Przedstawione wydarzenia są zapisem relacji głównej bohaterki i miały miejsce naprawdę. Niektóre imiona, nazwy własne i fakty mogące pomóc w identyfikacji uczestników zdarzeń zostały dla ich bezpieczeństwa zmienione. Profesjonalne nazwy procedur medycznych i niektórych chorób pominięto lub uproszczono.

Copyright © Marcin Margielewski, 2025

Projekt okładki

Michał Kubacki

Zdjęcie na okładce

Michał Kubacki

Redaktor prowadzący

Michał Nalewski

Redakcja

Anna Płaskoń-Sokołowska

Korekta

Maciej Korbasiński

ISBN 978-83-8391-682-8

Warszawa 2025

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

kontakt@proszynskimedia.pl

Prolog

W tomie pierwszym…

Sara jest pracującą w Arabii Saudyjskiej ginekolożką. Na decyzję o wyjeździe do tak odmiennego kulturowo kraju wpłynęła jej przyjaźń z Saudyjką Nur, z którą studiowała na wydziale medycznym, ale też apodyktyczny ojciec – sławny ginekolog, a jednocześnie narcyz, mizogin i szowinista, nieznoszący słowa sprzeciwu, zwłaszcza z ust kobiet.

Lekarka trafia do Arabii Saudyjskiej w momencie, kiedy w kraju zaczyna się seria największych w historii reform. Młody książę, Mohammed bin Salman, który rządzi w imieniu swojego ojca, króla Salmana, forsuje liberalizację wielu dziedzin życia. Zezwala kobietom na prowadzenie samochodu, otwiera kina, ogranicza działalność dotychczas terroryzującej społeczeństwo policji religijnej i porywa naród wizją przemian. Zdobywa sobie tym rzesze zwolenników, ale nie wszyscy są zadowoleni ze zmian. Jak się bowiem okazuje, łatwiej wydać królewski dekret niż zmienić ugruntowane przez pokolenia tradycje, przekonania i wierzenia.

Sara trafia do Arabii Saudyjskiej, gdy ta jest na etapie dynamicznych zmian i największego od dekad chaosu. Ma okazję na własnej skórze się przekonać, jak wygląda interwencja muttawa, ale też że bez policji religijnej nawet lekkie odstępstwo od normy może się spotkać z przykrymi konsekwencjami.

W pracy poznaje Rahima – młodego lekarza, a prywatnie mężczyznę będącego owocem nielegalnego związku Saudyjczyka z pochodzącą z Azji służącą. Ojciec Rahima, zakochany w pochodzącej z Wietnamu wybrance swego serca, wbrew protestom rodziny postanowił się z nią ożenić i uznał syna, dając mu szansę na zajęcie prawowitego miejsca w saudyjskim społeczeństwie. Niestety chłopak przez swoją azjatycką urodę od najmłodszych lat był dyskryminowany, a obywatele królestwa widzieli w nim człowieka nadającego się wyłącznie do usługiwania. Rahim faktycznie wybrał służenie społeczeństwu – ale na własnych warunkach. Został doskonale wykształconym lekarzem ze specjalizacją chirurga.

Po przyjeździe do Arabii Saudyjskiej Sara postanawia odnaleźć Nur, która zerwała z nią kontakt, gdy wyjechała z Polski. Udaje jej się to, ale prawda o dawnej przyjaciółce łamie jej serce. Z pełnej marzeń i pasji dziewczyny został tylko cień. Zmuszona do opieki nad niedołężnym i zgryźliwym, chorym na raka ojcem, Nur jest zmęczona i pozbawiona nadziei. Jej życiem dyryguje brat, Hamza, który szantażuje ją ograniczeniem spotkań z jej synkiem Isą. Pewnego dnia Sara dostaje wysłane z telefonu Nur wiadomości, które zwiastują jeszcze większe kłopoty…

Opowieść Sary to fascynująca relacja z życia w jednym z najbardziej tajemniczych krajów na świecie – miejscu, w którym jedna część społeczeństwa pożąda reform, a druga z niezwykłą zaciekłością broni starego porządku. W tym królestwie władcy próbują przypodobać się społeczeństwu, a jednocześnie nie rozeźlić duchownych, którzy wzorem wielu innych monarchii mogliby pociągnąć masy do rewolucji. Ta historia pokazuje, jak smakuje wolność, która jest wynikiem mocno nadgniłego kompromisu, w co wierzy świat Zachodu i jak bardzo się w tych wierzeniach myli.

CZĘŚĆ I

ROZDZIAŁ 1

Sarsour

Ahmed Al Rhabi był anestezjologiem przy wielu zabiegach moich pacjentek. I dokładnie tak, jak o nim mówiono, był wybitny w swoim fachu. Miałam okazję wielokrotnie obserwować go przy pracy. Opanowany, skupiony, zawsze wiedział, jak zareagować. W jego rękach chore były naprawdę bezpieczne.

O ile jednak na sali operacyjnej był wzorem profesjonalizmu, poza nią niestety reprezentował encyklopedyczny szowinizm. Nieszczególnie radził sobie z faktem, że kobiety w jego kraju zdobywają coraz silniejszą pozycję, bo jego zdaniem nie powinny mieć zbyt dużo do powiedzenia – nawet na przeznaczonym dla nich oddziale ginekologicznym. Jego frustracja sięgnęła zenitu, gdy na szpitalnych korytarzach zaczęto mówić, że jedna z lekarek ma szansę zostać ordynatorką naszego oddziału. Kiedy jasnym stało się, że dotychczasowy ordynator ginekologii, leciwy i coraz mniej zaangażowany Mohammed Al Nair nie będzie dłużej piastował tego stanowiska, zaczęły się spekulacje, kto go zastąpi. Jedną z najczęściej wspominanych kandydatek była wykształcona w Wielkiej Brytanii i Rijadzie doświadczona doktor Dunya Najafi.

Ahmed Al Rhabi uznał już sam ten pomysł za policzek wymierzony tradycji i islamskim zasadom. Rozpoczął wojnę podjazdową, oczerniając Najafi i na każdym kroku podkreślając, że lekarki mogą co najwyżej wypisywać recepty, ale na pewno nie zarządzać. Zaczął podważać jej kompetencje, wykształcenie, a nawet zdrowie psychiczne.

„Kobiety nie są zdolne do podejmowania racjonalnych decyzji. Są zbyt emocjonalne, rządzą nimi hormony. Nie bez przyczyny Allah powierzył władzę i opiekę nad nimi mężczyznom. To brak szacunku dla nas – argumentował, próbując podburzać męską część zespołu. – Pomyślcie, jakie to jest upokarzające dla jej męża. On też jest lekarzem, ale nie jest ordynatorem. I co, teraz jego żona będzie ponad nim?”

Al Rhabi udawał troskę, choć doskonale wiedział, że mąż doktor Najafi nawet nie pracuje w naszym szpitalu. Mężczyzna prowadził prywatną praktykę i prawdopodobnie nie miał nic przeciwko karierze swojej żony. Gdyby tak było, kobieta nie pracowałaby nawet w zawodzie – w Arabii Saudyjskiej mężowie nadal mogą bowiem skutecznie zablokować karierę swoich żon. Doktor Ahmed czuł się jednak w obowiązku zadbać i o jego męskie prawa.

Pomimo usilnych starań nie potrafił zyskać na oddziale wielu zwolenników. Nawet jeśli niektórzy lekarze woleliby w roli szefa mężczyznę, nie mieli w sobie wystarczająco zaciętości, by angażować się w protesty konserwatywnego kolegi. Ich bierność była dla lekarza kolejnym powodem do frustracji. Zachowywał się niemal jak opętany – nie potrafił mówić o niczym innym, choć decyzje dotyczące zmiany na fotelu ordynatora nie zostały jeszcze oficjalnie przekazane. Nie było nawet wiadomo, czy już je podjęto.

Niektórzy próbowali wpłynąć na zachowanie szowinisty. Doszło nawet do drobnej – szczęśliwie szybko opanowanej – bójki pomiędzy Al Rhabim i jednym z niedawno zatrudnionych libańskich lekarzy. Zaczęło się niewinnie, ale jak to bywa w tej części świata, emocje bardzo szybko eskalowały.

– Stary, wyluzuj – przekonywał młody lekarz. – A jak ona zostanie twoją szefową? Przecież to wszystko do niej dojdzie…

– Nie zostanie! – oburzył się Al Rhabi. – Zresztą nie boję się jej. Mam tu mocną pozycję.

– Masz, ale należy się jej szacunek.

– Szacunek należy się matce, żonie… Takich kobiet nigdy nie uszanuję, bo one nie szanują nas.

– Niby dlaczego? Dlatego że uczciwie pracują?

– Nie powinny! Prędzej się zwolnię, niż na to pozwolę…

– Przecież tu pracuje wiele kobiet, mamy tylko pacjentki.

– To co innego. Nie powinny tu pracować. To jest sprzeczne z islamem…

– Nie jest… To jest sprzeczne z tobą.

– Z tobą też powinno być! W tym kraju kobiety zaczynają się coraz bardziej panoszyć. I to się źle skończy, zobaczysz – wieszczył Al Rhabi. – Już z was robią pedałów…

– Kto jest pedałem? – spytał Libańczyk podniesionym głosem.

– Ty! Nie stajesz za braćmi, tylko za kobietami! Jak jakiś pedał!

Młody lekarz nie zastanawiał się nad odpowiedzią. Jego pięść z impetem wylądowała na twarzy Ahmeda, a gdy ten chciał oddać cios, sprawnie się przed nim uchylił. Al Rhabi nie zamierzał złożyć broni – zaczął boksować powietrze, jednak choć bardzo się starał, a i umiejętności mu nie brakowało, nie udało mu się dosięgnąć Libańczyka. Nie będąc w stanie odegrać się fizycznie, wyładowywał się na nim słownie. W jego agresywnym monologu nie brakowało rasistowskich obelg, choć obaj byli muzułmanami z urodzenia i przekonań.

Awantura być może miałaby znacznie poważniejsze konsekwencje, gdyby nie ściągnęła do pokoju socjalnego dwóch innych lekarzy, którzy poskromili bojowe zapędy kolegów. Ahmed Al Rhabi nie potrafił odpuścić. Jego metoda oczerniania i upokarzania nie podziałała, zmienił więc taktykę walki z doktor Najafi. Choć nie tylko ona znalazła się na jego celowniku – ja też miałam tę wątpliwą przyjemność.

O tym, że niektórzy w szpitalu nazywają mnie Sarsour, słyszałam wielokrotnie. Na początku myślałam, że to po prostu różnica dialektów, nieporozumienie, specyficzna wymowa… Nie poprawiałam nikogo, bo doctora Sarsour nie brzmiało ani złośliwie, ani obraźliwie, a w sumie było bardzo podobne do mojego imienia. Wiele imion ma przecież swoje odpowiedniki w różnych językach – i właśnie za taki uznałam Sarsour. Do czasu, gdy Rahim zaczął protestować przeciwko nazywaniu mnie w ten sposób.

– Nie mogę pozwolić, żeby dłużej tak na ciebie mówili – powiedział któregoś dnia, gdy ktoś znowu tak się do mnie zwrócił.

– Jak? – zdziwiłam się. – Mówią tak na mnie, od kiedy tu przyjechałam. Może mają kłopot z wymówieniem mojego imienia…

Spojrzał na mnie z lekkim niedowierzaniem, jakby nie był pewien, czy mówię serio.

– Nie mają żadnego kłopotu. W języku arabskim funkcjonuje imię Sara, przecież to hebrajskie imię.

– Owszem, oznacza księżniczkę – uzupełniłam z dumą.

– Idealnie do ciebie pasuje. Słowo sarsour z księżniczką nie ma jednak nic wspólnego. To wymysł Ahmeda, on zaczął…

– Co zaczął?

– Nazywa cię karaluchem. Lekarką karaluchem. Doctora Sarsour właśnie to oznacza…

Przeszył mnie spazm wściekłości i niedowierzania.

– I nikt mi wcześniej o tym nie powiedział? – wycedziłam przez zęby.

– Przepraszam, ja też tego nie zrobiłem. Myślałem, że może nie warto przywiązywać do tego wagi. Ludzie często traktują szowinizm Ahmeda z przymrużeniem oka, ale tego nie mogę dłużej akceptować – powiedział Rahim poważnym tonem. – Jednak to ty musisz zdecydować, czy mam w tej kwestii działać…

– Działać? – przerwałam mu. – I co zrobisz? Zakażesz ludziom tak mnie nazywać? Przecież skutek będzie odwrotny.

– Zmuszę Ahmeda, żeby publicznie cię przeprosił.

– Nie. To dopiero wywoła burzę. Nie jesteśmy małżeństwem, gotów narobić nam kłopotów. Tobie…

– Nic mi nie zrobi. Od dawna mam dosyć tego, jak odnosi się do ludzi na oddziale. Kobiety traktuje jak śmieci, mężczyzn zaś szanuje tylko wtedy, gdy się z nim zgadzają. A ja się z nim nie zgadzam, i to w niczym. Ktoś w końcu musi dać mu nauczkę.

Trudno było mi z tym dyskutować, ale jednocześnie nie bardzo widziałam szansę na powodzenie tej misji.

– Jesteś pewien, że warto?

– Kochanie, on nazywa miłość mojego życia karaluchem! Uważasz, że mam jakieś inne wyjście?

– Ale nazywa mnie tak od dawna.

– Tak, jednak teraz godzi to również we mnie.

– W ciebie?

Przez chwilę miałam przykre wrażenie, że to wcale nie jest kwestia mojej godności, tylko męskiego honoru – obrażając mnie, Ahmed godził we własność Rahima. To odkrycie wręcz mnie zmroziło. Na szczęście mój ukochany szybko rozwiał te wątpliwości.

– Wcześniej nie miałem takiego prawa, ale teraz moim obowiązkiem jest cię chronić. Zrozum, w mojej głowie, w moim sercu jesteśmy jednością. Kocham cię od dawna, ale od niedawna mogę to wreszcie powiedzieć na głos. I nie pozwolę, by te słowa zagłuszały jakieś nienawistne wyzwiska.

Poczułam ulgę, ale jednocześnie zdałam sobie sprawę, w jak wielkim stresie żyję. Wystarczyło jedno nieporozumienie, by wyobraźnia podsunęła mi obraz Rahima niepodzielnie władającego pustynią i swoimi kobietami. Wiem, to nie było sprawiedliwe, a jednak silniejsze ode mnie. W stereotypach dotyczących arabskich mężczyzn jest tyle samo prawdy co przesady. Co gorsza, trudno podzielić ich na konserwatywnych dupków i nowoczesnych liberałów. W tym kraju to zdecydowanie bardziej skomplikowane.

Arabowie potrafią zaskakiwać. Ci konserwatywni miewają przebłyski zdrowego rozsądku, tym liberalnym zdarza się tęsknić za patriarchatem. Dotąd wprawdzie nie zauważyłam u Rahima podobnych zapędów, ale chyba gdzieś z tyłu mojej głowy ciągle czaił się strach, że czymś mnie rozczaruje, zniszczy wszystko, co zbudowaliśmy. Wiedziałam już, że go kocham, nie byłam tylko pewna, czy będę w stanie związać się z nim na stałe.

Żyliśmy w kraju, w którym bycie ze sobą bez ślubu było bardzo trudne. Znacznie łatwiejsze niż jeszcze kilka lat wcześniej, ale dla wielu wciąż kompletnie nieakceptowalne. Z drugiej strony nie umiałam przestać myśleć o tym, że ślub w kulturze arabskiej oznacza transakcję, w której mężczyzna nabywa prawo własności kobiety. Zdawałam sobie sprawę, że moje myślenie nie wróży niczego dobrego, a już na pewno nie jest sprawiedliwe wobec Rahima. Nie powinnam go obarczać swoimi obawami i wyobrażeniami, ale to było silniejsze ode mnie.

– Nie chcę, żebyś robił szum wokół tej sprawy – powiedziałam cicho.

– Ja muszę go uciszyć… – odpowiedział łagodnie, ale stanowczo.

Było jasne, że podjął już decyzję. Bałam się tylko jej konsekwencji.

Awantury o doktor Najafi i o sarsour zbiegły się w czasie i bez reszty zajmowały uwagę Ahmeda, a burza, jaką wywołały, miała radykalnie zmienić sytuację na oddziale. Zaczęło się od zupełnie niespodziewanej informacji o tym, że doktor Dunya Najafi odchodzi z pracy. Nie miałam wątpliwości, że ta decyzja ma bezpośredni związek z nagonką, jaką zorganizował przeciwko lekarce Al Rhabi, ale oficjalnie nikt tego nie potwierdzał. Właściwie wszystko, co wiem w tej kwestii, jest owiane mgłą niedopowiedzeń.

Po tym, jak próba rozpętania buntu na oddziale spełzła na niczym, Ahmed uciekł się do metody, która w Arabii Saudyjskiej zwykle nie zawodzi. O opinię w spornej sprawie poprosił duchownego. Wyposażony w jego wsparcie, wymusił na władzach szpitala, by te odstąpiły od planów awansowania kobiety na stanowisko szefowej oddziału ginekologicznego. I nie pomogły racjonalne argumenty, że przecież jest to oddział przeznaczony właśnie dla kobiet. Co ciekawe, sam Al Rhabi nie był zainteresowany stanowiskiem ordynatora. Lubił pracować przy operacjach i nie było wątpliwości, że anestezjologia jest jego pasją. Szkoda tylko, że nie potrafił opanować swoich patriarchalnych zapędów. Doprowadziły one do tego, że szpital stracił wybitną ginekolożkę i jedną z zaledwie trzech Saudyjek, które pracowały na oddziale.

Nie mogłam się z tym pogodzić. W tym zawodzie kobiety naprawdę były na wagę złota. Ze względu na islamskie reguły tylko one mogły badać pacjentki, podczas gdy mężczyźni ograniczali się do wywiadu medycznego, ewentualnie zrobienia USG brzucha czy miednicy, a to zdecydowanie za mało, by pomagać pacjentkom, których stan wymagał hospitalizacji.

Al Rhabi czuł się zwycięzcą, ale nie mógł liczyć na gratulacje, nawet od męskiej części zespołu. Wkrótce i on odszedł z oddziału. A niedługo potem dowiedziałam się, że byłam tego pośrednią przyczyną.

Po płomiennej dyskusji, w której Rahim przekonywał mnie, że musi zareagować na szkalowanie mojego dobrego imienia, nie nastąpiło żadne działanie – i szczerze mówiąc, bardzo się z tego powodu cieszyłam. Moja radość była jednak przedwczesna, bo Rahim zrobił dokładnie to, co zapowiedział.

Po tym, jak Al Rhabi zmusił do rezygnacji zbyt ambitną jego zdaniem lekarkę, sam musiał odejść z pracy, którą ewidentnie bardzo kochał.

– Wątpię, żeby to była kwestia wyrzutów sumienia, ale przynajmniej sprawiedliwości stało się zadość – powiedziałam z niekłamaną satysfakcją, gdy w wolny od pracy wieczór rozmawialiśmy w zaciszu naszego mieszkania. – Szkoda tylko, że pacjenci stracili dwóch dobrych lekarzy…

– Jednego – poprawił mnie Rahim.

– Al Rhabi był dobrym anestezjologiem – zaoponowałam szczerze.

– Tak myślą wszyscy, ale… – Rahim zawiesił głos, wyraźnie zastanawiając się nad tym, czy dokończyć zdanie. Ostatecznie jednak zrezygnował.

– Ale…?

– To nieistotne.

Tamtego wieczoru mnie zbył, ale kilka dni później opowiedział mi, co zaszło pomiędzy nim a Ahmedem – i dlaczego wcale nie uważał go za tak genialnego lekarza, za jakiego tamten uchodził. Stało się też jasne, dlaczego Rahim tak alergicznie reagował na słowo sarsour…

Oddział ginekologiczny nie był pierwszym, na którym Ahmed i Rahim pracowali razem. Zaczynali od oddziału chirurgii ogólnej, gdzie zaczęła się ich przyjaźń. Spędzali w swoim towarzystwie sporo czasu, byli niemal nierozłączni. Dochodziło do tego, że specjalnie ustawiali swoje grafiki tak, żeby mieć razem dyżury, a większość zabiegów wykonywali w duecie.

Ahmed nazywał Rahima swoim bratem. Rahim bywał nawet w domu jego rodziców. Nic nie wskazywało na to, że ich dwóch w przyszłości będzie w stanie coś podzielić. Do czasu, aż obaj stanęli przy stole operacyjnym nad pewną młodą kobietą. To był punkt zwrotny w ich relacji, który zmienił więcej, niż mogli się spodziewać.

Pacjentka trafiła do szpitala w bardzo ciężkim stanie, ledwie przytomna; nie była nawet w stanie sygnalizować, że coś ją boli. Już wstępne badania wskazywały na konieczność pilnej operacji, nieco bardziej wnikliwe potwierdziły diagnozę: pęknięta śledziona. Nie było wątpliwości, że Ahmed i Rahim zrobią wszystko, by spróbować wyrwać ją ze szponów śmierci.

Dotąd w podobnych sytuacjach obaj niezwłocznie przystępowali do przygotowań do zabiegu, ale tym razem było inaczej. Ahmed zachowywał się dziwnie, jakby bił się z myślami. Zadumany, spowolniony w ruchach, zdawał się zupełnie nieobecny.

– Stary, wszystko w porządku? – zapytał Rahim, który pierwszy raz widział przyjaciela w takim stanie.

– Tak, wszystko okej…

– Przecież widzę, że nie jest okej. Co się dzieje? Możesz pracować?

– Tak… mogę. Zdecydowanie mogę! – zareagował Ahmed stanowczo, jakby chciał rozwiać wątpliwości Rahima, ale widać było, że sam się waha. Milczał przez chwilę, po czym wyrzucił z siebie: – Ta kobieta nie zasługuje na ratunek!

Rahim znał radykalne podejście przyjaciela do roli kobiet w społeczeństwie, ale przez lata operowali wspólnie wiele pacjentek i Ahmed zawsze ratował ich zdrowie, a nawet życie z ogromnym oddaniem.

– Jak możesz tak mówić – zdumiał się, niepewny, jak zareagować. – Naszą rolą jest ratowanie życia.

– Ale nie każdy na to zasługuje.

– To akurat powinien rozsądzać Bóg. My z jego woli leczymy ludzi, nie nam decydować, kto zasługuje na ratunek.

– A może stajemy Bogu na drodze? – zasugerował Ahmed. – Może właśnie ratując ją, sprzeciwiamy się jego woli?

Ponieważ jego argumentacja legła w gruzach, Rahim postanowił poruszyć drugi zastanawiający go aspekt.

– Dlaczego właściwie tak się zachowujesz? Znasz tę kobietę? – zapytał wprost.

– Tak! To sarsour!

– Sarsour? O czym ty mówisz?

– Karaluch, który zalągł się w mojej rodzinie…

– Ona jest twoją rodziną?

– Nie! – wrzasnął Ahmed, wzdrygając się z obrzydzeniem.

– Wybacz, ale nic z tego nie rozumiem.

– Nie musisz – warknął nieprzychylnie. – To nie twoja sprawa.

Nie było czasu na dalszą rozmowę, bo zaraz potem obaj zostali wezwani na salę operacyjną. Tu zaś atmosfera między nimi zawisła w powietrzu ciężką chmurą. Lekarze i asystenci zajęli się pacjentką. Obrażenia, jakich doznała kobieta, były poważne, ale Rahimowi udało się sprawnie zszyć uszkodzoną śledzionę i przed upływem godziny operacja zakończyła się sukcesem. Niestety gdy wszyscy powoli odchodzili od stołu, pojawiły się komplikacje. Parametry życiowe pacjentki zaczęły niebezpiecznie spadać, pojawiło się zagrożenie życia. Natychmiast podjęto akcję reanimacyjną, ale mimo usilnych prób medyków kwadrans później musieli oni stwierdzić zgon kobiety.

Rahim nie był w stanie zrozumieć, jak udany, w sumie rutynowy dla chirurgów zabieg, i to bez żadnych niespodziewanych komplikacji, mógł zakończyć się śmiercią pacjentki. Złość mieszała się w nim ze smutkiem. Gdy wyszedł z sali do śluzy, w której lekarze przygotowują się do zabiegów, z bezsilności ryknął jak zwierzę, czym zaniepokoił asystentki.

– Doctor Rahim, czy wszystko dobrze? – spytała jedna z nich.

Spojrzał na nią łagodnie.

– Nie. Nie jest dobrze… Mamy tu ratować ludzi, a nie pozwalać im umierać. To była młoda kobieta. Miała przed sobą całe życie…

Rahim był oswojony ze śmiercią pacjentów – to niechciany, lecz czasem nieunikniony element tego zawodu, zwłaszcza w specjalizacjach takich jak chirurgia. Nie pierwszy raz stracił pacjenta, ale czasem po prostu liczył się z tą ewentualnością. To był pierwszy raz, gdy na stole umarła mu młoda pacjentka po udanej operacji. Nie potrafił sobie tego wytłumaczyć. To nie miało najmniejszego sensu…

Z marazmu wyrwał go dopiero widok najbliższego przyjaciela, który wszedł do śluzy rozluźniony i uśmiechnięty, jakby nie zarejestrował, co się przed chwilą wydarzyło. Gdy Rahim spojrzał na niego zaskoczony, Ahmed natychmiast się zreflektował i zmył uśmiech z oblicza, wciąż jednak nie wyglądał na szczególnie przejętego.

– Mashallah – rzucił, jak to mają w zwyczaju Arabowie, kiedy dzieje się coś, co jest wyłącznie wolą Allaha.

Ale Rahim nie dał temu wiary. Połączył dziwne zachowanie kolegi sprzed zabiegu z jeszcze dziwniejszą reakcją na śmierć pacjentki. I choć nie miał na to żadnych dowodów, w jego głowie zaświtała nowa myśl.

– To ty… – wydusił zszokowany.

– Co ja? – rzucił Ahmed. Doskonale rozumiał, co Rahim ma na myśli, ale nie miał zamiaru do niczego się przyznać.

– Znałeś tę kobietę! Powiedziałeś mi o tym przed operacją! Kim ona była? Celowo ją zabiłeś? – Rahim podniósł głos, na co Ahmed natychmiast do niego doskoczył.

– Jeśli się nie uciszysz, to ja cię uciszę – warknął.

– Tylko spróbuj! Co z ciebie za lekarz? Ty morder…

– Uspokój się. Nic jej nie zrobiłem. Zasłużyła na to, co ją spotkało, ale ja nie mam z tym nic wspólnego.

Rahim jednak nie dał wiary słowom Ahmeda. Przeczyły im bowiem wszystkie fakty. Operacja nie była skomplikowana, a parametry pacjentki były idealne. Oczywiście na sali operacyjnej może się zdarzyć wszystko, ale ta sytuacja była mocno nieprawdopodobna. Jedyną osobą, która mogła odwrócić bieg zdarzeń, był anestezjolog. Co gorsza, mógł to zrobić właściwie niezauważalnie. W białych rękawiczkach. A do tego Ahmed miał swoje powody, by ją zgładzić. I wcale ich nie ukrywał.

***

Kobieta, która leżała bez życia na sali operacyjnej, była bratową Ahmeda – jego zdaniem niewierną i zasługującą na karę. Miała na imię Hayat i przeżyła niespełna dwadzieścia pięć lat, zostając w tym czasie czterokrotnie matką. Kochała swojego męża, ale z biegiem lat coraz bardziej kochała też życie, co w jego opinii kompletnie się wykluczało.

W młodości nigdy nie opuściła królestwa, ale po ślubie dane jej było regularnie odwiedzać europejskie stolice, a życie w nich – tak cudownie wolne od restrykcyjnych reguł – coraz bardziej ją pociągało. Wcześniej nie wiedziała, że kobiety mogą mieć wybór, że mogą żyć inaczej, tak jak chcą. Ziarna podobnych informacji strzepywała ze świadomości z odrazą i strachem, by czasem nie poddać się herezji. Gdy pierwszy raz poleciała z mężem i wówczas jeszcze tylko jednym dzieckiem do Paryża, nie chciała w ogóle wychodzić z hotelu – unikała ludzi, zrezygnowała nawet z zakupów, które są obowiązkowym punktem na liście atrakcji dla wszystkich bogatych Saudyjek odwiedzających stolicę Francji. I nie zważała na to, że jej mąż na kilka dni praktycznie zniknął z jej orbity, oddając się wszelkim dostępnym w mieście rozrywkom. Kiedy jednak podczas kolejnej podróży, tym razem do Londynu, Hayat znowu została sama w czterech ścianach luksusowego apartamentu, zaczęła jej doskwierać samotność. Zebrała się na odwagę i zdecydowała wystawić nos za drzwi hotelu. Chwilę później miasto pochłonęło ją bez reszty. Wszystko, czego tak się bała, fascynowało. Grzeszna wolność smakowała lepiej niż cokolwiek dotąd, choć tak naprawdę Hayat nie robiła niczego zabronionego. Zakupy, kawiarnie, restauracje, nic poza tym. To jednak wystarczyło.

Zamknięta w sobie, pogodzona ze wszystkim, co przynosił jej los, Hayat z dnia na dzień stawała się dziewczyną coraz bardziej ciekawą świata i głodną życia. O ile jednak poza królestwem nie miało to żadnych znaczących konsekwencji, o tyle w Arabii Saudyjskiej w pewnym momencie zaczęło być powodem domowych konfliktów. Mąż Hayat nie mógł sobie poradzić z niezależnością żony, do tej pory cichej i pokornie spijającej z jego ust każde słowo. Kobieta wprawdzie nie stała się roszczeniowa, ale coraz częściej wychodziła z domu. Nawet kiedy dostała wyraźny zakaz opuszczania go, nie miała zamiaru się podporządkować. Podobnie jak w Londynie, w Rijadzie nie robiła niczego złego – jeździła po prostu na zakupy i do salonów piękności – ale że robiła to bez zgody męża, ten urządzał jej karczemne awantury, a nawet posuwał się do rękoczynów. Przez niesubordynację połowicy popadł w paranoję, wyobraźnia podsuwała mu zupełnie niedorzeczne scenariusze. Nie chciał wierzyć w to, że Hayat jeździ na zwykłe zakupy – jego zdaniem musiało się za tym kryć coś grzesznego. Z czasem potrafił to już nazwać. Był przekonany, że żona go zdradza, co regularnie doprowadzało go do furii. To właśnie jej skutkiem była pęknięta śledziona, z którą Hayat trafiła na salę operacyjną.

Tego wieczoru brat Ahmeda upił się w sztok. Pił od momentu, gdy wrócił do domu, aż do chwili, kiedy zebrał się na odwagę, by po raz kolejny ukarać żonę za niewierność. Z każdym kolejnym łykiem alkoholu był bardziej przekonany o jej winie. I wściekły na to, że jej grzeszne zachowanie zniszczyło rodzinne szczęście.

Chciał się dowiedzieć, kim jest jej kochanek, ale Hayat nie zamierzała mu zdradzić jego imienia. Cały czas zapewniała tylko, że jest niewinna, że w jej życiu nie ma nikogo innego, że jest jedynym mężczyzną, z którym kiedykolwiek obcowała. On jednak jej nie wierzył. Każde kłamstwo karał kolejnym brutalnym ciosem, coraz skuteczniej odbierając jej świadomość. Wreszcie Hayat nie czuła już nic, on jednak wciąż zapamiętale okładał i kopał jej bezwładne ciało. W końcu się znudził. Zrezygnowany, zostawił ją na podłodze w sypialni, wybiegł z domu, wsiadł do samochodu i odjechał.

Dopiero wtedy zaalarmowana krzykami służba wezwała pogotowie. Karetka zabrała Hayat do szpitala. A gdy po jakimś czasie pijany mąż wrócił do domu i o tym usłyszał, wpadł w szał. Najpierw zemścił się na służących. A potem zadzwonił do swojego brata i poprosił o pomoc.

– Naprawdę ją zabił? – spytałam, porażona opowieścią Rahima.

– Nie wiem do końca, co zrobił, ale nie mam wątpliwości, że to on przyczynił się do jej śmierci.

– To brzmi jak zabójstwo honorowe.

– Bo to było zabójstwo honorowe, chociaż ta biedna kobieta zupełnie na to nie zasłużyła. Miała pecha, trafiając na męża psychopatę. Wielu saudyjskich mężczyzn nie potrafi sobie poradzić, gdy ich posłuszne żony nagle odkrywają, że istnieje życie poza światem, który im stworzyli. Kobiety są coraz bardziej niezależne, a to rani wrażliwe męskie ego…

– Mówisz o saudyjskich mężczyznach, a przecież ty, kochanie, sam jesteś jednym z nich – zauważyłam, ale od razu pożałowałam swoich słów. Zabrzmiało to jak niezasłużony zarzut.

– Jestem Saudyjczykiem, ale sama wiesz, że wychowywałem się jako wyrzutek – przypomniał Rahim. – Mimo że mój tata bardzo o mnie dbał, ten kraj zawsze traktował mnie jak niezasługującego na szacunek imigranta. Przez całe życie było mi z tym źle, ale chyba właśnie to uchroniło mnie przed poczuciem, że jestem lepszy od innych. Od nie-Saudyjczyków, od kobiet…

Miałam świadomość, jak bardzo niestereotypowy jest mój arabski chłopak, ale w konflikcie pomiędzy nim a Ahmedem dużą rolę odegrała arabska duma.

Po śmierci Hayat o przyjaźni między nimi nie mogło być już mowy. Rahim nie potrafił udowodnić winy Ahmeda, ale był o niej przekonany. Postanowił jednak zachować się pokojowo i przyjąć jego tłumaczenie, pozwolić, by ocenił je Allah. Kiedy jednak między nami pojawiło się uczucie, Rahim wszedł w rolę obrońcy mojego dobrego imienia.

– Odejdziesz z oddziału – zażądał.

– To nie jest twoja decyzja – rzucił obcesowo Al Rhabi.

– Obrażasz moją przyszłą żonę. Doprowadziłeś do tego, że doktor Najafi zrezygnowała z pracy. Myślę, że zepsułeś już wystarczająco dużo…

– Nie będziesz mi dyktował, co mam robić.

– Masz rację, nie będę. Ale jeśli masz w sobie choć trochę honoru, odejdziesz sam. Chyba że wyczerpałeś wszystkie jego zasoby, kiedy mordowałeś swoją bratową.

Ahmed spojrzał na Rahima z wściekłością. Wyraźnie chciał mu odpyskować, ale się powstrzymał. Oskarżanie o morderstwo byłby jeszcze w stanie znieść, jednak sugerowanie, że nie ma honoru, to było dla niego zdecydowanie za dużo. Następnego dnia udowodnił, że wciąż go ma, i zrezygnował z pracy.