Tytuł oryginału:
Noli me tangere

Copyright © 2016 Mondadori Libri S.p.A., Milano
For the Polish edition
Copyright © by Oficyna Literacka Noir sur Blanc sp. z o.o. w Warszawie
For the Polish translation
Copyright © 2026, Noir sur Blanc, Warszawa

ISBN 978-83-8403-083-7

Opieka redakcyjna
Dorota Jabłońska

Opracowanie redakcyjne
Anna Suligowska-Pawełek

Korekta
Anna Burger, Aleksandra Kubis

Projekt okładki
Urszula Gireń

Na okładce wykorzystano
Fra Angelico, Noli me tangere / Wikimedia Commons

Zamówienia prosimy kierować:
– telefonicznie: 800 42 10 40 (linia bezpłatna)
– e-mailem: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
księgarnia internetowa: www.noir.pl

Oficyna Literacka Noir sur Blanc Sp. z o.o., 2026
ul. Frascati 18, 00‐483 Warszawa

Konwersja do formatu ePub 3: eLitera s.c.

Zgodnie z art. 4 Dyrektywy 2019/790/UE oraz odpowiednimi przepisami krajowymi, niniejszym zastrzegamy prawo do wyłączenia z eksploatacji tekstów i danych (TDM) dla celów innych niż badawcze, w odniesieniu do materiałów znajdujących się w tej publikacji niezależnie od formy jej udostępnienia. Wykorzystywanie tych materiałów w ramach działań TDM jest niedozwolone.

5 czerwca 2010

– Mattia?

– Co u ciebie, kochanie?

– Teraz lepiej, dom się nagrzał i udało mi się popracować. Od jak dawna tu nie przyjeżdżaliśmy?

– Niech pomyślę... od stycznia.

– Musiałam też trochę posprzątać. Wszystko było zakurzone.

– Jadłaś kolację?

– Tak.

– Jak się czujesz?

– Lepiej.

– Ghibli przeszedł?

– Prawie. Teraz mam zamiar dobrze się wyspać.

– Zadzwonisz jutro rano?

– Może być o dziewiątej?

– Świetnie.

– Dobranoc.

– Dobranoc, kochanie.

7 czerwca 2010

– Nie, nie, zupełnie normalnie...

– Proszę się dobrze zastanowić. Może się nam przydać każdy, nawet najdrobniejszy szczegół, który panu wydaje się nieistotny.

– Ależ oczywiście, roztrząsam to bez przerwy! Dniem i nocą, nie jestem w stanie zasnąć. Powtarzam panu: nie zauważyłem niczego niezwykłego... I nigdy nie byłem nieuważnym mężem, proszę mi wierzyć. Choć przez ostatnie dwa czy trzy dni miała silniejszy niż zwykle... ghibli.

– Przepraszam, nie zrozumiałem. Powiedział pan „ghibli”? Ale ghibli to przecież wiatr z pustyni, prawda?

– Tak, przepraszam, to rzeczywiście pustynny wiatr, użyłem słowa z naszego rodzinnego żargonu. Mówiła, że „ma ghibli”, kto wie, dlaczego tak to nazywała, kiedy nie miała ochoty nic robić i godzinami leżała w łóżku, wpatrując się w sufit. Milcząca i w złym humorze, lepiej było jej wtedy nie przeszkadzać. Całkowicie zrywała kontakt ze światem zewnętrznym, również ze mną. Zamykała się w sobie jak ślimak w skorupie. Zdarzało się to przynajmniej raz na dwa miesiące, a potem po kilku dniach przechodziło i znów była...

– Co powodowało te wahania nastroju?

– Nic konkretnego.

– Czyli chodzi o cechę charakteru?

– Nie do końca. Nie zawsze taka była.

– A więc kiedy to się zaczęło?

– Myślę, że ghibli był jej sposobem na osiągnięcie całkowitego skupienia: leżała w łóżku i słuchała...

– Czego słuchała? Muzyki?

– Nie, nie, wsłuchiwała się w samą siebie, w swoje myśli, swoje ciało. Zaczęła mieć te okresy ghibli półtora roku temu, kiedy zdecydowała się podjąć wielkie wyzwanie i napisać swoją pierwszą powieść...

– Ona też?

– Dziwi się pan? Co w tym nadzwyczajnego? Bylibyśmy zupełnie normalną parą pisarzy, jakich było już wiele... na przykład Moravia i Morante...

– Jak się państwo poznali?

– Widzi pan, otrzymuję dziesiątki niepublikowanych powieści od nieznanych autorów, którzy proszą mnie o kilka słów rekomendacji dla wydawnictwa... Zazwyczaj to zwykła grafomania. Laura przysłała mi całkiem niezłe wiersze, naprawdę niezłe, z prośbą o opinię... Kiedy odpisałem jej, wyrażając pozytywną ocenę, ucieszyła się i poprosiła o spotkanie. Zakochałem się w niej, gdy tylko weszła do mojego gabinetu. Prawdziwa miłość od pierwszego wejrzenia. Tak jak biedny Carducci w Annie Vivanti... Laura do dziś jest tak piękna jak wtedy.

– Od ilu lat są państwo małżeństwem?

– Od czterech. Dokładnie od czterech lat i trzech miesięcy.

– Macie państwo dzieci?

– Nie chcę ich mieć.

– Czy żona podziela pana zdanie?

– Tak sądzę.

– Co to znaczy „tak sądzę”?

– „Tak sądzę” znaczy „tak sądzę”. Jeśli nie podoba się panu to sformułowanie, zaraz je zmienię. Może lepiej będzie powiedzieć: „chyba tak”?

– Proszę się nie denerwować, nie to miałem na myśli...

– Nie denerwuję się. O co pan pytał?

– Nie rozmawiali państwo o tym?

– O czym?

– O tym, czy mieć dzieci, czy nie.

– Nie.

– To mi się wydaje dziwne.

– Nie ma w tym nic dziwnego. Zanim się pobraliśmy, powiedziałem Laurze, że nie chcę mieć dzieci, a ona nie... nie zareagowała w żaden sposób, otóż to. I od tamtej pory nigdy nie wróciliśmy do tego tematu.

– Czy może mi pan zdradzić, dlaczego tak stanowczo odrzuca możliwość...

– Zbyt duża różnica wieku. Proszę to zrozumieć. Kiedy się pobraliśmy, Laura miała trzydzieści jeden lat, a ja sześćdziesiąt pięć. Mógłbym być jej... Gdybyśmy mieli dzieci, byłbym ojcem dziadkiem. Uważałem, i nadal uważam, że to żałosne.

– Które z was dwojga chciało małżeństwa?

– Ja.

– Czy pani Laura od razu się zgodziła?

– Tak.

– A więc pobraliście się państwo...

– Nie od razu.

– Dlaczego?

– Laura poprosiła mnie, żeby poczekać trochę z oficjalnym ogłoszeniem tej decyzji naszym przyjaciołom.

– Z jakiego powodu?

– Nie chciała ciągnąć za sobą żadnych spraw.

– Czy może pan to lepiej wyjaśnić?

– Nie jest to dla mnie łatwe.

– Proszę mi wybaczyć, ale...

– To dla mnie bardzo kłopotliwe.

– Muszę nalegać.

– Cóż, Laura jest tak piękna, że naturalnie była wcześniej w jakichś związkach z różnymi mężczyznami... związkach, których nie zdążyła jeszcze całkiem zakończyć, w chwili gdy postanowiliśmy się pobrać... nie wiem, czy wyraziłem się jasno. Chciała więc uporządkować swoje życie, zerwać ostatecznie z przeszłością.

– Rozumiem. Chciała oczyścić pole.

– Tak, taki właśnie miała zamiar.

– Niech mi pan to wyjaśni dokładniej.

– Nie wiem, co jeszcze...

– Chce pan powiedzieć, że niektóre z tych historii trwały także po państwa ślubie?

– Powiedzmy raczej, że to były pewne echa, zaszłości, jednak Laura potrafiła sprawić, że w żaden sposób nie zakłócały przebiegu naszego życia małżeńskiego.

– Czy żona wyjawiła panu kiedykolwiek imiona tych... tych ech?

– Nigdy. I ja też o nie nie pytałem. Mieliśmy niepisaną umowę. Wiedziałem, że nawet jeśli spotyka się jeszcze z tymi mężczyznami, to po to, żeby zakończyć te związki. I tak się też stało.

– Jest pan tego pewien?

– Laura mnie o tym przekonała. Czynami, nie słowami. I nie chcę wchodzić w szczegóły.

– Nie proszę pana o nie.

– Przepraszam.

– Czy możemy zrobić małe podsumowanie wypadków?

– Jak pan sobie życzy. Od początku?

– Tak.

– A zatem przedwczoraj, po tym jak zjadłem obiad sam, bo Laura została w łóżku, poszedłem do jej pokoju, żeby zobaczyć, jak się czuje, i zastałem ją ubraną i gotową do wyjścia.

– Śpicie państwo w oddzielnych sypialniach?

– Nie na co dzień, tylko w dni, kiedy ma ghibli. Jak już mówiłem, zastałem ją ubraną, kończyła właśnie pakować walizkę. Powiedziała mi, że postanowiła pojechać na kilka dni do naszego domu na wsi.

– Czy robiła to już wcześniej?

– Tak.

– Gdzie znajduje się ten dom?

– W Gonfalone, dwie godziny jazdy stąd. Odprowadziłem ją do samochodu, przytuliliśmy się, pocałowaliśmy i odjechała.

– Jak się zachowywała?

– Wydawała się spokojna.

– Czy byliście państwo sami w domu?

– Nie, była też stara służąca żony, Filippa.

– Proszę kontynuować.

– O piątej Laura zadzwoniła do mnie. Powiedziała, że w domu wszystko w porządku, ale jest trochę wilgotno, więc włączyła ogrzewanie i rozpaliła w kominku.

– Odezwała się jeszcze później?

– Tak, o dziewiątej. Powiedziała, że intensywnie pracowała nad powieścią, że ghibli jej przeszedł i że kładzie się do łóżka zmęczona, ale zadowolona. Co jeszcze? Zgłodniała i zjadła kolację; zawsze mamy pełną zamrażarkę. Zamierzała wstać wcześnie i wrócić do pisania. Pożegnaliśmy się i umówiliśmy, że odezwiemy się rano. Tymczasem o wpół do pierwszej w nocy, spojrzałem odruchowo na zegarek, obudził mnie telefon. Dzwonił mój przyjaciel, Francuz, chciał mi powiedzieć, że nieoficjalnie dowiedział się o przyznaniu mi nagrody za najlepszą powieść obcojęzyczną opublikowaną we Francji. Wspaniała wiadomość. Wobec tego zadzwoniłem do Laury na komórkę. Kiedy idzie spać, zawsze kładzie ją na stoliku nocnym. Była wyłączona. Wtedy zadzwoniłem na telefon stacjonarny. Sygnał wybrzmiewał długo, ale nikt nie odebrał. Próbowałem raz za razem. Nic. Zacząłem się niepokoić. Dlaczego nie odbiera? Źle się poczuła? A może... wie pan, człowieka nachodzą różne myśli, dom stoi na odludziu, a w dzisiejszych czasach... Ubrałem się, wsiadłem do samochodu i pojechałem do Gonfalone. Kiedy wszedłem do domu, od razu poczułem wilgoć. Kaloryfery były lodowate, w kominku nikt nie napalił. Zrozumiałem, że Laury nie tylko nie ma w tym domu, ona nawet do niego nigdy nie dojechała...

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

W wydaniu papierowym ukazały się kolejno książki
z cyklu o komisarzu Montalbano:

KSZTAŁT WODY
2001 / 2007 / 2021

PIES Z TERAKOTY
2002 / 2007 / 2022

ZŁODZIEJ KANAPEK
2003 / 2007 / 2023

POMARAŃCZKI KOMISARZA MONTALBANO
2016 / 2025

GŁOS SKRZYPIEC
2004 / 2008 / 2024

MIESIĄC Z KOMISARZEM MONTALBANO
2005 / 2008 / 2025

WYCIECZKA DO TINDARI
2007

ZAPACH NOCY
2008

OBIETNICA KOMISARZA MONTALBANO
2009

CIERPLIWOŚĆ PAJĄKA
2010

PIERWSZE ŚLEDZTWO MONTALBANA
2024

PAPIEROWY KSIĘŻYC
2011

SIERPNIOWY ŻAR
2012

SKRZYDŁA SFINKSA
2013

ŚLAD NA PIASKU
2013

POLE GARNCARZA
2014

WIEK WĄTPLIWOŚCI
2015

TANIEC MEWY
2017

POLOWANIE NA SKARB
2018

UŚMIECH ANGELIKI
2020

GRA LUSTER
2019

ŚWIETLNE OSTRZE
2021

GŁOSY NOCY
2022

GNIAZDO ŻMIJ
2023

MORZE BŁOTA
2024

ŚMIERĆ NA OTWARTYM MORZU
2016

KARUZELA POMYŁEK
2025

Zarówno te, jak i pozostałe tytuły z serii,
dostępne są w formie e-booków
na noir.pl.

Książki spoza cyklu o komisarzu Montalbano

ZNIKNIĘCIE PATÒ
2004

PIWOWAR Z PRESTON
2008

KOLOR SŁOŃCA
2009

PENSJONAT „EWA”
2010

SZARY KOSTIUM
2011

SEZON ŁOWIECKI
2014

KRÓLOWA POMORZA
2016

PRYWATNA WOJNA SAMUELEGO
2025