Tytuł oryginału:

THE TALISMAN

Copyright © 1984 by Stephen King and Peter Straub

All rights reserved

Projekt okładki oraz ilustracja na okładce

Dark Crayon

Przygotowanie okładki do druku

Ewa Wójcik

Redaktor prowadzący

Michał Nalewski

Redakcja

Jacek Ring

Korekta

Grażyna Nawrocka

Włodzimierz Janicki

ISBN 978-83-8444-580-8

Warszawa 2026

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

kontakt@proszynskimedia.pl

Ta książka dedykowana jest

Ruth King i Elvenie Straub

No i kiedy z Tomem stanąłem na skraju wzgórza,

wyjrzeliśmy w dół na wioskę.

Widać było trzy czy cztery migające światełka –

może byli tam jacyś chorzy biedacy.

Gwiazdy nad nami skrzyły się niewymownie pięknie,

a w dole za wsią płynęła rzeka,

na milę szeroka, spokojna i dostojna.

Mark Twain

Przygody Hucka

Moje nowe ubranie potłuszczone było

i całe zawalane gliną, a ja okropnie zmęczony.

Mark Twain

Przygody Hucka

(przeł. Marceli Twardowski)

CZĘŚĆ I

Jack rusza w drogę

Rozdział pierwszy

Hotel Alhambra

1

Piętnastego września 1981 roku Jack Sawyer stał w miejscu, gdzie woda stykała się z lądem, i z rękami w kieszeniach spoglądał na nieruchomy Atlantyk. Jack miał dwanaście lat i był wysoki jak na swój wiek. Morska bryza zdmuchiwała jego długie włosy znad ładnych, płowych brwi. Stał w tym miejscu, przepełniony niejasnymi i bolesnymi uczuciami, towarzyszącymi mu stale przez ostatnie trzy miesiące – od czasu gdy jego matka zamknęła dom na Rodeo Drive w Los Angeles i po wszystkich problemach związanych z przeprowadzką wynajęła apartament przy Central Park West. Z tego mieszkania uciekli do spokojnego miasteczka letniskowego na wybrzeżu New Hampshire. Ład i porządek znikły z życia Jacka. Jego życie wydawało się tak zmienne i nieopanowane jak wznoszące się przed nim fale. Matka woziła go po świecie, przerzucała z miejsca na miejsce – ale co nią kierowało?

Ona ukrywała się – uciekała.

Chłopiec odwrócił się i rozejrzał po pustej plaży, najpierw w lewo, następnie w prawo. Po lewej znajdowało się wesołe miasteczko Arcadia – park wypoczynkowy, w którym roiło się od ludzi od Dnia Pamięci do Święta Pracy. Teraz było jednak ciche i opustoszałe – jak serce pomiędzy uderzeniami. Stroma kolejka na tle matowej powłoki chmur przypominała ogołocone rusztowanie, pionowe słupy i skośne wsporniki kojarzyły się ze szkicem stworzonym pociągnięciami węgla. Jack miał w miasteczku przyjaciela, Speedy’ego Parkera, ale nie potrafił teraz o nim myśleć. Po prawej stronie stał hotel o dumnej nazwie Alhambra Inn and Gardens – Zajazd i Ogrody Alhambra. Do niego właśnie wracały nieodparcie myśli chłopca. W dzień przyjazdu wydało się mu przez chwilę, że nad urozmaiconym mansardami dwuspadowym dachem dostrzega tęczę – swego rodzaju omen, zapowiedź lepszej przyszłości. Żadnej tęczy jednak nie było. Pochwycony w szpony wiatru kurek obracał się z prawa na lewo i z powrotem. Jack wysiadł z wynajętego samochodu, nie zwracając uwagi na niewypowiedziane pragnienie matki, by zrobił coś z bagażami. Podniósł głowę. Nad kręcącym się mosiężnym kurkiem rozpościerało się tylko martwe niebo.

– Otwórz bagażnik i wyciągnij torby – zawołała do niego matka. – Stara, złamana przez życie aktorka chciałaby się zameldować i pójść na drinka.

– Porządne martini – odparł Jack.

– Powinieneś powiedzieć: „Wcale nie jesteś stara”. – Matka z wysiłkiem wstała z fotela kierowcy.

– Wcale nie jesteś stara.

Spojrzała na niego z iskrą w oku – przebłyskiem dawnej, gotowej urwać diabłu głowę Lily Cavanaugh, po mężu Sawyer, przez dwa dziesięciolecia Królowej Filmów Klasy B. Wyprostowała plecy.

– Będzie nam tu dobrze, Jacky – powiedziała. – Tutaj wszystko się ułoży. To dobre miejsce.

Mewa zatoczyła koło nad dachem hotelu. Przez sekundę Jack miał nieprzyjemne wrażenie, że to kurek zerwał się do lotu.

– Na jakiś czas oderwiemy się od telefonów, prawda?

– Pewnie – odparł Jack.

Matka chciała ukryć się przed wujem Morganem – pragnęła uniknąć dalszych kłótni z partnerem w interesach zmarłego męża. Miała ochotę zaszyć się w łóżku z porządnym martini i naciągnąć sobie pościel na głowę...

Mamo, co się z tobą dzieje?

Wszędzie było za dużo śmierci. Świat w połowie składał się ze śmierci. Mewa zakrzyczała nad ich głowami.

– Andelay, dzieciaku, andelay¹ – powiedziała matka. – Chodźmy do Wielkiego Dobrego Hotelu.

W tym momencie Jack pomyślał: Jeśli naprawdę zrobi się niewesoło, to przynajmniej możemy zawsze liczyć na pomoc wujka Tommy’ego.

Wujek Tommy jednak już nie żył – po prostu wiadomość o jego śmierci wciąż jeszcze do nich nie dotarła.

2

Hotel Alhambra wznosił się nad wodą. Wielki, wiktoriański gmach na gigantycznych granitowych blokach, zdających się zlewać z niskim przylądkiem – granitowym obojczykiem wystającym z paru skąpych mil wybrzeża New Hampshire. Dekoracyjne ogrody po stronie lądu były ledwie widoczne z plaży, gdzie stał Jack; dostrzegało się jedynie ciemnozielony skrawek żywopłotu. Mosiężny kurek sterczał na tle nieba, wskazując zachód–północny zachód. Tablica w holu głosiła, że właśnie tutaj w 1838 roku Północna Konferencja Metodystów urządziła pierwszy z wielkich wieców na rzecz zniesienia niewolnictwa, na którym Daniel Webster wygłosił ognistą, natchnioną przemowę. Według tablicy Webster powiedział: „Wiedzcie od dzisiejszego dnia, że niewolnictwo jako amerykańska instytucja poczęło chorować i wkrótce będzie musiało obumrzeć we wszystkich naszych stanach i terytoriach powierniczych”.

3

Tak oto wyglądał ich przyjazd w minionym tygodniu – tego dnia, w którym skończyły się miesiące udręki w Nowym Jorku. W Arcadia Beach nie było wynajętych przez Morgana Sloata prawników, wyskakujących z samochodów i wymachujących papierami, które trzeba było podpisać, by następnie je złożyć w odpowiednich urzędach. W Arcadia Beach telefony nie wydzwaniały od południa do trzeciej nad ranem (wuj Morgan najwidoczniej zapominał, że mieszkańcy Central Park West nie żyli według kalifornijskiego czasu). W istocie w Arcadia Beach telefony nie dzwoniły w ogóle.

Podczas jazdy do tego niewielkiego miasteczka wypoczynkowego matka cały czas koncentrowała uwagę na drodze. Jack dojrzał na ulicach tylko jedną osobę – starego szaleńca, nieuważnie pchającego chodnikiem pusty wózek na zakupy. Nad nimi rozpościerała się matowa, szara powała – wzbudzające niepokój niebo. W całkowitym odróżnieniu od Nowego Jorku tu słyszało się jedynie miarowy szum wiatru, zawodzącego na opustoszałych ulicach, które wyglądały na zbyt szerokie, ponieważ nie tłoczyły się na nich samochody. Pełno było pustych sklepów z tabliczkami w oknach: OTWARTE TYLKO W WEEKENDY lub jeszcze gorzej: DO ZOBACZENIA W LIPCU! Na ulicy przed Alhambrą ujrzeli sto wolnych miejsc do parkowania, a w sąsiadującej z hotelem herbaciarni Arcadia Tea and Jam Shoppe stały puste stoliki.

A obszarpani, starzy szaleńcy pchali wózki opustoszałymi ulicami.

– Spędziłam w tym śmiesznym miasteczku najszczęśliwsze trzy tygodnie swojego życia – powiedziała Lily do Jacka, mijając starca (który obrócił się i powiódł za nimi wzrokiem z podszytą przerażeniem podejrzliwością; coś mamrotał, ale Jack nie potrafił zorientować się, co takiego). Matka wjechała po chwili na łukowaty podjazd, biegnący przez ogród przed hotelem.

Dlatego właśnie wpakowali wszystko, bez czego nie mogli żyć, do walizek, teczek i plastikowych toreb na zakupy, przekręcili klucz w zamku apartamentu (ignorując przenikliwe dzwonienie telefonu, zdające się przeciskać przez dziurkę i ścigać ich korytarzem); dlatego właśnie zapchali przepełnionymi torbami i pudłami bagażnik oraz tylne siedzenie wynajętego samochodu, po czym godzinami wlekli się na północ Henry Hudson Parkway, a potem jeszcze przez wiele godzin toczyli się z łoskotem po autostradzie międzystanowej 95 – Lily Cavanaugh Sawyer była tu niegdyś szczęśliwa. W 1968 roku, na rok przed urodzeniem Jacka, nominowano ją do Oscara za rolę w filmie Blaze. Był to obraz znacznie lepszy od większości filmów, w których występowała Lily; postacie złych kobiet, które na ogół kreowała, nie dawały jej możliwości zabłyśnięcia talentem, tym razem było inaczej. Nikt nie spodziewał się, że Lily zdobędzie Oscara, a najmniej ona sama, jednak dla Lily zwyczajowy frazes, iż sama nominacja to prawdziwy zaszczyt, brzmiał prawdziwie. Istotnie czuła szczerze i głęboko, że jest to zaszczyt. Aby uczcić tę jedyną chwilę autentycznego zawodowego uznania, Phil Sawyer wykazał się wielką mądrością i zabrał Lily na trzy tygodnie do Alhambra Inn and Gardens po drugiej stronie kontynentu, gdzie popijając w łóżku szampana, oglądali rozdanie Oscarów. (Gdyby Jack był starszy i wykazał odrobinę zainteresowania, mógłby wykonać proste odejmowanie i odkryć, że właśnie Alhambra była miejscem jego poczęcia).

Według rodzinnej legendy, gdy wyczytywano nominacje w kategorii kobiecej roli drugoplanowej, Lily wymruczała do Phila: „Jeżeli wygram i mnie tam nie będzie, odtańczę ci na piersi monkey w szpilkach”.

Zwyciężyła jednak Ruth Gordon. Lily powiedziała wówczas: „Pewnie, zasługuje na to. Wspaniała dziewczyna”. Natychmiast później szturchnęła męża w pierś i dodała: „Lepiej zdobądź dla mnie kolejną taką rolę, ty wielki agencie!”.

Kolejne role takiego kalibru jednak nie nadeszły. Ostatnią, w dwa lata po śmierci Phila, była postać cynicznej, nawróconej prostytutki w filmie Motorcycle Maniacs.

Jack zdawał sobie sprawę, że ten właśnie okres rozpamiętuje Lily. Zabrał się do wywlekania rzeczy z bagażnika i tylnego siedzenia. Torba z godłem D’Agostino rozdarła się na trzech pierwszych literach. Stos zwiniętych skarpetek, szachownica oraz komiksy zasypały resztę bagażnika. Jack zdołał poupychać większość rzeczy do innych toreb. Lily wchodziła właśnie powoli po hotelowych schodach, podciągając się po poręczy jak staruszka.

– Znajdę boya – powiedziała.

Jack wyprostował się znad wybrzuszonych toreb i ponownie popatrzył na niebo; wciąż uważał, że dojrzał na nim tęczę. Nie było jej jednak, jedynie przyprawiające o niepokój skłębione niebiosa.

„Chodź do mnie” – odezwał się po chwili ktoś za plecami Jacka cichym, lecz wyraźnym głosem.

– Słucham? – zapytał i się odwrócił.

Dookoła niego rozpościerały się puste ogrody i droga.

– Tak? – powiedziała matka; stała przygarbiona, opierając się o gałkę wielkich drewnianych drzwi.

– Przesłyszałem się – odparł. Nie było żadnego głosu, żadnej tęczy. Zapomniał o incydencie i popatrzył na matkę mocującą się z olbrzymimi drzwiami. – Zaczekaj, pomogę ci! – zawołał.

Wbiegł po schodach, niezdarnie targając wielką walizkę i pękającą od swetrów papierową torbę.

4

Dopóki Jack nie spotkał Speedy’ego Parkera, snuł się po hotelu, nieświadomy upływu czasu jak śpiący pies. Przez te dni jego całe życie wydawało mu się niemal snem, pełnym cieni i niewytłumaczalnych przemian. Nawet straszne wieści o wujku Tommym, które dotarły liniami telefonicznymi poprzedniego wieczoru, nie przebudziły go zupełnie, chociaż nim wstrząsnęły. Gdyby Jack należał do mistyków, mógłby pomyśleć, że znalazł się we władaniu mocy z zaświatów, które manipulowały nim oraz jego matką. Dwunastoletni Jack Sawyer lubił, gdy wokół coś się działo, a cisza po zgiełku Manhattanu wywołała zamęt w jego głowie i w jakiś sposób go przytłoczyła.

Jack zorientował się, że stoi na plaży; nie przypominał sobie, w jaki sposób tam trafił ani co w ogóle tam robi. Sądził, że rozpacza po wujku Tommym, faktycznie jednak jego umysł jakby zasnął, porzucając ciało na pastwę losu. Jack nie potrafił skupić się, by pochwycić wątek telewizyjnych seriali komediowych, które oglądał wieczorami z Lily, a tym bardziej wyczuwać niuanse prozy.

– Jesteś zmęczony tymi wszystkimi przeprowadzkami – powiedziała matka, zaciągając się głęboko papierosem i mrużąc oczy w obłoku dymu. – Wystarczy, że się trochę odprężysz, Jack-O. Trafiliśmy w dobre miejsce. Cieszmy się nim tak długo, jak to możliwe.

Bob Newhart², nieco zbyt czerwony na ekranie telewizora, wpatrywał się z zadumą w but trzymany w prawej ręce.

– Sama właśnie to robię – dodała Lily i uśmiechnęła się do syna. – Relaksuję się i mam z tego przyjemność.

Jack popatrzył na zegarek. Minęły dwie godziny od chwili, gdy usiadł przed telewizorem, ale nie potrafił sobie przypomnieć żadnego wcześniejszego programu.

Wstał, by pójść spać, gdy zadzwonił telefon. Odnalazł ich dobry, stary wujaszek Morgan Sloat. Wieści od wuja Morgana nigdy nie były porywające, ale tym razem przeszedł sam siebie. Jack zatrzymał się na środku pokoju i przyglądał się, jak twarz matki bladła, aż wreszcie nabrała kredowej barwy. Uniosła mimowolnie dłoń do szyi, na której w ciągu kilku minionych miesięcy pojawiły się nowe zmarszczki, i lekko ją zacisnęła. Aż do końca rozmowy nie powiedziała niemal słowa.

– Dziękuję, Morgan – rzekła wreszcie i odłożyła słuchawkę. Odwróciła się w stronę Jacka; wyglądała na jeszcze starszą i bardziej chorą. – Musisz być teraz twardy, Jacky, dobrze?

Nie czuł się twardy.

Wzięła go za rękę i powiedziała, co się stało.

– Wujek Tommy zginął dzisiaj po południu. Ktoś go przejechał i uciekł z miejsca wypadku.

Jack stęknął, czując się, jakby wyciśnięto z niego powietrze.

– Jakaś furgonetka wpadła na niego, gdy przechodził przez bulwar La Cienega. Świadek podał, że była czarna i miała na boku napis: DZIKIE DZIECKO... ale to wszystko.

Lily zaczęła płakać. W chwilę później Jack również się rozpłakał – i prawie go to zaskoczyło. Wszystko to zdarzyło się trzy dni temu, które chłopcu wydawały się wiecznością.

5

Piętnastego września 1981 roku Jack Sawyer spoglądał na nieruchome morze, stojąc na bezimiennej plaży przed hotelem, który przypominał zamek z powieści sir Waltera Scotta. Chciał płakać, ale łzy nie chciały napłynąć do oczu. Otaczała go śmierć, świat w połowie składał się ze śmierci, tęcze nie istniały. Furgonetka z napisem DZIKIE DZIECKO zabrała wujka Tommy’ego z tego świata. Wujek Tommy zginął w Los Angeles – za daleko od wschodniego wybrzeża. Chociaż Jack był dzieckiem, wiedział, że miejsce wujka Tommy’ego było właśnie tam. Mężczyzna, który wkładał krawat przed pójściem na kanapkę z rostbefem do Arby’ego, nie miał w ogóle czego szukać na zachodnim wybrzeżu.

Nie żył ojciec Jacka, wujek Tommy również, jego matka chyba umierała. Jack wyczuwał w Arcadia Beach obecność śmierci – mówiła przez telefon głosem wuja Morgana. Nie chodziło o nic tak tandetnego i oczywistego jak melancholia miasteczka wypoczynkowego po sezonie, kiedy człowiek stale napotyka Zjawy Minionego Lata; śmierć wydawała się tkwić w fakturze rzeczywistości, jej woń niosła morska bryza. Jack bał się... bał się od dawna. Trafienie tutaj, gdzie panowała taka cisza, pomogło mu tylko to sobie uświadomić – zdał sobie sprawę, że Śmierć mogła dojechać za nimi autostradą numer 95 aż tutaj, mrużąc oczy od papierosowego dymu i prosząc, by znalazł w radiu jakiś bebop.

Jack przypominał sobie jak przez mgłę, iż ojciec mówił mu, że urodził się ze starą głową. W tej chwili nie miał jednak uczucia, że jest stara. W tym momencie odnosił wrażenie, że jest bardzo młoda. Boję się, pomyślał. Jestem piekielnie przerażony. Tu właśnie kończy się świat, prawda?

Mewy krążyły po szarym niebie. Cisza była tak samo szara jak powietrze – równie naznaczona śmiercią jak rosnące kręgi pod oczyma Lily.

6

Gdy Jack zawędrował do wesołego miasteczka i spotkał Lestera Speedy’ego Parkera po nie wiadomo dokładnie ilu dniach marnotrawienia czasu w otępieniu, w jakiś sposób uczucie trwania w zawieszeniu wreszcie go opuściło. Lester Parker był czarnoskórym mężczyzną o kędzierzawych siwych włosach i przecinających policzki grubych bruzdach. Nie wyróżniał się absolutnie niczym, chociaż kiedyś osiągnął co nieco jako wędrowny muzyk bluesowy. Nie powiedział również niczego specjalnie godnego uwagi. Mimo to, gdy tylko Jack bez celu zawędrował do salonu gier w wesołym miasteczku i napotkał spojrzenie bladych oczu Speedy’ego, poczuł, że znika wypełniająca jego umysł wata, jakby między starcem i chłopcem przemknął magiczny prąd.

– No, widzi mi się, że mam towarzystwo. Właśnie przyszedł mały wędrowniczek – powiedział Speedy, uśmiechając się do Jacka.

Rzeczywiście, Jack przestał trwać w zawieszeniu. Zaledwie chwilę wcześniej odnosił wrażenie, że spowija go mokra wełna i cukrowa wata, lecz nagle odzyskał swobodę odczuwania. Przez moment dookoła starego mężczyzny wydawał się mżyć srebrzysty nimb – ulotna aureola, która znikła, gdy tylko Jack zmrużył oczy. Po chwili zorientował się, że mężczyzna trzyma trzonek grubej, ciężkiej szczotki.

– Nic ci nie jest, synu? – Pracownik wesołego miasteczka przytknął dłoń do krzyża i przegiął się do tyłu. – Jak tam na świecie, lepiej czy gorzej?

– Ee... lepiej – odparł Jack.

– No to powiem ci, że przyszedłeś w dobre miejsce. Jak cię zwą?

Mały wędrowniczek, nazwał go tego pierwszego dnia Speedy, dobry Jack Wędrowniczek. Wysoki Murzyn oparł się o automat Skee-Ball i zacisnął dłonie na szczotce, jakby tańczył z dziewczyną. Masz tu przed sobą Lestera Speedy’ego Parkera, ho-ho, synu, dawniej też wędrownika. O tak, Speedy wiedział, co to droga, znał wszystkie drogi – wtedy, za dawnych czasów. Miałem grupę, się nazywała Travelling Jack. Graliśmy bluesa, bluesa na git-tarach. Nagrałem i parę płyt, ale nie będę cię zawstydzał i pytał, czy którąś z nich słyszałeś. Każda sylaba Parkera brzmiała śpiewnie i rytmicznie, każda fraza miała wznoszącą się, a następnie opadającą kadencję; Speedy Parker trzymał w rękach szczotkę zamiast gitary, ale mimo to był muzykiem. W ciągu pierwszych pięciu sekund rozmowy ze Speedym Jack zdał sobie sprawę, że jego kochającemu jazz ojcu przypadłoby do gustu towarzystwo tego człowieka.

Jack włóczył się za Speedym przez większą część następnych trzech czy czterech dni. Przyglądał się pracy starszego mężczyzny i pomagał mu, kiedy tylko mógł. Speedy pozwalał mu wbijać gwoździe i szlifować wymagające pomalowania kołki. Proste czynności, wykonywane według wskazówek Parkera, stanowiły jedyną naukę chłopca w Arcadia Beach, a jednak poprawiały mu samopoczucie. Jack zrozumiał, że jego pierwsze dni w miasteczku stanowiły okres udręki, od której wybawił go nowy przyjaciel. Speedy Parker został bowiem jego przyjacielem, to pewne – w istocie tak pewne, że aż nieco tajemnicze. W ciągu kilku dni, od kiedy Jack otrząsnął się z otępienia (lub od kiedy Speedy wyzwolił go z niego, rozpraszając je jednym spojrzeniem swych jasnych oczu), starszy mężczyzna stał się mu bliższy niż którykolwiek z dawnych przyjaciół, może z wyjątkiem Richarda Sloata, którego Jack właściwie znał od kołyski. Obecnie znów poczuł, że ciepło i mądrość Speedy’ego przyciągają go z końca ulicy. Towarzystwo czarnoskórego mężczyzny zmniejszyło grozę wywołaną śmiercią wuja Tommy’ego oraz strach, że matka naprawdę umiera.

Jack ponownie odniósł niepokojące i pojawiające się już od dawna wrażenie, że jest kierowany, manipulowany – jak gdyby on i matka zostali ściągnięci do porzuconego miasteczka nad morzem po jakimś długim, niewidzialnym drucie.

Chcieli, by się tu znalazł – kimkolwiek są.

Czy też tak po prostu wygląda obłęd? Oczami duszy Jack ujrzał zgarbionego starca, najwyraźniej niespełna rozumu, który mruczał pod nosem i pchał po chodniku pusty wózek na zakupy.

Krzyk mewy rozdarł powietrze i Jack przyrzekł sobie, że zmusi się do porozmawiania przynajmniej o niektórych ze swoich odczuć ze Speedym Parkerem – jeśliby nawet przyjaciel miał uznać, że mu odbiło i uśmiać się. W tajemnicy wiedział jednak, że Parker nie będzie się śmiał. Zostali dobrymi przyjaciółmi, ponieważ Jack zrozumiał jedną ważną rzecz, dotyczącą starego dozorcy: mógł mu powiedzieć niemal wszystko.

Nie był jednak jeszcze gotowy. To zbyt przypominało obłęd; poza tym sam na razie wszystkiego nie zrozumiał. Jack niemal z niechęcią odwrócił się plecami do wesołego miasteczka i pobrnął przez piach w stronę hotelu.

1 Zawołanie Speedy’ego Gonzalesa z Królika Bugsa.

2 Aktor komediowy, w latach 1972–78 gospodarz programu Bob Newhart Show.

Rozdział drugi

Lej się otwiera

1

Nastał nowy dzień, lecz Jack nie doszedł jeszcze do żadnych mądrych wniosków. Zdarzyło się jednak coś innego: tej nocy przyśnił się mu jeden z najstraszliwszych koszmarów w życiu. Jakiś potwór ścigał jego matkę – karłowate monstrum z przemieszczonymi oczyma i gnijącą, serowatą skórą. „Twoja matka już prawie nie żyje, Jack – możesz zawołać: alleluja?”, wycharczało monstrum, a Jack zrozumiał – tak jak rozumie się we śnie – że ta istota była radioaktywna i gdyby go dotknęła, on również by umarł. Obudził się zlany potem, niemal z krzykiem. Dopiero miarowy łoskot przyboju przypomniał mu, gdzie się naprawdę znajduje; minęły całe godziny, nim ponownie zasnął.

Rano zamierzał matce opowiedzieć sen, ale kryjąca się za chmurą papierosowego dymu Lily była nie w humorze. Dopiero gdy wychodził z hotelowej kawiarni, by załatwić jakąś wymyśloną sprawę, uśmiechnęła się do niego blado.

– Zastanów się, co chcesz zjeść wieczorem.

– Tak?

– Tak. Wszystko, byle nie tanie żarcie. Nie przyjechałam z Los Angeles aż do New Hampshire po to, żeby truć się hot dogami.

– Wybierzmy się do jednej z tych nadmorskich restauracji w Hampton Beach – odparł Jack.

– Doskonale. No, idź się pobaw.

Idź się pobaw, pomyślał Jack z całkowicie nietypową dla siebie goryczą. Och, tak, mamo, oby tak dalej. Naprawdę klawo. Idź się pobaw. Z kim? Dlaczego tu przyjechałaś, mamo? Dlaczego oboje tu jesteśmy? Jak bardzo jesteś chora? Dlaczego nie chcesz porozmawiać ze mną o wujku Tommym? O co chodzi wujowi Morganowi? Co...

Pytania, pytania. Nie przedstawiały żadnej wartości, bo nie miał na nie kto odpowiedzieć.

Chyba że Speedy...

Nonsens. Jak jakiś stary Murzyn, którego Jack niedawno poznał, mógł rozwiązać jakiekolwiek z jego problemów?

Mimo to myśl o Speedym Parkerze nie opuszczała Jacka, gdy schodził po chodniku z desek na przygnębiająco pustą plażę.

2

Tu właśnie kończy się świat, prawda? – pomyślał znowu Jack.

Mewy kołowały po szarym niebie. Według kalendarza lato się jeszcze nie skończyło, ale w Arcadia Beach jego kres nadchodził w Święto Pracy. Cisza była równie szara jak powietrze.

Jack opuścił wzrok na tenisówki i zauważył, że przylepiła się do nich jakaś smołowata maź. Plażowy syf, pomyślał. Jakieś skażenie. Nie miał pojęcia, gdzie w to wdepnął. Cofnął się z obawą od brzegu.

Mewy nadal wisiały w powietrzu, kołując i zawodząc. Jedna z nich krzyknęła wprost nad jego głową. Jack usłyszał głuchy, niemal metaliczny trzask. Odwrócił się na czas, by ujrzeć, jak ptak z łopotem skrzydeł ląduje niezgrabnie na garbatym głazie. Mewa gwałtownie kręciła łebkiem zupełnie jak robot, jakby chciała się upewnić, że jest sama. Następnie zeskoczyła do upuszczonego przez siebie małża, który leżał na gładkim, ubitym piachu. Skorupa mięczaka pękła jak jajko; Jack dostrzegł wciąż podrygujące wewnątrz surowe mięso... a może tylko to sobie wyobraził.

Nie chcę na to patrzeć.

Zanim jednak zdążył się odwrócić, mewa zaczęła wyszarpywać mięso żółtym, haczykowatym dziobem, ciągnąc je jak gumową taśmę. Chłopiec poczuł, że żołądek podchodzi mu do gardła. W duchu słyszał wołanie rozciąganych tkanek – nic składnego, jedynie głupie, wrzeszczące z bólu ciało.

Znów spróbował odwrócić wzrok od mewy, ale i tym razem mu się to nie udało. Ptak otworzył dziób i Jack przez moment dojrzał brudnoróżową gardziel. Ciało małża znikło z mlaśnięciem w pękniętej skorupie. Mewa przez chwilę wpatrzyła się w Jacka czarnymi jak śmierć oczkami, potwierdzając każdą straszną prawdę: ojcowie umierają, matki umierają, wujowie umierają, nawet jeśli studiowali w Yale i wyglądali w trzyczęściowych garniturach z Savile Row solidnie jak bankowe mury. Dzieci również umierały... może, a u kresu zapewne zostawał jedynie głupi, bezmyślny krzyk żywej tkanki.

– Hej – powiedział Jack; nie zdawał sobie z tego nawet sprawy, wydawało mu się, że to tylko myśl obija się mu pod czaszką. – Hej, daj mi trochę luzu.

Mewa siedziała nad swoją zdobyczą, wpatrując się w chłopca paciorkowatymi, czarnymi oczkami. Po chwili znów zaczęła szarpać mięso. Chcesz trochę, Jack? Jeszcze podryguje! Na Boga, jest tak świeże, że pewnie nie wie, że już jest martwe!

Silny żółty dziób wpił się znowu w mięso i pociągnął. Pooociiiąąągnąąąłłł...

Małż został rozerwany. Łeb mewy podskoczył ku sinemu wrześniowemu niebu, a gardło się wybrzuszyło. Wydawało się, że ptak ponownie spojrzał na Jacka – tak jak oczy na niektórych obrazach zdają się stale patrzyć na człowieka, bez względu na to, w którym miejscu sali się stoi. Te oczy... Jack znał takie oczy.

Nagle zapragnął znaleźć się przy matce – zajrzeć w jej ciemnoniebieskie oczy. Nie przypominał sobie, by tak bardzo pragnął jej obecności od czasów, kiedy był naprawdę mały. La-la, usłyszał w duchu jej śpiew. Głos Lily był jak dźwięk wiatru – dopiero co tutaj, po chwili gdzie indziej. La-la, zaśnij już, Jacky, kochanie, tatuś pojechał na polowanie. I reszta tych bzdetów. Jack rozpamiętywał wspomnienie o kołysaniu, o matce palącej jednego herberta tareytona za drugim, może przeglądającej scenariusz – mówiła na scenariusze niebieskie kartki, przypomniał sobie: niebieskie kartki. La-la, Jacky, wszystko fajnie. Kocham cię, Jacky. Szsz... śpij. La-la.

Mewa nadal się w niego wpatrywała.

Z nagłą zgrozą, od której ścisnęło mu się gardło, jakby napił się gorącej osolonej wody, zrozumiał, że ptak rzeczywiście się mu przyglądał. Czarne oczka (czyje?) naprawdę go widziały. A Jack znał to spojrzenie.

Pasmo surowego mięsa wciąż zwisało z dzioba mewy. Na oczach Jacka ptak wessał je i rozchylił dziób w niesamowitym, a mimo to oczywistym uśmiechu.

W tej samej chwili chłopiec odwrócił się i rzucił do biegu z pochyloną głową i zaciśniętymi oczyma, do których napływały gorące, słone łzy. Tenisówki zagłębiały się w piach.

Gdyby istniał sposób, by wznieść się wysoko i popatrzeć na tę scenę z pozycji mewy, pośród tego szarego dnia widać by było tylko jego i ślady, które zostawiał. Jack Sawyer, samotny dwunastolatek biegnący z powrotem do hotelu. Nie myślał już o Speedym Parkerze. Łzy i wiatr niemal tłumiły jego wołanie – powtarzane raz po raz zaprzeczenie: nie, nie, nie.

3

Zatrzymał się zdyszany u szczytu plaży. Gorący szew bólu rozciągał się przez jego ciało od środkowych żeber po najgłębszą część lewej pachy. Jack usiadł na jednej z ławek, rozstawionych przez władze miejskie dla starszych ludzi. Odgarnął włosy z oczu.

Musisz się opanować. Jeśli Sierżantowi Furiatowi odbije szajba, kto poprowadzi Komando Wyjców³?

Uśmiechnął się i rzeczywiście poczuł się odrobinę lepiej. Pięćdziesiąt stóp od brzegu i znacznie ponad poziomem wody sprawy wyglądały nieco lepiej. Może spadło ciśnienie atmosferyczne albo coś w tym rodzaju. To, co spotkało wujka Tommy’ego, było okropne, ale Jack domyślał się, że z czasem się z tym pogodzi. Tak przynajmniej powiedziała matka. Wuj Morgan był ostatnio nadzwyczaj nachalny, ale ostatecznie zawsze był nachalny.

Co do jego matki... no cóż, jeden wielki znak zapytania, czyż nie?

W istocie, pomyślał Jack, siedząc na ławce i grzebiąc czubkiem tenisówki w piasku za skrajem chodnika z desek, matka wkrótce może wrócić do normy. Mogła wyzdrowieć, było to prawdopodobne. Ostatecznie nikt się nie wychylił i nie powiedział, że ma tego, co chodzi tyłem, prawda? Nie. Gdyby miała raka, nie przyjechałaby tutaj z Jackiem, prawda? Siedzieliby raczej w Szwajcarii, a matka brałaby zimne kąpiele mineralne, opychałaby się koźlimi gruczołami czy czymś w tym rodzaju. Na pewno właśnie tak by zrobiła.

Może zatem...

W jego świadomość wtargnął niski, szemrzący odgłos. Gdy opuścił głowę, oczy mu się zrobiły jak spodki. Piach po wewnętrznej stronie lewej tenisówki ożył. Drobne białe ziarenka zsuwały się do środka małego okręgu o średnicy mniej więcej palca. Piach w środku kółka nagle zapadł się, tworząc wklęśnięcie w podłożu głębokości około dwóch cali. Boki leja również się poruszały – ziarenka zataczały kręgi w stronę przeciwną do ruchu wskazówek zegara.

To nieprawda, powiedział sobie natychmiast Jack, lecz jego serce już zaczynało bić jak szalone, przyspieszył również oddech. Nieprawda, to jeden ze Snów Na Jawie, może krab czy coś...

Nie był to jednak krab ani jeden ze Snów Na Jawie, ani owo inne miejsce, o którym marzył, gdy było nudno lub trochę strasznie. W każdym razie na pewno nie żaden cholerny krab.

Piach wirował coraz szybciej z suchym, szeleszczącym odgłosem, przywodzącym Jackowi na myśl statyczną elektryczność i eksperyment z butelką lejdejską z zeszłorocznej lekcji fizyki. Ledwie słyszalny odgłos kojarzył się wszakże jeszcze silniej z przeciągłym, szaleńczym krzykiem czy ostatnim tchem umierającego człowieka.

Jeszcze więcej piasku zsunęło się do środka i zaczęło wirować. Wgłębienie zamieniło się w lej w piachu, swego rodzaju przeciwieństwo wzbijanej przez wiatr kurzawy. Dojrzał jaskrawożółte opakowanie po gumie do żucia. Zniknęło, pokazało się, zniknęło, pojawiło się raz jeszcze – za każdym razem widać było coraz większą jego część. Jack odczytywał kolejne litery: JU, następnie JUI, potem JUICY F. Lej zrobił się jeszcze większy, zmiatając resztę przykrywającego opakowanie piasku. Szybkość i nieustępliwość tego procesu przywodziła na myśl nachalną dłoń, spiesznie zrywającą narzuty z zasłanego łóżka. JUICY FRUIT, przeczytał Jack na chwilę, zanim papierek podskoczył w górę.

Piach wirował z syczącą furią coraz prędzej, wydając dźwięk brzmiący jak: Hhhhhaaaaahhhhhhh. Jack przyglądał się temu, zrazu zafascynowany, a następnie przerażony. Lej otwierał się jak wielkie, ciemne oko – oko mewy, która zrzuciła małża na skałę, a potem wyciągała z niego żywe mięso jak gumową taśmę.

Hhhhhaaaaahhhhh, szydził piaskowy lej martwym, suchym głosem. Głos ten nie brzmiał wyłącznie w umyśle Jacka. Bez względu na to, jak bardzo chłopiec pragnął, by tak było, głos był rzeczywisty. Wyleciały mu sztuczne zęby, Jack, kiedy najechało na niego stare dobre DZIKIE DZIECKO, wyskoczyły jak z procy, trzask-prask! Yale czy nie Yale, kiedy wpada na ciebie stare dobre DZIKIE DZIECKO i wybija ci z gęby sztuczne zęby, Jacky, to już po tobie. A twoja matka...

Znów zerwał się na równe nogi, biegł na oślep, nie oglądając się za siebie, z rozszerzonymi z przerażenia oczyma, a wiatr zwiewał mu włosy z czoła.

4

Jack przeszedł szybko przez mroczny hol hotelu. Atmosfera tego miejsca nie pozwalała biec; było tu cicho jak w bibliotece, a wpadające przez wysokie, poprzedzielane kamiennymi słupkami okna szare światło zmiękczało oraz rozmywało kolory i tak wypłowiałych dywanów. Minąwszy biurko, Jack przeszedł w trucht, lecz przygarbiony dzienny recepcjonista o popielatej skórze wybrał właśnie ten moment, by wyłonić się z łukowatego, wyłożonego drewnem przejścia. Mężczyzna nic nie powiedział, ale stale opuszczone w chmurnym wyrazie kąciki ust jeszcze mu się obniżyły. Jack poczuł się, jakby został przyłapany na bieganiu po kościele. Otarł rękawem czoło i do wind podszedł statecznym krokiem. Nacisnął guzik, czując na plecach świdrujące, posępne spojrzenie recepcjonisty. W ciągu tego tygodnia mężczyzna tylko raz się uśmiechnął – gdy rozpoznał jego matkę. Uśmiech ten zresztą był bardzo słaby.

– Domyślam się, że trzeba być aż tak starym, żeby pamiętać Lily Cavanaugh – powiedziała matka do Jacka, gdy tylko zostali sami w jednym z pokojów.

Był czas, nie tak dawno temu, gdy rozpoznanie dzięki któremukolwiek z pięćdziesiątki filmów, jakie nakręciła w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych (nazywano ją Królową Filmów Klasy B, ona zaś mówiła o sobie: Ulubienica Kin Dla Zmotoryzowanych) – czy to przez taksówkarza, kelnera, czy też ekspedientkę w stoisku z bluzkami magazynu Saks przy Wilshire Boulevard – poprawiało jej nastrój na wiele godzin. Obecnie jednak nawet z tego nie czerpała przyjemności.

Jack wiercił się przed nieruchomymi drzwiami windy, wciąż słysząc niemożliwy, choć znajomy głos, docierający do niego z leja w piasku. Przez moment ujrzał Thomasa Woodbine’a, solidnego, tchnącego spokojem wujka Tommy’ego Woodbine’a, który w założeniu miał być jednym z jego opiekunów – potężnym murem, chroniącym przed kłopotami i zamętem – martwego i zmasakrowanego na bulwarze La Cienega, oraz jego sztuczne zęby poniewierające się jak prażona kukurydza dwadzieścia stóp dalej w rynsztoku. Jack znów szturchnął guzik windy.

Szybciej!

Po chwili zobaczył coś jeszcze gorszego – matkę wciąganą przez dwóch obojętnych mężczyzn do podstawionego samochodu. Nagle Jackowi zachciało się siusiu, przyłożył dłoń do krocza, a zgarbiony, szary mężczyzna za biurkiem chrząknął z dezaprobatą. Jack przycisnął kant drugiej dłoni do magicznego miejsca tuż poniżej żołądka, dzięki któremu zmniejszał się nacisk na pęcherz. Do chłopca dobiegł szum zjeżdżającej powoli windy. Przymknął oczy i ścisnął nogi. Jego matka wyglądała na niepewną siebie, zagubioną i zdezorientowaną, a mężczyźni wpychali ją do samochodu z równą łatwością jak zmęczonego owczarka szkockiego. Jack wiedział jednak, że nie działo się to naprawdę. Było to zniekształcone wspomnienie – na pewno część jednego ze Snów Na Jawie – a poza tym dotyczyło matki, a nie jego samego.

Gdy rozsuwały się mahoniowe drzwi windy, ukazując pogrążone w cieniu wnętrze, z którego na Jacka popatrzyła jego własna twarz, odbita w porysowanym i obłażącym lustrze, ta scena z siódmego roku życia znów zdominowała jego świadomość. Zobaczył, jak oczy jednego z mężczyzn nabierają żółtej barwy, poczuł, jak ręka drugiego zamienia się w coś szponiastego, twardego i nieludzkiego... Wskoczył do windy, jakby go dźgnięto widłami.

Niemożliwe. Nie można mieć Snów Na Jawie, nie widział oczu mężczyzny zmieniających kolor z niebieskiego na żółty, a jego matka była w wyśmienitej formie, nie miał się czego bać, nikt nie umierał, i tylko małżowi groziło niebezpieczeństwo w postaci mewy. Jack zamknął oczy, a winda mozolnie ruszyła w górę.

Istota w piasku śmiała się z niego.

Jack przecisnął się przez szczelinę w drzwiach, gdy tylko zaczęły się rozsuwać. Minął truchtem zamknięte wyloty pozostałych wind, skręcił w prawo w wyłożony drewnianymi panelami korytarz i pobiegł między kinkietami i obrazami w stronę ich pokojów. Bieg na piętrze nie wydawał się aż takim bluźnierstwem. Jack i Lily mieli apartamenty 407 i 408 – składały się z dwóch sypialni, małej kuchni i salonu, z którego widać było długą, gładką plażę oraz bezmiar oceanu. Matka wzięła sobie skądś kwiaty, ułożyła je w wazonach, a obok nich rozstawiła niewielką kolekcję oprawionych w ramki fotografii. Jack w wieku pięciu lat, Jack w wieku lat jedenastu, Jack jako niemowlę na rękach u ojca. Ojciec, Philip Sawyer, za kierownicą starego desoto, którym przyjechali z Morganem Sloatem do Kalifornii w czasach, gdy byli tak biedni, że często sypiali w samochodzie.

– Mamo? – zawołał Jack, gdy otworzył gwałtownie drzwi prowadzące do salonu pokoju 408. – Mamo?

Przywitały go kwiaty, fotografie uśmiechały się do niego. Odpowiedzi nie usłyszał.

– Mamo!

Drzwi zatrzasnęły się za nim. Jack poczuł, że robi mu się zimno w żołądku. Przebiegł przez salon do dużej sypialni po prawej.

– Mamo!

Był tu kolejny wazon pełen wysokich, jaskrawych kwiatów. Kołdra na pustym łóżku wyglądała na nakrochmaloną i wyprasowaną, tak sztywną, że odbiłaby się od niej ćwierćdolarówka. Na stoliku obok stał zestaw brązowych buteleczek zawierających witaminy i inne leki. Jack cofnął się. Okno pokoju matki ukazywało czarne fale, toczące się nieugięcie w jego stronę.

Dwaj mężczyźni, wysiadający z niczym niewyróżniającego się samochodu, sami też bez żadnych cech szczególnych, wyciągający ręce w jej stronę...

– Mamo! – krzyknął Jack.

– Słyszę – zza drzwi łazienki rozległ się głos Lily. – O co ci, na miłość boską...

– Och – powiedział i poczuł, jak rozluźniają się mu wszystkie mięśnie. – Och, przepraszam. Po prostu nie wiedziałem, gdzie jesteś.

– Brałam kąpiel – odparła. – Szykowałam się do kolacji. Chyba to mi jeszcze wolno?

Jack zdał sobie sprawę, że nie musi już iść za potrzebą. Opadł na jeden z elegancko obitych foteli i zamknął oczy z ulgą. Mimo wszystko nic jej się nie stało...

Na razie nic się nie stało, szepnął mroczny głos, a w duchu Jack znów ujrzał otwierający się, wirujący lej.

5

Sześć czy siedem mil dalej wzdłuż nadmorskiej drogi tuż obok miasteczka Hampton Township znaleźli restaurację o nazwie „Lobster Chateau” – „Pałac Homarów”. Jack zdał pobieżną relację z tego, co robił w ciągu dnia – już wypierał z pamięci grozę, jakiej doznał na plaży, tłumił jej wspomnienia. Kelner w czerwonej marynarce z nadrukowanym rysunkiem homara na plecach zaprowadził ich do stolika przy długim, pokrytym smugami oknie.

– Czy szanowna pani życzy sobie drinka?

Ponieważ było już po sezonie, twarz kelnera, rodowitego mieszkańca Nowej Anglii, miała lodowaty wyraz. Widząc to oraz dostrzegając w wodnistoniebieskich oczach mężczyzny zawiść, jaką czuje na widok jego sportowej kurtki od Ralpha Laurena oraz noszonej z gracją przez matkę wieczorowej sukni od Halstona, Jack doznał ukłucia bardziej znajomej udręki – zwykłej tęsknoty za domem. Mamo, jeśli naprawdę nie jesteś chora, co my tu, u diabła, robimy? Tutaj jest pusto! Strasznie! Jezu!

– Poproszę porządne martini – powiedziała Lily.

– Słucham? – Kelner uniósł brwi.

– Lód do szklanki – odparła. – Na lód oliwka. Dżin tanqueray na oliwkę. Potem... spamięta pan?

Mamo, na miłość boską, nie widzisz jego spojrzenia? Myślisz, że jesteś czarująca – a on uważa, że sobie z niego kpisz! Nie widzisz jego spojrzenia?

Nie. Nie zauważyła. Ten brak empatii u matki, zwykle błyskawicznie orientującej się, jak czują się inni ludzie, stanowił kolejny kamień, który ugodził w serce Jacka. Matka zrywała więzi ze światem... na wszystkie sposoby.

– Tak, proszę pani.

– Następnie bierze pan butelkę wermutu dowolnej marki i przykłada ją do szklanki – powiedziała – Potem odstawia pan wermut na półkę i przynosi mi szklankę. Zgoda?

– Tak, proszę pani. – Wodniste, zimne nowoangielskie oczy wpatrywały się w matkę bez odrobiny miłości. Jesteśmy tu sami, pomyślał Jack, uświadamiając to sobie w istocie po raz pierwszy. Jezu, i to jak! – A panicz?

– Poproszę coca-colę – powiedział żałośnie Jack.

Kelner odszedł. Lily pogrzebała w torebce, aż znalazła paczkę herbertów tarrytoonów (tak nazywała je, od kiedy Jack był jeszcze małym dzieckiem – wołała na przykład: „Podaj mi moje tarrytoony z tamtej półki, Jacky” – więc tak właśnie wciąż o nich myślał), po czym zapaliła papierosa. Zakrztusiła się i wydmuchnęła dym w trzech gęstych kłębach.

Kolejny kamień ugodził Jacka w serce. Dwa lata temu jego matka całkowicie rzuciła palenie. Jack wyczekiwał, aż wróci do nałogu z owym dziwacznym fatalizmem, który stanowi odwrotną stronę dziecięcej łatwowierności i niewinności. Matka zawsze paliła, więc niedługo będzie palić znowu. Jakoś wytrzymała... ale trzy miesiące temu, w Nowym Jorku, sięgnęła po carltony. Krążyła po salonie apartamentu przy Park Central West, dymiła jak lokomotywa, lub też kucała przed szafką z płytami, grzebiąc w swoich starych longplayach rockowych czy kolekcji płyt jazzowych zmarłego męża.

– Znów palisz, mamo? – zapytał ją.

– Tak, kapuściane liście – odpowiedziała.

– Wolałbym, żebyś tego nie robiła.

– Dlaczego nie włączysz telewizora? – zareagowała z nietypową ostrością, obracając się w jego stronę z surowo zaciśniętymi wargami. – Może znajdziesz Jimmy’ego Swaggarta⁴ czy Wielebnego Ike’a⁵? Urządzisz sobie kącik do wołania „alleluja” i znajdziesz jakieś zakonnice, żeby ci wtórowały „amen”.

– Przepraszam – wymamrotał.

Cóż – wtedy były to tylko carltony. Kapuściane liście. Obecnie jednak matka jechała na herbertach tarrytoonach – w staromodnych niebiesko-białych paczkach, z ustnikami wyglądającymi jak filtry, którymi jednak nie były. Jack przypominał sobie słabo, jak ojciec mówił komuś, że pali winstony, a jego żona – smolipłuca.

– Zobaczyłeś coś niezwykłego, Jack? – spytała, utkwiwszy w nim spojrzenie nienaturalnie gorejących oczu.

Trzymała papierosa tym samym, nieco ekscentrycznym gestem między drugim i trzecim palcem prawej ręki. Czekała, czy jakoś to skomentuje. Podpuszczała go, by powiedział: „Mamo, zauważyłem, że znowu palisz herberty tarrytoony – czy to znaczy, że doszłaś do wniosku, iż nie masz nic do stracenia?”.

– Nie – powiedział. Znów ogarnęło go dręczące uczucie otępiającej tęsknoty za domem i zachciało mu się płakać. – Tyle że to miejsce... jest trochę niesamowite.

Lily rozejrzała się i uśmiechnęła. Dwaj inni kelnerzy, jeden chudy, drugi gruby, obydwaj w czerwonych kurtkach ze złotymi homarami na plecach, stali przy wahadłowych drzwiach do kuchni i cicho rozmawiali. Welwetowy sznur wisiał w przejściu do wielkiej jadalni za alkową, w której siedzieli Jack z matką. Odwrócone krzesła na stołach tworzyły w tej ciemnej jaskini kształty przypominające zikkuraty. W przeciwległym końcu przez przeszkloną ścianę dostrzegł stromy brzeg morza, jak z gotyckiego horroru. Jackowi przypomniał się Death’s Darling, film z udziałem matki. Lily grała w nim młodą kobietę z mnóstwem pieniędzy, która wbrew woli rodziców poślubiła ciemnowłosego, przystojnego nieznajomego. Ciemnowłosy, przystojny nieznajomy zabrał ją do wielkiego domu nad oceanem i usiłował doprowadzić do obłędu. Death’s Darling był filmem typowym dla kariery Lily Cavanaugh – matka kreowała główne role w wielu czarno-białych filmach, w których przystojni aktorzy prowadzili w kapeluszach fordy kabriolety.

Wiszący na przegradzającym wejście do ciemnej pieczary welwetowym sznurze znak oznajmił: SALA ZAMKNIĘTA.

– Trochę tu ponuro, prawda? – spytała matka.

– Jak w Strefie mroku – odparł, na co Lily wybuchła chrapliwym, zaraźliwym, lecz mimo wszystko uroczym śmiechem.

– Tak, Jacky, Jacky, Jacky – powiedziała, pochyliła się i z uśmiechem przyciągnęła go za długie włosy.

Odsunął jej dłoń, również się uśmiechając (ale w jego głowie pojawiła się myśl: Och, jej palce wyglądają jak kości, może nie? Ona już prawie umarła, Jack...).

– Ni dotykać towara.

– Zejdź ze mnie.

– Nawet równa z ciebie babka jak na taką starą jędzę.

– Och, chłopcze, spróbuj wydębić ze mnie w tym tygodniu pieniądze na kino.

– No.

Uśmiechnęli się do siebie. Jack nie potrafił przypomnieć sobie, kiedy tak bardzo chciało mu się płakać ani kiedy tak bardzo kochał Lily. Matkę cechowała teraz jakaś desperacka twardość... czego częścią był powrót do smolipłuc.

Podano napoje. Lily wzniosła w toaście szklankę w stronę syna.

– Za nas.

– Za nas.

Wypili. Kelner wrócił z menu.

– Czy nie nadepnęłam mu przypadkiem wcześniej na odcisk, Jacky?

– Może trochę – odrzekł.

Zastanowiła się przez chwilę, po czym wzruszyła ramionami.

– Co chcesz?

– Chyba solę.

– W takim razie ja też.

Zamówił więc dla nich obydwojga. Czuł się niezręcznie i był zażenowany, ale wiedział, że jej na tym zależało – a poza tym po odejściu kelnera po jej spojrzeniu zorientował się, że nie wyszło mu najgorzej. W dużym stopniu zawdzięczał to wujkowi Tommy’emu. Po wyprawie do restauracji sieci Hardee’s wujek Tommy powiedział: „Myślę, że jest jeszcze dla ciebie nadzieja, Jack – pod warunkiem że zdołamy wyleczyć cię z obrzydliwej obsesji na punkcie topionego żółtego sera”.

Podano jedzenie. Jack łapczywie zabrał się do gorącej, smakującej cytryną pysznej soli. Lily jedynie dłubała w potrawie. Jadła kilka ziaren fasoli, po czym znowu przegarniała jedzenie po talerzu.

– Szkoła zaczęła się tutaj dwa tygodnie temu – oświadczył Jack w połowie kolacji.

Widok wielkich, żółtych autobusów z napisami: SZKOŁY DYSTRYKTU ARCADIA na bokach wzbudzał w nim poczucie winy. Czuł, że zważywszy na okoliczności, było ono zapewne absurdalne, ale mimo to go doznawał. Wagarował.

Lily popatrzyła na niego pytająco. Zamówiła i wypiła drugiego drinka; kelner właśnie przyniósł trzeciego.

– Po prostu pomyślałem, że o tym wspomnę. – Jack wzruszył ramionami.

– Chcesz pójść do szkoły?

– Hę? Nie! Nie tutaj!

– Dobrze, bo nie mam twoich cholernych papierów ze szczepień – odparła. – Nie wpuszczą cię do szkoły bez rodowodu, chłopie.

– Nie mów do mnie: chłopie – powiedział Jack, ale Lily nie uśmiechnęła się po tym starym żarciku.

Chłopcze, dlaczego nie jesteś w szkole?

Mrugnął, jakby głos rozległ się w rzeczywistości, a nie tylko w jego umyśle.

– Coś się stało? – zapytała.

– Nic. No... w wesołym miasteczku jest taki człowiek. W parku rozrywki. Dozorca, konserwator, coś takiego. Stary Murzyn. Zapytał mnie, dlaczego nie jestem w szkole.

Pochyliła się do przodu, straciwszy humor. Na jej twarzy pojawiła się niemal przerażająca powaga.

– Co mu powiedziałeś?

– Że dochodzę do siebie po mononukleozie. – Jack wzruszył ramionami. – Pamiętasz, jak to było, kiedy Richard na nią chorował? Lekarz powiedział wujowi Morganowi, że Richard ma nie chodzić do szkoły przez sześć tygodni, ale może wychodzić na dwór i robić, na co ma ochotę. – Jack uśmiechnął się blado. – Uważałem go za szczęściarza.

Lily nieco się odprężyła.

– Nie chcę, żebyś rozmawiał z nieznajomymi, Jack.

– Mamo, to tylko...

– Nie obchodzi mnie, kto to taki. Nie chcę, żebyś rozmawiał z nieznajomymi.

Jack pomyślał o czarnoskórym mężczyźnie z włosami barwy szarych stalowych opiłków, ciemnej, głęboko pobrużdżonej twarzy i osobliwych, jasnych oczach. Speedy wymachiwał szczotką w wielkim salonie gier na molo – salon stanowił jedyną atrakcję wesołego miasteczka Arcadia otwartą przez cały rok, był jednak opustoszały, jeśli nie liczyć Jacka, Murzyna i jeszcze dwóch czarnoskórych staruszków w głębi, apatycznie grających na automacie Skee-Ball.

Tym razem, siedząc z matką w nieco niesamowitej restauracji, Jack zadał sobie pytanie, które wcześniej usłyszał z ust Murzyna:

Dlaczego nie chodzę do szkoły?

Bo tak właśnie jest, jak ona mówi, synu. Nie masz szczepień, nie masz rodowodu. Myślisz, że przyjechała tutaj z twoim świadectwem urodzenia? Tak myślisz? Ona ucieka, synu, a ty razem z nią. Ty...

– Miałeś jakieś wiadomości od Richarda?

Pytanie matki przerwało rozmyślania Jacka. Gdy wypowiadała te słowa, dotarła do niego prawda – nie, to było zbyt łagodne określenie. Rąbnęła w niego. Zadrżały mu ręce, szklanka zsunęła się ze stołu i rozbiła na podłodze w drobny mak.

Ona już prawie umarła, Jack.

Głos z wirującego piaskowego leja. Ten, który słyszał w swoim umyśle.

Był to głos wuja Morgana. Nie: może, nie: prawie, nie: coś jakby. To był naprawdę właśnie ten głos. Głos ojca Richarda.

6

– Co ci się stało przy kolacji, Jack? – spytała go matka w samochodzie, gdy wracali do domu.

– Nic. Serce zabiło mi w dziwnym rytmie, jakby to był riff Gene’a Krupy. – Zastukał szybko po desce rozdzielczej, by to zademonstrować. – Dostałem przedwczesnego skurczu komorowego – słyszałem to w General Hospital.

– Nie zgrywaj mądrali, Jack.

W blasku bijącym od deski rozdzielczej matka wyglądała na bladą i wynędzniałą. Papieros tlił się między drugim i trzecim palcem jej prawej ręki. Prowadziła bardzo powoli – nie przekraczała czterdziestu mil na godzinę, tak jak zawsze, gdy za dużo wypiła. Wysunęła swój fotel maksymalnie do przodu i podciągnęła dół sukni, tak że kolana sterczały jej jak bocianowi po obu stronach kolumny kierownicy. Jej podbródek zdawał się wisieć nad nią. Przez chwilę wyglądała jak wiedźma, wskutek czego Jack szybko odwrócił głowę.

– Nie zgrywam się – wymamrotał.

– Słucham?

– Nie mądrzę się – powiedział. – Miałem coś jak skurcz, to wszystko. Przepraszam.

– No dobrze – odparła. – Myślałam, że chodzi o Richarda Sloata.

– Nie.

Jego ojciec przemówił do mnie z dołu w piasku na plaży, to wszystko. Odezwał się do mnie w mojej głowie, jak w filmie, gdy słychać głos spoza kadru. Powiedział mi, że prawie umarłaś.

– Brakuje ci go, Jack?

– Kogo, Richarda?

– Nie, Spiro Agnew. Oczywiście, że Richarda.

– Czasami.

Richard Sloat chodził obecnie do szkoły w Illinois – jednej z tych, w których obowiązkowe było chodzenie do kaplicy i nikt nie miał trądziku.

– Jeszcze go zobaczysz.

Przejechała mu dłonią po włosach.

– Nic ci nie jest, mamo? – wyrwało mu się i poczuł, jak wbija sobie paznokcie w uda.

– Nic – odparła, zapalając kolejnego papierosa (zanim to zrobiła, zwolniła do dwudziestu mil na godzinę; wyminął ich z trąbieniem klaksonu stary pick-up). – Nigdy nie czułam się lepiej.

– Ile schudłaś?

– Jacky, nigdy nie można być zbyt szczupłym ani zbyt bogatym.

Urwała i po chwili uśmiechnęła się do niego – znużonym uśmiechem zabarwionym cierpieniem, który powiedział mu całą prawdę.

– Mamo...

– Przestań – przerwała mu. – Wszystko jest dobrze, możesz mi wierzyć na słowo. Poszukaj dla nas w radiu jakiegoś bebopu.

– Ale...

– Znajdź jakiś bebop i zamknij się.

Wyszukał jazz z jakiejś bostońskiej rozgłośni – na saksofonie altowym grano All the Things You Are. Przez muzykę przebijał jednak miarowy, bezsensowny kontrapunkt – ocean. Nieco później Jack dostrzegł na tle nieba wielki szkielet kolejki z wesołego miasteczka oraz rozłożyste skrzydła hotelu Alhambra. Wrócili do domu, jeśli to był dom.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

3 „Sergeant Fury and his Howling Commandos”, publikowany od 1962 roku (do 1968, reaktywowany od 1989 roku) przez Marvel Comics cykl komiksów Stana Lee i Jacka Kirby’ego, rozgrywający się w trakcie drugiej wojny światowej.

4 Kaznodzieja telewizyjny o fundamentalistycznych poglądach.

5 Właściwie: Frederick Eikerenkootter. Kaznodzieja telewizyjny. Mawiał: „Biblia twierdzi, że Jezus jeździł na pożyczonym osiołku. Ja jednak wolę jeździć rolls-royce’em niż na czyimś ośle”.