wszystkich. Nie da się głosować za każdym razem, gdy trzeba podjąć decyzję.

— To może ja powinienem decydować za wszystkich — zaproponował Enoch.

— Gdybyś ty był szefem, już dawno gryźlibyśmy ziemię — zauważył kąśliwie Hugh.

— Zrozumcie, że teraz to bez znaczenia — oznajmiłem. — Musimy wydostać się z klatki i przedrzeć do miasta. Jesteśmy o wiele bliżej, niż gdybyśmy nie podjechali, więc nie ma co płakać nad mlekiem, które nawet się nie rozlało. Trzeba się zastanowić nad sposobem ucieczki.

Wobec tego się zastanowiliśmy. Przychodziły nam do głowy rozmaite pomysły, jednak żaden z nich nie wydawał się sensowny.

— Może Emma wypali dziurę w podłodze — zasugerowała Bronwyn. — Jest zbita z desek.

Emma rozgarnęła siano i zapukała w drewno.

— Za grube — powiedziała ze smutkiem.

— Wyn, rozegniesz te pręty? — zapytałem.

— Kto wie — odparła. — Ale nie wtedy, kiedy Cyganie są tak blisko. Bo znowu będą biegać z tymi swoimi nożami.

— Musimy się wymknąć dyskretnie, a nie uciekać z wielkim hukiem — podsumowała Emma.

Nagle usłyszeliśmy szept zza krat:

— Zapomnieliście o mnie?

— Millard! — wykrzyknęła Olive entuzjastycznie, omal nie wylatując z butów. — Gdzieś ty był?

— Rozglądałem się po okolicy i czekałem, aż sytuacja się uspokoi.

— Myślisz, że zdołasz wykraść dla nas klucz? — Emma potrząsnęła zamkniętymi drzwiami klatki. — Widziałam, jak ten herszt wsuwa go do kieszeni.

— Zakradanie się i kradzież to moja specjalność — zapewnił nas i natychmiast się oddalił.

Minęło kilka minut, potem pół godziny, potem godzina. Hugh krążył po klatce, a zaniepokojona pszczoła latała mu nad głową.

— Dlaczego to tyle trwa? — burknął.

— Jeśli szybko nie wróci, zacznę ciskać jajami — oznajmił Enoch.

— Zrób to, a wszystkich nas pozabijają — odezwała się Emma. — Mają nas tu jak na talerzu. Kiedy opadnie dym, obedrą nas ze skóry.

Usiedliśmy więc, obserwując Cyganów, a Cyganie z kolei obserwowali nas. Każda mijająca minuta była niczym kolejny gwóźdź do trumny pani Peregrine. Przyłapałem się na tym, że patrzę na nią, tak jakby uważna obserwacja mogła pomóc mi zauważyć zmiany, które się w niej dokonują — dostrzec, jak iskierka człowieczeństwa zaczyna powoli przygasać. Jednak pani Peregrine wyglądała tak samo jak zawsze, tylko spokojniej. Spała w sianie obok Bronwyn, a jej drobna, porośnięta piórami klatka piersiowa lekko się wznosiła i opadała. Ptak wydawał się nieświadomy kłopotów, w które wpadliśmy, oraz nieuchronnego upływu czasu. To, że dyrektorka zasnęła w takim momencie, mogło świadczyć o tym, że się zmieniała. Dawna pani Peregrine wychodziłaby z siebie ze zdenerwowania.

Potem moje myśli powędrowały do rodziców, tak jak zawsze, gdy byłem z dala od nich. Usiłowałem sobie wyobrazić ich twarze takimi, jakimi widziałem je ostatnio. Po mojej głowie krążyły odpryski wspomnień… Cień zarostu, który pojawił się na obliczu taty po kilku dniach na wyspie. To, jak moja mama nieświadomie bawiła się obrączką, gdy ojciec mówił zbyt długo o czymś, co jej nie interesowało. Wędrujące spojrzenie taty, który nieustannie badał horyzont w poszukiwaniu ptaków.

Teraz te oczy pewnie szukały mnie.

Kiedy zapadł zmierzch, obóz wokół nas się ożywił. Cyganie rozmawiali i wybuchali śmiechem, a kiedy grupa dzieci zagrała piosenkę na poobijanych rogach i skrzypkach, zaczęli tańczyć. Między utworami jeden z chłopaków z grupy chyłkiem zakradł się od tyłu do naszej klatki. W dłoniach trzymał butelkę.

— To choremu — powiedział i obejrzał się za siebie nerwowo.

— Co? — zapytałem, a on wskazał na Hugh, który jak na zawołanie osunął się na podłogę i zaniósł kaszlem.

Chłopak wsunął butelkę przez kraty. Odkręciłem ją, powąchałem i omal się nie przewróciłem. Zawartość pachniała jak terpentyna zmieszana z kompostem.

— Co to takiego? — spytałem.

— Działa, tyle wiem. — Znowu obejrzał się za siebie. — No dobra, cóś ci pomogłem, to mi jesteś cóś winien. No to mów, cośta tam zbroili? Żeśta złodzieje, co? — Potem dodał półgłosem: — Możeśta kogo zacukali, co?

— O czym on gada? — spytała Bronwyn.

Już miałem powiedzieć, że nikogo nie zabiliśmy, kiedy nagle przypomniało mi się ciało Golana spadające z wysokości na skały, więc się przymknąłem.

— Nikogo nie zabiliśmy! — Emma powiedziała to za mnie.

— Cóś tam żeśta musieli zbroić — upierał się chłopak. — Bo niby czemu dawaliby za was nagrodę?

— Wyznaczono za nas nagrodę? — zdumiał się Enoch.

— Ma się rozumieć. Dawają całą kupę forsy.

— Kto daje?

Chłopak wzruszył ramionami.

— Wydacie nas? — zaniepokoiła się Olive.

— Bo ja tam wiem, czy tak, czy nie. — Skrzywił się. — Starszyzna się nad tym głowi. Chociaż chyba nie za bardzo wierzą tym tam, co to niby dają nagrodę. Ale piniądz to piniądz, no i się im nie podoba, że nie chceta odpowiadać na pytania.

— Tam, skąd pochodzimy, nie przesłuchuje się ludzi, którzy przychodzą z prośbą o pomoc — oświadczyła Emma wyniośle.

— I nie wrzuca się ich do klatek — dodała Olive.

W tym momencie w samym środku obozowiska rozległ się koszmarny huk. Mały Cygan stracił równowagę i spadł z pochylni na trawę, a reszta z nas pochyliła się, gdy garnki i rondle wyleciały w powietrze nad ogniskiem. Cyganka, która zajmowała się przyrządzaniem kolacji, uciekła w płonącej sukience, drąc się wniebogłosy, i pewnie biegłaby tak aż do oceanu, gdyby ktoś nie chwycił wiadra z wodą dla koni i nie ugasił nią ognia.

Po chwili usłyszeliśmy kroki niewidzialnego chłopca na pochylni.

— Tak to właśnie bywa, kiedy próbuje się usmażyć omlet na jajku osobliwej kury! — zaśmiał się Millard bez tchu.

— To twoja sprawka? — spytał Horace.

— Wszystko było zbyt uporządkowane i ciche… Kiepskie warunki dla kieszonkowców. Dlatego już wcześniej wyciągnąłem ze skrzyni jedno z osobliwych jaj i podrzuciłem tej kobiecie. Et voilà! — W powietrzu nagle pojawił się klucz. — Ludzie mają znacznie mniejsze szanse wyczuć moją rękę w kieszeni, kiedy kolacja wybucha im przed nosem.

— Długo to trwało — mruknął Enoch. — Wypuść nas wreszcie!

Zanim jednak Millard zdążył wsunąć klucz do zamka, mały Cygan zerwał się na równe nogi.

— Pomocy! — wrzasnął. — Chcą nawiać!

Chłopak wszystko słyszał, ale w zamieszaniu po wybuchu nikt nie zwrócił uwagi na jego krzyki.

Millard przekręcił klucz, lecz drzwi ani drgnęły.

— A niech to — powiedział. — Może ukradłem zły klucz?

— Aaa! — wrzeszczał chłopak, wskazując na miejsce, z którego dobiegał głos Millarda. — Duch!

— Niech ktoś go wreszcie uciszy! — zdenerwował się Enoch.

Bronwyn posłusznie wysunęła ręce z klatki i chwyciła chłopaka za ramiona, a następnie uniosła go w powietrze i przycisnęła do kraty.

— Pomóżta! — ryczał chłopiec. — Mają mn…

Położyła mu dłoń na ustach, ale uciszyła go zbyt późno.

— Galbi! — zawołała jedna z kobiet. — Puszczajta go, dzikusy!

I nagle, zupełnie mimowolnie, wzięliśmy zakładnika. Cyganie podbiegli do nas, a ich noże rozbłysły w świetle zmierzchu.

— Co wy robicie?! — krzyknął Millard. — Puśćcie chłopaka, zanim nas zamordują!

— Nie, nie puszczaj — powiedziała Emma do Bronwyn, a potem wrzasnęła: — Uwolnijcie nas albo chłopak zginie!

Cyganie nas otoczyli, wykrzykując pogróżki pod naszym adresem.

— Jak mu co zrobicie, to was pozabijam gołymi rękami! — ryknął herszt.

— Nie podchodzić! — rozkazała Emma. — Wypuśćcie nas, a nikomu włos z głowy nie spadnie.

Jeden z mężczyzn natarł na klatkę, na co Emma instynktownie obróciła dłonie i wykrzesała w nich ryczącą kulę ognia. Tłum wstrzymał oddech, a biegnący Cygan natychmiast się zatrzymał.

— Załatwiłaś nas! — syknął Enoch. — Teraz zawiśniemy za czary!

— Spalę pierwszego, który spróbuje tu podejść! — krzyknęła Emma i rozchyliła dłonie, żeby dodatkowo powiększyć kulę ognia. — No już, pokażmy im, z kim zadzierają!

Nadeszła pora na przedstawienie. Bronwyn rozpoczęła nasz występ: jedną ręką podniosła chłopca jeszcze wyżej, aż zaczął kopać powietrze nogami, a drugą chwyciła jeden z prętów na suficie i zaczęła go wyginać. Horace przystawił twarz do kraty i wypuścił z ust sznur pszczół, a Millard, który odbiegł od klatki w chwili, gdy chłopak go zauważył, krzyknął gdzieś zza tłumu:

— Jeśli myślicie, że możecie z nimi walczyć, to jeszcze nie wiecie, kim ja jestem!

Następnie rzucił w powietrze jajko, które zatoczyło łuk w powietrzu i wybuchło na pobliskiej polance, rozrzucając ziemię na wysokość czubków drzew.

Gdy dym opadł, przez chwilę nikt się nie ruszał i nic nie mówił. Najpierw myślałem, że nasz pokaz wprawił Cyganów w oszołomienie. Potem jednak, gdy już przestało mi dzwonić w uszach, uświadomiłem sobie, że czegoś nasłuchują, i natychmiast poszedłem w ich ślady.

Z pogrążonej w półmroku drogi dobiegał warkot silnika i za drzewami pojawiła się para reflektorów. Wszyscy — zarówno Cyganie, jak i osobliwcy — patrzyli, jak światła mijają zjazd na naszą polankę, potem zwalniają, zatrzymują i zaczynają cofać. Zmierzał ku nam kryty płótnem wojskowy pojazd. Z jego wnętrza dobiegały pełne złości okrzyki i szczekanie psów. Choć zachrypły od długotrwałego ujadania, nie mogły się powstrzymać, gdy ponownie złapały trop.

To były ścigające nas upiory, a my tkwiliśmy w klatce, z której nie mogliśmy się wydostać.

Emma zgasiła płomień klaśnięciem dłoni. Bronwyn puściła chłopca, który natychmiast odszedł chwiejnym krokiem. Cyganie pouciekali do wozów albo do lasu i już po chwili zostaliśmy sami, jakby wszyscy o nas zapomnieli.

Potem jednak zbliżył się do nas przywódca Cyganów.

— Otwórz klatkę! — jęknęła błagalnie Emma, ale ją zignorował.

— Chować się pod siano i ani pisnąć! — rozkazał. — I żadnych magicznych sztuczek, chyba że chcecie jechać z nimi.

Nie było czasu na pytania. Nim zapadła ciemność, ujrzeliśmy jeszcze dwóch Cyganów, którzy biegli do nas z płachtą brezentu w dłoniach. Gdy zarzucili ją na klatkę, momentalnie nastała noc.

Przed klatką rozległ się łomot ciężkich buciorów, tak jakby upiory postanowiły ukarać ziemię, po której stąpały. Posłuszni poleceniu zakopaliśmy się w śmierdzącym sianie.

Leżąc nieruchomo, przysłuchiwałem się rozmowie prowadzonej nieopodal przez upiora z hersztem Cyganów.

— Dziś rano widziano na tej drodze grupę dzieci — powiedział upiór urywanym głosem o nieokreślonym akcencie: niezupełnie angielskim i nie całkiem niemieckim. — Jest nagroda za ich pojmanie.

— Przez cały dzień nikogo nie spotkaliśmy, proszę pana — odparł przywódca.

— Niech nie zwiodą was ich niewinne twarze. To zdrajcy sabotujący nasze działania wojenne. Niemieccy szpiedzy. Kara za ich ukrywanie…

— Nikogo nie ukrywamy — przerwał mu herszt. — Można sprawdzić.

— Taki mam zamiar — oznajmił upiór. — Jeśli ich tu znajdziemy, oderżnę ci język i rzucę mojemu psu na pożarcie.

Po tych słowach odszedł ciężkim krokiem.

— Nawet-nie-oddychać — syknął do nas Cygan, a potem usłyszeliśmy i jego kroki.

Zastanawiałem się, dlaczego kłamał i nas chronił, zważywszy na to, jaką krzywdę mogły wyrządzić upiory bliskim mu ludziom. Może czynił to z dumy, a może z głęboko zakorzenionej pogardy dla władzy. Albo, pomyślałem i się wzdrygnąłem, Cyganie pragnęli mieć satysfakcję z zamordowania nas własnymi rękami.

Zewsząd słyszeliśmy, jak upiory panoszą się po obozowisku. Przewracały rzeczy, siłą otwierały drzwi wozów, popychały ludzi. Jakieś dziecko zapłakało i ktoś zareagował ze złością, lecz jego okrzyki zagłuszył łoskot drewna uderzającego o ciało. Okropnie było tak leżeć i słuchać, jak ludzie cierpią — mimo że ci sami ludzie byli gotowi rozszarpać nas na kawałki zaledwie parę minut wcześniej.

Po odgłosach zorientowałem się, że Hugh wygrzebuje się z siana i podczołguje do skrzyni Bronwyn. Odsunął zasuwkę i zabrał się do uchylania wieka, ale Bronwyn go powstrzymała.

— Co ty robisz? — szepnęła.

— Musimy się z nimi rozprawić, nim oni rozprawią się z nami!

Emma uniosła się na łokciach i przetoczyła ku nim; ja też się zbliżyłem, żeby lepiej słyszeć.

— Nie szalej — powiedziała Emma. — Jeśli zaczniesz teraz rzucać jajkami, podziurawią nas jak sito.

— I co z tego? — zdenerwował się Hugh. — Mamy tu leżeć i czekać, aż nas znajdą?

Zgromadziliśmy się wokół skrzyni, aby szeptem wymieniać uwagi.

— Zaczekajmy, aż otworzą kratę — zaproponował Enoch. — Wtedy rzucimy jajko za klatkę. To przykuje uwagę upiorów, więc Bronwyn zdąży roztrzaskać czaszkę pierwszemu, który tu wejdzie. Wtedy reszta z nas ucieknie. Rozbiegniemy się, a na obrzeżach obozowiska odwrócimy się i rzucimy jajka na środek. Będzie zamieszanie i na pewno parę osób zginie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki