KOREKTA
Marek Chadziński
Magdalena Jankosz

PROJEKT OKŁADKI
Bogusław Zdebski

GRAFIKI
Adobe Stock

Cytaty biblijne pochodzą z: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2002.

ISBN 978-83-68475-81-4

© 2025 Dom Wydawniczy „Rafael”

ul. Gromadzka 58, 30-714 Kraków
tel. 12 411 14 52
e-mail: rafael@rafael.pl
www.rafael.pl

Plik przygotował Woblink

woblink.com

Wstęp

Zapraszam cię, Siostro, Bracie, do wspólnej adwentowej wędrówki. Razem dajmy się poprowadzić Słowu – Ewangelii, którą wraz z całym Kościołem rozważamy dzień po dniu w tym czasie.

Być może przeżywanie Adwentu kojarzy ci się głównie z Roratami i kazaniami tematycznymi skierowanymi do dzieci. Mają one swoją wartość. Ale chciałbym Ci zaproponować coś innego. Wspólnie zatrzymajmy się na słowie Bożym. To w ogóle jedna z najlepszych rzeczy, jakie możesz w Adwencie zrobić.

Zachęcam Cię, abyś potraktował tę książeczkę jako narzędzie. Nie jest ona celem: nie o to chodzi, byś ją „zaliczył” i z zadowoleniem odłożył na półkę. Ale zapraszam Cię do wędrówki: czytaj, rozmyślaj, notuj, podkreślaj, dopisuj własne komentarze, pytania, dopowiedzenia... I módl się – wszak to nade wszystko od Bożej łaski zależy to, czy Twój wysiłek wyda piękne i trwałe owoce.

Życzę Ci dobrego Adwentu – abyś za rok mógł/mogła powiedzieć na modlitwie:

Rok temu przebyłem pewną drogę.

Rok temu postawiłam kolejne kroki
na mojej drodze ku Tobie.

Dziś jestem, Boże, bliżej Ciebie niż wtedy.

Za to Ci dziękuję.

Chwalę Ciebie, Panie.

Autor

Jak korzystać z tej książki?

Niniejsza książeczka została pomyślana tak, aby można z niej było korzystać w Adwencie w dowolnym roku – stąd taka, a nie inna jej struktura. Korzystanie z niej może być jednak momentami dość trudne dla Czytelnika niezaznajomionego z meandrami kalendarza liturgicznego. Z tego powodu chciałbym już tutaj, na początku, rozwiać Twoje potencjalne wątpliwości.

Ile trwa Adwent?

W przeciwieństwie do Wielkiego Postu, który zawsze trwa tyle samo, Adwent nie zawsze jest tak samo długi. Ostatnim dniem Adwentu jest 24 grudnia, pierwszym zaś IV niedziela przed Bożym Narodzeniem, które obchodzimy oczywiście 25 grudnia. Oznacza to, że Adwent rozpoczynamy nie wcześniej niż 27 listopada, a nie później niż 3 grudnia.

Sens Adwentu

Wbrew często powtarzanej tezie Adwent nie jest po prostu „czasem przygotowania do świąt Bożego Narodzenia” – to tylko część prawdy.

Adwent dzieli się na dwie części. Pierwsza trwa do 16 grudnia włącznie – to przede wszystkim czas przygotowania na paruzję, czyli powtórne przyjście Chrystusa na końcu czasów. Ma to swoje odbicie choćby w licznych wezwaniach do nawrócenia, które wybrzmiewają w tym czasie w liturgii słowa (znacznie mniej zaś w niej bezpośrednich nawiązań do Bożego Narodzenia). Ta pierwsza część Adwentu ma w zamyśle Kościoła, by tak rzec, bardziej poważny charakter – nieco podobny do Wielkiego Postu¹.

Druga część Adwentu rozpoczyna się 17 grudnia – i to ona jest bezpośrednim przygotowaniem do świąt Bożego Narodzenia. To także widzimy wyraźnie w liturgii słowa, w szczególności w doborze fragmentów Ewangelii, które w tych dniach wraz z całym Kościołem czytamy: rozważamy scenę anielskiego zwiastowania oraz następujące po niej nawiedzenie św. Elżbiety; czytamy o narodzinach św. Jana Chrzciciela, a także o narodzinach Pana Jezusa – wyraźnie więc wyczuwamy, że święta Bożego Narodzenia są coraz bliżej.

Oprócz wyraźnej zmiany tematyki czytań mszalnych od 17 grudnia szczególnym znakiem zbliżających się świąt Bożego Narodzenia jest także sposób, w jaki Kościół obchodzi III niedzielę Adwentu². Nazywamy ją niedzielą radości lub niedzielą „Gaudete” (łac. gaudete – „radujcie się”). Tego dnia dozwolone jest używanie szat liturgicznych koloru różowego. Jest to wyjątkowa, zewnętrzna zapowiedź zbliżającej się świątecznej radości – radości ze wspomnienia ziemskich narodzin Syna Bożego, któremu oby też towarzyszyło Jego „narodzenie się” w naszych sercach. Tym duchowym narodzinom Chrystusa w nas w sposób szczególny druga część Adwentu ma służyć.

Rok A, B czy C?

Jedną z trudności, które możesz napotkać w korzystaniu z tej książeczki, jest wybór odpowiedniego fragmentu Ewangelii w niedzielę. Jak łatwo zauważysz, na każdą niedzielę są podane trzy fragmenty. Dlaczego tak?

Otóż we wszystkie niedziele Kościół czyta Ewangelie w cyklu trzyletnim. Kolejne lata tego cyklu oznaczamy literami A, B i C. Jak sprawdzić, którym rokiem tego cyklu jest obecny rok liturgiczny? Nie jest to trudne. Wyjaśnię Ci to w trzech krokach:

1. Ustal rok kalendarzowy, na który przypada większość danego roku liturgicznego³.

2. Zsumuj jego cyfry i podziel wynik przez 3.

3. Jeśli reszta z dzielenia wynosi 1 – mamy rok A; reszta 2 – rok B; reszta 0 – rok C.

Dzięki temu zawsze łatwo sprawdzisz, który tekst Ewangelii czytać.

Przykładowo: aby określić, którym rokiem w cyklu jest rok liturgiczny 2025/2026, bierzemy liczbę 2026, po czym dodajemy jej cyfry (2+0+2+6) – otrzymujemy sumę 10. Jako że 10 : 3 = 3 reszta 1, rok ten jest rokiem A.

Co z 8 grudnia?

Uroczystość Niepokalanego Poczęcia przypada zawsze w pierwszej części Adwentu. Tego dnia czytaj rozważania z uroczystości, pomijając te z kolejnego dnia. W Polsce dotyczy to także sytuacji, gdy 8 grudnia wypada w II lub III niedzielę Adwentu.

Co z niedzielami po 16 grudnia?

W te dni Kościół czyta Ewangelie z niedzieli. Wobec tego: jeśli III niedziela Adwentu przypadnie 17 grudnia, wówczas na ten dzień przeznaczone są rozważania z III niedzieli Adwentu.

A co z dniami, które „przepadają”?

Każdorazowo część rozważań nie znajdzie swojego miejsca w danym roku. Zachęcam, byś mimo to je przeczytał – tym bardziej, że są one krótkie, a mogą ubogacić Twoją modlitwę. Pamiętaj – każde spotkanie ze Słowem Bożym ma wartość, nawet jeśli nie jest dokładnie „z kalendarza”. Jeśli jednak odnośne fragmenty pominiesz, nie miej wyrzutów sumienia – nie będzie to oznaczało, że Adwent przeżywasz „po łebkach”.

1 Jest to nieco mniej widoczne, gdy uczestniczymy w Mszach wotywnych o Najświętszej Maryi Pannie w Adwencie (Roratach), na których, inaczej niż w trakcie pozostałych Mszy Świętych w tym okresie liturgicznym, śpiewamy hymn Chwała na wysokości Bogu.

2 Przypada ona nie wcześniej niż 11 grudnia i nie później niż 17 grudnia.

3 Rok liturgiczny rozpoczyna się w I niedzielę Adwentu i trwa aż do soboty poprzedzającej I niedzielę Adwentu w kolejnym roku kalendarzowym

I niedziela Adwentu

Ewangelia w roku A: Mt 24,37-44

„Jezus powiedział do swoich uczniów:

«A jak było za dni Noego, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego. Albowiem jak w czasie przed potopem jedli i pili, żenili się i za mąż wydawali aż do dnia, kiedy Noe wszedł do arki, i nie spostrzegli się, aż przyszedł potop i pochłonął wszystkich, tak również będzie z przyjściem Syna Człowieczego. Wtedy dwóch będzie w polu: jeden będzie wzięty, drugi zostawiony. Dwie będą mleć na żarnach: jedna będzie wzięta, druga zostawiona. Czuwajcie więc, bo nie wiecie, w którym dniu Pan wasz przyjdzie. A to rozumiejcie: Gdyby gospodarz wiedział, o jakiej porze nocy nadejdzie złodziej, na pewno by czuwał i nie pozwoliłby włamać się do swego domu. Dlatego i wy bądźcie gotowi, bo o godzinie, której się nie domyślacie, Syn Człowieczy przyjdzie»”.

Ewangelia w roku B: Mk 13,33-37

„Jezus powiedział do swoich uczniów:

«Uważajcie, czuwajcie, bo nie wiecie, kiedy czas ten nadejdzie. Bo rzecz ma się podobnie jak z człowiekiem, który udał się w podróż. Zostawił swój dom, powierzył swym sługom staranie o wszystko, każdemu wyznaczył zajęcie, a odźwiernemu przykazał, żeby czuwał. Czuwajcie więc, bo nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie: z wieczora czy o północy, czy o pianiu kogutów, czy rankiem. By niespodzianie przyszedłszy, nie zastał was śpiących. Lecz co wam mówię, do wszystkich mówię: Czuwajcie!»”.

Ewangelia w roku C: Łk 21,25-28.34-36

„Jezus powiedział do swoich uczniów:

«Będą znaki na słońcu, księżycu i gwiazdach, a na ziemi trwoga narodów bezradnych wobec huku morza i jego nawałnicy. Ludzie mdleć będą ze strachu w oczekiwaniu wydarzeń zagrażających ziemi. Albowiem moce niebios zostaną wstrząśnięte. Wtedy ujrzą Syna Człowieczego, nadchodzącego w obłoku z mocą i wielką chwałą. A gdy się to dziać zacznie, nabierzcie ducha i podnieście głowy, ponieważ zbliża się wasze odkupienie.

Uważajcie na siebie, aby wasze serca nie były ociężałe wskutek obżarstwa, pijaństwa i trosk doczesnych, żeby ten dzień nie spadł na was znienacka jak potrzask. Przyjdzie on bowiem na wszystkich, którzy mieszkają na całej ziemi. Czuwajcie więc i módlcie się w każdym czasie, abyście mogli uniknąć tego wszystkiego, co ma nastąpić, i stanąć przed Synem Człowieczym»”.

W pierwszym dniu Adwentu słyszysz wezwanie do czuwania.

Postawa czuwania to właściwa postawa chrześcijanina. Nie tylko w Adwencie, ale i przez całe życie.

Chodzi o stałą gotowość na spotkanie z Panem.

Innymi słowy: o stan łaski uświęcającej.

Trwać w stanie łaski.

Cały czas.

Powstawać czym prędzej po każdym upadku.

Przystępować do Komunii Świętej na każdej Mszy Świętej.

To nie jest fanatyzm.

To nie jest nadgorliwość.

To nie jest zaproszenie jedynie dla „wybranych”, „nielicznych”, „najświętszych”...

Może dziś nie jesteś gotowy. Może spowiedź odkładasz na później. Proszę: nie zwlekaj – szczególnie że teraz, na początku Adwentu, kolejki do konfesjonału jeszcze nie są długie. Najważniejsze sprawy załatwia się w pierwszej kolejności.

A jeśli przystąpisz dziś do Komunii Świętej, jeśli jesteś w gotowości, proszę – wzmóż swoją czujność. Czuwać to także codziennie badać swoje serce. Dlatego zachęcam Cię do codziennego rachunku sumienia. Przez cały Adwent. I po jego zakończeniu.

Codziennie wieczorem. Kilka minut.

Koszty – praktycznie zerowe.

A potencjalne zyski – ogromne.

Oto jest postawa czuwania: właściwa postawa ucznia Chrystusa.

Rozpoczynam, Panie, tę adwentową wędrówkę.

Ustrzeż mnie, proszę, przed duchowym minimalizmem; przed przekonaniem, że w tym czasie nic ważnego w moim życiu się nie wydarzy.

Ty sam bądź moim przewodnikiem na mojej drodze.

Jeśli chcesz, aby był to dla mnie czas przełomu – i ja tego chcę.

A jeśli chcesz, abym po prostu przeżył spokojnie ten czas z Tobą – i tak niech będzie.

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej