Tytuł oryginału

ONE SUMMER IN VENICE

Copyright © Nicky Pellegrino 2015

All rights reserved

First published by Orion, London

Projekt okładki

Katakanasta Joanna Wasilewska

Zdjęcia na okładce

© Nadja Berberovic/Trevillion Images; fazon/Fotolia.com

Redaktor prowadzący

Joanna Maciuk

Redakcja

Joanna Zioło

Korekta

Katarzyna Kusojć

Zofia Firek

ISBN 978-83-8097-644-3

Warszawa 2016

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

W życiu nie chodzi o to, aby odnaleźć siebie.

W życiu chodzi o to, aby siebie stworzyć.

George Bernard Shaw

To na pewno nie jest kryzys wieku średniego. Przede wszystkim jestem na to jeszcze za młoda. Nazywam to eksperymentem w dziedzinie szczęścia. Postanowiłam poświęcić na niego całe lato. Liczę, że gdy dobiegnie ono końca, wyjadę stąd z listą w dłoni.

Listy odgrywają w moim życiu dużą rolę. W domu mam jedną przyklejoną magnesem do lodówki. W pracy drugą – przypiętą pinezką do ściany. Na obu znajduje się mnóstwo zadań do wykonania i spraw, które wymagają mojej uwagi. Zamierzam sporządzić kolejną listę.

Tym razem planuję umieścić na niej dziesięć rzeczy, które dają mi szczęście. To chyba nie będzie trudne. Mogą się na niej znaleźć drobne przyjemności – jak choćby chwila w łóżku z herbatą w dłoni czy dzień bez deszczu – ale też bardziej doniosłe wydarzenia. Dopiero zaczynam, więc jeszcze nie wiem, co z tego wyjdzie.

Dręczą mnie różne pytania. Czy coś mnie w życiu nie omija? Czy może powinnam podążać inną ścieżką? Czy nie wybrałam drogi życiowej z niewłaściwych powodów? Chcę znaleźć odpowiedzi na te pytania, zanim mój czas minie i będzie za późno, żeby coś zmienić.

Czy się boję? Tak, trochę. Ale człowiek strachliwy raczej nie zdecydowałby się na taki eksperyment. Znacznie łatwiej jest telepać się starą drogą, niż na chwilę z niej zboczyć; co innym łatwiej jest zaakceptować.

Nie przesadzę, jeśli powiem, że moi bliscy nie są zachwyceni moją decyzją. Mój mąż chyba uważa mnie za egoistkę. Moja siostra pewnie myśli, że mi odbiło. Córka zaś może mieć poczucie, że ją porzucam. Być może mają rację. Niemniej to tylko jedno lato, jedno skradzione lato. Zamierzam je spędzić w mieście, w którym nikt mnie nie zna.

Czego chcę od życia? Chcę być szczęśliwa. Jak każdy.

Rozdział 1

Zastanawiam się nad swoją przeszłością i dochodzę do wniosku, że już od dłuższego czasu szłam przez życie z zaciśniętymi zębami.

Nie bardzo to do mnie pasuje – każdy to potwierdzi. Jestem raczej takim typem, co to podkręca muzykę na przyjęciach. Hałaśliwą, roześmianą kobietą cieszącą się powszechną sympatią. W każdym razie taka byłam kiedyś.

Coś mnie zmieniło. Nie chodzi jednak o upływ czasu, macierzyństwo czy długie godziny spędzone w pracy. A może właśnie chodzi o to wszystko, nie wiem. W każdym razie zaczęłam się jakby kurczyć, zwijać do środka. Zamierać w bezruchu i milknąć. Na zewnątrz pewnie nie było tego widać, bo starałam się to ukrywać. Nikt na pewno tego nie zauważył.

„Addolorato Martinelli, przecież ty prowadzisz wymarzone życie”, mówią często moi przyjaciele. Chyba mi zazdroszczą. Singielki pewnie myślą, że spotkało mnie nie wiadomo jakie szczęście, bo trafił mi się taki mąż jak Eden. Moje bezdzietne przyjaciółki pewnie oddałyby wszystko, żeby mieć córkę taką jak moja. No i jeszcze restauracja Little Italy. Mój ojciec poświęcił jej całe życie, a po przejściu na emeryturę przekazał mi swoje dzieło. Tego akurat zazdrości mi każdy, kto nie lubi swojej pracy albo swojego szefa.

Cóż mogę powiedzieć, z zewnątrz życie wygląda inaczej niż od środka. Weźmy choćby restaurację. Istnieje, odkąd pamiętam. Działa na rogu w Clerkenwell, w pobliżu rynku. Dzisiaj jest znacznie większa niż na początku, wprowadziłam kilka zmian: wymieniłam markizę, pod którą stoją stoliki na zewnątrz, kazałam usunąć stiuki ze ścian, a obrusy w czerwoną kratę zastąpiłam gładkimi, bardziej stylowymi. Ale serwujemy ciągle takie samo jedzenie. Klient zawsze może liczyć na kremowe i sycące risotto, zje u nas wiejskie zupy z makaronem i fasolą, zachwyci się głębokim smakiem neapolitańskiego ragù, które dusiło się w garnku wiele godzin. Zimą serwujemy minestrone, wiosną kwiaty cukinii. Stale mamy w karcie świeże tiramisu. Pod tym względem jesteśmy niezawodni.

Tyle że niezawodność to dzisiaj za mało. Ludzi przyciągają nowinki: ekskluzywne burgery, barbecue w stylu południowym, dania na bazie surowych składników, małe talerze i różne inne atrakcje. Przestali nas odwiedzać bywalcy, którzy co tydzień przyprowadzali do restauracji swoich klientów, gdyż stracili budżet na tego rodzaju wydatki lub, co gorsza, pracę. Niektórzy się przeprowadzili, inni umarli, a jeszcze inni przestali jadać poza domem.

Na szczęście mieliśmy dość stałych gości, żeby interes jakoś się kręcił. Restauracja, co prawda, nie generowała strat, ale taka wizja czasem dręczyła mnie po nocach. Kogo miałabym w takiej sytuacji zwolnić? Kucharza, któremu właśnie urodziło się dziecko? Kelnera, który pracuje u mnie od wielu lat? Młodą dziewczynę z kuchni, która ma, co prawda, niewielkie doświadczenie, ale za to wielki talent? Oni wszyscy na mnie polegają… a ja jestem tylko jedna.

Tak, bo odkąd Eden doznał urazu pleców i musiał zrezygnować z pracy, to ja zarabiam na ratę kredytu i pozostałe wydatki. Do tego nasza córka Katia, która dopiero skończyła dwanaście lat, już zachowuje się jak nastolatka i co chwila buntuje się albo wpada na jakiś znakomity pomysł. Uparła się, żeby trzymać w domu myszy, złote rybki i cholerne żółwie. W rezultacie to ja teraz muszę te stworzenia karmić i dbać o czystość w klatkach, akwariach i terrariach.

Sama sobie zgotowałam takie życie, więc zagryzałam zęby i brnęłam naprzód. Po cichu liczyłam na to, że nie będę musiała nikogo zwalniać. Miałam nadzieję, że stan pleców Edena się poprawi. Nade wszystko jednak trzymałam kciuki, by żółwie nie odgryzły Katii palca.

Nie rozmawiałam o swojej sytuacji. Wolałam tłamsić problemy w sobie i udawać starą Addoloratę, pełną temperamentu i energiczną. Pomagało mi wino. Zawsze czułam ulgę, gdy w końcu mogłam sobie nalać pierwszy kieliszek. Pół butelki wystarczało, żebym się trochę uspokoiła. Po opróżnieniu całej byłam już prawie sobą.

Nie, nie zdecydowałam się na żadną formę terapii. Nie cierpię takich rzeczy. Poza tym nie miałam depresji, po prostu nie czułam się szczęśliwa. Nie chodziłam cały czas zapłakana, potrafiłam skupić się na pracy. Nie chodziły mi po głowie żadne czarne myśli. Znam ludzi, którzy wpadli w depresję. Zatrudniałam kiedyś kucharkę, która bardzo się męczyła, dopóki lekarz nie przepisał jej odpowiednich leków. Powiedziała mi kiedyś, że jej życie przypomina stromą górę, a ona nie ma siły się wspinać. Ze mną nie było tak źle, zdecydowanie nie. Czułam się raczej otępiała, jakbym utknęła w krainie pozbawionej emocji. Nie potrafiłam wyrwać się z marazmu. Nie mogę powiedzieć, żeby mi to odpowiadało, ale udawało mi się przeżyć kolejne dni i tygodnie. Radziłam sobie. Do momentu, w którym przeczytałam recenzję Guya Rochestera.

Guy Rochester prowadzi felieton w „Sunday Herald”, pisze błyskotliwe, lecz niezbyt życzliwe teksty. Podobno wiele restauracji wywiesza jego zdjęcie, żeby kelnerzy mogli go rozpoznać. Obok jego podobizny zwykle znajdują się również wizerunki Jaya Raynera i Fay Maschler. To taka galeria wpływowych krytyków kulinarnych. Chodzi o to, by kelnerzy mogli natychmiast rzucić się do akcji, gdyby któreś z nich pojawiło się w lokalu. Krytykom należy zaserwować doskonały posiłek i zapewnić im nienaganną obsługę. Potem można już tylko trzymać kciuki za pozytywną opinię. W wypadku Guya Rochestera taka strategia nie przynosi rezultatu. Nie będzie zadowolony nawet z najlepszego posiłku. Facet słynie ze zjadliwych komentarzy.

Żaden z liczących się krytyków kulinarnych już dawno nie interesował się Little Italy. Restauracja miała już swój status, a wokół roiło się od nowych, modnych lokali zatrudniających znanych szefów kuchni. Od czasu do czasu zdarzało się, że któryś z gości napisał coś o nas w Internecie, zwykle były to opinie pozytywne. Tak więc negatywnej oceny zupełnie się nie obawiałam.

Guy musiał pojawić się u nas, gdy Frederico miał akurat wolne. Frederico jest szefem kelnerów, pracuje u nas niemal od początku. Już dawno osiągnął wiek emerytalny, ale dalej chce pracować, a ja nie mam serca zmuszać go do odejścia. Uwielbia Little Italy, traktuje to miejsce jak swój dom. Przywiązuje dużą wagę do konwenansów podczas powitania, wymachuje gościom nad talerzami wielkim młynkiem z pieprzem i rozkłada im serwety na kolanach. Nie ma sobie równych, jeśli chodzi o sprawowanie nadzoru nad tym, co się dzieje w sali. Na pewno rozpoznałby Guya Rochestera. Od razu przyszedłby do kuchni, żeby mnie przestrzec.

Tylko co ja bym wtedy zrobiła? Pewnie nic. Powtarzam sobie, że wszystkim klientom oferujemy wyborne dania i dobrą obsługę. W każdej kuchni zdarzają się gorsze dni, ale nigdy nie posłałabym na salę nieudanej potrawy. Mój ojciec Beppi nauczył mnie, że przed porą lunchu i kolacji wszystko trzeba dokładnie skontrolować – popróbować sosu, uszczknąć makaronu i ryżu, sprawdzić kruchość wołowiny i jagnięciny. Podchodził do tego rygorystycznie, a ja przejęłam po nim tę politykę. Gdybym wiedziała, że w sali siedzi krytyk kulinarny, być może przejęłabym się tym, ale tylko odrobinę. Gdybym zaś wiedziała, że odwiedził nas Guy Rochester… Innym szefom kuchni zdarzało się go wyprosić – i wcale im się nie dziwię.

Tymczasem tak się złożyło, że krytyk przyszedł, zjadł, wyszedł i nikt z nas go nie zauważył. O jego wizycie dowiedzieliśmy się dopiero wtedy, gdy pewnej wiosennej niedzieli napisał o nas w swoim felietonie.

W moim domu niedziela to dzień jak co dzień, ta sama harówka. Nie mam czasu wylegiwać się w łóżku z kawą i gazetą jak inni ludzie. Wstaję o tej samej godzinie, co zwykle. Gotuję jajka dla Katii, a sama pochłaniam kilka tostów, po czym szybko wychodzę do pracy.

W Little Italy największy ruch mamy w niedzielę w porze lunchu. Wielu stałych klientów odwiedza nas po nabożeństwie w kościele św. Piotra. Przychodzą z dziećmi i wnukami, żeby świętować urodziny, imieniny i rocznice, i zamawiają swoje ulubione dania.

Akurat tej niedzieli miałam lekkie opóźnienie. Katia wściekała się, bo nie radziła sobie z zadaniem domowym z matematyki. Musiałam jej pomóc, ponieważ Eden stwierdził, że kiepsko spał i jeszcze chce poleżeć. Nie zdążyłam więc zajrzeć do sekcji kulinarnej „Heralda”, żeby się przekonać, kogo tym razem Guy Rochester postanowił wypatroszyć.

Po przybyciu do restauracji stwierdziłam, że nie tylko ja nadrabiam czas. W Little Italy panowała napięta atmosfera, a Frederico zmarszczył na mój widok brwi. Mój zastępca i kilku pracowników kuchni nerwowo spoglądało w moim kierunku znad desek do krojenia.

– Wiem, że się spóźniłam. Wiem, że mamy mnóstwo rezerwacji i wszystko jest w rozsypce. – Zerwałam fartuch z haczyka i schowałam loki pod czarnym czepkiem. – Już jestem, więc zabierajmy się do pracy, dobrze?

Frederico spojrzał na mnie ponownie, tym razem jakby z powątpiewaniem.

– Dobrze się czujesz? – zapytał.

– Tak, zwykły kryzys w rodzinie, nic takiego.

Przed rozpoczęciem dnia patrzę na listę rezerwacji. W Little Italy nadal zapisujemy je w dużym skórzanym notesie – głównie dlatego, że Frederico nie ma zaufania do komputerów – i zwykle zaglądam do niego, żeby sprawdzić, czy będziemy bardzo zajęci.

Tej niedzieli stwierdziłam z zaskoczeniem, że kilka nazwisk zostało przekreślonych grubą czarną kreską.

– Aż tyle rezygnacji? Trochę to dziwne.

Frederico spojrzał na mnie i ponownie uniósł brwi, ale nic nie powiedział.

– Może panuje epidemia grypy albo coś w tym stylu. Gości na pewno nie zabraknie. Przyjdą z ulicy.

Nie przyszli. Od lat nie mieliśmy takiej spokojnej niedzieli. Miałam nawet czas, żeby wyjść z kuchni i przejść się wśród stolików. Pośród gości dostrzegłam znajome twarze ludzi, którzy znali mnie od dziecka, więc z chęcią zatrzymałam się przy nich, żeby zamienić kilka zdań.

– Wszystko w porządku, kochana? – Kilku stałych bywalców zadało mi to samo pytanie, klepiąc mnie przy okazji po ręce i uśmiechając się ze współczuciem.

– Tak, w jak najlepszym – odpowiadałam, zastanawiając się, czy może jestem blada albo wyglądam na bardziej zmęczoną niż zwykle.

Pora lunchu dobiegała końca i zaczęliśmy przygotowywać tiramisu. Wtedy zadzwonił mój telefon. Stanowczo zabraniam używania telefonów w kuchni. Nie mogę sobie pozwolić na to, żeby moi pracownicy wysyłali SMS-y podczas przyrządzania posiłków. Tylko by ich to rozpraszało. Najwyraźniej jednak sama jeszcze w domu w pośpiechu wrzuciłam telefon do kieszeni, a potem o nim zapomniałam.

– Cholera – powiedziałam, wyjmując go. – Przepraszam.

Musiałam odebrać, bo na wyświetlaczu pojawiła się informacja, że dzwoni moja siostra Pieta. Dobrze wiedziała, że nie należy mi przeszkadzać w porze głównych dań, więc musiało chodzić o coś pilnego.

– Hej, co tam? – zapytałam, pchnięciem otwierając drzwi prowadzące do niewielkiego ogródka na tyłach restauracji, w którym hodowaliśmy pietruszkę i rozmaryn.

– Dzwonię zapytać, czy wszystko u ciebie w porządku.

– Tak. Dlaczego wszyscy mnie dzisiaj o to pytają?

Zapadła cisza.

– Pieta?

– O rany, jeszcze tego nie widziałaś, co? – powiedziała.

Zaczęłam szukać po kieszeniach papierosów. Najwyraźniej zapomniałam, że znowu rzuciłam palenie.

– Czego nie widziałam? Pieta, o czym ty mówisz? – zapytałam poirytowana.

– Gdzie jesteś?

– W restauracji, a gdzie mam być? Jest niedziela.

– Ale gdzie dokładnie?

– Na zewnątrz. Zamarzył mi się papieros.

– I nikt ci nic nie powiedział?

– Na litość boską, Pieta! Do rzeczy!

– No dobrze, już dobrze, ale to ci się nie spodoba – powiedziała. – To ci się naprawdę nie spodoba.

– No to poczekaj chwilę. – Otworzyłam drzwi i zaczęłam grzebać po kieszeniach kurtek, które wisiały po drugiej stronie. W końcu znalazłam paczkę papierosów Benson & Hedges. Lighty, ale trudno. Będą musiały wystarczyć.

– No dobrze, co się stało? – Zanim zadałam siostrze to pytanie, zapaliłam papierosa i się zaciągnęłam.

– W dzisiejszej gazecie Guy Rochester recenzuje Little Italy – szybko wyrzuciła z siebie Pieta. – Straszny z niego palant. Czy on kiedyś o jakimkolwiek lokalu napisał cokolwiek dobrego? Chyba nie. Ostatni raz kupiłam „Sunday Herald”, odtąd będę ich bojkotować. Dolly, wszystko w porządku? Nie możesz brać tego poważnie. Wszyscy wiedzą, jaki on jest…

Głos Piety jeszcze długo rozbrzmiewał w słuchawce, ale ja przestałam jej słuchać. Rzuciłam papierosa na ziemię i pognałam do kuchni.

– Niech mi to ktoś pokaże!

Kelnerzy zamarli w bezruchu i spoglądali na mnie z przerażeniem. Pracownicy kuchni usiłowali udawać, że są czymś bardzo zajęci.

– Słuchajcie, przecież dobrze wiecie, o co mi chodzi. O tę cholerną gazetę. Ktoś na pewno ma!

Nino, moja prawa ręka, wyglądał, jakby mu się zrobiło niedobrze.

– Sądziliśmy, że widziałaś i po prostu nic sobie z tego nie robisz – wymamrotał.

– Nie widziałam.

Skinął głową w stronę swojej torby, która wisiała obok kurtki.

– Tam – powiedział.

Wyszłam z gazetą na dwór, odratowałam papierosa, włożyłam go do ust i rozpaliłam na nowo, po czym odszukałam felieton Guya Rochestera i zaczęłam czytać.

„Mówi się, że do przeszłości nie warto wracać, że przeszłość jest jak inny kraj. Niestety nie posłuchałem tej rady. Duszny świat mojej pamięci wypełnia wiele ciepłych wspomnień, a jedno z najcieplejszych dotyczy Little Italy. To właśnie tam rodzice zabierali mnie na kolację w wieczór poprzedzający mój wyjazd do szkoły z internatem. Mogłem wtedy zamówić, co tylko chciałem – dodatkowy parmezan, podwójny deser, a nawet odrobinę wina wymieszanego z wodą. Właściciel Beppi zawsze dawał mi na drogę papierową torebkę z grissini. Jako chłopiec uwielbiałem to miejsce. Jak w każdej dobrej trattorii w okolicy jedzenie tonęło w sosie pomidorowym, na stiukowych ścianach wisiały rodzinne zdjęcia z dawnych czasów, a ludzie przy stolikach obok rozmawiali po włosku.

Należało zadowolić się tymi wspomnieniami. Coś mnie jednak podkusiło, żeby tam wrócić – i serce mi pękło.
Little Italy jest jak stary przyjaciel, który zafundował sobie kiepski lifting twarzy, ale któremu nikt nie ma odwagi powiedzieć prawdy prosto w oczy.

Jakiś czas temu restaurację przejęła od Beppiego jego córka Addolorata Martinelli, która usilnie pracuje nad tym, aby przekazać temu miejscu swój brak charakteru. Mógłbym się nawet zgodzić na bielone ściany, śnieżnobiałe obrusy i standardową zastawę. Taki minimalistyczny styl, co prawda, nie wyróżnia się, ale też nic mu nie można zarzucić. Szkoda, że w taki sam sposób nie potraktowała jedzenia – że nie pozostało ono proste i autentyczne jak za czasów jej ojca.

Niestety, pani Martinelli wybrała rozwiązanie zgoła odwrotne. Znakomite składniki postanowiła przystroić w koronki i kwiatki. Można odnieść wrażenie, że pojechała do Włoch i przywiozła stamtąd zbiór kulinarnych cudów, którymi teraz szafuje bez większego zastanowienia: odrobina salmoriglio tu, tam i gdzie się tylko da, szczypta bułki tartej albo kruszonych pistacji, a najlepiej jednego i drugiego, dziwaczna, chyba orzechowa posypka pieczonego dyniowego risotta. Little Italy zdaje się mieć za nic zasadę, że więcej znaczy mniej. Każde danie ma zbędny dodatek, albo dwa. Zrobiło się miejscem, w którym brak wyrazu próbuje się przyćmić kumulacją smaków.

Coś jednak z dawnej świetności pozostało. Rozpoznałem choćby gigantyczny młynek, z którego na spaghetti z małżami mojej towarzyszki posypały się kawałki pieprzu. Dostrzegłem też na ścianie zdjęcia młodego Beppiego. Całą resztę niestety nowa miotła wymiotła.

Mógłbym się pogodzić z tym, że Little Italy jest dziś restauracją inną niż kiedyś. Wszyscy się zmieniamy. Nie potrafię się jednak pogodzić z tym, co się z nią stało. Żałuję, że tam wróciłem”.

Co zrobiłam, gdy skończyłam czytać? Nie, nie zaczęłam krzyczeć, nie rozpłakałam się i nie wybiegłam z restauracji. Przez chwilę stałam w bezruchu z egzemplarzem gazety w dłoni, a potem weszłam do środka i włożyłam ją do torby Nina. Nie odezwałam się na temat tej recenzji ani słowem, nikt też mnie o nią nie zagadnął. Zabraliśmy się do sprzątania, żeby przygotować się do kolacji. Pracowaliśmy niemal w całkowitym milczeniu.

Nasi goście zamawiali teraz kawę. Stary ekspres Gaggia wył i gwizdał, a na spodkach postukiwały ciasteczka. Kelnerzy znosili talerzyki po tiramisu, wyczyszczone do cna. Wszystko przebiegało niby tak jak każdej innej niedzieli, a jednak zupełnie inaczej.

– Addolorato, przyszła twoja siostra. – Biedny stary Frederico. Wyglądał, jakby mu ktoś umarł. – Przyprowadzić ją czy do niej wyjdziesz?

Zastanawiałam się nad tym przez chwilę. Pieta rzadko zaglądała do restauracji i wtedy zwykle siadałyśmy przy stoliku w sali. Dzisiaj nie miałam już ochoty pokazywać się klientom.

– Przyprowadź ją tutaj, Frederico. Dziękuję – powiedziałam, zastanawiając, czy głos mi za bardzo nie drży.

Gdy przestałam się odzywać do słuchawki, Pieta pewnie czym prędzej wybiegła z domu i zatrzymała pierwszą wolną taksówkę. Mimo to wyglądała nienagannie. Włosy miała gładko zaczesane, usta starannie pomalowane na czerwono, a wokół szyi zawiązany kolorowy szalik. Któż by się bez powodu tak stroił w niedzielne popołudnie? Oprócz mojej siostry chyba nikt.

Otarłam pot z czoła.

– Chodź, wyjdziemy na tyły – zaproponowałam. – Muszę się przewietrzyć.

Usiadłyśmy obok siebie na progu. Pieta podała mi paczkę papierosów.

– Rzuciłam palenie – powiedziałam, otwierając ją.

– Tak, wiem. – Podała mi tanią plastikową zapalniczkę. – Jutro możesz znowu rzucić.

W dzieciństwie dużo czasu przesiedziałyśmy z Pietą na progach, wyplatając wianki ze stokrotek i wypełniając kolorowanki. Jako nastolatki zapamiętale paliłyśmy papierosy, żeby dać wyraz swojej brawurze. Potem dorosłyśmy i teraz Pieta prowadzi uporządkowane życie, złe nawyki pozostały zaś moją domeną.

– I co? – zapytała.

– No nic – skwitowałam.

W tym momencie coś we mnie pękło. Zaczęłam płakać tak głośno, że zapewne aż w kuchni było mnie słychać. Płakałam tak bardzo, że potem prawie nie mogłam mówić.

Pieta wyjęła papierosa z mojej dłoni, zaciągnęła się, zakaszlała i oddała mi go z powrotem.

– Wiesz, Dolly, teraz wydaje się to okropne, ale to tylko recenzja. – Jej słowa zabrzmiały rozsądnie. – Wielbiciele Little Italy nic sobie nie będą z tego robić, bo jak już ci mówiłam przez telefon, wszyscy doskonale gościa znają.

Nie wspomniałam jej, że kilka osób rano odwołało rezerwacje. Nie powiedziałam też, że ostatnio mamy więcej stolików wolnych niż zajętych. Pieta odniosła w życiu sukces. Jest wziętą projektantką mody ślubnej, razem z mężem Michele prowadzi sieć kawiarni, a ich dwójka wysportowanych dzieci bez przerwy ustawia na półce kolejne puchary zdobyte na zawodach. Mam bolesną świadomość tego, że nie dorastam jej do pięt.

– Może on ma rację, może zepsułam to miejsce – powiedziałam tępo.

– Nonsens. Zmieniłaś pewne rzeczy, ale na lepsze. A jeśli chodzi o to, co napisał o jedzeniu… Ten idiota nie wie, co mówi. Nie sądzę, żeby tu kiedykolwiek przychodził jako chłopiec. – Nigdy nie widziałam Piety tak zdenerwowanej. – To kompletne bzdury.

– Tak, tylko co powie tata, gdy to zobaczy? To się pojawi w sieci. Niewykluczone, że już to czytał.

Rodzice nadal mieli małe mieszkanie w Londynie, ale większość czasu spędzali w domu nad morzem na południu Włoch. Początkowo myślałam, że ojcu się tam znudzi, lecz gdy odkrył to, co nazywał „intersiecią”, ku wielkiemu niezadowoleniu matki zafascynował się szybko tą nowinką.

– Prawdopodobnie nigdy tego nie przeczyta. Za dostęp do strony „Sunday Herald” trzeba chyba zapłacić, a ojciec ma węża w kieszeni.

– No to ktoś mu powie, ktoś mu pokaże. Będzie załamany.

– Będzie wściekły – stwierdziła Pieta. – Zawsze się denerwuje, gdy coś nas wyprowadza z równowagi. Nie mam wątpliwości, że on też uzna to za skrajnie głupie.

– O mało nie wyszedł z siebie, gdy kazałam zdjąć stiuki ze ścian – przypominałam jej. – No i zawsze uważał, że nie gotuję tak dobrze jak on.

Pieta się roześmiała.

– Wiadomo, że nikt nie gotuje tak dobrze jak on. Nie przeżyłby tego.

Zgasiłam papierosa i schowałam twarz w dłoniach.

– Mam ochotę stąd uciec – wyjęczałam.

– Ja czasami też.

Zaskoczyło mnie to.

– Naprawdę?

– A kto nie ma? Chyba każdy czasem marzy o tym, żeby się wyrwać z tego wyścigu szczurów i prowadzić proste życie w domku na plaży albo w jakiejś chatce we Francji. Michele i ja ciągle o tym rozmawiamy, ale nic nam z tego nie wychodzi.

– Dlaczego nie? Gdybyście sprzedali wszystkie firmy, spokojnie byłoby was na to stać. Skoro o tym marzycie…

– No tak, ale czy naprawdę chciałabym, żeby to marzenie się ziściło? Nie potrafię sobie wyobrazić, że porzuciłabym wszystko. Żebyś ty porzuciła restaurację. Przecież to zbyt cenne. Zbyt wiele włożyliśmy w to, co mamy.

– Chyba tak.

– Wiem, że teraz czujesz się fatalnie, ale…

– Przekazać temu miejscu brak charakteru – z goryczą zacytowałam fragment recenzji. – Brak charakteru!!!

– Od razu można się zorientować, że nigdy cię nie poznał – powiedziała Pieta.

– Niech trzyma kciuki, żeby tak zostało, bo jeśli mi się kiedykolwiek nawinie pod rękę, to grzmotnę go w ten jego niewyparzony ryj.

– Jest dobrze… Skoro przeszłaś od rozżalenia do gniewu.

– Co jest potem?

– Nie wiem – przyznała Pieta. – Ale pewnie niedługo się dowiem.

Nachyliłam się do niej.

– Dziękuję, że się tak szybko zjawiłaś. Pewnie musiałaś się oderwać od czegoś ważnego.

– Robiłam tort. Twój siostrzeniec ma dzisiaj urodziny – obwieściła radośnie.

Uwielbiam urodziny, zawsze hucznie je świętuję. Piekę różne smakołyki i zapamiętale zawijam prezenty w kolejne warstwy papieru, żeby obdarowany nie miał szans zgadnąć, co kryje się w środku. Organizuję gry i bale przebierańców dla dzieci, a dla rodziców przyjęcia koktajlowe. Ostatnio jednak byłam tak zapracowana, że musiałam ograniczyć różne zajęcia. Niemniej nie mieściło mi się w głowie, że zapomniałam o tak ważnej okazji.

– Cholera! Zupełnie mi to uciekło. Chyba tracę kontrolę nad rzeczywistością.

– Nic nie szkodzi. Dobrze się bawiłam przy pieczeniu – odparła z dumą Pieta. – Michele obiecał wyjąć ciasto z pieca, krem mam już gotowy. Nie muszę się spieszyć. Może wybierzemy się gdzieś na kieliszek wina?

Zdjęłam czepek i poprawiłam włosy palcami.

– Chętnie bym poszła, ale powinnam jak najszybciej wrócić do domu. Gdy wychodziłam, Katia walczyła z pracą domową, a Eden czuł się nie najlepiej.

– Czyli z jego plecami cały czas kiepsko?

Potaknęłam głową.

– Tak – odpowiedziałam krótko.

Eden jest budowlańcem. Zawsze zachowywał dużą ostrożność, pracując w terenie, i w przeciwieństwie do kolegów z branży nigdy nie uległ żadnemu głupiemu wypadkowi na budowie. Tyle że zafundował sobie wyjazd, na który nie do końca mogliśmy sobie pozwolić, z kumplami na snowboard i wrócił z poważną kontuzją pleców. Pomimo wielu miesięcy fizjoterapii nie wrócił do pełnej sprawności. W chwilach załamania zastanawiałam się, czy tych chorych pleców nie wykorzystuje jako wymówki, by unikać wykonywania prac, na które nie ma ochoty: sprzątania, zmywania naczyń, czyszczenia toalet.

– Na jednego drinka chyba możesz sobie pozwolić, Dolly? – upierała się Pieta. – Zajmie nam to nie więcej niż pół godziny. Dadzą sobie przecież radę przez ten czas?

– Pewnie tak – przytaknęłam. – Ale pod warunkiem, że pójdziemy zaraz.

Zazwyczaj chętnie zostaję w Little Italy dłużej. Szukam nowych pomysłów na organizację kuchni albo krzątam się po sali restauracyjnej. Tamtego popołudnia z niecierpliwością czekałam na przybycie popołudniowej zmiany. Chciałam jak najszybciej uciec z tego miejsca i od tych wszystkich smętnych twarzy.

– Chodźmy do Soho – zaproponowałam. – Jest tam bar, który już dawno chciałam odwiedzić.

Z Little Italy do Soho jest względnie blisko, żwawym marszem jakieś dwadzieścia minut. Po drodze minęłyśmy dwie kawiarnie mojego szwagra. Wszystkie wyglądają dokładnie tak samo: industrialne podłogi z betonu wyłożone jutą, worki po kawie i nie do końca pasujące do siebie metalowe meble. Z daleka czuć zapach palonej kawy i można odnieść wrażenie, że kawiarnie działają na okrągło i całą dobę cieszą się wzięciem.

Aż trudno uwierzyć, że dziesięć lat temu Michele miał tylko stary lokal po swoim ojcu. On i Pieta ciężko pracowali i teraz klienci w całym Londynie ustawiają się w kolejkach po ich cappuccino i słodycze obsypane cukrem.

Moja siostra nigdy nie mówi, ile zarobili, ale obserwując jej wydatki, łatwo się zorientować. Co chwila wspomina o krótkim wyjeździe albo uroczym zakątku gdzieś na południu Francji. Na pewno już zapomniała, jak to jest żyć na kredyt i zastawić dom, żeby wypłacić pracownikom wynagrodzenie. Gdyby wiedziała, jak jest mi ciężko, zaproponowałaby pomoc, spłaciłaby mój debet albo udzieliła mi pożyczki. Źle bym się z tym jednak czuła, tak samo jak źle się czuję, gdy płaci za taksówkę albo sięga po rachunek w restauracji.

– Dokąd mnie zabierasz? – zapytała, gdy szłyśmy Old Compton Street.

– Do małej knajpki, która serwuje przekąski rodem z północnych Włoch… i zbiera świetne recenzje. – Siliłam się na ironię, ale mi nie wyszło.

Pieta chwyciła mnie za rękę i ścisnęła na pocieszenie.

– Wolałabym coś razem z tobą świętować, niż się smucić, ale najważniejsze jest to, że jesteśmy razem. Dawno nie rozmawiałyśmy…

– Faktycznie.

– Przekąski z północnych Włoch na pewno mi posmakują, cokolwiek to będzie.

Pieta nie ma serca do jedzenia, najwyraźniej nie odziedziczyła po ojcu żadnego z genów, które przekazał mnie. Może nie zjeść w ciągu dnia jakiegoś posiłku i nawet nie zauważy. Gdyby nie Michele i dzieciaki, pewnie żywiłaby się tostami z jajkiem. Skutek jest taki, że nosi ubrania co najmniej o dwa rozmiary mniejsze niż ja i we wszystkim wygląda świetnie.

Dla równowagi ja chyba wolę jeść. Jedzenie zawsze stanowiło dla mnie główną motywację do tego, aby wstać rano z łóżka. Nawet jako nastolatka zachwycałam się pierożkami z wieprzowiną i fenkułem, które serwowano w mojej ulubionej chińskiej restauracji, wietnamską zupą z makaronem i świeżymi ziołami, tłustymi sałatkami z Bliskiego Wschodu w kartonowych pojemnikach wykończonych folią i ciężkimi migdałowymi rogalikami z francuskiej piekarni, która znajdowała się o kilka kroków w górę ulicy. Podkradałam Piecie perfumy, używałam jej szminki i sępiłam papierosy od znajomych, bo wszystkie pieniądze wydawałam na przysmaki. Zdarzało mi się urywać ze szkoły, żeby samotnie szwendać się po mało atrakcyjnych knajpach w Chinatown albo wędrować na wschód miasta na bajgle i do żydowskich garmażerni na placki ziemniaczane z wędzonym łososiem. Testowałam nawet ofertę lokali z Hoxton, które raczyły klientów węgorzem w cieście.

Od tamtej pory jedzenie stanowiło nieodłączny element mojego życia. Nie potrafię wyjaśnić dlaczego, ale muszę dobrze zjeść, bo inaczej robię się drażliwa. Pieta powiedziałaby, że mam świra. Moja matka pewnie też. Tylko ojciec mnie rozumie. Różni nas to, że on lubi tradycyjną kuchnię i tradycyjne potrawy. Ja zaś zawsze chętnie próbuję nowinek. Właśnie dlatego przyprowadziłam siostrę do malutkiej, ale modnej knajpki, która nie ma nawet szyldu na drzwiach. Za barem stał wytatuowany facet, a lada uginała się pod porysowanymi emaliowanymi talerzami, na których leżały śródziemnomorskie przekąski.

– Jak zwykle przesadzisz z zamówieniem, co? – W głosie Piety pobrzmiewała rezygnacja.

– Pewnie tak… Proszę, ty decydujesz, co pijemy. – Podałam jej kartę win.

Zamówiła prosecco, a ja tymczasem podeszłam do lady. Wybrałam pizzetki z cienkimi plasterkami marynowanej cukinii, oliwki faszerowane anchois i szałwią smażone w głębokim tłuszczu, salami doprawione chili, półmisek klopsików i miseczkę marynowanych zielonych papryczek chili.

– Wystarczy – powiedziała Pieta. – Muszę wrócić do domu na kolację urodzinową Carla, zapomniałaś?

Znowu poczułam wyrzuty sumienia.

– Jutro wpadnę z prezentem – obiecałam. – Dostanie coś uroczego.

– Ma dosyć rzeczy, nie przejmuj się tym. Dziadkowie ciągle mu coś kupują.

– To przecież mój siostrzeniec, chcę go rozpieszczać – nalegałam, gdy przyglądałyśmy się, jak barman napełnia musującym winem dwa wysokie kieliszki.

Pieta wzięła jeden w dłoń i uniosła go.

– Za ciebie i Little Italy – powiedziała.

– Za to, żebym za sprawą jedzenia i picia poradziła sobie z tym bólem – odparłam, stukając swoim kieliszkiem w jej, a potem upiłam łyk lekkiego wina o cytrusowym posmaku.

– Mamy czas na jeszcze jeden? – zapytała Pieta, spoglądając na drogo wyglądający zegarek, który dostała w prezencie gwiazdkowym od Michele.

– Raczej tak – przytaknęłam.

Dzień był ponury i wietrzny. Przez okno obserwowałyśmy spieszących się przechodniów. Chowali twarze w szalikach, by osłonić się przed wiatrem, który rozwiewał im poły płaszczy. Cieszyłam się, że siedzę w środku, w kręgu miękkiego światła, w towarzystwie wytatuowanego barmana, który dolewa mi prosecco.

– Może niech ta butelka po prostu tu zostanie – powiedziałam.

Kiedyś Pieta pewnie próbowałaby nadążyć za mną z piciem. Teraz za bardzo obawia się bólu głowy i kaca, poprzestaje więc na ogół na dwóch kieliszkach. Jeśli przedstawiam ją jako pedantkę, to nie o to mi chodziło. Nie jest pedantką. Po prostu różnimy się od siebie.

– Dolly, kiedy ostatnio miałaś wolne?

– Mamy zamknięte w poniedziałki – przypomniałam jej.

– Mam na myśli wakacje, nie jeden dzień.

Wzruszyłam ramionami.

– Nie wiem.

– To niezdrowe, każdy czasem musi sobie zrobić przerwę.

– Tak, ale nie każdy prowadzi restaurację, która ledwo wiąże koniec z końcem…

– Jak to ledwo wiąże koniec z końcem? – W głosie Piety zabrzmiało zaniepokojenie.

Obracałam w dłoni kieliszek z prosecco.

– Pewnie podobną sytuację ma teraz wiele innych lokali.

– W takim razie zastanów się, jak to zorganizować, żebyś mogła wyjechać na urlop. Musisz to zrobić. Dwa tygodnie nie powinny stanowić problemu. Nie możesz na jakiś czas przekazać restauracji w ręce Frederica? Albo drugiego kucharza? Nazywa się Nino, prawda? Pracuje z tobą na tyle długo, że poradziłby sobie z prowadzeniem kuchni.

– No proszę, jak ty się nagle dobrze znasz na prowadzeniu restauracji.

Chyba sprawiłam jej przykrość tymi słowami.

– Nie bądź taka.

– Nie mogę po prostu wyjechać na wakacje, zwłaszcza nie po tym, co się dzisiaj wydarzyło. To chyba oczywiste…

– A mnie się wydaje, że to doskonały moment. Nabrałabyś dystansu do siebie i do Little Italy. Odprężyłabyś się, oczyściła umysł. Jestem przekonana, że dobrze by ci to zrobiło.

– Świetny pomysł, ale nic z tego nie będzie.

– Mogłoby być, gdybyś tylko chciała – upierała się Pieta.

Napełniła winem mój kieliszek, po czym dolała sobie trochę, czyli była gotowa wypić więcej niż zwykle.

– A niby dokąd miałabym pojechać? – zapytałam znużona.

– Cały świat stoi przed tobą otworem. Azja by ci się spodobała, ale możesz pojechać do Maroka. Oczywiście powinnaś wybrać miejsce, które słynie z dobrego jedzenia, pięknych barw i życia pełną piersią. Raczej się nie nadajesz na kolarską wyprawę po Francji, co?

– Na pewno nie – zgodziłam się.

– Zastanów się nad tym, może natkniesz się na jakąś atrakcyjną ofertę.

– Pewnie mogłabym porozmawiać z Edenem… Chociaż czy on byłby w stanie wysiedzieć w samolocie z tymi swoimi plecami…

– W takim razie zabierz tylko Katię – stwierdziła. – Niech to będzie podróż matki i córki. Nie byłoby fajnie?

– Może…

Pieta ma dwóch hałaśliwych, ale nieskomplikowanych synów. Nie ma pojęcia, jaka jest Katia, gdy nagle dopadną ją humory. Chociaż może ma rację. Może wspólny wyjazd dobrze by nam zrobił.

– Cudownie by było zrobić sobie wakacje – rozmarzyła się Pieta. – Pojechałabym z tobą, ale zaraz zacznie się sezon ślubny.

– Ty rzuć swoje panny młode, to ja rzucę restaurację – zaproponowałam.

– To nie takie proste – odparła z żalem w głosie moja siostra. – Michele i ja zaplanowaliśmy dłuższą podróż na czas Bożego Narodzenia. Jedziemy na wyspy Galapagos. To ma być niespodzianka dla chłopców, więc nic im nie mów.

Moja siostra miała niezwykły talent: zawsze potrafiła sprawić, że się czułam złą matką. Gdzie dotychczas była biedna Katia? Pomijając kilka deszczowych wypadów pod namiot do Kornwalii, kilka dni na kamienistej plaży w Brighton i wyjazdy do dziadków do Włoch, w ogóle nie widziała świata. Wychodzi na to, że jej kuzynostwo ma pod każdym względem lepiej.

– Na mnie już chyba pora – powiedziałam, dopijając wino. – Eden pewnie już czytał tę recenzję. Może nawet martwi się o mnie.

– No dobrze, ale umówmy się, że niedługo się zobaczymy. Może jeszcze w tym tygodniu, u nas na kolacji? Nie martw się, Michele będzie gotować.

– Przecież dzisiaj samodzielnie upiekłaś tort – przypomniałam jej.

– Zobaczymy, co z tego wyjdzie. Jeśli będzie smaczny, to może jeszcze kiedyś spróbuję.

Pieta zapłaciła rachunek. Nalegała, a tym razem nie miałam ochoty się z nią spierać. Gdy wyszłyśmy na ulicę, przytuliła mnie na pożegnanie.

– Kocham cię, Dolly – wyszeptała mi do ucha.

– Ja też cię kocham, skarbie.

Odprowadziłam ją wzrokiem. Za sprawą szczupłych nóg łączących krótką spódniczkę z butami do kostek, dodatkowo podkreślonych wzorem na rajstopach, wyglądała jak postać rodem z niezależnego francuskiego kina. Przez chwilę miałam ochotę za nią pobiec. Na rogu Wardour Street Pieta zatrzymała taksówkę, która miała ją zabrać do męża i elegancko urządzonego domu. Czekały tam na nią urodzinowe przekąski dla Carla, stół nakryty do kolacji jasnymi serwetkami i pięknie zapakowane prezenty. Na mnie w domu czekał ten sam chaos, co zwykle. Gdy tak stałam przed dziwną małą knajpką, smagana wiatrem, na lekkim rauszu, ta myśl doprowadzała mnie niemal na skraj rozpaczy.

Ostatecznie skierowałam się do Oxford Circus i pojechałam metrem do domu. Pośród terkotu kolejki przemierzającej trasę Victoria Line rozmyślałam o tym, co powiedziała mi siostra. Wydawało mi się to śmieszne, miałam stanowczo za dużo spraw na głowie, żeby zrobić sobie wolne. Zamknęłam jednak oczy, żeby mnie nie raziły jasne światła pociągu, i zaczęłam rozmyślać o szumie morza, promieniach słońca, koktajlach w wysokich kieliszkach, o wspólnym wieczornym oglądaniu filmów w pokoju hotelowym w towarzystwie Katii, o pogodnych dniach leniwie przechodzących jeden w drugi. Niemalże czułam w tym momencie zapach kremu do opalania.

Wiele lat temu miałam grono przyjaciół, z którymi jeździliśmy na wakacje. Miałam koleżanki ze szkoły, z którymi utrzymywałam kontakt i z którymi spotykałyśmy się w domkach nad Morzem Śródziemnym. Myślałyśmy tylko o tym, żeby się dobrze bawić. Czasem odzywamy się do siebie. Wysyłamy sobie mejle albo kartki na urodziny i święta, ale bardzo dawno już nigdzie razem nie byłyśmy. Pochłonęły nas małżeństwa, rozwody, praca i dzieci. Nie potrafimy uzgodnić terminu ani miejsca spotkania. Chyba nawet przestałyśmy udawać, że kiedyś nam się to uda.

Z metra wlokłam się do domu z ciężkim sercem. Słabe słońce zniknęło za horyzontem, wiatr stał się bardziej przejmujący. W Hiszpanii byłoby teraz ciepło, tak samo w Maroku, o którym wspominała Pieta. Na pewno nie byłoby tak ponuro i szaro, nie śmierdziałoby spalinami, a brak perspektyw nie wydawałby się tak dokuczliwy.

Przeszło mi przez myśl, że może powinnam zarezerwować lot do jakiegoś słonecznego miejsca – zapłacić za bilet kartą kredytową, a spłatą martwić się później. Szybko jednak uświadomiłam sobie, że to nierealistyczne… i pomaszerowałam do domu.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI