Tytuł oryginału:

SKELETON CREW

Copyright © 1985 by Stephen King.

All rights reserved.

Projekt okładki: Ewa Wójcik

Redaktor serii: Adrian Markowski

Redakcja: Jacek Ring

Korekta: Jadwiga Piller

Barbara Pigłowska-Stawowa

ISBN 978-83-8391-694-1

Warszawa 2025

Wydawca:

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

kontakt@proszynskimedia.pl

Ta książka jest dla Arthura i Joyce Greenów

Ja jestem grajkiem twym,

Tym właśnie jestem ja,

Zjawiłem się tu po to,

By zrobić, co się da...

K.C. and The Sunshine Band

Kochasz?

Wstęp

Zaczekaj chwilę... Chcę z tobą porozmawiać... a potem cię pocałuję. Zaczekaj...

1

Oto jeszcze trochę opowiadań, jeśli chcecie. Obejmują spory szmat mojego życia. Najstarsze, „Wizerunek Kosiarza”, napisałem w wieku osiemnastu lat, w ostatnie wakacje przed początkiem nauki w college’u. Nawiasem mówiąc, pomysł przyszedł mi do głowy na podwórzu za naszym domem w West Durham w stanie Maine, podczas gry w koszykówkę z braćmi; kiedy teraz czytam je ponownie, robi mi się trochę żal tych dawnych czasów. Najnowsze, „Ballada o celnym strzale”, ukończyłem w listopadzie 1983 roku. Różnica wynosi siedemnaście lat – raczej niewiele w porównaniu z długimi i obfitującymi w wydarzenia karierami tak rozmaitych autorów, jak Graham Greene, Somerset Maugham, Mark Twain i Eudora Welty, ale równocześnie jest to więcej, niż było dane Stephenowi Crane’owi, oraz mniej więcej tyle samo, ile trwała pisarska kariera H.P. Lovecrafta.

Pewien przyjaciel zapytał mnie rok albo dwa lata temu, dlaczego wciąż pisuję opowiadania. Jego zdaniem na powieściach zarabiam mnóstwo pieniędzy, opowiadania natomiast przynoszą mi wyłącznie straty.

– Skąd wiesz? – zapytałem.

Postukał palcem w najnowszy numer „Playboya”, od którego zaczęła się dyskusja. Było tam moje opowiadanie („Edytor tekstu”, znajdziecie je gdzieś tutaj); pokazałem mu je z dumą – jak mi się wydawało, uzasadnioną.

– Zaraz ci to wyliczę – odparł – oczywiście, jeżeli zechcesz mi powiedzieć, ile dostałeś za ten kawałek.

– Zechcę – powiedziałem. – Zapłacili mi dwa tysiące dolarów. Wydaje mi się, Wyatt, że to całkiem niezła forsa.

(W rzeczywistości wcale nie nazywa się Wyatt, ale nie chcę stawiać go w głupiej sytuacji).

– Wcale nie dostałeś dwóch tysięcy – odrzekł Wyatt.

– Czyżby? Sprawdzałeś wyciąg z mojego konta?

– Jasne, że nie, ale wiem, że dostałeś tylko tysiąc osiemset, bo twój agent bierze dziesięć procent.

– Racja – przyznałem. – Zapracował na nie. Wepchnął mnie do „Playboya”. Zawsze chciałem wydrukować jakieś opowiadanie w „Playboyu”. A więc nie dwa tysiące, tylko tysiąc osiemset. Wielka mi różnica.

– Nieprawda. Tysiąc siedemset dziesięć.

– Słucham?

– Sam mi kiedyś mówiłeś, że twój księgowy bierze pięć procent od dochodu netto...

– Zgoda. Tysiąc osiemset minus dziewięćdziesiąt. Mimo to nadal uważam, że tysiąc siedemset dziesięć dolarów to całkiem nieźle jak na...

– Ale to wcale nie było tysiąc siedemset dziesięć dolarów – wpadł mi w słowo ten sadysta. – W rzeczywistości zarobiłeś nędzne osiemset pięćdziesiąt pięć dolców.

– Że co, proszę?

– Chyba nie będziesz usiłował mi wmówić, że nie łapiesz się do najwyższej grupy podatkowej?

Nic nie odpowiedziałem, bo doskonale znał prawdę.

– To jeszcze nie koniec – dodał nieco łagodniejszym tonem. – Tak naprawdę zostało ci z tego jakieś siedemset sześćdziesiąt dziewięć pięćdziesiąt, prawda?

Z ociąganiem skinąłem głową. W Maine obowiązuje podatek stanowy – dla obywateli o dochodach takich jak moje wynosi on dziesięć procent podatku federalnego. Dziesięć procent od ośmiuset pięćdziesięciu pięciu to osiemdziesiąt pięć pięćdziesiąt.

– Ile czasu zabrało ci napisanie tego opowiadania? – parł dalej Wyatt.

– Około tygodnia – powiedziałem z miną niewiniątka.

W rzeczywistości były to prawie dwa tygodnie, plus kilka korekt, ale nie zamierzałem się do tego przyznawać.

– A więc przez ten tydzień zarobiłeś na czysto siedemset sześćdziesiąt dziewięć dolarów i pięćdziesiąt centów. Czy wiesz, nieboraczku, ile tygodniowo zarabia hydraulik w Nowym Jorku?

– Nie – odparłem. Nie znoszę, kiedy ktoś mówi do mnie „nieboraczku”. – I ty też nie wiesz.

– Oczywiście, że wiem. Około siedmiuset sześćdziesięciu dziewięciu dolarów i pięćdziesięciu centów netto. Tak więc, przynajmniej moim zdaniem, pisząc to opowiadanie, dołożyłeś do interesu.

Okrutnie go to ubawiło, a kiedy już przestał się śmiać, zapytał, czy mam jeszcze piwo w lodówce. Powiedziałem mu, że nie mam.

Zamierzam posłać Wyattowi egzemplarz tej książki z adnotacją: „Nie powiem Ci, ile dostałem za tę książkę, ale powiem Ci, co następuje: do tej chwili »Edytor tekstu« przyniósł mi trochę ponad dwa tysiące trzysta dolarów netto, i to nie licząc tych siedmiuset sześćdziesięciu dziewięciu dolarów i pięćdziesięciu centów, z których tak nabijałeś się w moim domu nad jeziorem”. Podpiszę się: „Nieboraczek”, i dodam postscriptum: „Miałem wtedy mnóstwo piwa. Raczyłem się nim jeszcze długo po Twoim odjeździe”.

To powinno go załatwić.

2

Tyle że tak naprawdę wcale nie chodzi o pieniądze. Jasne, dwa tysiące dolarów za „Edytor tekstu” sprawiło mi nielichą frajdę, ale tak samo ucieszyłem się z czterdziestu dolarów za „Wizerunek Kosiarza”, który ukazał się w „Startling Mystery Stories”, albo z dwunastu gratisowych egzemplarzy czasopisma otrzymanych zamiast honorarium za „Zjawi się tygrys”, kiedy opowiadanie to opublikowano w „Ubris”, literackim periodyku Uniwersytetu Maine. (Jako osobnik o łagodnym usposobieniu zawsze przypuszczałem, że „ubris” to slangowa odmiana słowa „hubris”).

To znaczy, pieniądze są w porządku. Nie uciekajmy całkowicie w krainę fantazji (przynajmniej na razie). Kiedy moje opowiadania zaczęły w miarę regularnie pojawiać się w męskich czasopismach, takich jak „Cavalier”, „Dude” i „Adam”, miałem dwadzieścia pięć lat, a moja żona dwadzieścia trzy. Mieliśmy również dziecko, drugie było w drodze. Przez pięćdziesiąt, sześćdziesiąt godzin tygodniowo pracowałem w pralni, gdzie zarabiałem dolara i siedemdziesiąt pięć centów na godzinę. Nie da się nawet powiedzieć, że dysponowaliśmy wtedy jakimś budżetem; nasze życie przypominało raczej Marsz Śmierci na Bataan*. Czeki z honorariami za te opowiadania (płacono dopiero po publikacji, nigdy po zaakceptowaniu przez redakcję) zjawiały się zawsze w porę, żebyśmy mogli kupić antybiotyki dla dziecka albo zapłacić zaległy rachunek za telefon. Powiedzmy sobie szczerze: pieniądze są potrzebne. Jak powiada Lily Cavenaugh w „Talizmanie” (nie napisałem tego ja, lecz Peter Straub): „Nigdy nie jest się za szczupłym ani za bogatym”. Jeśli w to nie wierzycie, to znaczy, że nigdy nie byliście otyli ani naprawdę biedni.

A jednak nie robisz tego dla pieniędzy, nie przeprowadzasz wcześniej rachunku zysków i strat, nie liczysz, ile zarobisz przez godzinę, rok ani nawet przez całe życie. Nie robisz tego nawet z miłości, choć przyjemnie byłoby tak myśleć. Robisz to, ponieważ gdybyś tego nie robił, równałoby się to popełnieniu samobójstwa. Niekiedy jest ciężko, ale w zamian otrzymujesz coś, o czym nawet nie próbowałem mówić Wyattowi, bo i tak by mnie nie zrozumiał.

Weźmy na przykład „Edytor tekstu”. Nie jest to moje najlepsze opowiadanie, z pewnością nie zdobędzie żadnych nagród, ale nie jest też znowu takie marne. Całkiem przyzwoite. Miesiąc wcześniej kupiłem swój pierwszy komputer (to ogromniasty wang; bądźcie tacy mili i powstrzymajcie się od złośliwych komentarzy, dobrze?), wciąż jeszcze poznawałem jego możliwości i ograniczenia. Najbardziej zafascynowały mnie klawisze INSERT oraz DELETE, za których sprawą korektory niemal z dnia na dzień odeszły do lamusa.

Któregoś dnia paskudnie się zatrułem – cóż, każdemu może się zdarzyć. Wszystko, co nie było we mnie jakoś zakotwiczone, opuszczało mój organizm wlotem bądź wylotem z prędkością zbliżoną do prędkości światła. Wieczorem czułem się naprawdę paskudnie: dreszcze, gorączka, obolałe stawy. Ponaciągałem sobie powłoki brzuszne i łupało mi w głowie.

Noc spędziłem w pokoju gościnnym (zaledwie cztery susy od łazienki). Zasnąłem o dziewiątej, obudziłem się o drugiej z przekonaniem, że już nie zmrużę oka. Zostałem w łóżku tylko dlatego, że czułem się zbyt paskudnie, żeby wstać. Leżałem więc sobie, myślałem o komputerze, o klawiszach INSERT i DELETE... „Czy to nie byłoby zabawne, gdyby ktoś napisał jakieś zdanie, nacisnął DELETE, i wszystko, co zostało opisane w tym zdaniu, natychmiast zniknęłoby bez śladu?”. Tak właśnie rodzą się prawie wszystkie moje pomysły: Czy to nie byłoby zabawne, gdyby... Chociaż większość z nich jest przerażająca, to kiedy je opowiadam, niemal wszystkie wywołują wesołość, i to niezależnie od moich intencji.

Tak czy inaczej, zacząłem od pomysłu z DELETE, a potem nie tyle tkałem materię opowieści, ile raczej oglądałem w myślach oderwane obrazy. Widziałem, jak ten gość (początkowo zawsze ma moją twarz, aż do chwili, kiedy biorę się do pisania i muszę nadać mu jakieś imię) usuwa wiszące na ścianie obrazy, fotele w salonie, Nowy Jork i pojęcie wojny. Potem zaczął wstawiać rozmaite rzeczy, które natychmiast pojawiały się na świecie.

A później pomyślałem: „Dajmy mu więc żonę sekutnicę, może ją usunie... i kogoś, kogo chciałby wstawić w to miejsce...”. Jeszcze później mimo wszystko zasnąłem, a kiedy obudziłem się rano, czułem się już całkiem nieźle. Zatrucie należało do przeszłości, opowiadanie – nie. Napisałem je; co prawda, jak sami się przekonacie, różni się trochę od pierwotnego pomysłu, ale to całkiem normalne.

Chyba nie muszę wyrażać się jeszcze jaśniej, prawda? Nie robi się tego dla pieniędzy, tylko po to, żeby się dobrze poczuć. Człowiek, dla którego taki powód to za mało, jest nic niewart. To opowiadanie odpłaciło mi się zdrowym snem akurat wtedy, kiedy tego właśnie potrzebowałem. Ja zrewanżowałem mu się, nadając mu konkretną formę, czego bardzo pragnęło. Cała reszta to tylko skutki uboczne.

3

Mam nadzieję, Niestrudzony Czytelniku, że spodoba ci się ta książka, chociaż może nie tak bardzo jak powieść, ponieważ większość z was zapomniała, na czym polega przyjemność obcowania z opowiadaniem. Lektura powieści pod wieloma względami przypomina długi satysfakcjonujący romans. Kiedy podczas kręcenia „Creepshow” musiałem często kursować między Maine a Pittsburghiem, zazwyczaj pokonywałem tę trasę samochodem – częściowo ze względu na lęk przed lataniem, częściowo zaś w związku ze strajkiem kontrolerów ruchu lotniczego oraz jego konsekwencjami, czyli wyrzuceniem na bruk przez Reagana wszystkich strajkujących. (Wygląda na to, że Reagan gorąco popiera związki zawodowe, wyłącznie jeśli działają w Polsce). W podróżach towarzyszyła mi nagrana na ośmiu kasetach magnetofonowych powieść Colleen McCullough „Ptaki ciernistych krzewów”. Przez jakieś pięć tygodni nie tyle miałem romans z tą książką, ile wydawało mi się, że jesteśmy małżeństwem. Najbardziej spodobał mi się fragment o tym, jak mniej więcej w ciągu szesnastu godzin robaki stoczyły rozkładające się zwłoki tej wrednej starej baby.

Z opowiadaniem sprawy mają się zupełnie inaczej; opowiadanie przypomina ukradkowy pocałunek w ciemności z nieznajomym. To oczywiście nie to samo co romans lub małżeństwo, ale pocałunki też są bardzo miłe, ich efemeryczność zaś sama w sobie stanowi nie lada atrakcję.

W miarę upływu lat pisanie opowiadań wcale nie przychodzi mi łatwiej; wręcz przeciwnie, staje się coraz trudniejsze. Z jednej strony, mam na to coraz mniej czasu, z drugiej natomiast, opowiadania wykazują skłonność do błyskawicznego powiększania objętości. (Mam z tym ogromny problem: kiedy piszę, zachowuję się jak łakomczuch w sklepie ze słodyczami). Coraz trudniej też nadać im właściwą formę – zbyt często nie potrafię znaleźć imienia dla tego gościa o mojej twarzy.

Uważam jednak, że trzeba próbować. Lepiej zaryzykować pocałunek i parę razy dostać po twarzy, niż w ogóle zrezygnować.

4

W porządku, to już prawie wszystko. Pozwolicie, że teraz podziękuję paru osobom? (Jeśli chcecie, możecie pominąć ten fragment).

Dziękuję Billowi Thompsonowi za to, że był siłą sprawczą. Wspólnie przygotowaliśmy „Nocną zmianę”, mój pierwszy zbiór opowiadań, i to on wpadł na pomysł, żeby zrobić następny. Potem przeniósł się do wydawnictwa Arbor House, lecz mimo to nadal go kocham. Jeśli wśród osób parających się szlachetną profesją wydawcy pozostał jeszcze choć jeden prawdziwie szlachetny człowiek, to jest nim właśnie Bill. Niech Bóg błogosławi Twoje irlandzkie serce!

Dziękuję Phyllis Grann z Putnama za wybranie luzów.

Dziękuję Kirby’emu McCauleyowi, mojemu agentowi (znowu Irlandczyk!), który sprzedał większość spośród tych opowiadań, najdłuższe zaś, czyli „Mgłę”, wydobył ze mnie hydrauliczną wyciągarką.

Coś zaczyna mi to przypominać gadkę laureata Oscara, ale ja to pieprzę.

Podziękowania należą się też ludziom z czasopism: Kathy Sagan z „Redbook”, Alice Turner z „Playboya”, Nye Willden z „Cavalier”, wszystkim z „Yankee”, Edowi Fermanowi – swój gość! – z „Fantasy & Science Fiction”.

Jestem wdzięczny jeszcze wielu osobom i nawet mógłbym je wszystkie wymienić, ale nie będę już was zanudzał. Jak zwykle, największe podziękowania należą się wam, Stali Czytelnicy, ponieważ w końcu wszystko sprowadza się właśnie do was. Bez was cała ta zabawa nie miałaby sensu. Jeśli któraś z tych historyjek was wciągnie, poruszy, pozwoli przetrwać nudne popołudnie, zajmie podczas lotu samolotem albo skróci godzinną odsiadkę za strzelanie w nauczyciela kulkami z plasteliny, będę się czuł w pełni usatysfakcjonowany.

5

Dobra, koniec reklam. Złapcie mnie teraz za rękę. Trzymajcie mocno. Odwiedzimy sporo mrocznych zakątków, ale wydaje mi się, że znam drogę. Pamiętajcie tylko, żeby się mocno trzymać. A jeśli skradnę wam w ciemności całusa, to nic wielkiego. Zrobię to, ponieważ was kocham.

A teraz słuchajcie...

15 kwietnia 1984

Bangor, Maine

* W 1942 roku Japończycy zmusili ok. 70 tysięcy amerykańskich i filipińskich jeńców wojennych do ponadstukilometrowego marszu przez półwysep Bataan na Filipinach. Z wyczerpania, głodu i z powodu bestialskiego traktowania zginęło wtedy prawie 10 tysięcy ludzi.

Mgła

The Mist

1. Nadciąga burza

Oto co się wydarzyło. Tej nocy, kiedy wreszcie załamała się fala największych upałów w historii Nowej Anglii (czyli 19 lipca), nad całą zachodnią częścią stanu Maine rozpętały się najgwałtowniejsze burze, jakie kiedykolwiek widziałem.

Mieszkaliśmy nad Long Lake i jeszcze przed nastaniem ciemności zobaczyliśmy, jak woda daleko na jeziorze marszczy się chłostana pierwszymi uderzeniami wiatru. Wcześniej przez godzinę panowała zupełna cisza. Amerykańska flaga, którą mój ojciec zawiesił w roku 1936 na szopie dla łodzi, zwisała smętnie. Nie drgnęła ani jedna nitka w zdobiących ją frędzlach. Upał wydawał się niemal namacalny i głęboki niczym woda, która zalała kamieniołomy. Po południu całą trójką wybraliśmy się popływać, woda jednak nie dawała żadnej ulgi, chyba że wypłynęło się daleko od brzegu. Ani Steffy, ani ja nie chcieliśmy tego robić ze względu na Billy’ego. Billy ma pięć lat.

O wpół do szóstej zasiedliśmy na tarasie do kolacji, lecz szynka i sałatka ziemniaczana nie cieszyły się większym powodzeniem. Wszyscy mieli ochotę wyłącznie na pepsi, którą wyciągaliśmy z metalowego wiaderka wypełnionego lodem.

Po kolacji Billy poszedł na drabinki, Steff i ja natomiast zostaliśmy przy stole. Siedzieliśmy w milczeniu, paliliśmy papierosy i gapiliśmy się na nieruchomą, ponurą taflę jeziora oraz na Harrison na jego przeciwległym brzegu. Po wodzie snuło się smętnie kilka motorówek, sosny i świerki sprawiały wrażenie czymś przygnębionych. Na zachodzie powoli rozrastały się masywne fioletowoczarne chmury, grupując się w wojskowe formacje. Co jakiś czas w ich wnętrzu eksplodowały błyskawice. Za każdym razem, kiedy to następowało, głośnik włączonego po sąsiedzku u Brenta Nortona radia – było dostrojone do nadającej z Mount Washington stacji z muzyką klasyczną – raczył nasze uszy potężną dawką szumu. Norton, prawnik z New Jersey, miał nad Long Lake tylko letni domek, nieocieplony i bez ogrzewania. Dwa lata wcześniej nie mogliśmy ustalić, którędy dokładnie powinna przebiegać granica między naszymi działkami. Sprawa w końcu trafiła do sądu okręgowego; wygrałem ją. Norton twierdził, iż stało się tak dlatego, że jest tu obcy. Od tej pory nie pałaliśmy do siebie przesadnie przyjaznymi uczuciami.

Steff westchnęła, po czym zaczęła się wachlować górną częścią cienkiej bluzeczki na ramiączkach. Wątpię, czy zrobiło jej się od tego chłodniej, za to ja miałem bardzo przyjemny widok.

– Nie chcę cię niepokoić – powiedziałem – ale mam wrażenie, że zbliża się solidna burza.

Spojrzała na mnie z powątpiewaniem.

– Takie same chmury były wczoraj i przedwczoraj, a wszystko rozeszło się po kościach.

– Dziś się nie rozejdzie.

– Nie?

– Jeśli zrobi się naprawdę nieciekawie, zejdziemy do piwnicy.

– A jak bardzo nieciekawie, twoim zdaniem, może się zrobić?

Mój ojciec pierwszy wybudował całoroczny dom po tej stronie jeziora. Najpierw, kiedy jeszcze był prawie dzieckiem, razem z braćmi postawił w tym miejscu letni domek, który legł w gruzach podczas pewnej letniej burzy w roku 1938. Ocalała wtedy tylko szopa na łodzie. Rok później ojciec rozpoczął budowę dużego domu. Najwięcej szkód podczas huraganu czyni nie wiatr, lecz łamane przez niego stare, wielkie drzewa. Tak właśnie Matka Natura przeprowadza od czasu do czasu gruntowne porządki.

– Nie mam pojęcia – odparłem zgodnie z prawdą. Wielką burzę z roku trzydziestego ósmego znałem wyłącznie z opowiadań. – Ale wiem, że wiatr może w nas uderzyć jak rozpędzony ekspres.

Chwilę później wrócił Billy; nie miał ochoty bawić się na drabinkach, ponieważ, jak oświadczył, „cały się zapocił”. Zmierzwiłem mu włosy i dałem jeszcze jedną pepsi. Więcej pracy dla dentysty.

Burzowe chmury zasłaniały coraz więcej jeszcze niedawno błękitnego nieba. Nie ulegało wątpliwości, że tym razem burza nas nie ominie. Norton wyłączył radio. Billy siedział między nami i, zafascynowany, obserwował niebo. Nad jeziorem powoli przetoczył się grzmot, by wkrótce wrócić echem. Chmury kotłowały się i kłębiły – to czarne, to znów fioletowe, chwilę potem pożyłkowane, nieco później znów czarne. Stopniowo rozprzestrzeniały się nad całym jeziorem, a hen, daleko, spływała już z nich delikatna zasłona deszczu. Na razie padało w Bolster’s Mills i Norway.

Powietrze drgnęło, a następnie zaczęło się poruszać, najpierw zrywami – flaga załopotała gwałtownie, zwisła bezwładnie, znowu załopotała, znowu zwisła – później zaś zerwał się prawdziwy wiatr, który początkowo ostudził pot na naszych ciałach, by zaraz potem niemal go zamrozić.

Właśnie wtedy nad jezioro począł się nasuwać srebrzysty całun. W ciągu kilku sekund przykrył Harrison i ruszył prosto na nas. Motorówki pospiesznie opuściły scenę.

Billy poderwał się z krzesełka (stanowiło wierną, tyle że mniejszą kopię naszych reżyserskich krzeseł, łącznie z imieniem wypisanym wielkimi literami na oparciu).

– Tatusiu, patrz!

Ja również wstałem i otoczyłem ramieniem jego szczupłe barki.

– Idziemy do domu.

– Tatusiu, ale widzisz? Co to jest?

– Trąba powietrzna. Do środka, do środka!

Steff zerknęła na mnie ze zdziwieniem, a następnie powiedziała:

– Chodźmy, Billy. Trzeba słuchać tatusia.

Weszliśmy przez rozsuwane szklane drzwi łączące taras z salonem. Zamknąłem je starannie i jeszcze raz spojrzałem na zewnątrz. Srebrzysty całun pokonał już trzy czwarte szerokości jeziora. Teraz wyglądał jak zdeformowana, wirująca w szaleńczym tempie filiżanka zawieszona między niskimi czarnymi chmurami a powierzchnią wody, która przybrała barwę posrebrzanego tu i ówdzie ołowiu. Jezioro zamieniło się w ocean: wysokie fale rozbijały się z hukiem o nabrzeża i falochrony, rozsiewając dokoła bryzgi wodne. Dalej od brzegu grzywacze wściekle potrząsały białymi głowami.

Widok trąby powietrznej sunącej nad wodą niemal mnie zahipnotyzował. W chwili kiedy była tuż-tuż, błysnęło tak przeraźliwie, że jeszcze co najmniej przez trzydzieści sekund widziałem wszystko jak na negatywie. Telefon brzęknął ze zdumieniem, a ja odwróciłem się i ujrzałem żonę i syna stojących przed szerokim oknem, z którego roztacza się panorama na całą północno-zachodnią część jeziora.

Natychmiast ogarnęła mnie przerażająca wizja – jedna z tych zarezerwowanych wyłącznie dla ojców i mężów – grubej szyby rozpryskującej się z hukiem na tysiące ostrych jak sztylety odłamków, które następnie bezlitośnie sieką odsłonięty brzuch żony oraz twarz i szyję syna. Potworności inkwizycji to nic w porównaniu z losem, jaki wyobraźnia każdego z nas potrafi zgotować naszym najbliższym.

Złapałem oboje za ramiona i gwałtownie szarpnąłem do tyłu.

– Co robicie, do cholery? Wynoście się stąd!

Steff wytrzeszczyła oczy, Billy zaś miał taką minę, jakby dopiero co obudził się z głębokiego snu. Zaprowadziłem ich do kuchni i włączyłem światło. Telefon brzęknął ponownie.

Zaraz potem uderzył wiatr. Wrażenie było takie, jakby cały dom wzbił się w powietrze niczym jakiś jumbo jet: przeraźliwy, niekończący się gwizd, to opadający do basowego ryku, to znów wspinający się do opętańczego wrzasku.

– Na dół!

Musiałem krzyczeć, żeby mnie usłyszeli. Bezpośrednio nad naszymi głowami rozległ się trzeszczący huk grzmotu; Billy przywarł do mojej nogi.

– Ty też! – odkrzyknęła Steff.

Skinąłem głową, jednocześnie czyniąc uspokajające gesty. Musiałem siłą oderwać Billy’ego od nogi.

– Idź z mamą. Wezmę parę świec na wypadek, gdyby miało zabraknąć prądu.

Posłuchał, a ja zacząłem grzebać w szafkach. Zabawna rzecz z tymi świecami: każdej wiosny kładziesz je na wierzchu, bo wiesz, że latem burza może przerwać dopływ prądu, a kiedy przychodzi chwila, że naprawdę są potrzebne, znikają bez śladu.

Grzebałem już w czwartej szafce, gdzie wśród mnóstwa rupieci odkryłem między innymi zawiniątko z porcją trawki, którą Steff i ja kupiliśmy przed czterema laty i zaledwie zdążyliśmy napocząć, skaczącą sztuczną szczękę – nabytek Billy’ego ze sklepu z zabawkami w Auburn – oraz stosy fotografii, które Steff ciągle zapominała wkleić do albumów. Zajrzałem nawet do katalogu Searsa i za tajwańską laleczkę, którą zdobyłem podczas festynu we Fryeburgu w zawodach polegających na rzucaniu piłeczkami tenisowymi do butelek po mleku.

Świece leżały za laleczką wpatrującą się we mnie szklistym, nieruchomym wzrokiem. Jeszcze nawet nie zostały rozpakowane. W chwili kiedy zacisnąłem na nich palce, światło zgasło; elektryczność była już tylko tam, w górze. Kuchnię oświetliła seria białych i purpurowych błyskawic. Z dołu dobiegał płacz Billy’ego i uspokajający szmer głosu Steff.

Musiałem jeszcze raz popatrzeć na burzę.

Co prawda trąba powietrzna albo już nas minęła, albo dotarłszy do brzegu, przestała istnieć, lecz widoczność nie przekraczała dwudziestu metrów. Na jeziorze rozszalał się autentyczny sztorm; czyjś pomost (chyba Jasserów) przemknął w zawrotnym tempie, kręcąc kozły we wzburzonej wodzie.

Jak tylko zszedłem na dół, Billy podbiegł i objął mnie mocno za nogi. Wziąłem go na ręce, przytuliłem, po czym zapaliłem świece. Siedzieliśmy w pokoju gościnnym, wpatrywaliśmy się w swoje twarze oświetlone żółtymi, pełgającymi płomykami, i wsłuchiwaliśmy się w ryk nawałnicy. Mniej więcej po dwudziestu minutach do naszych uszu dotarł przeciągły trzask zakończony głuchym łoskotem; to runęła jedna z ogromnych sosen. Zaraz potem niespodziewanie zapadła cisza.

– Już po wszystkim? – zapytała Steff.

– Być może – odparłem. – Albo to tylko przerwa.

Ruszyliśmy w górę po schodach, każdy ze swoją świecą, niczym mnisi udający się na nieszpory. Billy był niezwykle przejęty; fakt, że niósł świecę, że niósł ogień, miał dla niego ogromne znaczenie. Dzięki temu mógł zapomnieć o strachu.

Było już zbyt ciemno, aby oszacować rozmiary zniszczeń wokół domu. Co prawda minęła pora, o której Billy zawsze kładł się spać, ale nie odesłaliśmy go do łóżka. Usiedliśmy we trójkę w salonie, słuchaliśmy wiatru i patrzyliśmy na błyskawice.

Jakąś godzinę później burza zaczęła ponownie przybierać na sile. Od trzech tygodni temperatura w dzień nie spadała poniżej trzydziestu stopni, a przez sześć dni, według informacji przekazanych przez stację meteorologiczną na lotnisku w Portlandzie, przekraczała trzydzieści pięć. W związku z tym, że zima tego roku była wyjątkowo sroga, a wiosna mocno się spóźniła, znowu dały się słyszeć opowieści o długofalowych skutkach przeprowadzanych w latach pięćdziesiątych prób z bronią jądrową, oraz, ma się rozumieć, o rychłym końcu świata.

Drugie uderzenie nie było już tak silne, niemniej kilka drzew, osłabionych pierwszym atakiem nawałnicy, runęło z łoskotem. Jedno z nich – już kiedy wiatr zaczął ponownie cichnąć – zawadziło o dach z odgłosem, jaki mógłby towarzyszyć uderzeniu pięścią w trumienne wieko. Billy podskoczył i z niepokojem spojrzał w górę.

– Wytrzyma, spokojna głowa – powiedziałem.

Uśmiechnął się nerwowo.

Około dziesiątej nastąpił ostatni wściekły atak. Wiatr wył niemal równie głośno jak za pierwszym razem, błyskawice uderzały ze wszystkich stron. Padały kolejne drzewa, w pewnej chwili zaś od strony jeziora dobiegł trzask tak przeraźliwy, że Steff aż krzyknęła. Billy zdążył tymczasem zasnąć w jej objęciach.

– Co to było?

– Przypuszczam, że szopa na łodzie – odparłem.

– O, Boże...

– Myślę, że powinniśmy wrócić na dół.

Wziąłem Billy’ego na ręce. Steff wpatrywała się we mnie wielkimi, przerażonymi oczami.

– Davidzie, wszystko będzie w porządku, prawda?

– Oczywiście.

– Jesteś tego pewien?

– Tak.

Dziesięć minut po tym, jak schroniliśmy się na parterze, na piętrze rozległ się donośny trzask. Okno w salonie. A więc być może moja niedawna wizja wcale nie była tak nieprawdopodobna. Steff, która tymczasem zdążyła zapaść w drzemkę, obudziła się z cichym okrzykiem, Billy zaś poruszył się niespokojnie na łóżku.

– Deszcz zniszczy nam meble – powiedziała.

– Trudno. Dom jest ubezpieczony.

– To niewiele zmienia – odparła gderliwym tonem. – Toaletka twojej matki... Nasza nowa kanapa... Telewizor...

– Ciii... Lepiej śpij.

– Kiedy nie mogę!

Pięć minut później już spała.

Czuwałem jeszcze pół godziny w towarzystwie jednej świecy, przysłuchując się odgłosom burzy. Podejrzewałem, że z samego rana mnóstwo właścicieli domów wokół jeziora sięgnie po telefony, by zadzwonić do swoich agentów ubezpieczeniowych, wkrótce potem rozlegnie się warkot niezliczonych pił, którymi zaczną ciąć konary drzew blokujących podjazdy i przygniatających dachy, a na szosie pojawią się samochody pogotowia energetycznego.

Wyglądało na to, że nawałnica cichnie na dobre. Zostawiłem Steff i Billy’ego pogrążonych we śnie na łóżku, poszedłem na piętro i zajrzałem do salonu. Rozsuwanym drzwiom nic się nie stało, ale tam gdzie jeszcze niedawno było panoramiczne okno, ziała ogromna dziura wypełniona liśćmi. Wiekowa brzoza, która, odkąd pamiętam, rosła przy wejściu do piwnicy, nie wytrzymała naporu wichury. Dopiero teraz, patrząc na jej wierzchołek, który zawitał do naszego salonu, zrozumiałem, co Steff miała na myśli, mówiąc, że fakt, iż dom jest ubezpieczony, niewiele zmienia. Kochałem to drzewo. Dzielnie przetrzymało niezliczone surowe zimy i jako jedyne między domem a jeziorem nie zawarło bliskiej znajomości z moją piłą spalinową. Płomień świecy odbijał się w niezliczonych szklanych odłamkach zaściełających dywan. Zapamiętałem, żeby ostrzec Steff i Billy’ego; zazwyczaj rano biegali po domu na bosaka, ale tym razem było to wykluczone.

Wróciłem na dół. Noc spędziliśmy w łóżku w gościnnej sypialni; Billy spał między Steff i mną. Śniło mi się, że w Harrison po drugiej stronie jeziora zobaczyłem przechadzającego się Boga. Był tak wielki, że od pasa w górę nikł w błękitnej otchłani nieba. Drzewa trzaskały pod jego stopami jak zapałki. Zmierzał wokół jeziora w naszym kierunku, a wszystkie domy i letnie domki na jego drodze eksplodowały purpurowym ogniem, jakby trafione piorunami. Dym szybko gęstniał, aż wreszcie okrył wszystko niczym mgła.

2. Po burzy. Norton. Wyprawa do miasteczka

– O rety! – wykrzyknął Billy.

Stał przy płocie odgradzającym naszą działkę od działki Nortona i gapił się na podjazd. Podjazd zaczyna się jakieś czterysta metrów od domu, przy bocznej drodze gruntowej, która z kolei kilometr dalej łączy się z asfaltową szosą zwaną Kansas Road. Stamtąd można już jechać, dokądkolwiek się chce, pod warunkiem że będzie to Bridgton.

Podążyłem wzrokiem za spojrzeniem Billy’ego i włosy zjeżyły mi się na głowie.

– Nie podchodź bliżej.

Nie zaprotestował.

Ranek był rześki i czysty jak kryształ. Niebo, przez cały okres upałów bure i zamglone, teraz przybrało soczyście niebieską, niemal jesienną barwę. Wiał lekki wiaterek, po ziemi biegały wesołe plamy słonecznego blasku. Słychać było dość głośny syk, a zaledwie kilka kroków od miejsca, w którym stał Billy, w trawie leżało coś, co na pierwszy rzut oka można było wziąć za drgające kłębowisko węży: zerwane przez wiatr przewody elektryczne, wciąż pod napięciem, wijące się leniwie i groźnie syczące. Gdyby nie ulewny deszcz, dom mógłby stanąć w płomieniach, a tak skończyło się na skrawku wypalonej trawy.

– Tatusiu, czy to może kogoś porazić?

– Owszem, może.

– Więc co z tym zrobimy?

– Nic. Zaczekamy na pogotowie energetyczne.

– A kiedy przyjadą?

– Nie wiem. – Pięciolatkowi nigdy nie zabraknie pytań. – Na pewno mają dzisiaj mnóstwo roboty. Przejdziesz się ze mną do drogi?

Ruszył w moją stronę, lecz po kilku krokach stanął jak wryty, ponieważ jeden z przewodów poruszył się leniwie, nie przestając syczeć.

– Tatusiu, czy lelektyczność może biec po ziemi?

Celne pytanie.

– Tak, ale niczego się nie bój. Ona po prostu chce się tam schować, ty zupełnie jej nie interesujesz. Nic ci nie będzie, tylko trzymaj się z daleka.

– Chce się schować... – wymamrotał, po czym podbiegł do mnie.

Szliśmy, trzymając się za ręce. Sytuacja przedstawiała się gorzej, niż myślałem. Na podjazd zwaliły się aż cztery drzewa: jedno nieduże, dwa średniaki i jeden olbrzym o pniu średnicy co najmniej półtora metra, zakuty niczym w gorset w pancerz z wilgotnego mchu.

Połamane gałęzie, częściowo ogołocone z liści, walały się dokoła niczym bezładnie rozrzucone resztki stogu siana. Idąc w kierunku drogi, odciągaliśmy na boki mniejsze z nich. Przypomniało mi to pewien letni dzień mniej więcej sprzed dwudziestu pięciu lat; byłem wtedy chyba niewiele starszy od Billy’ego. Zjechali się wówczas wszyscy moi wujkowie. Przez cały dzień pracowali w lesie piłami, siekierami i sekatorami, wieczorem zaś usiedli przy zbitym z desek stole do monstrualnego posiłku składającego się z hot dogów, hamburgerów i sałatki ziemniaczanej. Piwo lało się strumieniami, a nieco później wujek Reuben wskoczył do jeziora w ubraniu i w butach. W tamtych czasach w lesie można było jeszcze spotkać jelenia.

– Tatusiu, mogę pójść nad jezioro?

Znudziło go uprzątanie gałęzi z podjazdu. Kiedy małego chłopca coś znudzi, trzeba pozwolić mu zająć się czymś innym.

– Jasne.

Wróciliśmy razem do domu, po czym Billy skręcił w prawo, obchodząc z daleka pozrywane przewody, ja zaś poszedłem w lewo, do garażu, po piłę spalinową. Zgodnie z moimi oczekiwaniami, po jeziorze niósł się warkot co najmniej kilku takich urządzeń.

Napełniłem zbiorniczek paliwem, zdjąłem koszulę i wróciłem na podjazd, gdzie już czekała na mnie Steff, niepewnie spoglądając na zwalone drzewa.

– Jak to wygląda? – zapytała.

– Powinienem dać sobie radę. A co w domu?

– Posprzątałam szkło, ale będziesz musiał coś zrobić z tym drzewem. Nie możemy mieć drzewa w salonie.

– Raczej nie – przyznałem jej rację.

Przez chwilę patrzyliśmy na siebie w blasku porannego słońca, po czym wybuchnęliśmy śmiechem. Położyłem piłę na betonie, przygarnąłem Steff, chwyciłem ją mocno za pośladki i pocałowałem.

– Davidzie, nie... – wymamrotała. – Billy...

W tej samej chwili nasz syn wybiegł zza domu.

– Tato! Tatusiu! – wykrzyknął, zasapany. – Chodź zobaczyć...

Steff dopiero teraz zauważyła pozrywane przewody i wrzasnęła przeraźliwie, żeby uważał. Billy, którego dzieliło od nich dobre parę kroków, zatrzymał się i spojrzał na matkę z takim wyrazem twarzy, jakby podejrzewał, że postradała zmysły.

– Wszystko w porządku, mamusiu – powiedział tonem, którym zazwyczaj przemawia się do osób dotkniętych starczą demencją, po czym ruszył ku nam powolnym, dostojnym krokiem, aby zademonstrować, jak bardzo jest dorosły i rozsądny. Poczułem, że Steff drży w moich ramionach.

– Wszystko w porządku – powtórzyłem za nim. – On wie, że to niebezpieczne.

– Wszyscy o tym wiedzą, a jednak wciąż giną ludzie porażeni prądem. Billy, wracaj do domu!

– Ale mamo! Chciałem pokazać tacie szopę dla łodzi!

Oczy niemal wyszły mu na wierzch z podniecenia. Zakosztował smaku poburzowej apokalipsy i teraz pragnął się tym podzielić.

– Wracaj natychmiast! Te druty są niebezpieczne!

– Tata powiedział, że chodzi im o ziemię, nie o mnie...

– Billy, nie dyskutuj!

– Zaraz obejrzę szopę, mistrzu. Biegnij tam prędko, tylko trzymaj się z daleka od przewodów.

Wyczułem jak Steff napina mięśnie.

– Jasne! Dobrze, tato!

Pognał jak huragan, z koszulą częściowo wystającą ze spodni. Po chwili zza domu dobiegł jego radosny okrzyk – widocznie dostrzegł kolejne ślady zniszczenia. Delikatnie objąłem Steff ramieniem.

– On wie, czym grozi dotknięcie przewodów pod napięciem – powiedziałem. – Boi się ich. To dobrze, bo dzięki temu nic mu nie grozi.

Po jej policzku popłynęła łza.

– Boję się, Davidzie!

– Daj spokój. Już po wszystkim.

– Czyżby? To samo było poprzedniej zimy... i późną wiosną... w miasteczku mówili nawet o „czarnej wiośnie”... wszyscy powtarzają, że coś takiego nie zdarzyło się w tych stronach od 1888...

„Wszyscy” oznaczało zapewne panią Carmody, właścicielkę antykwariatu w Bridgton, a właściwie sklepu ze starzyzną, do którego Steff zaglądała od czasu do czasu. Billy chętnie jej towarzyszył. W pogrążonych w półmroku, zakurzonych pomieszczeniach na zapleczu rozpościerały skrzydła wypchane sowy o wielkich złocistych oczach, zaciskając szpony na polakierowanych drążkach, dokoła kawałka zakurzonego szkła udającego strumień stały trzy wypchane kuny, a nadjedzony przez mole wilk zamiast piany toczył z pyska tumany kurzu, szczerząc zęby w nieustającym paskudnym grymasie. Pani Carmody twierdziła, jakoby wilka zastrzelił przy potoku Stevensa jej ojciec pewnego wrześniowego popołudnia w 1901 roku.

Oboje wracali z tych wypraw w znakomitych nastrojach, moja żona bowiem uwielbiała obrazy malowane na szkle, syna zaś fascynowało obcowanie ze śmiercią w postaci wypchanych zwierząt. Odnosiłem jednak wrażenie, iż stara kobieta wywiera na Steff – pod wszystkimi innymi względami niezwykle rozsądną i praktyczną – niedobry wpływ. Trafiła w jej czułe miejsce, intelektualną piętę Achillesa. Steff nie była zresztą jedyną osobą w okolicy, którą fascynowały ponure przepowiednie pani Carmody oraz jej medyczne porady, oparte na ludowej mądrości i zawsze udzielane w imię Boże.

Jeśli miałaś męża, który po paru głębszych chętnie wymachiwał pięściami, to na siniaki najlepiej robiła woda ze zbutwiałego pnia. Tego, jaka będzie najbliższa zima, można było dowiedzieć się już w czerwcu, mierząc długość gąsienic, albo najdalej w sierpniu, oceniając grubość plastrów miodu. A teraz, chroń nas dobry Boże, zapowiada się na powtórkę CZARNEJ WIOSNY ROKU 1888 (każdy niech doda tyle wykrzykników, ile uważa za stosowne). Ja także słyszałem tę historię. Miejscowi lubią ją opowiadać. Jeśli wiosna jest chłodniejsza niż zwykle, lód skuwający jeziora robi się w końcu czarny jak zepsuty ząb. Zdarza się to rzadko, ale na pewno częściej niż raz na sto lat. Tak, wszyscy lubią ją opowiadać, bez wątpienia jednak z największym przekonaniem czyni to pani Carmody.

– Mieliśmy ostrą zimę i późną wiosnę – powiedziałem. – Teraz mamy gorące lato. Burza przyszła i poszła. Takie zachowanie jest do ciebie zupełnie niepodobne.

– To nie była zwyczajna burza – wyszeptała.

– Zgadzam się. Jeśli o to chodzi, masz całkowitą rację.

Historię o Czarnej Wiośnie opowiedział mi Bill Giosti, właściciel i zarazem pracownik (a raczej „pracownik”...) stacji benzynowej w Casco Village. W prowadzeniu interesu na co dzień pomagali mu zapijaczeni synowie, a od czasu do czasu równie zapijaczeni wnukowie – pod warunkiem że akurat nie grzebali przy swoich skuterach śnieżnych albo rowerach górskich. Bill miał siedemdziesiąt lat, wyglądał na osiemdziesiąt, ale kiedy był w formie, pił jak dwudziestolatek. Któregoś dnia, po majowej burzy połączonej z niespodziewaną śnieżycą, wziąłem Billy’ego i pojechaliśmy zatankować. Giosti był już po paru głębszych, więc chętnie podzielił się ze mną swoją wersją opowieści o Czarnej Wiośnie, chociaż w tych okolicach śnieg w maju nie jest niczym nadzwyczajnym: niekiedy spada, a dwa dni później nie ma po nim śladu.

Steff wciąż przyglądała się podejrzliwie pozrywanym przewodom.

– Kiedy przyjedzie pogotowie energetyczne?

– Najprędzej jak tylko możliwe. Niedługo. Nie zamartwiaj się niepotrzebnie o Billy’ego. Ma dobrze poukładane w głowie. Czasem zapomina po sobie posprzątać, ale to jeszcze nie znaczy, że bez zastanowienia da się porazić prądem. Na szczęście potrafi zatroszczyć się o siebie. – Uniosłem palcami kąciki jej ust; posłusznie zostały w górze, dając początek uśmiechowi. – Już lepiej?

– Przy tobie zawsze jest lepiej.

Zrobiło mi się bardzo przyjemnie. Z drugiej strony domu dobiegło wołanie Billy’ego.

– Chodźmy obejrzeć zniszczenia – zaproponowałem.

– Gdybym chciała oglądać zniszczenia, wystarczyłoby, żebym weszła do salonu – odparła z goryczą.

– W takim razie chodźmy sprawić przyjemność małemu chłopcu.

Trzymając się za ręce, zeszliśmy po kamiennych stopniach. Na pierwszym zakręcie zderzył się z nami biegnący w przeciwnym kierunku Billy. Niewiele brakowało, żeby nas przewrócił.

– Hola, nie tak prędko – upomniała go Steff, marszcząc brwi. Przypuszczalnie wyobraziła sobie, jak zamiast na nas wpada w kłębowisko śmiertelnie niebezpiecznych przewodów.

– Musicie to zobaczyć! – wysapał bez tchu w piersi. – Rozwaliło szopę, pomost wyrzuciło na skały, wszędzie leżą drzewa... W mordę, ale wiało!

– Billy! – zagrzmiała Steff.

– Przepraszam, mamo. Szybko, chodźcie!

I zniknął.

– Rzekłszy te słowa, herold zniszczenia odbieżał pospiesznie – powiedziałem z namaszczeniem, ponownie wywołując uśmiech na twarzy Steff. – Jak tylko uda mi się uprzątnąć podjazd, pojadę do rejonowego biura energetycznego i powiem im, jaki mamy tu pasztet. Zgoda?

– Zgoda! – odparła z wdzięcznością. – Jak myślisz, kiedy ci się uda?

Gdyby nie to wielkie drzewo o pniu porośniętym mchem, roboty byłoby najwyżej na godzinę, a tak miałem poważne wątpliwości, czy zdążę przed jedenastą.

– W takim razie pojedziesz dopiero po lunchu, ale będziesz musiał też zrobić zakupy. Już prawie skończyło się mleko i masło, a oprócz tego... Zresztą, przygotuję ci listę.

W chwili zagrożenia kobieta zamienia się w wiewiórkę. Uścisnąłem ją mocno i skinąłem głową, po czym ruszyliśmy dalej. Jak tylko znaleźliśmy się z drugiej strony domu, zrozumieliśmy, dlaczego Billy był tak bardzo podekscytowany.

– O, rety... – wyszeptała Steff.

Z miejsca, w którym staliśmy, roztaczał się widok na co najmniej półkilometrowy odcinek brzegu jeziora, od działki Bibberów po lewej stronie poczynając, poprzez naszą, na działce Brenta Nortona kończąc.

Potężna stara sosna, strzegąca szopy na łodzie, złamała się w połowie; to, co z niej zostało, przypominało nieudolnie zaostrzony ołówek. Białe obnażone drewno lśniło bezbronnie, kontrastując mocno z ciemną korą. Druga, co najmniej dwudziestometrowa część sosny, spoczywała częściowo zanurzona w wodzie naszej płytkiej zatoczki. Mieliśmy sporo szczęścia, że nie zatopiła motorówki; zaledwie tydzień wcześniej silnik star-cruisera odmówił posłuszeństwa i łódka wciąż stała w przystani w Naples, cierpliwie czekając w kolejce do naprawy.

Na drugim końcu należącego do nas krótkiego odcinka brzegu jeziora inne ogromne drzewo przygniotło zbudowaną przez mojego ojca szopę na łodzie – kiedyś „mieszkał” w niej osiemnastometrowy chris-craft, ale to były dawne czasy. Przed burzą rosło, a raczej stało, na działce Nortona. Ogarnął mnie gniew; drzewo już od pięciu lat było martwe, powinien był dawno je ściąć! Spoczywało całym ciężarem na naszej szopie, której dach wyglądał jak przekrzywiony, poszarpany przez psy słomkowy kapelusz. Roztrzaskane dachówki walały się w promieniu kilkunastu metrów. Użyte przez Billy’ego określenie „rozwaliło szopę” okazało się całkowicie uzasadnione.

– To drzewo Nortona! – wykrzyknęła Steff z takim oburzeniem, że mimo wszystko musiałem się uśmiechnąć. Maszt również leżał w wodzie, amerykańska flaga kołysała się smętnie na falach oplątana sznurkami. Bez trudu mogłem sobie wyobrazić, co usłyszę od Nortona: podaj mnie do sądu, jeśli masz ochotę.

Billy przedostał się na kamienny falochron i oglądał szczątki wyrzuconego przez fale pomostu pomalowanego w wesołe błękitne i żółte pasy.

– To chyba Martinsów, prawda? – zapytał z szerokim uśmiechem, spojrzawszy na nas przez ramię.

– Chyba tak – odparłem. – Mógłbyś wejść do wody i zabrać flagę?

– Jasne!

Na prawo od falochronu znajdowała się nieduża piaszczysta plaża. W roku 1941, jeszcze zanim wielki kryzys ostatecznie odszedł w niepamięć po jatce w Pearl Harbor, mój ojciec wynajął człowieka, który przywoził ciężarówką piasek i wysypywał go na brzeg oraz do wody, tak że powstała nie tylko ta plaża, ale i piaszczyste dno (kończyło się dopiero tam, gdzie woda sięgała mi trochę powyżej piersi). Człowiek wziął za całą robotę osiemdziesiąt dolarów, a plaża przetrwała do dzisiaj. I bardzo dobrze, ponieważ teraz nie wolno już usypywać własnych plaż. Odkąd odprowadzane do jeziora ścieki spowodowały wyginięcie większości ryb, niedobitki zaś uczyniły całkowicie niejadalnymi, władze zakazały jakichkolwiek ingerencji w wygląd linii brzegowej, tłumacząc, że piaszczyste plaże mogą niekorzystnie wpłynąć na ekologię akwenu. Bez ograniczeń mogą je natomiast usypywać developerzy.

Billy ruszył w kierunku flagi... po czym znieruchomiał. W tej samej chwili poczułem, że Steff gwałtownie napina mięśnie, i sam też to zobaczyłem: drugi brzeg jeziora znikł. Okrył go nieprzenikniony całun białej mgły, zupełnie jakby z nieba zsunął się na ziemię ogromny, zwiastujący piękną pogodę obłok.

Natychmiast przypomniałem sobie niedawny sen. Kiedy Steff zapytała, co to jest, niewiele brakowało, żebym odpowiedział: Bóg.

– Davidzie...

Nie sposób było dostrzec nawet najdrobniejszego fragmentu brzegu, ale po wielu latach spędzonych nad Long Lake mógłbym przysiąc, że ukrywa się tuż za zasłoną z mgły, nie dalej niż parę metrów. Granica przebiegała wzdłuż linii prostej.

– Tatusiu, co to takiego? – zawołał Billy. Stał po kolana w wodzie, trzymając w ręce skraj mokrej flagi.

– Wał mgły.

– Na jeziorze? – zapytała z powątpiewaniem Steff, a ja bez trudu dosłyszałem pobrzmiewające w jej głosie echo historii opowiadanych przez panią Carmody. Niech szlag trafi tę kobietę! Już wróciła mi pewność siebie; bądź co bądź sny są równie niematerialne jak mgła.

– Jasne. Przecież nieraz widywałaś tu mgłę.

– Ale nigdy taką. Ta wygląda raczej jak chmura.

– Ponieważ świeci słońce – wyjaśniłem. – Tak samo wyglądają chmury, kiedy patrzy się na nie z samolotu.

– Ale skąd się wzięła? Przecież mgły powstają tylko przy wilgotnej pogodzie...

– Tę mamy teraz, a raczej mają ją w Harrison. Drobny uboczny skutek burzy, i tyle. Rezultat spotkania dwóch frontów atmosferycznych albo coś w tym rodzaju.

– Jesteś pewien?

Roześmiałem się i objąłem ją za szyję.

– Oczywiście, że nie. Improwizuję. Gdybym był pewien, przygotowywałbym prognozę pogody dla telewizji. A teraz idź i zrób tę listę zakupów.

Rzuciła mi jeszcze jedno powątpiewające spojrzenie, osłoniła ręką oczy, przez chwilę przyglądała się ścianie mgły, po czym pokręciła głową.

– Dziwne... – mruknęła i odeszła w stronę domu.

Tymczasem dla Billy’ego mgła straciła urok nowości. Wyłowił z wody sznurek i flagę, po czym rozłożyliśmy ją na trawie, aby wyschła.

– Słyszałem, że to niedobrze, kiedy flaga dotyka ziemi – powiedział rzeczowym tonem.

– Tak?

– Tak. Victor McAllister mówi, że za coś takiego można trafić na krzesło elektryczne.

– Przy najbliższej okazji powiedz mu, że zamiast mózgu ma w głowie pełno tego, czego widać aż nadto, kiedy spojrzy się na wschód ze Statuy Wolności.

– To znaczy wodę?

Billy jest bystrym chłopcem, ale prawie całkowicie pozbawionym poczucia humoru. Dla mistrza wszystko odbywa się na poważnie. Mam nadzieję, że sam dojdzie do wniosku, iż takie podejście do życia może być bardzo niebezpieczne – zanim będzie za późno.

– Właśnie. Ale nie powtarzaj tego mamie. Jak tylko flaga wyschnie, złożymy ją ze wszystkimi honorami i schowamy w jakimś bezpiecznym miejscu.

– A naprawimy dach szopy i postawimy nowy maszt? – zapytał z niepokojem. Chyba nawet on zaczął już odczuwać przesyt zniszczeniem.

Poklepałem go uspokajająco po ramieniu.

– Nie przejmuj się. Wszystko będzie w porządku.

– Mogę pójść do Bibberów i zobaczyć, co tam się dzieje?

– Tak, ale tylko na chwilę. Na pewno też wzięli się do sprzątania, a niektórzy robią się wtedy trochę nerwowi.

Tak jak ja, gdy patrzę na drzewo Nortona tkwiące w mojej szopie na łodzie.

– No to na razie!

Puścił się pędem.

– Tylko postaraj się nie pętać im pod nogami. I jeszcze jedno!

Obejrzał się.

– Pamiętaj o pozrywanych przewodach. Jeśli gdzieś je zobaczysz, trzymaj się z daleka.

– Jasne, tato.

Jeszcze przez jakiś czas przyglądałem się zniszczeniom, potem znowu przeniosłem wzrok na ścianę mgły. Odniosłem wrażenie, że jest bliżej, ale nie byłem tego pewien. Jeśli tak właśnie miały się sprawy, zjawisko to urągało prawom natury, jako że musiałaby się wówczas przemieszczać pod wiatr. Była niesamowicie biała – jedyne, z czym mógłbym ją porównać, to ze świeżym śniegiem kontrastującym wyraźnie z głęboko, soczyście granatowym zimowym niebem. Jednak śnieg lśni w promieniach słońca milionami jaskrawych punkcików, ta mgła natomiast, choć nieskalanie czysta, nie odbijała słonecznego blasku. Wbrew temu, co mówiła Steff, mgły powstają również przy ładnej pogodzie, wówczas jednak niemal zawsze towarzyszą im tęcze. Tutaj tęczy nie było.

Ponownie poczułem niepokój, zanim jednak rozgościł się na dobre, dobiegł mnie przytłumiony mechaniczny odgłos – łuł, łuł, łuł! – potem zaś ledwo słyszalne:

– Cholera!

Chwilę potem odgłos rozległ się ponownie, lecz tym razem nie towarzyszyło mu przekleństwo. Za trzecim razem do moich uszu dobiegło przytłumione „Kurwa mać!”.

Łuł, łuł, łuł!

Cisza. A potem:

– Ty cholerna cipo!

Uśmiechnąłem się. Dobiegający z oddali warkot pił spalinowych nie był na tyle głośny, by uniemożliwić mi rozpoznanie niezbyt melodyjnego głosu mego sąsiada, cenionego prawnika i właściciela działki nad jeziorem, Brentona Nortona.

Udając, że interesuję się wyłącznie pomostem wyrzuconym na skały przy brzegu, zbliżyłem się do jeziora. Teraz doskonale widziałem Nortona. Stał na odsłoniętym terenie przy swojej zabudowanej werandzie, na grubym dywanie z sosnowych igieł, ubrany w zachlapane farbą dżinsy i biały podkoszulek. Miał zmierzwione włosy (fryzura za czterdzieści dolarów) i mokrą od potu twarz. Przyklęknąwszy na jedno kolano, zmagał się z piłą, znacznie bardziej imponującą od mojej value house za 79 dolarów i 95 centów. Na pierwszy rzut oka miała wszystko – z wyjątkiem przycisku, którym można by ją uruchomić. Norton szarpał za linkę, piła wydawała znane mi już odgłosy, po czym milkła. Z zadowoleniem stwierdziłem, że dorodna brzoza runęła na turystyczny stolik, miażdżąc go zupełnie.

Norton po raz kolejny z ogromną siłą szarpnął za sznurek.

Łuł, łuł, łuł! Łułułułułu! ŁUŁUŁUUUUUU... Łuł... Łuł...

Prawie mu się udało.

Jeszcze jedno straszliwe szarpnięcie.

Łuł, łuł, łuł.

– Pieprzona dziwka! – wrzasnął Norton i wyszczerzył zęby na swoją kosztowną piłę.

Po raz pierwszy od chwili, kiedy wstałem z łóżka, zrobiło mi się naprawdę przyjemnie. Wróciłem do domu, wydobyłem starą piłę, uruchomiłem ją i wziąłem się do roboty.

Około dziesiątej ktoś klepnął mnie w ramię. Okazało się, że to Billy z puszką piwa w jednej ręce i sporządzoną przez Steff listą w drugiej. Wepchnąłem listę do tylnej kieszeni spodni, po czym wziąłem piwo, które może nie było lodowate, ale przynajmniej chłodne. Jednym haustem wlałem w siebie prawie połowę zawartości puszki – rzadko kiedy piwo smakuje aż tak dobrze – a następnie zasalutowałem nią Billy’emu.

– Dzięki, mistrzu.

– Mogę trochę?

Pozwoliłem mu pociągnąć łyk piwa. Skrzywił się, oddał mi puszkę, a ja bezzwłocznie opróżniłem ją do końca. Zamierzałem zgnieść ją wpół, ale powstrzymałem się w ostatniej chwili. Co prawda przepisy o recyklingu obowiązywały już od trzech lat, lecz niełatwo jest się uwolnić od starych przyzwyczajeń.

– Dopisała coś na samym dole, ale nie mogę odczytać – powiedział Billy.

Wyjąłem kartkę z kieszeni. „Nie mogę złapać WOXO. Myślisz, że to z powodu burzy?”.

WOXO to lokalna rozgłośnia UKF z muzyką rockową, nadająca z Norway, miejscowości położonej trzydzieści kilometrów na północ od nas. Nasze sfatygowane radio nie było w stanie odbierać niczego więcej.

– Powiedz mamie, że przypuszczalnie tak – powiedziałem, przeczytawszy mu na głos pytanie. – I zapytaj, czy odbiera Portland na falach długich.

– Dobrze. Tato, mogę pojechać z tobą do miasta?

– Jasne. Mama też, jeśli ma ochotę.

– Wdechowo!

Pognał z pustą puszką do domu.

Wreszcie przyszła kolej na wielkie drzewo. Wykonałem pierwsze cięcie, po czym wyłączyłem piłę na parę chwil, żeby ostygła. Drzewo było dla niej stanowczo zbyt duże, ale pomyślałem, że jeśli będę działał powoli i ostrożnie, jakoś dam sobie radę. Ciekawe, czy droga prowadząca do szosy jest przejezdna, przemknęło mi przez głowę, i niemal w tej samej chwili zza drzew wyłoniła się pomarańczowa furgonetka pogotowia energetycznego; przypuszczalnie zmierzała do ślepego zakończenia naszej drogi. A więc wszystko w porządku. Najdalej około południa powinni dotrzeć do nas i zająć się pozrywanymi przewodami.

Odciąłem spory kawałek pnia, odciągnąłem go na skraj podjazdu i zepchnąłem ze wzniesienia. Pniak stoczył się po pochyłości i znieruchomiał dopiero w krzakach, które znacznie rozrosły się od bardzo już odległej chwili, kiedy mój ojciec ze swymi braćmi – wszyscy artyści, tak zawsze było u Draytonów – zrobił z nimi porządek.

Otarłem rękawem pot z twarzy. Chętnie napiłbym się jeszcze piwa; pierwsze tylko narobi człowiekowi smaku. Ponownie wziąłem piłę w ręce, myśląc o nagłym zniknięciu WOXO z eteru. Zagadkowa mgła zbliżała się właśnie z północy. Również tam, na północ od nas, leżało Shaymore („Shammore”, jeśli wierzyć wymowie miejscowych), gdzie mieściła się siedziba Projektu Grot Strzały.

Nikt nie wiedział na pewno, skąd wzięła się ta nazwa ani czy projekt rzeczywiście ochrzczono takim kryptonimem, ani nawet, czy w ogóle istniał jakiś projekt. Bill Giosti twierdził, że tak, ale nie potrafił wyjaśnić, skąd i w jaki sposób uzyskał te informacje. Rzekomo od siostrzenicy, która pracowała w firmie telefonicznej i słyszała to i owo.

– Tam coś kombinują z atomami – powiedział Bill pewnego dnia, pochylając się konfidencjonalnie do okna naszego scouta i zionąc mi prosto w twarz piwem. – Puszczają je w powietrze, i w ogóle.

– Ale panie Giosti, przecież w powietrzu i tak jest pełno atomów! – odparł Billy. – Tak mówi pani Neary. Wszędzie jest pełno atomów.

Bill Giosti zmierzył mego syna przeciągłym spojrzeniem przekrwionych oczu.

– To są zupełnie inne atomy, synu.

– Chyba że tak... – mruknął Billy, rezygnując z dalszej dyskusji.

Zdaniem Dicka Muehlera, naszego agenta ubezpieczeniowego, Projekt Grot Strzały był po prostu rządowym doświadczalnym ośrodkiem rolniczym.

– Większe pomidory i dłuższy okres wegetacji – powiedział Dick z mądrą miną, a następnie wrócił do udowadniania mi, że najbardziej pomógłbym rodzinie, umierając w młodym wieku. Z kolei Janine Lawless, nasza listonoszka, twierdziła stanowczo, iż chodzi o badania geologiczne zmierzające do ustalenia zasobów tutejszych złóż ropy naftowej. Wiadomość była pewna, ponieważ brat jej męża pracował u człowieka, który...

A pani Carmody? Z pewnością skłaniała się ku poglądowi Billa Giostiego. Nie dość, że atomy, to do tego całkiem inne atomy.

Zanim Billy wrócił z drugim piwem i kolejnym liścikiem od Steff, zdążyłem odciąć jeszcze dwa kawałki ogromnego drzewa i spuścić je po zboczu. Jeśli jest coś, co Billy lubi bardziej od biegania z wiadomościami, to ja nic o tym nie wiem.

– Dzięki.

– Mogę łyka?

– Ale małego. Poprzednim razem też się napiłeś, a przecież nie mogę dopuścić do tego, żeby o dziesiątej rano mój syn spił się jak bela.

– Nie o dziesiątej, tylko kwadrans po – odparł i uśmiechnął się nieśmiało znad puszki.

Ja również się uśmiechnąłem – nie dlatego, żeby żart na to zasługiwał, ale ze względu na to, że Billy tak rzadko żartował – po czym spojrzałem na kartkę. „Złapałam JBQ – napisała Steff. – Nie upij się, zanim pojedziesz do miasta. Dwa piwa przed lunchem wystarczą. Myślisz, że uda ci się dojechać do szosy?”.

Oddałem mu kartkę i wziąłem piwo.

– Powiedz mamie, że droga jest przejezdna, bo niedawno widziałem samochód pogotowia energetycznego. Na pewno niedługo do nas dotrą.

– Dobra.

– I jeszcze jedno, mistrzu.

– Tak?

– Powiedz jej, że wszystko jest w porządku.

Uśmiechnął się. On też chciał to usłyszeć.

Popędził z powrotem, wymachując rękami i wysoko podnosząc kolana. Odprowadziłem go wzrokiem. Bardzo kocham Billy’ego. Kiedy na niego patrzę albo kiedy on na mnie spojrzy w taki specjalny sposób, ogarnia mnie przekonanie, że wszystko jest w porządku. To oczywiście nieprawda – nic nie jest w porządku i nigdy nie było – ale dzięki mojemu synowi wierzę w tę nieprawdę.

Napiłem się piwa, ostrożnie postawiłem puszkę na kamieniu i ponownie uruchomiłem piłę. Jakieś dwadzieścia minut później ktoś lekko dotknął mego ramienia; odwróciłem się, pewien, że to znowu Billy, ale ku swemu zdziwieniu ujrzałem przed sobą Brenta Nortona. Wyłączyłem piłę.

Wyglądał zupełnie inaczej niż zwykle. Był spocony, zmęczony, przygnębiony i chyba trochę zdziwiony.

– Cześć, Brent – przywitałem go.

Ostatnio rozstaliśmy się w niezbyt przyjaznej atmosferze, więc nie bardzo wiedziałem, jak się zachować. Podejrzewałem, że co najmniej od pięciu minut stał za moimi plecami i chrząkał, usiłując zwrócić na siebie uwagę, co oczywiście z góry było skazane na niepowodzenie, zważywszy na warkot piły. Po raz pierwszy tego lata mogłem mu się przyjrzeć: schudł, ale nie wyszło mu to na korzyść, co było dość dziwne, jako że zazwyczaj miał około dziesięciu kilogramów nadwagi. Zeszłego listopada umarła mu żona. Rak, doniosła Steff Aggie Bibber. Aggie jest tutejszą specjalistką od nekrologów. W każdej małej miejscowości jest ktoś taki. Sądząc po tym, jak lekceważąco Norton traktował żonę, i że nie przepuścił żadnej okazji, by jej dokuczyć (a czynił to ze swobodą doświadczonego matadora wbijającego od niechcenia kolejne banderillas w kark byka), powinien chyba być zadowolony z jej odejścia. Gdyby ktoś zapytał mnie wtedy o zdanie, byłbym gotów iść o zakład, że już najbliższego lata pojawi się z głupawym, rozanielonym uśmieszkiem na ustach w towarzystwie jakiejś młodszej co najmniej o dwadzieścia lat pannicy. Tymczasem zamiast uśmiechu na jego twarzy pojawiło się sporo nowych zmarszczek, na domiar złego schudł nie tam, gdzie powinien, co zaowocowało powstaniem mnóstwa fałd, bruzd i kolejnych zmarszczek, z których każda miała do opowiedzenia własną historię. Przemknęło mi przez głowę, że najchętniej zaprowadziłbym go w jakieś zaciszne, nasłonecznione miejsce, posadziłbym na zwalonym drzewie z puszką piwa w ręce i naszkicował jego portret.

– Cześć, Dave – odparł po długim, niezręcznym milczeniu, tym bardziej dającym się we znaki, że przyszło mu wypełnić ciszę, jaka powstała po wyłączeniu piły. – To drzewo... – wymamrotał. – Cholerne drzewo. Miałeś rację.

Wzruszyłem ramionami.

– A mnie przygniotło samochód – dodał ponurym tonem.

Zdawkowe wyrazy współczucia zamarły mi na ustach.

– To był t-bird?

Skinął głową.

Norton miał thunderbirda z roku 1960 w doskonałym stanie, zaledwie po czterdziestu ośmiu tysiącach kilometrów. Samochód i w środku, i na zewnątrz był soczyście granatowy. Jeździł nim wyłącznie latem, a i to niezbyt często. Kochał ten wóz taką samą miłością, jaką niektórzy mężczyźni obdarzają kolejki elektryczne, modele do sklejania lub pistolety wiatrówki.

– Cholera! – zakląłem z uczuciem.

Powoli pokręcił głową.

– Właściwie to nie chciałem nim przyjeżdżać. Miałem zamiar wziąć kombi, ale w ostatniej chwili zmieniłem zdanie. Zwaliła się na niego wielka spróchniała sosna. Cały dach diabli wzięli. Chciałem pociąć to przeklęte drzewo na kawałki, ale nie mogę uruchomić piły... Cholera, dałem za nią dwieście dolców... Więc... więc...

Z gardła zaczęły mu się wydobywać dziwne chrypiące odgłosy, poruszał ustami w taki sposób, jakby nie miał zębów, a mimo to rozpaczliwie usiłował przeżuć garść daktyli. Przez króciutką, okropną chwilę wydawało mi się, że zaraz rozbeczy się jak dzieciak w piaskownicy, ale jakoś zdołał nad sobą zapanować, wzruszył ramionami i odwrócił się, jakby zamierzał podziwiać stertę pociętego przeze mnie drewna.

– Moglibyśmy rzucić okiem na twoją piłę i zobaczyć, co jej dolega – odezwałem się. – T-bird był ubezpieczony?

– Jasne. Tak samo jak twoja szopa na łodzie.

Wiedziałem, co ma na myśli, a oprócz tego doskonale pamiętałem, co Steff powiedziała na temat ubezpieczenia.

– Posłuchaj, Dave... Pomyślałem sobie, że wziąłbym twojego saaba, pojechał do miasta i kupił chleb, befsztyki i piwo. Mnóstwo piwa.

– Billy i ja jedziemy scoutem – odparłem. – Jeśli chcesz, możesz się z nami zabrać... To znaczy, jeżeli najpierw pomożesz mi uprzątnąć podjazd.

– Z przyjemnością.

Chwycił za koniec pnia, ale nawet nie zdołał go poruszyć. Dopiero wspólnymi siłami mogliśmy zepchnąć go w krzaki. Norton sapał i dyszał, policzki nabiegły mu krwią. Biorąc pod uwagę, ile się wcześniej naszarpał ze swoją piłą, zacząłem się trochę obawiać o jego pikawkę.

– Dobrze się czujesz? – spytałem.

Skinął głową, wciąż sapiąc jak miech.

– W takim razie chodź do nas. Pokrzepimy się piwem.

– Dzięki. Co u Stephanie?

Powoli zaczynał przypominać tego Nortona, którego znałem z przeszłości.

– Wszystko w porządku.

– A syn?

– Też OK.

– Miło mi to słyszeć.

Steff właśnie wyszła przed dom. Na nasz widok wyraźnie się zdziwiła, Norton zaś uśmiechnął się i bez skrępowania przesunął wzrokiem po jej obcisłej bluzce. A więc jednak wcale tak bardzo się nie zmienił.

– Witaj, Brent – powiedziała ostrożnie.

Billy wystawił głowę zza pleców matki.

– Cześć, Stephanie. Jak się masz, Billy.

– Burza zwaliła drzewo na t-birda Nortona – poinformowałem ich. – Wgniotło cały dach.

– To okropne!

Przy piwie Norton jeszcze raz opowiedział całą historię. Ja piłem już trzecie tego dnia, ale wcale nie kręciło mi się w głowie. Widocznie poprzednie dwa zdążyłem wypocić.

– Pojedziemy razem do miasta – powiedziałem, kiedy skończył.

– Myślę, że zabierze wam to trochę czasu.

– Dlaczego?

– Jeżeli w Bridgton też nie ma prądu...

– Mama mówi, że wszystkie kasy i te inne są na prąd! – wpadł jej w słowo Billy.

Steff miała rację.

– Masz moją listę?

Poklepałem się uspokajająco po kieszeni. Steff ponownie spojrzała na Nortona.

– Ogromnie mi przykro z powodu Carli, Brent. To był dla nas wielki wstrząs.

– Bardzo wam dziękuję.

Niezręczne milczenie przerwał Billy.

– Możemy już jechać, tato?

Włożył dżinsy i sportowe buty.

– Myślę, że tak. Jesteś gotów, Brent?

– Daj mi jeszcze jedno piwo na drogę, to będę.

Steff zmarszczyła brwi. Nie znosiła zarówno „strzemiennych”, jak i kierowców prowadzących samochody z puszką piwa między nogami. Patrząc jej w oczy, skinąłem stanowczo głową, a ona wzruszyła ramionami. Nie chciałem znowu zadzierać z Nortonem. Wstała i przyniosła mu piwo.

– Dziękuję – powiedział, lecz to nie było prawdziwe podziękowanie. W taki sposób dziękuje się kelnerce w restauracji. – Prowadź, Makdufie – zwrócił się do mnie.

– W takim razie w drogę!

W salonie zaklął głośno na widok brzozy, ale mnie nic nie obchodziło ani jego zdumienie, ani koszty wymiany okna, które natychmiast zaczął szacować. Gapiłem się na jezioro przez rozsuwane szklane drzwi prowadzące na taras. Wietrzyk przybrał nieco na sile, zrobiło się też trochę cieplej, byłem więc pewien, że dziwna mgła rozwiała się bez śladu, ale tak się nie stało. Mało tego: nawet się zbliżyła. Sięgała teraz do połowy jeziora.

– Też ją zauważyłem – oznajmił Norton wyniosłym tonem. – Moim zdaniem to skutek działania jakiegoś frontu atmosferycznego.

Zupełnie mi się to nie podobało. Byłem całkowicie pewien, że jeszcze nigdy nie widziałem nic takiego. Powodem mego niepokoju częściowo była nienaturalnie ostra, biegnąca w prostej linii granica wału mgły (w naturze linie proste praktycznie nie istnieją; wynalazł je dopiero człowiek), częściowo zaś jednolita nieprzenikniona biel. Teraz, kiedy dzielił nas od niej niespełna kilometr, kontrast między nią a błękitem nieba i jeziora był jeszcze bardziej uderzający.

Billy pociągnął mnie za nogawkę.

– Tato, chodźmy!

Wróciliśmy do kuchni. Norton na odchodnym obrzucił jeszcze jednym spojrzeniem wierzchołek brzozy, który wtargnął do naszego salonu.

– Szkoda, że to nie jabłoń, prawda? – powiedział Billy lekkim tonem. – Mama to wymyśliła!

– Twoja mama miewa świetne pomysły – odrzekł Norton, po czym z roztargnieniem zmierzwił mu czuprynę, jednocześnie obmacując wzrokiem bluzkę Steff. Nie, to jednak z pewnością nie był człowiek, z którym kiedykolwiek mógłbym się zaprzyjaźnić.

– A może pojedziesz z nami? – zaproponowałem. Z jakiegoś powodu nagle zapragnąłem, żeby była przy mnie.

– Wolę zostać i zająć się ogródkiem. – Popatrzyła na Nortona, potem na mnie. – Dzisiaj chyba tylko ja jedna mogę działać bez prądu.

Norton roześmiał się nieco za głośno. Doskonale zrozumiałem, co Steff chce mi powiedzieć, niemniej jednak spróbowałem raz jeszcze:

– Jesteś pewna?

– Całkowicie – odparła stanowczo. – Odrobina pielenia dobrze mi zrobi.

– Tylko nie opal się za bardzo.

– Nałożę słomkowy kapelusz. Kiedy wrócicie, będą na was czekały kanapki.

– Świetnie.

Podniosła twarz do pocałunku.

– Jedź ostrożnie. Na Kansas Road też mogą być zwalone drzewa.

– Będę uważał.

– Ty też uważaj – przykazała Billy’emu i pocałowała go w policzek.

– Jasne, mamo!

Wybiegł, jakby się paliło. Norton i ja wyszliśmy za nim.

– Może najpierw wpadniemy do ciebie i wyciągniemy t-birda spod tego drzewa? – zaproponowałem. Nie wiedzieć czemu byłem gotów wynaleźć tysiąc powodów, które pozwoliłyby mi opóźnić wyjazd do miasta.

– Najpierw muszę się najeść i porządnie napić. Na razie nawet nie chcę na niego patrzeć. Sam wiesz, koleś: co się stało, już się nie odstanie.

Nie byłem szczególnie zachwycony, że tak się do mnie zwraca.

Stłoczyliśmy się na przednim siedzeniu scouta (w najdalszym kącie garażu połyskiwał żółtawo lemiesz doczepianego pługa śnieżnego, niczym duch mających dopiero nadejść świąt), po czym wrzuciłem wsteczny bieg i wyjechałem z garażu, miażdżąc kołami zaściełające podjazd gałązki. Steff stała na betonowej ścieżce prowadzącej do warzywnego ogródka na zachodnim skraju działki. Zdążyła już nałożyć rękawiczki; w jednej ręce trzymała sekator, w drugiej grackę. Rondo starego słomkowego kapelusza rzucało cień na jej twarz. Zatrąbiłem dwa razy, a ona pomachała mi ręką z sekatorem. Wtedy widziałem ją po raz ostatni.

Musiałem się zatrzymać, jeszcze zanim dotarliśmy do Kansas Road, ponieważ już po przejeździe samochodu pogotowia energetycznego na drogę runęła całkiem spora sosna. Zdołaliśmy ją trochę przesunąć – pokłuła nas przy tym niemiłosiernie – po czym jakoś przecisnąłem się scoutem przez wąski przesmyk. Billy oczywiście chciał pomagać, ale kazałem mu zostać w samochodzie; bałem się, że wsadzi sobie gałąź w oko. Stare drzewa zawsze przywodziły mi na myśl Tolkienowskie Enty; stare drzewa również zazwyczaj chcą cię skrzywdzić. Nieważne, czy brniesz po kolana w śniegu, jedziesz na biegówkach czy po prostu przechadzasz się po lesie. Stare drzewa chcą zrobić ci krzywdę i chyba nawet chętnie by cię zabiły, gdyby mogły.

Kansas Road była przejezdna, w wielu miejscach jednak zauważyliśmy pozrywane przewody elektryczne, a jakieś pół kilometra za kempingiem Vicki-Linn w rowie leżał zwalony słup z wierzchołkiem otoczonym plątaniną syczących kabli.

– To ci dopiero burza – zauważył Norton miodopłynnym głosem wyćwiczonym podczas rozpraw sądowych, ale ton już nie był wyniosły, tylko po prostu poważny.

– Aha.

– Tato, patrz!

Wyciągnięta ręka Billy’ego wskazywała na stodołę Ellitchesów. Budowla ta od dwunastu lat spokojnie chyliła się ku upadkowi, otoczona słonecznikami, nawłocią i malwami. Co roku na jesieni byłem przekonany, że nie przetrwa zimy, lecz na wiosnę nadal stała jakby nigdy nic. Aż do tej pory. Zostały po niej potrzaskane belki i resztki dachu ogołocone z dachówek. W końcu wybiła jej godzina, przemknęła mi przez głowę ponura myśl. Nadeszła burza i zrównała ją z ziemią.

Norton wysączył resztkę piwa, następnie zgniótł puszkę i rzucił ją na podłogę. Billy otworzył już usta, ale zastanowił się i zamknął je bez słowa. Mądry chłopak. Norton mieszkał w New Jersey, gdzie nie obowiązywała ustawa o recyklingu; byłem skłonny wybaczyć mu to, że pozbawił mnie pięciu centów, ponieważ sam nie zawsze pamiętałem, że mogę je zarobić.

Billy zaczął grzebać przy radiu, poprosiłem go więc, żeby spróbował złapać WOXO. Doszedł do końca skali, ale z głośników wciąż dobiegał tylko szum. Spojrzał na mnie i bezradnie rozłożył ręce; usiłowałem sobie przypomnieć, jakie stacje radiowe nadawały z miejscowości położonych po tej stronie pasa zagadkowej mgły.

– Spróbuj WBLM.

Strzałka powędrowała na przeciwny koniec skali, mijając po drodze WJBQ-FM i WIGY-FM. Obie stacje działały jak co dzień, lecz tam gdzie zazwyczaj była WBLM, najlepsza rozgłośnia w Maine nadająca rock progresywny, panowała głucha cisza.

– Ciekawe... – mruknąłem.

– O co chodzi? – zainteresował się Norton.

– O nic. Po prostu głośno myślę.

Billy dostroił radio do muzycznej sieczki z WJBQ. Niebawem dotarliśmy do miasteczka.

Samoobsługowa pralnia przy centrum handlowym była nieczynna (rzadko która pralka potrafi działać bez elektryczności), działały natomiast drogeria i supermarket. Na parkingu stało mnóstwo samochodów, w tym (jak każdego lata) sporo z tablicami rejestracyjnymi spoza stanu. Tu i tam widziałem grupki ludzi rozprawiających leniwie o niedawnej burzy – mężczyźni z mężczyznami, kobiety z kobietami.

W pewnej chwili ujrzałem panią Carmody, tę od wypchanych zwierząt i wody ze spróchniałego pnia leczącej wszelkie dolegliwości. Właśnie wkraczała do supermarketu, ubrana w kanarkowożółty komplet składający się ze spodni i żakietu, z przewieszoną przez ramię torebką wielkości niedużej walizki. Niemal jednocześnie jakiś debil na yamasze przemknął z rykiem silnika kilka centymetrów przed przednim zderzakiem scouta. Miał dżinsową kurtkę i lustrzane okulary, ale był bez kasku.

– Co za dureń! – warknął Norton.

Okrążyłem parking w poszukiwaniu wygodnego miejsca; niestety, wszystkie były zajęte. Już zamierzałem pogodzić się z koniecznością odbycia długiej wędrówki gdzieś z samego końca placu, kiedy dopisało mi szczęście: zgniłozielony cadillac wielkości niedużego jachtu właśnie wysuwał się ostrożnie z miejsca tuż obok wejścia do supermarketu. Jak tylko odpłynął, wjechałem w pozostawioną przez niego lukę między pojazdami.

Wręczyłem Billy’emu sporządzoną przez Steff listę. Co prawda miał dopiero pięć lat, ale znał już drukowane litery.

– Weź wózek i zacznij beze mnie. Zadzwonię do mamy i zaraz wracam. Jeśli nie będziesz czegoś wiedział, pan Norton ci pomoże.

Jak tylko wysiedliśmy z samochodu, Billy złapał Nortona za rękę. Kiedy był młodszy, uczyliśmy go, że nie wolno mu samemu chodzić po parkingu, i zostało mu to aż do tej pory. W pierwszej chwili Norton był wyraźnie zaskoczony, ale zaraz potem nawet się uśmiechnął. Prawie mógłbym mu wybaczyć nieustanne obmacywanie Steff wzrokiem. Zniknęli we wnętrzu supermarketu.

Niespiesznym krokiem skierowałem się do automatu telefonicznego wiszącego na ścianie między drogerią a pralnią. Zlana potem kobieta w fioletowej sukience uparcie stukała w widełki. Stałem za nią z rękami w kieszeniach i zastanawiałem się, dlaczego tak się niepokoję o Steff oraz czemu ów niepokój wiąże się bezpośrednio z równiutką linią białej, nieprzeniknionej mgły, milczeniem kilku stacji radiowych... a także Projektem Grot Strzały.

Kobieta w fioletowej sukience miała piegowate ramiona pokryte opalenizną, którą bez trudu można by uznać za poparzenia słoneczne. Wyglądała jak spocona pomarańcza. W końcu odwiesiła z hukiem słuchawkę, odwróciła się na pięcie i burknęła:

– Szkoda czasu i dziesiątaka. Nigdzie nie można się dodzwonić.

Odmaszerowała, złorzecząc pod nosem.

Niewiele brakowało, żebym palnął się ręką w czoło. Przecież wichura na pewno pozrywała linie telefoniczne! Część z nich biegła pod ziemią, ale przecież nie wszystkie. Mimo to spróbowałem. Automaty telefoniczne, jakie spotyka się w tej okolicy, Steff ochrzciła mianem paranoifonów: zamiast włożyć monetę i wybrać numer, najpierw wybiera się numer; kiedy osoba, do której dzwonimy, podniesie słuchawkę, połączenie zostaje automatycznie przerwane. Należy wówczas błyskawicznie wepchnąć monetę do automatu, zanim zniecierpliwiony rozmówca zacznie stukać w widełki. Jest to dość irytujące, ale tym razem pozwoliło mi zaoszczędzić dziesięć centów: w słuchawce panowała głucha cisza. Spocona pomarańcza miała rację.

Odwiesiłem słuchawkę i wolnym krokiem ruszyłem z powrotem w kierunku supermarketu. Dotarłem tam w samą porę, żeby być świadkiem zabawnego zdarzenia: starsza, pogrążona w rozmowie para, zbliżała się do drzwi wejściowych... i zderzyła się z nimi. Zamilkli w pół słowa, kobieta wydała zdumiony okrzyk, po czym z niedowierzaniem wytrzeszczyli oczy na przeszkodę. Dopiero po dłuższej chwili oprzytomnieli i parsknęli śmiechem, następnie mężczyzna z wysiłkiem odepchnął przezroczystą taflę i oboje weszli do środka. Brak elektryczności może okazać się dokuczliwy na mnóstwo sposobów.

Ja również samodzielnie odsunąłem drzwi i przekroczyłem próg sklepu. Pierwszą rzeczą, na jaką zwróciłem uwagę, był brak klimatyzacji. Zazwyczaj latem ustawiają tak intensywne chłodzenie, że można nabawić się odmrożeń.

Jak wszystkie nowoczesne obiekty tego rodzaju, Federal przypominał labirynt dla szczurów: rzeczy naprawdę niezbędne, takie jak chleb, masło, mleko, piwo i błyskawiczne obiady, ulokowano na samym końcu. Żeby tam dotrzeć, trzeba było minąć niewyobrażalne mnóstwo artykułów, które tylko udają, że są do czegoś potrzebne – od wymyślnych zapalniczek poczynając, na gumowych kościach dla psów kończąc.

Zaraz za wejściem znajdował się dział z warzywami i owocami. Rozejrzałem się w poszukiwaniu Nortona i mego syna, ale ich nie dostrzegłem. Starsza pani, która niedawno zderzyła się z drzwiami, buszowała wśród grejpfrutów. Jej mąż czekał nieopodal z wielką torbą na zakupy.

Znalazłem ich w trzeciej alejce. Billy przerzucał stosy torebek z galaretkami i budyniami, Norton zaś stał obok wpatrzony w listę autorstwa Steff. Na widok jego zdezorientowanej miny nie mogłem powstrzymać się od uśmiechu.

Z trudem utorowałem sobie do nich drogę, przepychając się między częściowo załadowanymi wózkami (najwyraźniej nie tylko Steff uległa wiewiórczemu odruchowi) i myszkującymi wśród regałów klientami. Norton zdjął z najwyższej półki dwie puszki z gruszkami w syropie i włożył je do koszyka.

– Jak wam idzie? – zapytałem.

Spojrzał na mnie z nieukrywaną ulgą.

– Znakomicie. Prawda, Billy?

– Jasne – odparł mój syn, po czym zaraz dodał jakby nigdy nic: – Ale pan Norton też nie może wszystkiego odczytać.

– Pokażcie mi to – powiedziałem, wyjmując listę z rąk Nortona.

Przy artykułach, które już włożyli do koszyka (było ich zaledwie kilka, w tym mleko i sześciopak coli), widniały schludne prawnicze „ptaszki”. Zostało jeszcze około dziesięciu pozycji.

– Musimy wrócić do warzyw. Zapomnieliście o pomidorach i ogórkach.

Billy natychmiast zaczął zawracać wózkiem, natomiast Norton rzucił od niechcenia:

– Spójrz, co się dzieje przy kasach, Dave.

Wychyliłem się z alejki. Moim oczom ukazał się widok z gatunku tych, jakie niekiedy można podziwiać na zdjęciach w gazetach, kiedy brakuje poważnych informacji. Działały tylko dwa stanowiska, kolejka zaś ciągnęła się aż do niemal pustych regałów z pieczywem, zakręcała pod kątem prostym i nikła gdzieś hen, za szafami chłodniczymi. Wszystkie ultranowoczesne kasy fiskalne były przykryte pokrowcami, a siedzące przy nich udręczone dziewczęta pracowicie stukały w klawiaturki kieszonkowych kalkulatorów. Obok nich stali dwaj szefowie supermarketu, Bud Brown i Ollie Weeks. Lubiłem Olliego, Bud natomiast trochę mnie irytował, ponieważ pozował na kogoś w rodzaju de Gaulle’a światka sprzedaży detalicznej.

Jak tylko któraś z dziewcząt uporała się z obliczaniem należności, Bud albo Ollie doczepiali rachunek do czeku klienta albo do jego gotówki i wrzucali do pudełka pełniącego chwilowo funkcję kasy. Zarówno oni, jak i dziewczyny byli spoceni i zmęczeni.

– Mam nadzieję, że zabrałeś jakąś dobrą książkę – powiedział Norton, stając przy mnie. – To chyba trochę potrwa.

Pomyślałem o Steff, zupełnie samej w domu, i ponownie ogarnął mnie niepokój.

– Wiesz co? Żeby nie tracić czasu, zajmij się swoimi zakupami, a ja z Billym dokończę nasze.

– Wziąć ci parę piw?

Też się nad tym zastanawiałem, ale w końcu doszedłem do wniosku, że mimo wszystko nie chcę spędzić reszty dnia, pijąc z Brentem Nortonem – szczególnie że czekało mnie jeszcze mnóstwo pracy przy uprzątaniu skutków wichury.

– Dzięki, ale może innym razem.

Od razu ochłódł.

– Jak chcesz – odparł krótko, po czym skręcił w najbliższą alejkę. Odprowadziłem go wzrokiem, a zaraz potem Billy pociągnął mnie za rękaw.

– I co, tato? Rozmawiałeś z mamą?

– Nie. Automat nie działa. Zdaje się, że wiatr pozrywał też linie telefoniczne.

– Martwisz się o nią?

– Skądże znowu – skłamałem. Owszem, martwiłem się, choć nie miałem pojęcia dlaczego. – Ani trochę. A ty?

– Też nie...

Sądząc po wyrazie jego twarzy, nie mówił prawdy. Powinniśmy wtedy natychmiast wsiąść do samochodu i wrócić, ale całkiem możliwe, że już było za późno.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI